Opinienota Openstellen Remise voor een volwaardige milieustraat
Tekst van het document
Opinienota
Onderwerp Openstellen van de Remise voor een volwaardige milieustraat Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernvraag aan de commissie
2023/1983331 Hendriks, M. 4.4. Duurzaamheid PCM Bukman, S. 023-5115692 sbukman@haarlem.nl Het college vraagt de commissie om over de onderstaande varianten van gedachten te wisselen zodat het college kan bepalen welke variant de voorkeur heeft: a. Een volwaardige milieustraat realiseren; b. De milieustraat open stellen en een externe brenglocatie handhaven; c. De situatie laten zoals die is.
Behandelvoorstel voor de commissie Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 15 oktober 2024
Het college stuurt de opinienota ter bespreking naar de commissie. nvt 1. Het college stelt de opinienota aan de commissie vast. de secretaris,
Kenmerk: 2023/1983331
de burgemeester,
1/6
1. Inleiding Aan de Kamerlingh Onnesstraat bevindt zich de Remise. Van oudsher is dit de locatie van gemeentelijke publieke werken, de afdeling Groen en Reiniging. Sinds januari 2018 is Spaarnelanden hier gehuisvest die verantwoordelijk is voor de bovengenoemde taken. De gemeente Zandvoort is eigenaar van het terrein en het gebouw en heeft een deel van het pand getransformeerd naar een vorm van een circulair ambachtscentrum (onder de projectnaam: Circulaire Hotspot). Er is klein begonnen met de ambitie om door te groeien, en verder uit te bouwen bij succes. Het toevoegen van afval fracties op De Remise kan het hergebruik daarvan bij de Circulaire Hotspot stimuleren. Het professionaliseren van de huisvesting van de Circulaire Hotspot wordt opgepakt in relatie met het Strategisch Portefeuilleplan dat in de maak is. In het coalitieprogramma 2022-2026 staat dat in het kader van duurzaamheid een proef zal worden uitgevoerd met het openstellen van een milieuplein. Op grond van de beschrijving bij het thema duurzaamheid is het doel te komen tot betere afvalscheiding en daarmee te komen tot een hoger percentage hergebruik. Zandvoort scoorde in de benchmark van 2021 een afvalscheidingspercentage van 49%. Op basis van de vergelijking met gemeenten uit dezelfde stedelijkheidsklasse heeft Zandvoort hiermee een groot verbeterpotentieel. 2.
Huidige situatie Binnen de gemeentegrenzen van Zandvoort is er nu geen volwaardige milieustraat. Inwoners worden verwezen naar de milieustraten in Haarlem, Heemstede of Bloemendaal om hun grof huishoudelijk afval af te voeren. Op de remise in Zandvoort wordt een selectief aantal fracties ingezameld, het betreft: (vlak) glas, elektrische apparaten, kunststof, papier en karton, asbest, bitumen en banden. Klein chemisch afval (KCA) alleen op woensdagmiddag, en eens in de twee maanden op zaterdag middels een KCA-Wagen op drie locaties in het dorp gedurende een half uur per locatie. Ook is er een gratis service om grofvuil één keer per week op te laten halen. 3. Alternatieven a. Volwaardige milieustraat openstellen Met het openstellen van een volwaardige milieustraat is de kans dat de afvalscheiding verbetert het grootst. Bewoners kunnen dan alle grof afval fracties bij de milieustraat in Zandvoort kwijt. Er is onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van zo’n milieustraat en wat dat organisatorisch en financieel betekent. Daaruit blijkt dat het inpassen van een volwaardige milieustraat fysiek niet past. Er is te weinig ruimte om alle verplichte fracties te kunnen aanbieden. Maar door maatwerkvoorschriften aan het bevoegd gezag te vragen kan toch een milieustraat met een adequaat voorzieningenniveau worden gerealiseerd.
Daarmee kan de mogelijkheid om in Haarlem, Bloemendaal of Heemstede afval te brengen komen te vervallen, hetgeen een kostenbesparing oplevert. Overigens past hier wel de waarschuwing dat de milieuregels steeds strenger worden. Het verkrijgen van maatwerkvoorschriften is nu nog mogelijk, maar wordt steeds moeilijker waardoor het onzeker is hoelang de milieustraat op De Remise aan de regels blijft voldoen. Bij aanscherping van de regels zal alsnog een externe aanbiedlocatie moeten worden ingehuurd. De eisen die worden gesteld aan een milieuplein, ook als dat voor een proefperiode is, voor zaken als opstelplekken voor containers, bereikbaarheid en veiligheid vergen dermate hoge investeringen dat een proefperiode vanuit het doelmatig besteden van middelen afgeraden wordt. Aangeraden wordt
Kenmerk: 2023/1983331
2/6
om zonder proefperiode een keuze te maken tussen de mogelijke alternatieven. In het onderzoek is vastgesteld dat pas bij inwoneraantallen boven de 25.000, een volwaardige milieustraat tegen, wat in den lande wordt beschouwd als maatschappelijk aanvaardbare kosten, kan worden geëxploiteerd. Voor de remise komen de investeringen op circa € 467.000,-. Op onderstaande afbeelding is weergegeven hoe de volwaardige milieustraat kan worden ingericht:
b. De milieustraat openstellen en één externe brenglocatie handhaven Bij deze variant worden Haarlem en Heemstede als brenglocatie afgeschaft en De Remise als volwaardige milieustraat ingericht onder de huidige regelgeving met maatwerkvoorschriften voor bepaalde fracties. De brenglocatie Bloemendaal blijft dan open. Er wordt voor Bloemendaal gekozen omdat die voor het merendeel van de Zandvoorters het minst ver rijden is. Daarmee wordt ook
Kenmerk: 2023/1983331
3/6
bijgedragen en minder uitstoot van Co2 en fijnstof. Door Bloemendaal als extra brenglocatie aan te houden blijft de gemeente aan de wettelijke vereisten voldoen ook als de regelgeving wordt aangescherpt. c. De situatie laten zoals die is Het openstellen van een milieustraat is onmogelijk zonder grote investeringen. Het onderzoek laat zien dat er geen aanleiding is om de huidige werkwijze aan te passen gezien vanuit het kostenperspectief. Daarnaast heeft de raad bij het vaststellen van de afvalstoffenheffing middels een motie aangegeven dat gezocht moet worden naar mogelijkheden om de afvalbeheerkosten te beperken. Alleen het verhogen van het serviceniveau en een mogelijke bijdrage aan afvalscheidingspercentage wordt gezien als reden om ondanks de kosten en de risico’s over te gaan tot het inrichten van volwaardige milieustraat. De huidige mogelijkheden van het brengen van een beperkt aantal afval fracties worden goed benut. Ook de weg naar de milieustraten van Bloemendaal, Heemstede en Haarlem wordt goed gevonden. Gedurende 53 uur per week zijn één of meerdere brenglocaties open. 4. Kernvraag aan de commissie Het college vraagt de commissie om over de onderstaande varianten van gedachten te wisselen zodat het college kan bepalen welke variant de voorkeur heeft: a. Een volwaardige milieustraat realiseren; b.
De volledige milieustraat beperkt openstellen en één externe brenglocatie handhaven; c. De situatie laten zoals die is. 5. Overeenkomsten 1. In de huidige situatie kunnen al een aantal fracties worden ingeleverd. Op de huidige milieustraat kan nu al o.a. papier/karton, klein chemisch afval en bruin- en witgoed worden ingeleverd. Dit zijn de meest voorkomende grof afval soorten en er wordt al goed gebruik van gemaakt. Er is geen ruimte om zonder grote aanpassingen het aantal afvalfracties te vergroten. Meer fracties aanbieden betekent dat er grote fysieke aanpassingen aan het terrein moeten worden doorgevoerd en dat er meer personele inzet nodig is. Beide zaken gaan gepaard met relatief hoge kosten. 2. De Remise functioneert tevens als uitvalsbasis voor de taken van Spaarnelanden Een deel van het terrein en de opstallen worden door Spaarnelanden gebruikt voor het stallen van voertuigen, materialen voor onderhoud van de openbare ruimte en alle andere spullen die zij nodig hebben voor de uitoefening van de dagelijkse werkzaamheden. Ook bij het inrichten van een volwaardige milieustraat blijft de ruimtebehoefte van Spaarnelanden gelijk maar door het terrein te herindelen kan de milieustraat toch voor groot deel worden ingepast. 3.
Eén externe brenglocatie handhaven verzekerd voldoen aan de wettelijke regels Door Bloemendaal als extra brenglocatie aan te houden houdt de gemeente in ieder geval één brenglocatie over die een volwaardige milieustraat heeft. Indien, zoals verwacht de regelgeving wordt aangescherpt kan de gemeente evengoed blijven voldoen aan de wettelijke eisen.
Kenmerk: 2023/1983331
4/6
6. Verschillen 1. Het uitbreiden van de milieustraat levert betere service aan de bewoners Door de milieustraat volwaardig te maken kunnen bewoners dichter bij huis hun grof afval aanbieden. Dat kan inwoners stimuleren om hun grof afval te brengen in plaats van gebruik te maken van de ophaalservice van de gemeente. Het laagdrempeliger maken van het brengen van grof afval kan bovendien leiden tot minder illegale dumpingen of bijplaatsingen bij regulier afval. Het grof afval kan op de milieustraat beter worden gescheiden dan bij ophalen. Opgehaald grofvuil wordt nu voor zover mogelijk nagescheiden. Betere scheiding draagt bij aan de doelstelling om te komen tot meer hergebruik. Goed gescheiden grof afval kan makkelijker tot hergebruik leiden door één of meer deelnemende partijen aan de Circulaire Hotspot op dezelfde locatie. 2. Een volwaardige milieustraat brengt hogere kosten met zich mee De kosten per huishouden stijgen als De Remise als enige brenglocatie voor Zandvoorters wordt ingericht, waarbij een gelijk serviceniveau als de huidige brenglocaties wordt aangehouden. De huidige kosten per huishouden per jaar voor de milieustraat zijn afgerond € 31 (€271.00,- ). Bij een volwaardige milieustraat stijgen deze kosten naar € 59 (€522.000,-). De extra kosten bedragen daarmee € 28 per huishouden.
In deze variant is gerekend met een opening van de remise dagelijks van 9 tot 14.00 uur en op zaterdag gedurende 6 uur (totaal 32 uur per week). 3. Eén externe brenglocatie handhaven brengt hogere kosten met zich mee Door Bloemendaal aan te houden kunnen de openingstijden op De Remise beperkt gehouden worden. Daarmee is het organisatorisch makkelijker in te passen en worden de meerkosten ook iets lager. De kosten per huishouden per jaar stijgen dan nog steeds aanzienlijk van € 31 (€271.00,-) naar € 46 (€411.000,-) per huishouden. De extra kosten bedragen daarmee € 15 per huishouden. In deze variant is Bloemendaal 23 uur per week open (inclusief zaterdagochtend), de remise dagelijks van 9 tot 13.00 uur en op zaterdag dicht. 4. Een volwaardige milieustraat past niet op de locatie. Het exploiteren van een volwaardige milieustraat is aan wettelijke regels gebonden. Alle 18 afvalfracties moeten gescheiden worden ingezameld. In beperkte mate zijn daarvoor ontheffingen te verkrijgen. Daardoor is het, zij het maar net aan, mogelijk om op de Remise zo’n voorziening te realiseren. Echter als naar de toekomst wordt gekeken is het zeer aannemelijk dat binnen een aantal jaren de regelgeving wordt aangepast en dat de regelgeving rond maatwerkafspraken wordt aangescherpt. Als dat gebeurt wordt een volwaardige milieustraat op de huidige locatie onmogelijk. 7. Risico’s a.
Het beschikbare oppervlak op De Remise is niet toereikend voor het plaatsen van reservecontainers. Op het moment dat blijkt dat er veel meer afval wordt aangeboden dan de snelheid waarmee de containers op de milieustraat kunnen worden gewisseld dan ontstaat er een logistiek probleem. Bezoekers moeten dan worden weggestuurd. b. Er kunnen pieken ontstaan in de bezoekersaantallen waardoor het te druk wordt op het bordes. Aanbevolen te werken met een reserveringssysteem om ongewenste toeloop te voorkomen.
Kenmerk: 2023/1983331
5/6
8. Vervolg Indien het college, op basis van de gedachtenwisseling in de commissie, kiest voor alternatief c (de situatie te laten zoals die is) wordt de raad daarover geïnformeerd, dan volgt geen raadsvoorstel, er wijzigt immers niets. Mogelijk volgt dan wel om nader onderzoek naar mogelijkheden toch tot betere afvalscheiding te komen. Een optie daarbij is het wijzigen van het beleid ten aanzien van huis-aan-huis inzameling van grof huishoudelijk afval. Door minder frequent in te zamelen (niet meer wekelijks) en/of een tarief te vragen per melding worden inwoners van Zandvoort gestimuleerd om met hun grof afval zelf naar de milieustraat te gaan. Dit bespaart op de kosten van de huis-aan-huis inzameling. Ook levert dit een milieuwinst doordat er minder grof huishoudelijk afval als restafval wordt verwerkt (verbrand of gestort). Hier past overigens een zorgvuldige afweging want het kan ook betekenen dat het lastiger maken om grof afval op te laten halen als negatief effect heeft dat er meer illegaal wordt gedumpt. Om betere afvalscheiding te stimuleren kan ook worden overwogen een recyclewagen in te zetten bij voorbeeld op marktdagen. Spaarnelanden heeft daar in Haarlem zeer positieve ervaringen mee. Ook moet worden bezien welk effect de keuze heeft op de toekomstige werking van de Circulaire Hotspot.
Bij voorkeur voor één van de andere alternatieven (a of b) volgt een raadsvoorstel om de gekozen variant vast te stellen en het benodigde budget daarvoor vrij te maken.
Kenmerk: 2023/1983331
6/6