Bijlage 1 Studie scopevarianten Boulevard De Favauge

NOTITIE

Onderwerp Project Opdrachtgever Projectcode Status Datum Referentie Auteur(s)

Gecontroleerd door Goedgekeurd door

Samenvatting variantenstudie en kostenramingen Boulevard De Favauge Gemeente Zandvoort 128437 Definitief 21 maart 2023 128437/23-004.911 Ing. E.P.A. de Langen (Witteveen+Bos) C. Jansen (BoschSlabbers) T.S. Raap MSc (Witteveen+Bos) Ir. R.P.N. Pater (Witteveen+Bos)

Paraaf

Digitally signed by Richard Petrus Nicolaas Pater Date: 2023.03.21 13:07:15 +01'00'

Bijlage(n)

I II

Aan

Gemeente Zandvoort BoschSlabbers

Kopie

1

Variantenstudie Kostenramingen varianten A, B en C Walter Vroom, Eddy Roosen Chris Jansen

INLEIDING

In 2019 is het schetsontwerp (SO) voor de metropoolboulevard Zandvoort vastgesteld. Het centrale deel van deze boulevard is De Favauge. Rondom De Favauge spelen nog meer ontwikkelingen zoals de Engelbertstraat, het Entreegebied en het Badhuisplein. Bij de vaststelling van het schetsontwerp is de boardwalk (leverantieroute over het strand) verwijderd uit de plannen in verband met onwenselijkheid van rijden over het strand en beheersproblemen. In 2019 is al geconstateerd dat het budget voor de Boulevard De Favauge erg krap is, zeker voor de afgangen en de boardwalk. Na de realisatie van Paulus Loot gaat gestart worden met het ontwerpproces voor het voorlopig ontwerp van Boulevard de Favauge. Tijdens het ontwerpproces Paulus Loot hebben er gesprekken plaatsgevonden met het hoogheemraadschap van Rijnland betreffende de toekomstplannen voor de versterking van de kustlijn. Het was op dat moment niet mogelijk de duin- en strandzone mee te nemen in het ontwerp en enkel de boulevard bovenop het duin is uitgevoerd. De duinzone is een essentiële schakel tussen boulevard en strand voor veilige en aangename bereikbaarheid voor bezoeker en ondernemer. Inmiddels staan we aan de vooravond van de volgende fase en is er meer bekend over de wensen van het hoogheemraadschap. Dit biedt kansen voor de ontwikkelingen van de Favauge.

Om een goede start te kunnen maken met het voorontwerp (VO) is het eerst nodig om, na de besluitvorming over het SO uit 2019, de effecten in kaart te brengen en richting te bepalen betreffende scope en werkzaamheden. Dat gebeurt in deze voorliggende voorfase. Deze voorfase is te verdelen in twee

Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. Leeuwenbrug 8 | Postbus 233 | 7400 AE Deventer | +31 (0)570 69 79 11 | www.witteveenbos.com | KvK 38020751

onderdelen. Het eerste deel is de ruimtelijke analyse. In deze analyse worden drie varianten met de huidige situatie vergeleken te weten: - enkel herinrichting boulevard van gevel tot duintop met behoud van de mogelijkheid van vrachtverkeer over de boulevard en gebruik van de huidige strandopgangen; - een veilige gescheiden leverantieroute onderaan het duin met toegankelijke mindervalidehellingen op belangrijke plekken en trappen naar strand en paviljoens; - een beperkte aanpassing van de strandopgangen om het huidige systeem te vereenvoudigen voor vindbaarheid oriëntatie en logische aansluiting. Van deze drie varianten worden de wensen en dillema’s benoemd. Vervolgens worden de varianten inzichtelijk gemaakt door plankaarten in combinatie met doorsnede. Middels routeschema’s wordt inzichtelijk gemaakt hoe routes voor leverantie, afval, en bezoekers werken en hoe deze aansluiten op de omgeving. Voor- en nadelen worden in tekst of matrix met elkaar vergeleken. Het tweede onderdeel van de voorfase is het opstellen van kostenramingen. Van alle drie de varianten zijn kostenramingen gemaakt. In deze ramingen is de kennis van de reeds gerealiseerde Boulevard Paulus Loot verwerkt, wordt terug gekeken naar de verschillen met de raming uit 2019 en is ook een vergelijking gemaakt met de realisatiekosten van de Paulus Loot.

In deze notitie volgt eerst de samenvatting van de variantenstudie (hoofdstuk 2). De samenvatting van de kostenramingen staat in hoofdstuk 3 verwoord. In de bijlagen zijn het gehele onderzoek te vinden en de uitgebreide kostenramingen.

Afbeelding 1.1 Projectgebied

2|7

Witteveen+Bos | 128437/23-004.911 | Definitief

2

SAMENVATTING VARIANTENSTUDIE

Zandvoort heeft het doel gesteld om 365 dagen per jaar aantrekkelijk te worden. Hier hoort een openbare ruimte bij met een hoge gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde.. Om dit doel te realiseren dient geïnvesteerd te worden. De vraag hierbij is welke ruimtelijke kwaliteit bereikt kan worden en welke investering hiervoor nodig is. Boulevard Favauge is door ligging tussen dorp, station en strand een essentiële functionele schakel en vormt het visitekaartje van Zandvoort, voor bewoners, toeristen en ondernemers. De gemeente is voornemens de boulevard (het deel boven- van gevel tot duintop) her in te richten. Daarnaast is het hoogheemraadschap voornemens het duin te versterken middels natuurlijke aangroei door verplaatsing van de paviljoens (4-8 m zeewaarts). Aangezien er toch al aanpassingen aan paviljoens en aansluitingen benodigd zijn, is het een logische denkwijze om deze aanpassingen te combineren met de herinrichting van de gehele boulevard (inclusief opgangen). In de huidige situatie van Boulevard Favauge scoren de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde op veel vlakken sterk negatief.

Dit komt met name door: - slechte samenhang dorp-boulevard-strand door niet logische aansluitingen op aanloop- en aanrijdroutes voor voetganger en leverantie; - gemengd gebruik van boulevard en opgangen door vrachtverkeer en voetgangers levert veiligheidsrisico’s op; - slechte (niet-vanzelfsprekende) oriëntatie, navolgbare routing en beperkte keuzemogelijkheden door weinig systematische opzet van strandopgangen en paviljoens; - beperkte toegankelijkheid door ontbreken opgangen die voldoen aan toegankelijkheidseisen; - lage kwaliteit inrichting en samenhang van boulevard en (weinig publieke, ruimtelijke)strandopgangen; - toename van beheerkosten door natuurlijke groei duin. Met het oog op de toekomst kan ten behoeve van de natuurlijke aangroei van het duin nu al ingezet worden op een duurzamere inrichting middels zwevende trappen en vermindering van de opgangen. Ten behoeve van de verbinding tussen boulevard en strand zijn leverantieroutes één van de belangrijke opgaven waarbij bijvoorbeeld nagedacht kan worden over venstertijden of overslagplaatsen naar kleinere vervoersmogelijkheden die de leverantie flexibel houdt. Dit lost echter de problematiek van slechte dorpstrandaansluitingen niet op. In relatie tot andere kustplaatsen heeft Zandvoort een bijzondere positie. Het grote hoogteverschil maakt de verbinding tussen boulevard en strand niet gemakkelijk.

Echter lijkt bij vele kustplaatsen wel een systematische opzet mogelijk met bijv. een leverantieroute aan de voet van het duin en een voetgangersroute langs de zeezijde. Ook een goede organisatie van opgangen en afstemming paviljoens lijkt hier wenselijk. In verschillende modellen is onderzocht welke ruimtelijke kwaliteit mogelijk is in relatie tot het proces en bijbehorende investeringen.

3|7

Witteveen+Bos | 128437/23-004.911 | Definitief

Afbeelding 2.1 Verschillende varianten

Conclusies varianten Hoewel variant ‘Enkel boven’ (enkel herinrichting boven) de meest eenvoudige optie is (in relatie tot investering en inrichting) wordt hier ook het minst bereikt. Door herinrichting van de boulevard neemt enkel de belevingswaarde lokaal toe. Slechte routing, oriëntatie, veiligheid, samenhang en systematiek blijven behouden. Variant ‘Leverantiepad’ heeft een groot positief effect. Voetgangers worden volledig gescheiden van het vrachtverkeer door een leverantieroute tussen de strandtenten en het duin. De leverantieroute heeft één helder systeem met entree en uitgang, passeermogelijkheden, en uitbreiding is mogelijk. Trappen en mindervalidehellingen liggen in het verlengde van aanlooproutes en de voetganger komt via een publieke route, langs de entrees van paviljoens (exposure), bij het strand terecht. Sterk in oriëntatie met vanzelfsprekende routes. Een strandpad (wandelpad tussen de strandtenten en de zee) verbindt de paviljoens en geeft ruimte aan keuzemogelijkheid en toegankelijkheid. Vermindering van strandopgangen in het duin vermindert beheer en beheerkosten. Nadelig van deze optie is dat óf paviljoens óf het strand wat minder ruimte krijgt dan in de huidige situatie. Door het leverantiepad wordt de gebruiks- of exploitabele ruimte elders enkele meters kleiner.

En om enkele voetgangersroutes goed vorm te geven zullen paviljoens ook op die plekken iets moeten aanpassen. Echter zijn dit hoofdroutes vanaf bijv. het station en geeft deze variant ook ruimte tot betere exposure bij de desbetreffende paviljoens. Daarnaast zijn de investeringskosten van het verwijderen van huidige strandopgangen en aanbrengen van leverantieroute en strandpad sterk hoger. Een groter project kost ook meer tijd in de planning. In de uitvoering kan fasering mogelijk positief uitpakken vanwege het aanbrengen van leverantieroute, zodat de paviljoens altijd bereikbaar zijn en de boulevard onafhankelijk te realiseren is. Variant ‘Tussenvariant’ laat ten opzichte van de huidige situatie een verbetering zien door betere aansluitingen van aanloop- en aanrijdroutes op het strand. Hierdoor neemt oriëntatie en vanzelfsprekendheid van routing toe. Ook publieke ruimtelijke verbindingen naar het strand kunnen gerealiseerd worden waar de paviljoens hun entree hebben. Met de mogelijkheid tot het maken van een strandpad neemt ook de toegankelijkheid van het strand en keuzevrijheid toe. De leverantieroutes zijn echter niet systematisch in te passen en ook logische leverantierouting is niet optimaal. Ook dient beneden

4|7

Witteveen+Bos | 128437/23-004.911 | Definitief

gedraaid te worden, wat veiligheidsrisico met zich meebrengt. Toevoegen van extra ruimte om dit mogelijk te maken gaat mogelijk ten koste van terrasruimte. Ook in deze optie kruisen de hoofdtoegangen enkele pachtgrenzen, participatie kan hierdoor lastiger zijn. Investeringskosten zijn door het verleggen van de strandopgangen een stuk hoger en minder efficiënt dan bij de tweede variant. De beheerkosten blijven nagenoeg gelijk door de hoeveelheid opgangen. Ook uitvoering lijkt lastig door het verwijderen van opgangen en aanbrengen op een andere locatie. Advies Als er gekozen wordt voor variant A ‘Enkel boven’, wordt er maar een klein deel van de huidige problematiek opgelost, terwijl de investering nog steeds fors is. Variant B ‘Leverantiepad’ heeft een sterk positief effect op ruimtelijke kwaliteit. Deze optie is echter ook hoger in investering en ligt moeilijker bij de paviljoens. Hoewel variant C ‘Tussenvariant’ veel positieve punten laat zien, lijkt deze in relatie tot proces en investering niet efficiënt. Vanuit het doel van Zandvoort om 365 dagen aantrekkelijk te zijn heeft het voorkeur om te investeren in variant B. Deze voegt de meeste ruimtelijke kwaliteit toe in de vorm van gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde en draagt hiermee sterk bij aan Zandvoort als aantrekkelijke badplaats.

Fasering De gemeente is voornemens de boulevard (het deel boven- van gevel tot duintop) her in te richten. Het huidige budget is op dit voornemen geënt. Aanvullende werkzaamheden ter realisering van kwaliteit brengen kosten met zich mee. Er is hierdoor gekeken of fasering mogelijk is, zodat eerst de boulevard boven ingericht kan worden en een aanpassing aan de strandopgangen op de langere termijn nog kan plaatsvinden. Aangezien er een sterke samenhang te vinden is tussen de bovenzijde van de boulevard en de duin/ strandzone is het ingewikkeld deze los van elkaar uit te voeren. Het heeft sterk de voorkeur alle werkzaamheden in één keer uit te voeren met de volgende redenen: - werkzaamheden vinden maar één keer plaats, overlast voor omgeving worden beperkt; - uitvoering kan integraler benaderd worden voor bijvoorbeeld bereikbaarheid, verkeersstromen en materialisering; - de uitvoeringstijd kan beperkt worden in vergelijking met twee ‘projecten’; - kosten kunnen beperkt worden door combineren van voorbereiden en uitvoering.

Als er toch gekozen wordt om één van de ‘twee delen’ eerder uit te voeren heeft het sterk de voorkeur om de duin/strandzone eerst uit te voeren, met de volgende redenen: - het verplaatsen van de paviljoens voor duinuitbreiding (hoogheemraadschap mikt op een termijn van 3 jaar) kan direct gecombineerd worden met verplaatsing voor kwalitatieve versterking van de boulevard (leverantieroute). In dit geval hoeven paviljoenhouders maar één keer te verplaatsen, aansluitingen maar één keer verlegd te worden en vindt er één investering plaats; - bevoorrading kan gelijk gebruik maken van een leverantieroute over het strand. De boulevard kan vervolgens ingericht worden op de voetganger zonder beperkingen van vrachtverkeer (zoals maatvoering voetgangerszone en overzicht); - vrachtverkeer kan direct over een leverantieroute en hoeft niet over een nieuw heringerichte boulevard te rijden waarbij (mogelijk) schade ontstaat; - paviljoens zijn via een leverantieroute continu bereikbaar zijn voor gasten/ vracht en ondervinden minder overlast tijdens herinrichting van de boulevard; - door toevoeging van een leverantieroute neemt de flexibiliteit toe van uitvoering van de duinzone, deze kan van beide zijden bereikt worden.

Bij aanpassing van de duin/ strandzone (variant B en C) wordt daarom afgeraden om eerst de boulevard boven aan te leggen en enkele jaren later bevoorradingsroutes en verbindingen met het strand.

5|7

Witteveen+Bos | 128437/23-004.911 | Definitief

3

SAMENVATTING KOSTENRAMINGEN

Uitgangspunten kostenramingen Bij het opstellen van de kostenramingen zijn uitgangspunten gehanteerd. De belangrijkste is uiteraard de variantenstudie van BoschSlabbers waarbij moet worden opgemerkt dat deze variantenstudie geen Voorlopig Ontwerp is en het dus geen uitgewerkt maatvast ontwerp is. Bij de kostenramingen is onderscheid gemaakt tussen een deel Boulevard en een deel Duin. In onderstaande afbeelding is weergegeven met welke projectgrenzen rekening is gehouden.

Afbeelding 3.1 Projectgrenzen Boulevard en Duin

Op het eerste blad van de kostenramingen staan de belangrijkste uitgangspunten. Een paar specifieke onderdelen zijn nader benoemd en toegelicht: - het verplaatsen van de paviljoens/strandtenten incl. de aansluitingen maakt geen onderdeel uit van deze kostenraming; - er wordt zoveel mogelijk gewerkt met een gesloten grondbalans. Het is met de huidige gegevens niet mogelijk om een grondbalans op te stellen dus bestaat het risico dat er zand overblijft wat moet worden afgevoerd.. Voor de zekerheid is een Euro-post opgenomen in het deel van de Boulevard van EUR 20.000,-- voor het afvoeren van overtollige grond inclusief keuring en stortkosten. In de kostenramingen in de varianten B en C is bij de grondwerkzaamheden ten behoeve van de verhardingen uitgegaan dat vrijkomende grond ten behoeve van de cunetten kan worden verwerkt in het aangrenzende terrein; - in het kader van de niet gesprongen explosieven is er nog een risico bij het aanleggen van het IT riool. De meerkosten voor het laagsgewijs ontgraven zijn begroot op EUR 15.000,--. Dit is in lijn met de ervaringen uit de Paulus Loot; - in de varianten B en C staan zijn trappen opgenomen in het deel van het Duin. Deze trappen zijn uitgevoerd in hout waarvan de afwerking is uitgevoerd in Billinga.

Dit is dezelfde houtsoort wat gebruikt is in de ziteilanden en balkons; - de kostenraming is opgesteld op basis van prijspeil 4e kwartaal 2022. Omdat de prijzen sinds de oorlog in Oekraïne enorm zijn gestegen zal bij de budgettoets door de gemeente Zandvoort goed gekeken moeten worden naar beschikbaar budget, kostenraming en tijdstip van realisatie. Met welke percentages inflatie gerekend moet gaan worden is voor ons nu ook niet te bepalen. De enorme kostenstijgingen zijn zeker een risico voor elk project. Kostenramingen varianten Voor de boulevard De Favauge zijn voor de drie varianten SSK-ramingen opgesteld. De totaalkosten van de varianten zijn als volgt:

6|7

Witteveen+Bos | 128437/23-004.911 | Definitief

Tabel 3.1 Totaalkosten varianten Id

Variant

Voorziene kosten (exclusief omzetbelasting)

Risicoprofiel

1

variant A Enkel boven

EUR 6.000.000,--

EUR 1.250.000,--

2

variant B: Leverantiepad

EUR 7.800.000,--

EUR 1.615.000,--

3

variant C: Optimalisatie

EUR 7.700.000,--

EUR 1.600.000,--

* Bovenstaande bedragen zijn afgerond.

De verschillen tussen de varianten worden bepaald door de plannen in het deel Duin. Dit komt vooral tot uiting in de varianten B en C waar de bestaande routing wordt aangepast en waarin 4 of 5 trappen worden gerealiseerd. Alleen al de toevoeging van de trappen in bijvoorbeeld variant C betekent een kostenpost ruim EUR 1,2 miljoen. Het verschil tussen variant B en C is heel beperkt. In variant B wordt net iets meer verharding toegepast. Verschillen met de kostenraming voor De Favauge uit 2019 (op basis van schetsontwerp) In april 2019 is er voor de gehele metropoolboulevard op basis van het schetsontwerp een SSK-raming opgesteld. Als we de drie onderdelen (boulevard, duin en rioolvervanging) van de Favauge uit die raming bij elkaar optellen komen de totale geraamde kosten uit op circa EUR 6.300.000,--. Als je dit vergelijkt met de kostenramingen van de varianten B en C (inclusief risicoprofiel) van nu is er een verschil van circa EUR 3 miljoen, circa 148 % van de toenmalige kostenraming. Er zitten dus behoorlijke verschillen tussen de meest recente ramingen van de varianten en de oude raming van De Favauge uit 2019. De grootste verschillen met de daarbij behorende redenen worden hieronder benoemd. 1 prijsstijgingen Sinds de raming uit 2019 is er veel gebeurd met de tarieven voor arbeid, materieel en vooral materiaal in de markt van de grond-, weg- en waterbouw.

De aanbieding van Oosterhof Holman voor de aanleg van de Boulevard Paulus Loot liet al zien dat veel materiaal- en transportkosten hoger waren dan geraamd in 2019. Deze prijsstijgingen zijn in de nieuwe kostenramingen van De Favauge meegenomen. Bij Paulus Loot viel de schade nog mee doordat veel materialen voor de grootste prijsstijgingen al waren besteld maar door De Favauge is dit een ander verhaal. 2 beter zicht op de scope Met de uitwerking van de varianten is er een beter beeld ontstaan van de totale scope van De Favauge. In 2019 waren dit nog grove schetsen in tegenstelling tot de huidige plannen. Door dit betere beeld moet er wel meer m2 worden heringericht wat logischerwijs ook leidt tot hogere kosten. 3 beter zicht op de toe te passen inrichtingselementen Wat voor de scope van toepassing is geldt ook voor de toe te passen inrichtingselementen. Door de kennis van de herinrichting Paulus Loot is veel meer duidelijkheid ontstaan over het gewenste beeld en de daarbij behorende kosten. Met namen de trappen en toe te passen natuursteen wat in 2019 niet en zeker niet in de mate waarin voorzien.

7|7

Witteveen+Bos | 128437/23-004.911 | Definitief

I BIJLAGE: VARIANTENSTUDIE

Witteveen+Bos | 128437/23-004.911 | Bijlage I | Definitief

Variantenstudie Favauge Investering in ruimtelijke kwaliteit van gevel tot zee

P R O J E C T DATA Projectnaam

Variantenstudie Fauvage

Locatie

Zandvoort

Opdrachtgever

Gemeente Zandvoort

Opgesteld door Datum

Chris Janssen, Anne de Jong

2

13.10.2022

- BoschSlabbers landschapsarchitecten

I N H O U D S O P G AV E Toekomst Zandvoort ........................................ 5 1. Volgende fase Favauge................................... 7 1.1 Aanleiding........................................................... 7 1.2 Opgave en belangen ......................................... 7 1.3 Doel en aanpak .................................................. 9 1.4 Projectgebied .................................................... 9 1.5 Ambities en effecten duin ............................... 11 1.6 Organisatie paviljoens Favauge ...................... 13 1.7 Andere kustplaatsen ........................................ 15

3. Variantenstudie ................................................. 27 3.1 Afwegingscriteria........................................... 27 3.2 Overzicht varianten.......................................... 31 3.3 Uitgangspunt: huidige situatie ...................... 33 3.4 Variant A: ‘Enkel boven’ ................................. 35 3.5 Variant B: ‘Leverantiepad’ .............................. 37 3.6 Variant C: ‘Tussenvariant’............................... 39 3.7 Afweging en conclusie................................... 41 3.8 Fasering............................................................ 45

2. Boulevard Favauge........................................... 17 2.1 Uitgangspunt schetsontwerp............................ 17 2.2 Historie.............................................................. 19 2.3 Huidige situatie ................................................ 21 2.4 Doelen en principes ........................................ 25 2.5 Proces en investering ...................................... 26

Variantenstudie Favauge

- 3

1.3

1.3

AMBITIES: DE SCHIJF VAN VIJF

AMBITIES: DE SCHIJ

De opgaven voor

Deze Omgevingsvisie biedt een toekomstperspectief voor Zandv per jaar Zandvoort aantrekkelijk Jaarrond mooi, vitaal en levendi balans tussen winter- en zomerm badplaats en dorp en tussen bez 365 dagen Zandvoort waarin ba hand gaan.

Zandvoort en Bentveld:

Jaarrond aantrekkelijk zijn, zien w opgave. Het is niet alleen een ec maar ook een sociale en ruimtel termen van bereikbaarheid en d we jaarrond aantrekkelijk zijn en te geven aan de jaarrond opgav dimensies van de leefomgeving. de ‘Schijf van Vijf’ van de Omgev thema’s: economie, samenleving en mobiliteit.

365 DAGEN

AANTREKKELIJK!

In deze Omgevingsvisie zetten w aan de hand van deze Schijf van

Economie: naar een ste jaarronde economie

Enkele voorbeelden van zichtbare opgaven:

Boulevard Barnaart

Grote contrasten in

Veranderende zorg- en

Verouderende

Hittestress en

Veel ruimte voor auto’s

rust en reuring door

woonbehoeften door

woningvoorraad en

wateroverlast op stenige

en parkeren, minder

weersafhankelijk

vergrijzing

slijtage openbare ruimte

plekken met weinig

voor fiets en voetganger

toerisme 14

Schijf van Vijf, ‘Zandvoort 365 dagen aantrekkelijk!’ Ontwerp-omgevingsvisie Zandvoort

groen en water

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

Entreegebied

Boulevard de Favauge Badhuisplein

Boulevard Paulus Loot

Schets samenhang vier deelprojecten Kern Kustzone. Boulevard Favauge legt verbinding tussen dorp en strand. 4

- BoschSlabbers landschapsarchitecten

Zandvoort kent een bijzondere e afhankelijk van het toerisme. Op Zandvoort 5,3 miljoen dagbezoe overnachtingen. En deze toeristi weer sterk weers- en seizoensafh het strandtoerisme. In de winter economie onder druk. Onze am robuuste en duurzame economi jaar door vitaal is. Dit vraagt om economische dragers: naast toer voor zakelijke diensten aan zee ( en ontmoeten op strand of circu zorgconcepten en zorgdiensten van durfsporten. Ook de huidige vraagt om een kwaliteitsimpuls. dagbezoekers vraagt de toekom exclusiviteit in hogere segmente Zandvoort krijgt een breder ima voor langer verblijf.

Toekomst Zandvoort Metropoolboulevard als kern in de ontwikkeling van Zandvoort!

Zandvoort staat aan de vooravond van een grootse transformatie. Een viertal projecten staan in lijn om het beeld en aanbod van Zandvoort een kwalitatieve slag te geven: Boulevard de Favauge, de Engelbertstraat, het Entreegebied en het Badhuisplein. Deze transformatie gaat de toekomst van Zandvoort voor de komende tientallen jaren bepalen, voor bezoeker, bewoner en ondernemer. Boulevard Favauge, uitgestrekt tussen het Badhuisplein en station, is hierbij de kern van de aantrekkingskracht voor toeristen uit de metropool. Hier bevindt zich het drukst en meest bezochte stukje Zandvoort. Met meer dan vijf miljoen toeristen per jaar heeft deze dan ook een belangrijke rol als representatief visitekaartje van Zandvoort, in beeld en gebruik.

De ontwerp-omgevingsvisie legt de basis voor de toekomst van Zandvoort. Hierin wordt de ambitie uitgesproken dat Zandvoort 356 dagen per jaar aantrekkelijk gaat worden. Er wordt hierbij uitgegaan van de ‘Schijf van Vijf’ met benoeming van de belangrijkste opgaven. Binnen deze opgaven worden thema’s benoemd waarvan enkele sterk bepalend zijn voor de ontwikkeling van de boulevard: • Toerisme: aantrekkelijkheid voor toerist op boulevard, strandopgang, strand en strandpaviljoen. Zomer en winter; • Verkeersveiligheid: in dit geval de voetganger in relatie tot auto en vrachtverkeer; • Een kwalitatieve openbare ruimte: eigentijdse toegankelijke inrichting met hoge kwaliteit en landschappelijk groen voor bewoner en bezoeker; • Een klimaatbestendige omgeving: opvangen van toekomstige duinuitbreidingen.

Tevens worden enkele specifieke uitspraken gedaan die effect hebben op de uitwerking van de Favauge: • Het maken van goede verbindingen tussen strand, boulevard en dorp; • Minder verharding en meer groen; • Realiseren ontmoetingsplekken en ‘ommetjes’; • Hoogwaardige boulevards met ontmoetingsplekken en veilige wandelen fietsroutes en ruimte voor grote bezoekersstroom; • Voorkomen privatisering van het strand met vrije ruimte tussen paviljoens; • Duinverbreding combineren met strandverbreding; • Toegankelijk maken van het strand voor ouderen en gezinnen met kinderwagen door een bijv. boardwalk/ strandwandelpromenade; • Openbare ruimte is toegankelijk voor kwetsbare groepen, obstakelloos en drempelvrij. Dit document omvat een studie die verdere invulling geeft aan de doelen van Zandvoort. Variantenstudie Favauge

- 5

1. Ruimtelijke kwaliteit van boulevard tot strand

Opgave boulevard en bestendigheid

6

- BoschSlabbers landschapsarchitecten

2. Natuurlijke duinaangroei door ruimte geven aan duinvoet

1. Volgende fase Favauge 1.1 A A N L E I D I N G Na de realisatie van Paulus Loot gaat gestart worden met het ontwerpproces voor het voorlopig ontwerp van Boulevard de Favauge. Tijdens het ontwerpproces Paulus Loot hebben er gesprekken plaatsgevonden met het Hoogheemraadschap Rijnland betreffende de toekomstplannen voor de versterking van de kustlijn. Het was op dat moment niet mogelijk de duin- en strandzone mee te nemen in het ontwerp en enkel de boulevard bovenop het duin is uitgevoerd. De duinzone is een essentiele schakel tussen boulevard en strand voor veilige en aangename bereikbaarheid voor bezoeker en ondernemer. Inmiddels staan we aan de vooravond van de volgende fase en is er meer bekend over de wensen van het Hoogheemraadschap. Dit biedt kansen voor de ontwikkelingen van de Favauge. 1.2 O P G AV E E N B E L A N G E N De projectgrens voor de komende ontwerpopgave (herinrichting Boulevard de Favauge) is momenteel gedefinieerd van gevelbebouwing tot kruin van het duin; de boulevard boven op het duin. Vanuit de opgave om Zandvoort 365 dagen aantrekkelijk te maken is dit echter maar een deel

van de opgave. Een groot deel van bezoekers en bewoners maken buiten de boulevard net zoveel gebruik van het strand, de terrassen bij de paviljoens en de strandopgangen om hier te komen. Ook de verbinding van en naar het dorp vormt een essentieel onderdeel van routing en bereikbaarheid. Dorp, boulevard en strand(opgangen) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ze voorzien in routing voor de voetganger maar ook voor leverantie, beheer en afval. Het aanpassen van de strandopgangen heeft bijv. een direct effect op de inrichting boulevard en vice versa. Ook bij behoud van strandopgangen zal dit een effect hebben op de mogelijkheden voor inrichting van de boulevard. Om het gewenste doel te bereiken (recreatieve en ecomische aantrekkingskracht) is het daarom van belang om dit gebied als één te zien. Er ligt dan ook de opgave om het gehele gebied te beschouwen en te kijken welke mogelijkheden aanwezig zijn om de gestelde doelen zo goed mogelijk te verzilveren.

inrichting voor boulevard Favauge: 1. Het realiseren van een kwalitatief hoogwaardige boulevard voor toerist, bewoner en ondernemer. Hier spelen veiligheid, toegankelijkheid, bereikbaarheid en inrichtingskwaliteit een rol en deze dienen integraal bekeken te worden. 2. Het realiseren van duinversterking ten behoeve van de kustverdediging in de toekomst. Hoogheemraadschap is voornemens de duingrens met 4-8m zeewaarts te schuiven om het duin op natuurlijke wijze aan te laten groeien. Dit heeft effect op paviljoens, strandopgangen en routing. Doordat de plannen voor zeewaartse uitbreiding van de duinen steeds concreter worden, ontstaat de aanleiding om opnieuw te kijken naar een de scope voor herinrichting. De plannen van het Hoogheemraadschap worden in een apart traject uitgevoerd, effecten op verschuiving paviljoens en participatie worden niet beoordeeld in dit document maar dienen als uitgangspunt.

Twee belangen komen samen Er spelen twee belangen die samenkomen bij de

Variantenstudie Favauge

- 7

ONDERZOEKSGEBIED

STRAND

PAVILJOENS DUIN O

RB

EC

KE

ST

RA

AT

BADHUISPLEN

TH

BOULEVARD

ENGELBERTSSTRAAT

Projectgebied

8

- BoschSlabbers landschapsarchitecten

PALACE

BARNAART

1.3 D O E L E N A A N PA K Het doel van dit document is om verder te kijken dan de huidige planvorming (herinrichting Boulevard de Favauge) en: • Middels een variantenstudie inzicht te geven in welke ruimtelijke kwaliteit toegevoegd/ bereikt kan worden voor boulevard Favauge, het duin en strand door deze integraal te benaderen. • Inzicht te geven in welk proces en investeringen gepaard gaan met de verschillende varianten. • Inzicht te geven in de afweging tussen ruimtelijke kwaliteit en proces en investeringen middels afwegingscriteria.

Systematiek Er wordt een drietal varianten onderzocht in relatie tot de huidige situatie en gekeken wat hier de effecten van zijn. De ruimtelijke kwaliteit van de varianten wordt aan een drietal waardes getoetst, namelijk: 1. De gebruikswaarde: de mate waarin gebruikers (bezoekers, paviljoenhouders, diensten) logisch en aangenaam gebruikmaken van het gebied. Routing/ bereikbaarheid, verblijf/ programmering, oriëntatie/ vindbaarheid, beheer. 2. De belevingswaarde: de beleving van het gebied voor de gebruiker. Identiteit/ herkenbaarheid, samenhang, kwalitatieve (eigentijdse) inrichting, aanwezigheid van groen en landschap, etc. 3. De toekomstwaarde: het vermogen om toekomstige veranderingen aan te kunnen. Bijv. het bestendigheid van het duin.

Aanvullend worden de varianten getoetst en afgezet tegen proces en investeringen. Kosten, fasering, moeilijkheid van participatie. ruimtelijke kwaliteit

proces en investering

1.4 P R O J E C TG E B I E D Het projectgebied voor deze variantenstudie omvat het deel tussen bebouwingsgevel op de boulevard en de waterlijn op het strand, opgesloten tussen Boulevard Barnaart en Thorbeckestraat (zie pag 8).

Variantenstudie Favauge

- 9

Meer zandophoping bij aangroei duin Flauwe robuuste duin

Natuurlijke duinaangroei wordt beperkt door paviljoens Afslag door storm en zeespiegelstijging

Natuurlijke duinaangroei door ruimte geven aan duinvoet

Zeespiegelstijging

4-8m verschuiving ca. 95m breedte tijdens vloed ca. 170m breedte tijdens eb

Ontwikkeling duin en zee

Huidige locatie paviljoen

Huidige pachtgrens

Nieuwe locatie paviljoen

Nieuwe pachtgrens

5.50+

5.50+

5.50+

10.60+ 14.00+

12.35+ 13.25+

13.65+

Verplaatsen strandpaviljoens 4m.

5.50+

5.50+

5.50+

10.60+ 14.00+

12.35+ 13.25+

Verplaatsen strandpaviljoens 8m.

10 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

13.65+

13.70+

6.50

huid

ig d

2.50

uin

talu

d

1.50 4.00 5.50+ 4.00

Toepassen trap zwevend over duin t.b.v. natuurlijke groei

1.5 A M B I T I E S E N E F F E C T E N D U I N Het duin is van essentieel belang voor de bescherming van Zandvoort (toekomstwaarde). Ook al is deze tot op heden niet aangemerkt als zwakke plek van de Nederlandse kust, zal deze met een stijgende zeespiegel een steeds belangrijkere plek krijgen in de verdediging van Zandvoort. Op korte termijn heeft het Hoogheemraadschap aangegeven een natuurlijke aangroei plaats te willen laten vinden. Dit wordt gedaan door ruimte te geven aan de duinvoet van ca. 4-8m (locatieafhankelijk). Na lange tijd is dit een eerste stap naar versterking van het duin. Het effect is een zeewaartse verschuiving van alle paviljoens en biedt kansen voor herorganisatie en herinrichting om ook aan andere vraagstukken antwoord te geven. De aanpassing van het duin heeft een aantal effecten: • Het verhoogde deel waar de paviljoens opstaan (5.50m N.A.P.) zal verschuiven richting zee. Aansluitingen als water, electra en internet moeten verlegd/ verlengd worden. • Door verschuiving van paviljoens wordt óf

•

•

•

•

de exploitatieruimte smaller, óf het strand smaller. Er is hierdoor minder gebruikruimte voor toerist. De huidige strandbreedte van duinvoet tot waterlijn is gemiddeld ca. 95m tijdens vloed en 170m tijdens eb (gebaseerd op informatie Rijkswaterstaat). Hierin nemen de pachtgrenzen van de paviljoens 40m breedte in. Met een afname van 4-8m betekent dit een percentuele afname van ca. 4-8% tijdens vloed en ca. 2-5% tijdens eb. Het strand kan verbreed worden middels zandsuppleties, dit zal echter via het Rijk moeten plaatsvinden. Bij keuze voor een smaller strand zal het talud tussen paviljoens en strand naar zee schuiven en meer onderhevig zijn aan afslag bij storm. Door het natuurlijk opstuiven van zand aan de voet van het duin (duinaangroei) komen de huidige opgangen langzaam in een dal te liggen. Het regulier beheer (verwijdering zand) neemt hierdoor toe. Door natuurlijke aangroei van het duin zullen om de x aantal jaar (lastig in te schatten) de opgangen (deels) opgehoogd moeten worden om aan te sluiten bij de nieuw ontstane hoogte van het duin. Beheerkosten nemen hierdoor

toe. Wat kan nu al gedaan worden om meer toekomstbestendig te zijn: • vermindering van opgangen beperkt regulier en langdurig beheer en hiermee kosten; • toepassen zwevende trappen geeft ruimte aan duinaangroei voor de komende jaren met beperking aanpassing opgangen. Op lange termijn zal de zeespiegel blijven stijgen en zal de druk op het duin toenemen. De vraag hierbij is wat een duurzaam systeem is en wanneer het moment is om te investeren in een duurzame oplossing. Een combinatie van een verbreding van het duin met verbreding van het strand kost veel geld en zal in toenemende mate worden bedreigd door de toenemende zeespiegel en extremer weer. Wat kunnen we nu al doen om dit systeem ruimte te geven? • plaatsing paviljoens halverwege de duin • plaatsing paviljoens op hoogte (bv. op palen) Deze overweging wordt meegegeven maar is voor dit document geen uitgangspunt.

Variantenstudie Favauge

- 11

Huidig gemengd gebruik (groot) vrachtverkeer en voetganger

7-10

7-10

Handhaafbare inrichting venstertijden

Lokaal omzetten (duw)karren

12 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

Nieuwe distributievorm

1.6 O R G A N I SAT I E PAV I L J O E N S FAVAU G E Leverantie Eén van de grote opgaven bij de Favauge betreft de leverantie van goederen bij de strandpaviljoens. In de huidige situatie wordt er veel gemengd gebruikgemaakt van boulevard en opgangen. Hierbij wordt veel gedraaid en achteruitgereden op plekken waar weinig ruimte aanwezig is. Dit levert een veiligheidsrisico op. Naast het anders organiseren van de opgangen en genereren van ruimte (zie varianten) zijn er ook andere mogelijkheden voor leverantie van goederen mogelijk: • Het beter (en goed handhaafbaar) inrichten van de huidige venstertijden. Het toepassen van venstertijden in een algemeen reglement in plaats van aparte ontzeggingen via individuele aanvraag. Daarnaast inrichting van openbare ruimte middels bebording en slagbomen of verzinkbare palen. Als voorbeeld wordt dit in Wijk aan Zee beheerd middels slagbomen in aanrijdroutes, deze gaan open binnen de venstertijden (zie bijlage). Dit kan gecombineerd worden met evt. aanvullende

•

•

(ondergrondse) opslag voor paviljoens, zodat er dagelijks minder geleverd dient te worden (tegemoetkoming paviljoenhouders). Lokale overslag. Vóór de boulevard opstelplekken realiseren waar overslag (op bijv. duwkarren) kan plaatsvinden. Afstanden tot paviljoens zijn in dit geval groter. Opslag en overslag bij een lokaal distributiepunt. Hier kunnen goederen overgeplaatst worden naar kleinere voertuigen die geen/ minder risico vormen voor voetgangersgebied. Voorbeeld hiervan is HubKlub die een pilot heeft afgerond bij strandpaviljoens in Scheveningen om met kleinere electrische voertuigen het aantal vervoerbewegingen te beperken. Hiermee wordt tevens minder CO2 uitgestoot en levert dit een bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen. Er hoeven dan niet meerdere leveranciers het strand op, maar wordt middels één bus gerealiseerd. Dit kan ook voor een leverantiepad sterke ruimtelijke voordelen opleveren. (Hubklub www.hubklub. nl. in combinatie met Hubbel www.hubbel.nl)

Afval In de huidige situatie wordt afval door verschillende diensten opgehaald. Dit betekent dat er (ook) grotere vrachtwagens de paviljoens moeten kunnen bereiken. Enkele strandpaviljoens zijn overgestapt op een compacterende containers die met een kleinere wagens gemakkelijk en flexibel opgehaald kan worden. Middels gebruik van één systeem hoeven er minder verschillende afvalwagens over de boulevard en is er minder ruimte nodig voor vracht wat de veiligheid ten goede komt. Opbouw paviljoens De opbouw van paviljoens op het strand wordt overwegend bereikt via grotere strandopgangen zoals de strandopgang bij de KNRM. Enkele paviljoens gebruiken andere opgangen waar de ruimte beperkt is (zoals Laguna Beach via Seinpostweg en Badhuisplein). Gebruik van deze opgangen beperkt de toekomstmogelijkheden voor de boulevard aangezien ruimte vrij gehouden moet worden voor grote vrachtwagens (met aanhanger). Ook hier is één systeem wenselijk voor helderheid en ruimtelijke en veilige inrichting. Variantenstudie Favauge - 13

Bloemendaal: leverantie achterlangs, voetgangers voorlangs. Eén centrale opgang.

IJmuiden: voetganger voorlangs (op hout), leverantie achterlangs. Meerdere gecombineerde opgangen.

Scheveningen Noord: voetganger en leverantie gecombineerd voorlangs (waarschijnlijk met kleinere voertuigen en venstertijden).

Scheveningen Pier: voetgangers voorlangs, leverantie over boulevard middels trap naar paviljoens.

14 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

Zandvoort: voetgangers tussendoor, leverantie via zijkant

1.7 A N D E R E K U S T P L A AT S E N Wat zijn mogelijke ontwikkelingsrichtingen en kansen voor Zandvoort die te herleiden zijn uit andere kustplaatsen? Denk hierbij aan bereikbaarheid en ruimtelijke kwaliteit voor wandelaar en leverentie tot het strand(paviljoen). Enkele voorbeelden worden kort toegelicht. •

•

•

Bloemendaal: een leverantieroute aan de duinzijde en voetgangersroute gescheiden aan de zeezijde. Beide routes vinden plaats middels industrieplaten. Paviljoens zijn helder georganiseerd en keuze voor gebruiker is breed. IJmuiden: een leverantieroute aan de duinzijde middels industrieplaten. Voetganger gescheiden aan de zeezijde middels houten vlonders. Voetgangers komen via ruimtelijke en publieke aanlooproutes langs het terras, verspreiding vindt plaats via de vlonder. Er is ruimte aanwezig tussen de paviljoens. Scheveningen Noord: een voetgangersroute aan de zeezijde middels industrieplaten waar ook logistiek gebruik van maakt (waarschijnlijk

•

•

middels kleinere voertuigen). Afstanden vanaf de openbare weg zijn groot. Scheveningen Pier: vrachtverkeer vindt plaats op de boulevard, goederen worden middels een trap naar de paviljoens gebracht (hoogteverschil ca. 2m). Er is een voetgangerspad aan de zeezijde die bereikt wordt over de terrassen en publieke toegangen. De terrassen hebben een compacte samenstelling, keuzeaanbod is groot. Zandvoort: leverantieroute en voetgangersroute vindt gemengd plaats over boulevard en diagonale strandopgangen (hoogteverschil ca. 6-8m). Paviljoens staan niet systematisch in een rij en een voetgangersroute over het strand is niet aanwezig. Door diagonale aankomst bij paviljoen is directe toegang tot strand beperkt. Keuzemogelijkheid is beperkt door het ontbreken van een strandpad.

Er kan geconcludeerd worden dat: • Veel strandplaatsen een voetgangersroute aan de zeezijde hebben die paviljoens met elkaar verbindt en toegankelijk maakt; • Veel strandplaatsen een (gescheiden) leverentieroute achterlangs of ruimte achter/ naast het paviljoen hebben waar veilig geleverd kan worden; • Veel strandplaatsen ruimtelijke (publieke) toegangen naar het strand hebben; • Zandvoort uniek is door een sterke scheiding van boulevard en het strand door een hoge steile duin. Dit maakt een verbeterde alternatieve inrichting dóór het duin lastig en het toepassen van een trap (Scheveningen Pier) te hoog om te overbruggen met goederen. Een logisch alternatief is een pad onderlangs het duin achter de paviljoens langs. In de bijlage is een verslag opgenomen over de ervaringen bij aanpassing bij Wijk aan Zee.

Hiernaast zijn ook Castricum, Kijkduin, Katwijk en Noordwijk aan Zee bekeken om te komen tot goede conclusies.

Variantenstudie Favauge - 15

1. Eén samenhangende inrichting

6. Verkeer is logisch, veilig en toegankelijk georganiseerd

2. Verloop van stedelijk naar landschappelijk

7. Ook in de winter aantrekkelijk

3. Verandering van zicht op zee

8. Aangename wandeling van plek naar plek

4. Organisatie paviljoens sluit aan bij karakter boulevard

9. Duurzame inrichting boulevard

5. Opgangen sluiten logisch aan op aanloop en aanrijdroutes

10. Twee onderscheidende verbindingen tussen strand en dorps en station

16 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

2. Boulevard Favauge

2.1 U I TG A N G S P U N T S C H E T S O N T W E R P De inrichting van boulevard Favauge volgt het gemaakte schetsontwerp (2019). Er zijn een tiental speerpunten benoemd ter versterking van de boulevards. Het schetsontwerp en de speerpunten gelden als basis voor het voorliggende document.

Boulevard Zandvoort Schetsontwerp N 50

100

150

200m

Variantenstudie Favauge - 17

Foto historie met Badhuis en monumentale trap naar strand.

Luchtfoto huidige situatie met brede boulevard en strandopgangen naar de paviljoens en strand. 18 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

Het is van belang een goede organisatie tussen dorp, boulevard en strand te realiseren die de grote stroom aan toeristen op kwalitatieve wijze bedient. Boulevard en strandopgangen moeten als één gezien worden, zodat deze goed het publieke doel kunnen dienen.

2.2 H I S TO R I E De kustzone van Zandvoort heeft tijdens en na de Tweede Wereldoorlog een drastische transformatie ondergaan. Voor-oorlogs Tot aan de realisatie van de Atlantik Wall ligt het centrum van Zandvoort nog direct aan zee, de Kerkstraat eindigde via het Badhuisplein geleidelijk op het strand. Aan beide zijden van het centrum zijn prachtige badhuizen te vinden die met privétrappen direct aan het strand verbonden zijn. Deze trappen waren vaak onderdeel van het ensemble badhuis. Het strand was leeg van paviljoens. Een badplaats met allure.

Na-oorlogs Er heeft tijdens de wederopbouw een sterke omslag plaatsgevonden in de relatie tussen dorp en strand. De inzet was hierbij het massatoerisme. De private trappen van de badhuizen hebben plaatsgemaakt voor een brede boulevard en diagonale strandopgangen (en enkele publieke trappen) die het strand toegankelijk maken. De opgangen zijn echter weinig systematisch ingepast, geven geen overzicht en sluiten aan de dorpszijde niet goed aan op aanlooproutes.

Conclusie Er is na de oorlog sterk ingezet op de boulevard bovenop de duin en is er te weinig ingezet op een gezamenlijk functioneren van dorp, boulevard, opgangen en strand. Hierdoor is een scheiding ontstaan tussen dorp en strand en zijn routes niet goed op elkaar aangesloten. Boulevard en opgangen worden in de inrichting van de openbare ruimte als twee aparte werelden ervaren. Dit terwijl voor toerisme het uitgangspunt is dat dorp, boulevard en strand een eenheid zijn.

Variantenstudie Favauge - 19

Prachtige ruimtelijke publieke toegang naar strand

Pad over strand voor toegankelijkheid en strandervaring

Boulevard met laagwaardige stenige inrichting zonder groen

Is dit een toegang?

Opgangen komen uit op opslag

Elke strandopgang een eigen inrichting. Geen samenhang

Onveilige situaties en ruimtebeperking door vracht

Beperkte toegang tot strand

Geen goede aansluiting trap en strand op paviljoen

20 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

2.3 H U I D I G E S I T UAT I E In de analyse van de huidige situatie is gekeken naar drie waarden: 1. Gebruikswaarde (ingedeeld op gebruiker) 2. Belevingswaarde 3. Toekomstwaarde

Gebruikswaarde Voetganger • Strandopgangen sluiten niet logisch aan op aanlooproutes vanuit station en dorp, vanzelfsprekende verbinding naar strand en paviljoens ontbreekt. • Onoverzichtelijke variatie aan diagonale strandopgangen en trappen maakt vindbaarheid en oriëntatie van paviljoens moeilijk voor bezoeker, leverantie en (nood) diensten. Welke opgang moet ik nemen om waar uit te komen? • (Bijna) Alle strandopgangen zijn erg steil en moeilijk begaanbaar voor minder validen en mensen met kinderwagen. Het

•

hellingspercentages voldoen niet aan de landelijk geldende normen. Oriëntatie en keuzeproces (paviljoen) van de bezoeker wordt bemoeilijkt door de individuele strandopgangen en het hoogteverschil van de boulevard. Het is niet mogelijk om op één niveau oriënterend langs de paviljoens te lopen. Men moet op afstand een keuze maken.

Leverantie en afval • Elk strandpaviljoen heeft zijn eigen strandopgang en heeft hiermee een eigen adres voor bezoekers en is voor leverantie onafhankelijk. • De strandopgangen zijn niet op een logische manier aangesloten op achterliggende straten waardoor altijd over de boulevard gereden moet worden met bevoorradingsverkeer. De gehele boulevard (voetgangerszone) wordt hierdoor mede gebruikt als bevoorradingsroute met veelal vrachtverkeer. • Er wordt op veel verschillende plekken en

manieren door vrachtverkeer gedraaid en gekeerd om beneden nabij de paviljoens te laden en te lossen. Het zicht is op veel plekken beperkt waardoor de verkeersveiligheid in het geding is. Paviljoenhouders • De ‘exposure’ (vanzelfsprekende vindbaarheid en zichtbaarheid voor klanten) is voor meerdere paviljoens beperkt door onoverzichtelijke routing of onlogische locatie entrees. • Er is geen heldere en functionele leverantieroute aanwezig. • Er is een relatief groot exploitabel oppervlak aanwezig door situering van paviljoens direct tegen het duin ver van de zee. Diensten • Een grote variatie aan opgangen en richtingen draagt niet bij aan vindbaarheid en gebruik van nood- en hulpdiensten.

Variantenstudie Favauge - 21

Opgangen voelen geprivatiseerd aan, ruimtelijk openbare toegangen ontbreken.

Ontbrekende systematiek opgangen/ paviljoens geeft rommelig beeld

Onoverzichtelijke strandopgangen slecht voor vindbaarheid en oriëntatie

Gemengd/ draaiend verkeer is onveilig

Kwaliteit en samenhang boulevard en opgangen zijn laag

Eigen strandopgang geeft eigen adres en onafhankelijkheid paviljoen

Exposure paviljoens is op plekken niet goed

Vele opgangen beperken duingroei, beheerkosten nemen toe

Leverantieroutes sluiten niet logisch aan, goede routing ontbreekt

Strandopgangen zijn te steil, mindervalidentoegang ontbreekt

Onoverzichtelijk opgangen dragen niet bij aan bereikbaarheid (nood)diensten

Opgangen sluiten niet logisch aan op aanlooproutes

Voor- en nadelen huidige situatie

mogelijke aanpassing pachtgrens Paulus Loot de Favauge

Barnaart

Badhuisplein Fenemaplein

logische aanlooproutes vanuit dorpscentrum Wenselijke toekomstige aanlooproutes versus locatie strandpaviljoens. 22 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

Palace

logische aanlooproutes vanuit station

Belevingswaarde

•

•

•

•

Zandvoort is uniek met de langste boulevard van Nederland. Het deel Favauge heeft een stedelijk karakter tussen station en Badhuisplein door enerzijds de ligging tussen station en centrum en anderzijds de stevige bebouwing gericht op zee. Er is een brede boulevard aanwezig voor zitten, markten en activiteiten. Er is een groot hoogteverschil aanwezig tussen de boulevard en het strand. Hierdoor heeft de boulevard een prachtige balkonfunctie met uitzicht op strand en zee. Door het hoogteverschil zijn de paviljoens weinig blokkerend in het zicht vanaf de boulevard op strand en zee. Zo kan er een grote hoeveelheid horeca aangeboden worden. Strandopgangen zijn grotendeels ontworpen voor de bevoorrading in veel richtingen en met aftakkingen. Daarnaast zijn er twee losse trappen en staan alle paviljoens op een andere afstand van het duin en anders georganiseerd. Door een missende systematiek geeft dit een rommelig beeld. Alle paviljoens staan op verschillende

•

•

•

•

•

afstanden tot het duin en tot elkaar. Door de grote variatie aan positionering van deze ruimtelijke objecten ontstaat een onoverzichtelijk beeld en een rommelige uitstraling. Er mist systematiek. De inrichting van de boulevard en opgangen heeft een lage kwaliteit en is verouderd, er staan veel losse objecten en er is weinig beleving van het duinlandschap. Boulevard en strandopgangen hebben ieder hun eigen materiaal, vaak weinig kwalitatief en passend bij het strandgevoel. Dit draagt niet bij aan samenhang en kwalitatieve uitstraling van de boulevard als één geheel. Bijna alle strandopgangen voelen geprivatiseerd door een eigen inrichting opgang, ‘landing’ op het terras van paviljoens en een smalle doorgang naar het strand. Hierdoor ontbreekt gevoelsmatig een publieke en ruimtelijke toegang tot het strand. Er is vanaf de hooggelegen boulevard en vanaf de strandopgangen (beleving bezoeker) veel zicht op afval en opslag van de paviljoens, dit komt de beleving van kwaliteit niet ten goede. Door diagonale ligging van de strandopgangen loopt met niet direct op de zee af, maar loopt met op gebouwen en objecten af om

vervolgens de hoek om te slaan naar het strand. Dit komt de beleving niet ten goede. Toekomstwaarde

•

•

•

•

•

Er zijn veel strandopgangen aanwezig. Dit werkt beperkend op de natuurlijke aangroei van het duin. Bij natuurlijke aangroei van het duin neemt de hoeveelheid opgehoopt zand op de opgangen toe, hierdoor neemt het beheer toe. Bij natuurlijke aangroei van het duin dienen alle (diagonale) opgangen elke x aantal jaar opgehoogd te worden, hierdoor nemen de kosten op lange termijn toe. Pachtgrenzen liggen direct op elkaar. Door deze strakke organisatie is er weinig ruimte voor flexibiliteit en aanpassing. Bij eventuele toekomstige aansluiting wandelroutes beperkt dit. Bij verschuiving van de paviljoens conform plannen Hoogheemraadschap zonder suppletie van de kustlijn neemt óf de exploitabele ruimte af óf de gebruiksruimte op het strand.

Variantenstudie Favauge - 23

Inrichtingsprincipes

1. Logische aansluitingen vanaf aanlooproutes naar strand, orienteerbaar, openbaar en langs paviljoens.

4. Leverantieroutes sluiten logisch aan op aanrijdroutes, zoveel mogelijk gescheiden van voetganger.

2. Belangrijkste aansluitingen hebben mindervalidetoegankelijkheid. Minimaal twee aansluitingen.

5. Goede en zoveel mogelijk gelijke ‘exposure’ voor paviljoens. Eén helder georganiseerd systeem aan paviljoens en opgangen.

3. Uitwisselbaarheid tussen paviljoens middels strandpad (voorkeur strandzijde), ook voor mindervaliden.

6. Beheersbaar en bestendig houden duin door verminderen opgangen en inpassen zwevende trappen.

24 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

2.4 D O E L E N E N P R I N C I P E S De Favauge dient bij te dragen aan de ambitie van Zandvoort om 365 dagen per jaar aantrekkelijk te worden met een kwalitatieve, veilige, toegankelijke en duurzame openbare ruimte. De benoemde doelen vanuit de omgevingsvisie en analyse zijn samengevoegd. Zie onderstaande opsomming aan doelen in de systematiek van ruimtelijke kwaliteit.

•

worden die aansluiten op aanrijdroutes vanuit de stad, waarbij gemengd verkeer en draaien wordt vermeden. Voor (nood)diensten dient een overzichtelijke inrichting gerealiseerd te worden voor een directe bereikbaarheid.

Belevingswaarde Gebruikswaarde • •

•

•

Voor alle voetgangers/ gebruikers dienen vanzelfsprekende, veilige en toegankelijke (o.a. mindervalide) routes gerealiseerd te worden die directe relatie leggen van aanlooproutes naar strand en paviljoen. Overzichtelijk, navolgbaar en orienteerbaar door een systematische opzet. Keuze van strandpaviljoen dient mogelijk te zijn, bv. door een route over het strand. Voor paviljoenhouders dient goede ‘exposure’ aanwezig te zijn voor bereikbaarheid van klanten middels routing en entrees. Voor leverantie en afval dienen logische, praktische en heldere routes gerealiseerd te

Voor de belevingswaarde dient een kwalitatieve, systematische en samenhangende inrichting gerealiseerd te worden voor boulevard, opgangen en paviljoens, gericht op een hoge (openbare) verblijfskwaliteit met (ruimtelijke) beleving van het landschap.

Toekomstwaarde •

Er dient een duininrichting aanwezig te zijn die bijdraagt aan natuurlijke duinaangroei en verhoging van beheer- en vervangingskosten minimaliseert.

Inrichtingsprincipes Deze doelen zijn waar mogelijk vertaald naar enkele leidende inrichtingsprincipes voor het ontwikkelen van varianten. 1. Aanlooproutes worden direct verbonden met het strand (attentie: pachtgrenzen), entrees paviljoens bevinden zich hieraan. 2. Minder validenroutes sluiten aan bij aanlooproutes. 3. Een strandroute geeft ruimte tot betere keuzemogelijkheid, toegankelijkheid voor alle gebruikers, de mogelijkheid tot een ommetje en versterking strandbeleving. 4. Leverantieroutes sluiten aan bij de aanrijdstraten. Nieuwe routes worden logisch en praktisch ingepast, zoveel mogelijk gescheiden van de voetganger. 5. Goede en gelijkmatige ‘exposure’ voor paviljoens middels een systematische routing waar entrees zich verbinden. 6. Versterken toekomstbestendigheid duin middels verminderen van opgangen en het inpassen van zwevende trappen.

Variantenstudie Favauge - 25

2.5 P R O C E S E N I N V E S T E R I N G Naast de doelen en principes voor ruimtelijke kwaliteit wordt gekeken naar het proces en investering. Participatie moeilijkheid Zowel voor de duinaangroei vanuit Hoogheemraadschap alswel de wenselijke herinrichting maakt het noodzakelijk om de pachtgrenzen en bouwvlakken opnieuw vast te stellen. Er dient hier dus (uitgebreid) over gecommuniceerd te worden. Alle verandering van huidige situatie brengt uitdagingen met zich mee, met name als het gaat om wijzigingen voor de bedrijfsvoering van de paviljoenshouders. Zoals aangepaste of verminderde exploitabele ruimte, evt. wijziging van positie van het paviljoen of meer afhankelijkheid bij leverantie. Bij grotere wijzigingen zal ook de moeilijkheid van de participatie toenoemen. De mate van positieve/ negatieve veranderingen en de mate van aanpassingen voor pachters bepalen de moeilijkheid van de participatie. Voor beoordeling van de varianten zal alleen de

26 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

aanvullende participatie (buiten de maatregelen Hoogheemraadschap)worden meegenomen. Investering en efficientie De mate van investering is sterk afhankelijk van de omvang van het werk: hoe groter de scope, hoe groter de benodigde investering. Daarnaast is efficientie van belang, combineren van werkzaamheden kan bijv. een kostenbesparing opleveren. En ingrepen hebben effect op het benodigde beheer en de kosten hiervan. Planning en faseerbaarheid De mate van planning is afhankelijk van de mate van werkzaamheden: hoe groter de scope en werkzaamheden, hoe groter de planning. Echter bieden sommige modellen juist flexibiliteit in fasering door onafhankelijkheid bij uitvoering. In de volgende variantenstudie wordt per variant de effecten op bovenstaande onderwerpen benoemd. Er wordt tenslotte ook gekeken of gehele delen afzonderlijk uitgevoerd kunnen worden.

3. Variantenstudie Gebruikswaarde Bezoekers/ bewoners • Logische routing, orientatie, keuze

3.1 A F W E G I N G S C R I T E R I A In de afweging van de ruimtelijke kwaliteit van de varianten zijn drie hoofdwaarden onderscheiden, namelijk: 1. Vermeerderen van de gebruikswaarde, 2. Verhogen van de belevingswaarde, 3. Vergroten van de toekomstwaarde. Hiernaast wordt het effect van proces en investering benoemd. Het overzicht van deze hoofdwaarden en subcriteria van deze waarden zijn weergegeven in het schema hiernaast. Dit is een doorvertaling van de benoemde doelen. Elke variant zal op basis van deze subcriteria worden beoordeelt met een score varierend tussen sterk negatief tot sterk positief. Doel van het schema is om de impact van de verschillende varianten inzichtelijk en vergelijkbaar te maken om zodoende tot een juiste afweging te kunnen komen.

e routing tussen aanlooproutes en strandopgangen htelijkheid van opgangen ogelijkheid arheid door vormgeving en maat id voor voetganger door gemengde verkeer d verkeer in relatie tot voetganger elijkheid middels opgangen conform eisen

sterk negatief negatief neutraal positief sterk positief

• Openbare toegangen • Veiligheid • Toegankelijkheid Paviljoenhouders • Exposure • Routing leverantie/ afval/ opbouw

toelichting

Effect op logische routing tussen aanlooproutes en strandopgangen Effect op overzichtelijkheid van opgangen Effect op keuzemogelijkheid Effect op openbaarheid door vormgeving en maat Effect op veiligheid voor voetganger door gemengde verkeer Effect op draaiend verkeer in relatie tot voetganger Effect op toegankelijkheid middels opgangen conform eisen

• Aanpassing pachtplaats/ paviljoen • Exploitatieruimte/ strandruimte • Eigen entree/ onafhankelijkheid

Effect op vanzelfsprekende vindbaarheid en orientatie klanten Effect op logische praktische leverantierouting Effect op aansluiting leverantieroutes op aanrijdstraten Effect op mogelijke aanpassing van paviljoens of pachtgrenzen Effect op hoeveelheid exploitatieruimte of strandruimte Effect op eigen entree en afhankelijkheid van andere paviljoens leverantie

Diensten • Nood en hulpdiensten/ KNRM

Effect op overzichtelijkheid bereikbaarheid (nood)diensten

Belevingswaarde • Kwaliteit inrichting en samenhang • Organisatie opgangen en paviljoens

Toekomstwaarde • Toekomst duinuitbreiding • Beheer en behoud

Proces en investering • Participatie moeilijkheid • Investering en efficientie • Planning en faseerbaarheid

toelichting Effect op inrichting boulevard en opgangen Effect op samenhang boulevard en opgangen Effect op systematische samenhang opgangen Effect op systematische samenhang paviljoens toelichting Effect op beperkende opgangen op natuurlijke duinaangroei Effect op onderhoud met betrekking tot vervanging opgangen Effect op regulier onderhoud met betrekking tot zandophoping toelichting Effect op moeilijkheid participatie Effect op hoogte investering en effeicientie investering Effect op planning en faseerbaarheid

niet van toepassing Variantenstudie Favauge - 27

Huidige locatie paviljoen

Huidige pachtgrens

Nieuwe locatie paviljoen

Nieuwe pachtgrens verplaatsing 4m

verplaatsing 8m

Verplaatsen 4-8m strandpaviljoens, uitgangspunt Hoogheemraadschap

Basis herinrichting boulevard (bron schetsontwerp)

28 - BoschSlabbers landschapsarchitecten

Vloeiende verbinding Boulevard Favauge en Barnaart (schetsuitwerking)

Vaste uitgangspunten Er is bij alle varianten uitgegaan van: • Het toepassen van de inrichtingsprincipes voor de verschillende varianten. Waar principes niet mogelijk zijn, wordt dit aangegeven. • De boulevard wordt in alle gevallen heringericht vanaf gevel tot bovenzijde talud (zie doorsnede). • Boulevard Favauge wordt vloeiend (horizontaal en verticaal) aangesloten op boulevard Barnaart, zodat de huidige scheiding door de aanwezig knik wordt opgeheven. Dit biedt nieuwe kansen voor bereikbaarheid voor mindervaliden en zwaar verkeer. Het betekent ook dat op deze plek de opgang naar Thalassa aangepast dient te worden en de ambulante handel een aangepaste plek krijgt. • Paviljoens worden min. 4-8m richting zee verschoven als uitgangspunt vanuit het Hoogheemraadschap. Hiermee wordt exploitatieruimte of strandruimte kleiner. Dit gegeven heeft geen effect op de waarde van de criteria.

Variabele factoren • Bij alle varianten is het mogelijk een strandpad toe te passen om de keuzemogelijkheid en toegankelijkheid van het strand te verbeteren. Er is bij de varianten gekozen om vanuit een perspectief te werken (zoals optimale routing) en daarom wel of niet het strandpad mee te nemen in de variant.

Variantenstudie Favauge - 29

Voetgangersroutes

Leverantieroutes Barnaart

Paulus Loot Badhuisplein

Gemengd gebruik

Fenemaplein

Uitgangspunt: huidige situatie

Trap

Mindervalideroutes

Entrees paviljoen

Variant A ‘Alleen boven’: enkel uitvoering van de boulevard op het duin.