Beantwoording technische vragen Jong Zandvoort

Beantwoording technische vragen

Hierbij de beantwoording van de technische vragen van de fractie Jong Zandvoort over agendapunt 6 ‘Collegebesluit Aanpassing regelgeving toeristische verhuur verblijfsaccommodaties’ van de raadscommissie van 4 februari 2026. Inleiding De invoering van het nieuwe Toetsingskader toeristische verblijfsaccommodaties heeft binnen het dorp veel vragen opgeroepen. Als (buitengewone) raadsleden ontvangen wij signalen van inwoners en ondernemers die aangeven moeite te hebben met de snelheid van invoering, de praktische uitwerking en de wijze waarop over het nieuwe beleid is gecommuniceerd. Het betreft hierbij veelal inwoners die op kleinschalige wijze toeristisch verhuren, beschikken over een registratienummer en netjes toeristenbelasting afdragen. Zij geven aan dat zij bereid zijn hun situatie zorgvuldig en conform de regels te organiseren, maar dat zij zich door het gekozen tijdpad en de uitwerking van het beleid overvallen voelen. Daarbij merken wij op dat in de Toeristische visie Zandvoort 2040 het volledige bestaande toeristische aanbod is meegenomen in de analyse en afweging, ongeacht of deze accommodaties beschikten over alle benodigde vergunningen. Vanuit het perspectief van inwoners ontstaat hierdoor de verwachting dat ook voor dit bestaande aanbod een zorgvuldige overgang en verduidelijking van het juridisch kader zou plaatsvinden.

Naar aanleiding van de agendering van het nieuwe Toetsingskader stelt onze fractie de volgende schriftelijke vragen, met als doel het nieuwe toeristische beleid waar nodig te verduidelijken en te bezien of aanvullende maatregelen wenselijk zijn om de invoering zorgvuldig, uitlegbaar en uitvoerbaar te laten verlopen. 1. Overgangsregeling voor bestaande situaties Vraag 1 Kan worden toegelicht waarom bij de invoering van het nieuwe Toetsingskader geen overgangsregeling of overgangsjaar is opgenomen voor inwoners die al vóór de invoering hiervan toeristisch verhuren? Toelichting Uit signalen uit de praktijk blijkt dat inwoners al jarenlang een verblijf, zoals een tuinhuisje of aanbouw, toeristisch verhuren. Zij beschikken over een registratienummer en dragen toeristenbelasting af, maar hebben geen afzonderlijke omgevingsvergunning voor dit gebruik. In veel gevallen was men zich niet bewust van een vergunningsplicht, of zijn regels in de loop der jaren gewijzigd of aangescherpt. Na publicatie van het nieuwe beleid op 3 december 2025 resteerde slechts een zeer korte periode tot het einde van het jaar om deze situaties alsnog te regelen. Inwoners geven aan dat deze termijn, mede gezien de feestdagen, als zeer beperkt is ervaren.

Wij vragen toelichting hoe bij deze keuze de belangen van bestaande verhuursituaties zijn afgewogen en in hoeverre bij de invoering rekening is gehouden met het rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel voor inwoners die hun gebruik hebben ingericht conform de destijds geldende regels. Tevens vernemen wij graag of 1/7

er mogelijkheden zijn om inwoners die aantoonbaar bereid zijn hun situatie te legaliseren alsnog een redelijke termijn te bieden om een vergunning aan te vragen. Daarnaast vragen wij toelichting op welke wijze een gelijk speelveld wordt gecreëerd tussen inwoners die reeds over de benodigde omgevingsvergunning beschikken en inwoners die deze vergunning niet hebben, maar hun toeristische verhuur wel zichtbaar, geregistreerd en jarenlang conform het toen geldende kader hebben uitgevoerd en nu nog steeds voortzetten. Inwoners geven aan dat het ontbreken van een overgangsregeling kan leiden tot ongelijke behandeling van vergelijkbare gevallen. Antwoord: Het Toetsingskader is bedoeld om nieuwe verblijfsrecreatieve ontwikkelingen die niet passen in het Omgevingsplan Zandvoort en niet aansluiten bij de Toeristische Visie 2040 te voorkomen. Er is bij de aanpassing van de regels rekening gehouden met bestaande legale situaties. Bestaande rechten, verkregen onder het oude beleid, blijven behouden. Lopende procedures en reeds genomen besluiten vóór de inwerkingtreding van deze beleidsregels worden beoordeeld op basis van de beleidsregels zoals die golden op het moment van aanvragen. Sinds 2013 bestond – o.g.v.

het Toetsingskader in de Visie op verblijfsaccommodaties Zandvoort 2013 en de nadien gewijzigde versies - de mogelijkheid voor het college om een omgevingsvergunning te verlenen in afwijking van het bestemmingsplan (nu: omgevingsplan). Middels een afwijkingsprocedure konden o.a. recreatiewoningen /- appartementen mogelijk gemaakt worden. Een eigenaar kon een aanvraag omgevingsvergunning indienen en als deze voldeed aan de gestelde voorwaarden, dan kon het college meewerken aan een omgevingsvergunning/ afwijking van het bestemmingsplan. In de Toeristische visie is het nieuwe beleid aangekondigd en door middel van het vaststellen van het Toetsingskader toeristische verblijfsaccommodaties 2026 is dit daadwerkelijk van kracht geworden. Daarin is een overgangsregeling en een hardheidsclausule opgenomen. De hardheidsclausule kan worden toegepast totdat een nieuw toetsingskader wordt vastgesteld. Er zijn in 2024 en 2025 circa 70 aanvragen binnengekomen bij ODIJ naar aanleiding van de overgangsregeling. In de jaren daarvoor waren dat er gemiddeld 10 per jaar. 2.

Verschil in overgangstermijnen Vraag 2 Kan worden toegelicht waarom voor de verlaging van het maximumaantal verhuurdagen van 120 naar 30 dagen wel een overgangsjaar geldt, terwijl voor situaties waarin alsnog een vergunning moet worden aangevraagd geen vergelijkbare overgangsperiode is opgenomen? Toelichting Voor inwoners is dit onderscheid niet altijd goed te begrijpen. Het beperken van het aantal verhuurdagen leidt doorgaans tot een beperking van inkomsten, maar laat de mogelijkheid tot verhuur bestaan. Het ontbreken van een vergunning kan daarentegen betekenen dat verhuur volledig moet worden gestaakt.

2/7

Wij vragen om toelichting hoe bij deze keuzes de proportionaliteit en de onderlinge samenhang van de verschillende maatregelen zijn betrokken, mede in het licht van de wens om bestaande situaties op een zorgvuldige wijze richting legalisatie te begeleiden. Antwoord: Het opnemen van een overgangstermijn in de Huisvestingsverordening is van een andere orde. Op grond van de vorige Huisvestingsverordening was het namelijk bij recht toegelaten om een woning 120 dagen per jaar toeristisch te verhuren. Door het opnemen overgangstermijn heeft de gemeente rekening gehouden met eigenaren die vorig jaar hun woning mogelijk al voor meer dan 30 dagen contractueel hebben verhuurd in 2026. Hoewel de gemeente door vaststelling van de nieuwe beleidsregels (Toetsingskader) een meer absoluut verbodsbeleid gaat voeren, gold (en geldt) er in de huidige situatie de facto ook een verbodsbepaling. Eigenaren hadden (en hebben) immers ook geen rechtens toegestane mogelijkheid om een pension of een recreatiewoning/-appartement te realiseren. Op grond van het bestemmingsplan (Omgevingsplan) zijn recreatiewoningen/-appartementen en of pensions niet toegelaten (tenzij daarin specifiek bestemd/aangeduid of vallend onder het overgangsrecht). Het gebruiken van de afwijkingsmogelijkheid was geen recht van bewoners, maar een bevoegdheid van het college. 3.

Aangepaste regels voor Bed & Breakfast Vraag 3 Wat is de overweging geweest om de regels voor Bed & Breakfasts aan te scherpen, onder andere ten aanzien van een eigen ingang, kookvoorzieningen en de zelfstandigheid van de ruimte? Toelichting Wij vragen om toelichting welke concrete knelpunten of ontwikkelingen in Zandvoort aanleiding zijn geweest voor deze aanscherping en in welke mate is gekeken naar alternatieven, zoals maatwerk of aanvullende voorwaarden, om de woonfunctie te beschermen zonder kleinschalige initiatieven onnodig te beperken. Daarnaast vernemen wij graag in hoeverre deze maatregelen rechtstreeks voortkomen uit de Toeristische visie Zandvoort 2040 en in hoeverre zij het resultaat zijn van nadere beleidsafwegingen in de uitvoeringsfase. Ook vragen wij om toelichting waarom ervoor is gekozen om aan te sluiten bij normen die in gemeente Haarlem worden gehanteerd en hoe daarbij rekening is gehouden met de specifieke ruimtelijke, economische en historische kenmerken van Zandvoort. Inwoners geven aan dat juist bepaalde vormen van kleinschalige Bed & Breakfast goed aansluiten bij het karakter van Zandvoort en bij doelgroepen die lokaal besteden in horeca en detailhandel. Antwoord: In de Toeristische visie Zandvoort 2040 is ten aanzien van B&B’s de volgende opgave geformuleerd: -

Het aanpassen van de Bed & Breakfast regels: nu mogen vier bedden worden verhuurd in de woning. De gemeente wil hier meetbare criteria voor opstellen. 3/7

-

Vergroten van de handhaafbaarheid van beleid: werken naar heldere kaders en regelgeving en actieve handhaving.

Een bed & breakfast (B&B) is een kleinschalige voorziening, vaak een deel van een woning, waar gasten kunnen overnachten en ontbijten. Het is een nevenactiviteit van de hoofdbewoner en biedt een toeristisch, kortdurend verblijf zonder zelfstandige kookgelegenheid voor de gasten. Wanneer een zelfstandige ruimte wordt gecreëerd is het een recreatiewoning. Het is de bedoeling geweest om een duidelijke scheiding aan te brengen tussen verschillende soorten toeristische verblijfsaccommodaties voor verschillende doelgroepen. Een B&B is ondergeschikt aan de woonfunctie van de woning. Voor het kunnen vaststellen of een B&B ondergeschikt is aan de woonfunctie zijn meetbare criteria opgesteld. Voor het opstellen van deze criteria is een inventarisatie gedaan bij andere gemeenten in Nederland. Planologische grondslag, vergunningverlening en nadeelcompensatie In aanvulling hierop vragen wij hoe wordt omgegaan met mogelijke aanspraken op nadeelcompensatie als gevolg van de aangescherpte regels voor Bed & Breakfasts, in situaties waarin het voormalige bestemmingsplan – thans onderdeel van het omgevingsplan van rechtswege – ruimere gebruiksmogelijkheden toestond dan het nieuwe Toetsingskader.

Onder de voormalige bestemmingsplannen waren toeristische nevenfuncties binnen de woonfunctie in veel gevallen toegestaan zonder specifieke beperkingen ten aanzien van een eigen ingang, kookvoorzieningen of maximale oppervlakte. Met het nieuwe Toetsingskader lijken deze gebruiksmogelijkheden feitelijk te worden beperkt, terwijl het omgevingsplan zelf niet is gewijzigd. Onze fractie hecht eraan te benadrukken dat vergunningverlening juist een instrument is om toeristische verhuur duurzaam en verantwoord mogelijk te maken, zowel in planologische als ruimtelijke zin. Vergunningen bieden duidelijkheid over de rechtmatigheid van afwijkend gebruik, maken toetsing aan eisen zoals brandveiligheid en leefbaarheid mogelijk en dragen bij aan betere controle en handhaafbaarheid. Wij vragen hoe deze werkwijze zich verhoudt tot het uitgangspunt dat planologische gebruiksregels uitsluitend via het omgevingsplan kunnen worden gewijzigd en dat beleidsregels niet bedoeld zijn om bestaande planologische gebruiksmogelijkheden te beperken.

Tevens vernemen wij hoe de ontstane verschillen worden beoordeeld in het licht van rechtsgelijkheid en rechtszekerheid, in hoeverre het risico op verzoeken om nadeelcompensatie is betrokken bij de totstandkoming van het beleid, en welke financiële en juridische consequenties dit voor de gemeente kan hebben indien inwoners zich gezamenlijk tot de gemeente wenden – een risico wat zeer aannemelijk is. Daarbij vragen wij welke maatregelen passend worden geacht om dit risico te beheersen, bijvoorbeeld door overgangsrecht, maatwerk of een nadere planologische verankering. Antwoord: Het Toetsingskader is bedoeld om nieuwe verblijfsrecreatieve ontwikkelingen die niet passen in het Omgevingsplan Zandvoort en niet aansluiten bij de Toeristische Visie 2040 te voorkomen. Bestaande rechten, verkregen onder het oude beleid, blijven behouden. Lopende procedures en reeds genomen besluiten vóór de inwerkingtreding van deze beleidsregels worden beoordeeld op basis van de beleidsregels zoals die golden op 4/7

het moment van aanvragen. Derhalve ontstaan er geen situaties die een aanspraak op nadeelcompensatie als gevolg van de aangepaste regels rechtvaardigen. Het implementeren van de nieuwe beleidsregels in de daartoe bestemde ruimtelijke documenten waaronder het Omgevingsplan wordt vanaf 2026 uitgevoerd. 4. Rol van de gemeenteraad en communicatie Vraag 4 Kan worden toegelicht op welke wijze de gemeenteraad is betrokken bij de vaststelling van het nieuwe Toetsingskader toeristische verblijfsaccommodaties, en hoe dit zich verhoudt tot de eerdere vaststelling van het vorige Toetsingskader, dat destijds wél expliciet door de raad is vastgesteld? Toelichting De Toeristische visie Zandvoort 2040 biedt richtinggevende kaders voor het toeristisch beleid, maar laat op meerdere onderdelen expliciet ruimte voor nadere uitwerking. Inwoners en raadsleden ervaren dat deze nadere uitwerking in het nieuwe Toetsingskader aanzienlijk ingrijpender uitpakt dan vooraf op basis van de visie kon worden voorzien. Antwoord: In de door de gemeenteraad vastgestelde Toeristische visie Zandvoort 2040 zijn de volgende opgaven geformuleerd: -

-

Terugbrengen/ verlagen van het aantal nachten particuliere vakantieverhuur van 120 naar 30 nachten per kalenderjaar. Dit voor nieuwe, maar ook voor bestaande gevallen. Het aanpassen van de Bed & Breakfast regels: nu mogen vier bedden worden verhuurd in de woning. De gemeente wil hier meetbare criteria voor opstellen. Stoppen met het verlenen van nieuwe vergunningen voor pensions en recreatiewoningen aan woningeigenaren; dus geen vergunningen meer verstrekken voor nieuwe pensions en recreatiewoningen op percelen met een woonfunctie. Terugbrengen van verschillende vormen van toeristische verhuur; het gaat hierbij om het creëren van eenduidigheid door het aantal begrippen te beperken. Vergroten van de handhaafbaarheid van beleid: werken naar heldere kaders en regelgeving en actieve handhaving.

Bovenstaande opgaven zijn vervolgens vertaald in regelgeving en verwerkt in de aanpassing van de Huisvestingsverordening en het Toetsingskader. Het vaststellen van uitvoeringsregels (zoals in dit Toetsingskader) is een collegebevoegdheid. De eerdere Toetsingskaders vanaf 2015 zijn ook door het college vastgesteld. Daarnaast vragen wij nadere toelichting op welke wijze de communicatie rondom dit nieuwe beleid is vormgegeven en in hoeverre de uitvoering daarvan in lijn is geweest met de toezeggingen uit het vastgestelde communicatieplan. Wij ontvangen signalen van inwoners dat onder meer bewonersbrieven en flyers, zoals aangekondigd, niet of nauwelijks zijn ontvangen. 5/7

Wij vragen daarom toelichting welke onderdelen van het vastgestelde communicatieplan daadwerkelijk zijn uitgevoerd en via welke kanalen, hoe het bereik en de effectiviteit van deze communicatie richting particuliere verhuurders wordt beoordeeld, en of er aanleiding wordt gezien om de communicatie richting inwoners en verhuurders alsnog te versterken of te verlengen, bijvoorbeeld in samenhang met eventuele overgangs- of legalisatiemaatregelen. Antwoord: Ten aanzien van communicatie en ter aanvulling op het antwoord onder 1 treft u onderstaand overzicht: Toeristische visie Zandvoort 2040: In de periode juli t/m september 2023 heeft de concept Toeristische visie Zandvoort samen met een bijbehorend analyserapport ter inzage gelegen. De concept visie is opgesteld in samenspraak met een vertegenwoordiging van inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. In de visie staat: ‘Bij het opstellen van nieuw beleid voor toeristische verhuur in/bij woningen willen we de volgende uitgangspunten meenemen: - Op termijn stoppen met het verlenen van vergunningen voor nieuwe pensions en nieuwe recreatiewoningen (afwijkingsbevoegdheid vervalt).

- Voor woningen die bed & breakfast aanbieden nemen we criteria op die meetbaar en handhaafbaar zijn zoals: een maximum oppervlakte en/of percentage van de woning en/of een maximum aantal kamers (bijvoorbeeld twee kamers met vier bedden).’ Vaststelling Toeristische visie Zandvoort 2040 door gemeenteraad: 26 maart 2024 Publicatie en bekendmaking Toeristische visie Zandvoort op 12 april 2024 gepubliceerd op overheid.nl: Onder punt A de uitgangspunten voor de verblijfsaccommodaties, waaronder ‘Op termijn stoppen met het verlenen van vergunningen voor nieuwe pensions en nieuwe recreatiewoningen (afwijkingsbevoegdheid vervalt).; Zie: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2024-161146.html Website Zandvoort.nl: • De gemeente heeft gecommuniceerd over stoppen vergunningverlening voor pensions en recreatiewoningen sinds 10 oktober 2025: https://zandvoort.nl/vakantieverhuur-woning-wordtmaximaal-30-nachten. • Informatiepagina over de Toeristische visie waarop staat er geen vergunningen meer worden afgegeven voor nieuwe recreatiewoningen en pensions op een perceel dat bestemd is voor wonen. Voor het laatst begin januari 20216 bijgewerkt. • Informatiepagina over regels vakantieverhuur. Voor het laatst begin januari 2026 bijgewerkt.

Advertentiepagina (advertorial) in de Zandvoortse Courant: 23 mei 2024 In de advertorial is aangegeven dat de gemeente op termijn stopt met het verlenen van vergunningen voor pensions en recreatiewoningen.

6/7

Nieuwsbericht in de Zandvoortse Courant: 7 november 2025 Begin november werden de regels al benoemd (ook al niet erg zorgvuldig) in de Zandvoortse Courant: Strengere regels voor toeristische verhuur vanaf 2027 - De Zandvoortse Courant Veel vergunningaanvragen om recreatiewoning bij ODIJmond: december 2025 Uit gegevens van ODIJ blijkt dat er in 2024 en 2025 samen circa 70 vergunningen zijn aangevraagd voor een recreatiewoning. In de jaren daarvoor waren dat er gemiddeld 10 per jaar.

7/7