Programmabegroting 2026 Regio Rivierenland

Wat vindt u in de begroting 2026?

Inhoud Wat vindt u in de begroting 2026

0

De opbouw van de begroting

1

De begroting 2026 samenvatting & ontwikkelingen

3

Besluitvorming over de Begroting 2026

6

Programma 1 – Regionale samenwerking

7

Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening

14

Programma 3 – Algemene baten en lasten

22

Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing

25

Paragraaf 2 – Onderhoud kapitaalgoederen

29

Paragraaf 3 – Bedrijfsvoering

30

Paragraaf 4 – Financiering

33

Paragraaf 5 –Verbonden partijen

36

Overzicht van baten en lasten en gemeentelijke bijdrage

37

Uiteenzetting financiële positie

44

Meerjarenraming 2026-2029

47

Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage

51

De opbouw van de begroting

Opzet en inrichting van de begroting Op verzoek van gemeenten wordt de begroting van Regio Rivierenland zo compact mogelijk gehouden met de focus op financiële verantwoording van de activiteiten die door de Regio worden uitgevoerd voor de aangesloten gemeenten. De programmabegroting geeft een totaalbeeld van de activiteiten van de Regio, de belangrijkste ontwikkelingen, de middelen die met de uitvoering zijn gemoeid en de financiële positie. Bestuurders krijgen met de informatie zoals opgenomen in deze programmabegroting voldoende mogelijkheden voor sturing en controle, zeker nu in programma 3 Algemene Baten en Lasten een goed inzicht wordt gegeven in de algemene dekkingsmiddelen en de overheadkosten. De programmabegroting 2026 bestaat uit drie programma's. Programma 1 Regionale samenwerking en Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening en programma 3 Algemene baten en lasten. Door de nadruk die ligt op de financiële verantwoording wordt voor de inhoud - waar dat van toepassing is verwezen naar de programma’s en opgestelde plannen van de (dienst)onderdelen van de Regio. Zo worden dubbelingen voorkomen. In de programma’s, jaarplannen en bedrijfsplannen is uitgebreide (inhoudelijke) informatie beschikbaar. De gemeenten verantwoorden de beleidsdoelen en de daarmee gemoeide (al dan niet externe) middelen in hun eigen planning & controlcyclus.

Het bovenstaande is in onderstaand schema samengevat, waarbij tevens de financieringsbronnen zijn aangegeven:

De taken op het gebied van begeleiding, monitoring en terugplaatsing van voortijdig schoolverlaters door het Doorstroompunt (voorheen: Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC)) maken onderdeel uit van de taken die in de begroting bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening zijn opgenomen. Aangezien de taken van het Doorstroompunt volledig gefinancierd worden door bijdragen van het Rijk is het Doorstroompunt niet afzonderlijk in het schema opgenomen. De regiogemeenten betalen niets aan de uitvoeringskosten van het Doorstroompunt.

1 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Basistaken en plustaken In deze begroting worden de baten en lasten op een heldere manier gepresenteerd bij de verschillende (dienst)onderdelen van de Regio. Daarbij worden basistaken en plustaken onderscheiden. Basistaken worden voor alle lid gemeenten collectief uitgevoerd vanuit de solidariteitsgedachte. Financiering vindt plaats door gemeentelijke bijdrage, Rijks- en provinciale uitkeringen en subsidies. Plustaken worden door Contractgestuurde dienstverlening vraag gestuurd uitgevoerd naar behoefte van (één of meerdere) individuele gemeenten. Hiervoor worden dienstverleningsovereenkomsten per taak afgesloten met (één of meerdere) lid gemeenten afzonderlijk. De gemeenten zijn voor de taken zelfstandig opdrachtgever. Contractgestuurde dienstverlening is opdrachtnemer. Financiering vindt plaats door bijdragen vanuit de individuele gemeenten. Deze geldstromen maken geen deel uit van de gemeentelijke bijdrage. Gemeenten waarmee dienstverleningsovereenkomsten zijn afgesloten ontvangen informatie op maat over de voortgang en realisatie van de afspraken. Dit valt buiten het kader van deze begroting. Dienstverleningsovereenkomsten kunnen ook met niet-lidgemeenten en overige organisaties worden afgesloten. Waar dit aan de orde is, wordt dit toegelicht in de bedrijfsplannen.

Inrichting van de programma’s van de begroting

In de programma’s wordt een onderscheid gemaakt tussen de bestuurlijke ondersteuning en procesfacilitering vanuit de Regio (Programma 1 Regionale Samenwerking) en het uitvoerende (dienst)onderdeel van de Regio (Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening). Dit sluit aan bij de inrichting van de organisatie van de Regio. In programma 1 worden de kosten van de regionale samenwerking verwoord. In programma 2 zijn de kosten van de contractactiviteiten in beeld gebracht. In deze twee verschillende programma’s komt ook het onderscheid in basistaken en plustaken tot uitdrukking. In programma 3 Algemene baten en lasten zijn de overheadkosten verantwoord, die conform BBV-voorschrift niet aan de programma's worden toegerekend. Daarnaast zijn in programma 3 de centrale budgetten opgenomen voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting (voor zover van toepassing) alsmede het onderdeel Treasury.

Opzet en inrichting van programma 1 Regionale samenwerking

De regionale bestuurlijke samenwerking via Regio Rivierenland wordt via afstemmingsoverleggen tussen wethouders – genaamd portefeuilleoverleggen (pfo's) en speerpuntberaden- georganiseerd. Deze vormen van overleg zijn ingericht als adviserend aan het bestuur van Regio Rivierenland. De speerpuntberaden richten zich op de procesmatige aansturing en facilitering van onze drie regionale economische speerpunten. De overige pfo's richten zich op de opgaven en programma's als mobiliteit, ruimte en wonen. Pfo's nemen geen besluiten over beleidsinhoudelijke keuzes en de financiële gevolgen. Hierover wordt besloten in de colleges en/of gemeenteraden. Binnen elk pfo wordt afstemming gezocht door de afgevaardigde collegeleden op basis van hun collegemandaat. Dit doen zij aan de hand van een meerjarenprogramma, het regionale Economisch ambitiedocument. Dit document omschrijft welke ambities we op de speerpunten en andere programma's willen realiseren. Het is aan een portefeuilleoverleg om de uitvoering te volgen en te monitoren. Een essentiële taak hierbij is het maken van afspraken over hoe het betreffende programma wordt uitgedragen naar andere overheden en maatschappelijke partners. Aspecten als public affairs en lobby, integraliteit in visies en aanpak, stimuleren van de (boven)regionale samenwerking en subsidieverwerving zullen dan ook vaak aan bod komen.

Hierbij wordt uitdrukkelijk de verbinding met het bedrijfsleven, maatschappelijke partijen, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en ondernemende burgers gezocht. Zo zijn er regionale platforms van gemeenten en andere stakeholders actief welke procesmatig worden gefaciliteerd, zoals de stuurgroep Regionale Energie Strategie en de Arbeidsmarktregio Rivierenland (voorheen RW-POA. De facilitering van een structureel programma of project beleggen via GR Regio Rivierenland komt tot stand op basis van een idee ergens tussen gemeente(raad) en de regio. Als eerste stap wordt een initiatiefvoorstel (startnotitie) opgesteld. In dit voorstel worden o.a. de doelstellingen, te bereiken (maatschappelijke) effecten en de reikwijdte van het project bepaald. Daarnaast worden de volgende vragen beantwoord: hoe haken andere gemeenten aan, wie doen en betalen mee, wie leveren inzet, wat is de ondersteunende rol van het Regiokantoor. Het initiatiefvoorstel waar regionaal mee aan de slag wordt gegaan gaat naar de raden. De essentie is dat het programma op regionaal niveau betekenis heeft.

2 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

De begroting 2026 samenvatting & ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkelingen

1. Regionale samenwerking

Wat zien we gebeuren?

Te bereiken effect(en)

De verwachte daling van het Gemeentefonds, de noodzaak tot structureel sluitende begrotingen en de druk om gemeentelijke bijdragen te beperken, vragen om een kritische blik op uitgaven en efficiëntie. Toch biedt deze context ook kansen. Juist in tijden van financiële krapte ontstaat ruimte voor innovatie en creativiteit. Door slimmer samen te werken en nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie (AI), in te zetten, kan Regio Rivierenland effectiever opereren. Daarnaast nodigt de huidige situatie uit om de samenwerking tussen overheden, ondernemers en maatschappelijke organisaties te intensiveren. Innovatieve financieringsmodellen, gedeelde infrastructuren en digitale transformaties kunnen bijdragen aan een veerkrachtige en toekomstbestendige publieke dienstverlening. Hoewel de financiële druk onvermijdelijk is, ligt de sleutel tot succesvolle aanpassing in een combinatie van strategisch inzicht, creatief denken en technologische innovatie. Door deze elementen slim te benutten, kunnen we niet alleen de uitdagingen van 2026 het hoofd bieden, maar ook nieuwe kansen creëren voor de toekomst. Onze overtuiging is dat samenwerking loont. Het draagt bij aan het maken van slimmere, toekomstbestendige keuzes, het versterkt de (bestuurlijke) gemeenschap in het gebied, maar samenwerking zorgt ook voor kostenefficiëntie bij de individuele partners.

Hiermee worden zowel inhoudelijke als financiële doelstellingen gerealiseerd. De uitvoering van de Regio Deal draagt hieraan zeker bij. Op basis van de oproep van gemeenteraden in de reactie op de kaderbrief 2026 om voorafgaand aan het voorleggen van de conceptbegroting 2026 aan het AB, scenario’s voor doorvoering van de taakstelling voor te leggen, is op 12 maart een voorstel aan het AB voorgelegd. Het voorstel behelst een verlaging van salarisbudget HR (€ 28.500), verhoging van onttrekking reserves voor afschrijvingslasten conform bestemmingsreserve (€ 49.500) en het opnemen van de renteopbrengst (€ 120.000). We ontvangen de rente op de tegoeden die we hebben vanuit de (provinciale) subsidies en rijksbijdragen die we ontvangen. Het treffen van deze maatregelen levert geen risico’s op én tasten de omvang en kwaliteit van dienstverlening richting opdrachtgevers niet aan.

Het zorgen voor sterk samenwerkende overheden, ondernemers en overige partners met het doel de onderlinge relaties te versterken, de samenwerking te ondersteunen en regionale ambities en lokale opgaven te realiseren.

Wat betekent dit voor de begroting 2026? Er kan een sluitende begroting voor 2026 gepresenteerd worden. Wij zijn ons terdege bewust van de financiële uitdagingen waarvoor gemeenten staan. Door scherp te zijn op de inzet van de aan ons toebedeelde middelen en op zoek te gaan naar andere vormen van financiering en deze mogelijk te maken leveren wij onze bijdrage in deze inhoudelijk en financieel uitdagende tijd.

Anders in 2026 In 2026 lopen een aantal meerjarige programma's door, maar zullen een nieuw Regionaal Economisch Ambitiedocument worden vastgesteld door de raden, loopt het Mobiliteitsplan af en gaan we in de regio starten met de uitvoering van de Regio Deal 6e tranche. Ook in 2026 vragen de complexe opgaven en de behoefte aan meerjarige Kansenagenda's en regionale investeringsagenda's vanuit regio's van ons allemaal een stapje extra. Extra in die zin dat het integraal, domeinoverstijgend benaderen van opgaven nu meer dan ooit tevoren noodzakelijk is om ze het hoofd te bieden. Juist een overkoepelende benadering en werkwijze is in tijden van afnemende structurele middelen voor gemeenten nodig om investeringen – publiek, privaat en gemeenschappelijke - naar de regio te trekken. Niet alleen voor periode's van 5 jaar, maar langdurig richting 2050.

Belangrijkste aandachtspunten In 2026 besteden wij aandacht aan het verwelkomen en inwerken van nieuwe raadsleden en eventueel nieuwe bestuurders na de gemeenteraadsverkiezingen. Ook hebben we aandacht voor de implementatie van de uitkomsten van de takendiscussie.

Effecten/gevolgen voor de begroting 2026 Voor wat betreft de opsomming onder de kop ‘belangrijkste aandachtspunten’ is er geen budgettair gevolg.

Meer informatie over programma 1 op pagina 7

3 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

2. Contractgestuurde dienstverlening

3 Algemene baten en lasten

Te bereiken effect(en)

Algemene toelichting bij het programma In dit programma zijn de overheadkosten opgenomen, die (conform BBV-voorschrift) niet meer aan de programma's toegerekend worden. Ook de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven, de heffing van vennootschapsbelasting en het resultaat uit Treasury zijn in dit programma verantwoord.

Vraaggerichte en efficiënte dienstverlening aan gemeenten en andere instanties door het leveren van kennis en producten op basis van een goede prijs/prestatieverhouding.

Anders in 2026 • Doorstroompunt

•

•

Vanaf 1 januari 2026 zal de wetswijziging Van School naar Duurzaam Werk in werking treden voor het Doorstroompunt. De doelgroep van het Doorstroompunt wordt daarin verbreed van 23 naar 27 jaar en de doelgroep en inzet van het nieuwe Regionaal programma wordt verbreed naar 27 jaar en de aansluiting op de arbeidsmarkt.

2.

•

Het regionaal Inkoopbureau is per 1-5-2025 geleidelijk afgebouwd en wordt niet meer vanuit Regio Rivierenland georganiseerd. Het maakt daarom geen onderdeel meer uit van de begroting in 2026.

1.

Bevordering van de realisatie van een kostendekkende uitvoering van de contractactiviteiten, met daarbij de Sociale Recherche als voornaam aandachtspunt. Een verdere professionalisering van de taakuitoefening voor gemeenten en andere (markt-)partijen op basis van de vraagbehoefte.

Sturen op een efficiëntie- en digitaliseringsslag binnen bedrijfsvoering met een overhead die in balans is met de taken in de programma's 1 en 2.

Effecten/gevolgen voor de begroting 2026 •

Wet Inburgering

De nieuwe DVO Wet Inburgering is met terugwerkende kracht vastgesteld per 2024 en wordt verwerkt in de begroting 2026.

Realisatie van de 1,5% taakstelling op de gemeentelijke bijdrage.

Belangrijkste aandachtspunten

Inkoopbureau

Belangrijkste aandachtspunten 1.

Anders in 2026

• • •

Opname van de rente-inkomsten (als gevolg van binnengehaalde subsidies) in de begroting om de gemeentelijk bijdrage te verlagen. Verlaging van de formatie bij HR met 0,22 fte conform de vastgestelde op- en afschaling berekeningssystematiek. Harmonisering van de overhead toerekening over de verschillende taken in programma 1 en 2. Een reguliere toename van de begrote overheadlasten in de begroting als gevolg van indexering van salariskosten en overige kostenbudgetten.

Effecten/gevolgen voor de begroting 2026 • •

Doorstroompunt; de wetswijziging vanaf 1 januari 2026 heeft gevolgen voor de formatie en de baten/lasten. DVO Inburgering; vaste formatie verwerkt voor team inburgering van 9 FTE.

Meer informatie over programma 2 op pagina 14

4 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Meer informatie over programma 3 op pagina 22

De belangrijkste financiële ontwikkelingen en aandachtspunten

Ontwikkeling lasten en gemeentelijke bijdrage in de begroting 2026 Besparing gemeentelijke bijdrage

Op basis van de oproep van gemeenteraden in de reactie op de kaderbrief 2026 om voorafgaand aan het voorleggen van de conceptbegroting 2026 aan het AB, scenario’s voor doorvoering van de taakstelling voor te leggen, is op 12 maart één voorstel (in plaats van meerdere scenario’s) aan het AB voorgelegd. Het voorstel behelst een verlaging van salarisbudget HR (€ 28.500), verhoging van onttrekking reserves voor afschrijvingslasten conform bestemmingsreserve (€ 49.500) en het opnemen van de renteopbrengst (€ 120.000). We ontvangen de rente op de tegoeden die we hebben vanuit de (provinciale) subsidies en rijksbijdragen die we ontvangen. Met deze maatregelen besparen we structureel meerjarig vanaf 2026 4,6% op de gemeentelijke bijdrage uit de begroting 2025. Na indexaties van salarissen en prijzen realiseren we in 2026 nog altijd een besparing van 1,76% op de gemeentelijke bijdrage. We realiseren dus al 2 jaar eerder (namelijk in 2026 al 4,6%) een grotere besparing dan de gevraagde bezuiniging van 3% in 2028. De voorgestelde maatregelen passen binnen het voorstel dat in de kaderbrief is aangekondigd. Het zou zonde zijn als we nu voorstellen taken te schrappen of met een lagere kwaliteit uitvoeren en straks in jaarrekening moeten constateren dat er een positief resultaat door rente-inkomsten is.

Wij zijn verlengd lokaal bestuur en willen de taakstelling realiseren op een wijze die geen afbreuk doet aan de dienstverlening richting de gemeenten.

Belangrijkste wijzigingen in Begroting 2026 •

Het bedrag van de lasten in de begroting 2026 is met € 496.000 gestegen t.o.v. de begroting 2025. Het bedrag van de baten (excl. de gemeentelijke bijdrage) is gestegen met € 317.000. Belangrijkste oorzaak van deze stijging is hogere baten en lasten door het opnemen van projecten en subsidies in programma 1 (€ 1.243.000), lagere baten en lasten voor het pauzeren van de bijdrage van het RSF-fonds in 2026 (€ 511.000), en lagere baten en lasten voor Inkoopbureau (€ 516.000) wegens het beëindigen. Daarnaast zijn in alle programma’s de begrote lasten toegenomen door de indexering van de salariskosten en indexering van de overige kostenbudgetten.

•

In de begroting 2026 is het budget voor onvoorziene uitgaven gelijk gehouden aan het budget dat in de begroting 2025 is opgenomen (€ 10.000).

•

De in de begroting opgenomen gemeentelijke bijdrage komt uit op een bedrag van € 11,27 per inwoner en dat komt neer op een daling van € 0,27 per inwoner t.o.v. de begroting 2025 (een daling van het bedrag per inwoner met 2.3%). In totaal daalt de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van de begroting 2024 met € 52.000. Deze daling is als volgt opgebouwd: o Indexatie van materiële en personele budgetten conform kaderbrief: + € 36.000 Conform de kaderbrief zijn de materiële budgetten geïndexeerd met 3,3% en zijn de salarissen geïndexeerd met een correctie op de indexatie van 2025 (-1,1%) en een verwachte stijging van 3,8% voor 2026 (in totaal 2,7%, conform kaderbrief). o Rente-inkomsten € 120.000 In de begroting wordt vanaf 2026 een jaarlijkse opbrengst uit rente-inkomsten opgenomen van € 120.000. Deze opbrengst in het product Treasury verlaagt de gemeentelijke bijdrage met € 110.000 door een verlaging van de toegerekende rente met € 10.000. o Toegenomen overheadkosten: + € 22.000 Als gevolg van mutaties in programma 3 stijgen de overheadkosten. De mutaties betreffen o.a. indexatie van materiële en salarisbudgetten en verlaging van formatie bij HR.

•

De begroting is opgesteld inclusief een geprognosticeerde inzet van (bestemmings-)reserves van in totaal € 317.000. De reserves worden ingezet voor de gerealiseerde vernieuwing/modernisering van de ICTInfrastructuur (€ 51.000) en de verbouwingsinvesteringen voor de herhuisvesting (€ 83.000). De inzet van de bestemmingsreserve Herhuisvesting eindigt op het moment dat de verbouwingsinvesteringen volledig zijn afgeschreven. Hierdoor krijgen we niet te maken met een situatie van doorlopende kapitaallasten op het moment dat de bestemmingsreserve volledig is ingezet, en komt het structureel en reëel sluitend zijn van de (meerjaren)begroting niet in gevaar. Er is ook een onttrekking uit de reserve Contractgestuurde Dienstverlening begroot van € 184.000 voor het verwachte tekort bij het onderdeel Sociale Recherche.

5 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Besluitvorming over de Begroting 2026

Besluitvorming over de begroting Februari/maart 2025 Ambtelijke voorbereiding

24 maart 2025 Behandeling concept begroting door het Dagelijks Bestuur

Indienen van gemeentelijk zienswijzen Gemeenten kunnen conform de wettelijke termijn schriftelijk hun zienswijze indienen bij het Dagelijks Bestuur. Tot 2 juli 2025 Beoordeling gemeentelijke zienswijzen De ingediende zienswijzen worden behandeld in de vergadering van 2 juli 2025.

3 september 2025 Vaststelling begroting door het Algemeen Bestuur

Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland, gezien het voorstel tot vaststelling van de programmabegroting 2026, BESLUIT: 1.

De programmabegroting 2026 vast te stellen conform het ontwerp.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur in 3 september 2025. De secretaris,

De voorzitter,

J.W.A. Hakkert

S. Stoop

6 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Programma 1 – Regionale samenwerking

Het programma in beeld Te bereiken effect Het ondersteunen van de samenwerking tussen de gemeenten en met de provincie, andere overheden en maatschappelijk partners. Deeleffect Het versterken van de relaties met gemeentebesturen en met andere regio's in Gelderland. Het bijeen brengen, verbinden en voeden van overheden, ondernemers en overige partners. Effectdoelstelling De bestuurs- en adviesorganen zijn tevreden over de geboden ondersteuning. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: - Facilitering en ondersteuning van het dossier Ruimte, onder meer in het kader van stikstof, het Regionale programma behorend bij het Ruimtelijk Arrangement Reguliere activiteiten: Bestuurders en gemeentelijke vertegenwoordigers ondersteunen bij: 1. Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland. 2. Informatie-uitwisseling en kennisdeling, onder andere op de regiomiddagen. 3. Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken. Deeleffect Gemeenten en samenwerkende partners ondersteunen met programma's (faciliteren en procesregie) om regionale en lokale opgaven te realiseren + gemeenten versterken in hun regierol op realisatie van regionale opgaven en doelstellingen en afspraken waaronder die uit het nog op te stellen Regionaal Economisch Ambitiedocument. Effectdoelstelling Gemeenten en bestuurders faciliteren in hun gezamenlijke beleidsmatige activiteiten op o.a.

de drie Speerpunten Agribusiness, Economie & Vestigingsklimaat en Recreatie & Toerisme. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: - Vaststellen Regionaal Economisch ambitiedocument door de raden - Uitvoering starten van de Regio Deal 6e tranche als ambitieversneller Reguliere activiteiten: 1. Uitvoering van het nog vast te stellen Regionaal Economisch Ambitiedocument voor de periode vanaf 2026 en agenda's op het gebied van Mobiliteit, Regionale Energie Strategie, Ruimte en Wonen. 2. Genereren van grotere subsidies en geldstromen om complexe opgaven en bijbehorende programma's te realiseren.

7 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten in 2026 Beleidskaders We houden rekening met onderstaande beleidskaders, die in de afgelopen periode geïntroduceerd of gewijzigd zijn: Naam Regeling Regio Rivierenland Ambitiedocument Regio Rivierenland

Essentie ervan De regeling op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen voor de inrichting en werking van het samenwerkingsverband. In 2021 is het Regionaal Economisch Ambitiedocument Regio Rivierenland (REA) voor de periode 2022-2025 opgesteld. In 2025 is het REA en de benoemde opgaven, programma's en projecten en het Regionaal Stimuleringsfonds geëvalueerd. In 2026 wordt na de gemeenteraadsverkiezingen een nieuw economisch ambitiedocument aangeboden aan de raden. Het economisch ambitiedocument is een van de bouwstenen voor de integrale regionale Kansenagenda en regionale investeringsagenda FruitDelta Rivierenland.

Concretisering van onze activiteiten in prestatieafspraken Bij het onderdeel Het programma in beeld is een aantal activiteiten benoemd. Daaraan hebben we de onderstaande prestatieafspraken gekoppeld: Effectdoelstelling Activiteit 1. Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland.

2.

Informatie-uitwisseling en kennisdeling.

3.

Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken rondom Economie, Mobiliteit, Regionale Energietransitie en energieinfrastructuur en Ruimte.

4.

Uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument Genereren van geldstromen en subsidies om nieuwe projecten te realiseren.

5.

8 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Prestatieafspraak - Bestuursadvisering gericht op besluitvorming om programma's en projecten te realiseren. - Advisering en ondersteuning van de regionale portefeuillehoudersoverleggen die zijn ingesteld door het Algemeen en Dagelijks Bestuur. - Frequent overleg met de voorzitters van de portefeuillehoudersoverleggen. - De aard en de frequentie van de overleggen zijn gerelateerd aan de te realiseren opdracht. - Voor de agendering en het proces met de raden vindt er vier keer per jaar een Regionale AgendaCommissie plaats. Organiseren van besprekingen over actuele thema’s en bieden van inspiratie/innovatie. Creëren van een optimaal samenwerkingsklimaat. Organiseren van Collegedagen en Regiomiddagen - Regionale raadsinformatiebijeenkomsten voor de raden Het faciliteren van de regionale samenwerking tussen gemeenten en andere organisaties (onderwijs, ondernemers en overheden) in hun samenwerkingsopgaven. Vanuit het licht van de regionale belegde opgaven en programma's helpen wij samenwerkingsverbanden met steunverklaringen of treden wij op als aanvrager van subsidies voor bijvoorbeeld kenniswerkplaatsen. Door monitoring maken we inzichtelijk wat de effecten zijn van de beleidsvoornemens en de invulling daarvan.

- We zetten de middelen die beschikbaar zijn op lokaal, regionaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau zo optimaal mogelijk in om de doelen van de regionale opgaves en programma's t te realiseren. - We genereren subsidies als Regio Deal en LEADER om programma's te financieren.

Effectdoelstelling Activiteit

Prestatieafspraak - Verantwoording van ingezette middelen.

Regionaal Economisch Ambitiedocument 2026 en verder: in ontwikkeling

In 2025 wordt het regionaal Ambitiedocument 2022-2025 geëvalueerd. Om gericht accenten te leggen in een vervolg vinden er in 2025 onderzoeken plaats naar de huidige status en samenstelling van de economische structuur in relatie tot de brede welvaart. Zijn er nog ontwikkelingen binnen economische sectoren die een bepaalt perspectief vragen van het economisch ambitiedocument vanaf 2026? Wat is de rol van de overheid wel en niet in de economische ontwikkelingen? Ten tijde van het opstellen van de begroting van 2026 kunnen we nog niet gericht aangeven hoe het document is opgebouwd. Wel wordt er uiteraard voortgebouwd op het eerdere economische ambitiedocument. De overkoepelende economische ambitie voor de periode na 2025 zal hoe dan ook gericht zijn op stimuleren van toekomstbestendigheid en verzilveren van meerwaarde op de economie, als de aanjagers van de brede welvaart (welzijn) in de regio. Waar de ambitie in de voorgaande periode op economische groei lag, ligt deze nu bij het creëren van een optimale balans tussen economische groei en draagkracht van de omgeving (leefomgeving, arbeidsmarkt en onderwijs, mobiliteit, verduurzamen). In 2026 loopt het huidige ambitiedocument door tot het nieuwe document wordt vastgesteld door de gemeenteraden.

Samen met stakeholders zetten we ons in 2026 in voor de realisatie van de economische opgaven en de ambities in combinatie met andere opgaven.

Public affairs & Lobby

Public affairs & Lobby is als een opgave geformuleerd in het eerste regionale economische ambitiedocument 2016-2020. Het Algemeen Bestuur heeft in december 2023 het ‘Public affairs- en lobbybeleidsplan Regio FruitDelta Rivierenland 2024-2028' vastgesteld. Dit plan vormt de basis voor het werken met evenementen, werkbezoeken, inhoudelijke lobbyactiviteiten richting provincie Gelderland, het Rijk en de Europese Unie. FruitDelta Rivierenland wil het platform zijn waar men (de O’s) elkaar vindt, samenwerkingen aangaat en waar mooie projecten worden gerealiseerd, zodat de regio uitbloeit tot een regio met brede welvaart voor iedereen die er woont, werkt, onderneemt en leert. FruitDelta Rivierenland zorgt ervoor dat de regio, door de inzet van haar ondernemerschap, tot bloei komt in brede welvaart. We staan voor de uitdaging om inhoudelijke lobbyopgaven te formuleren samen met de O's om beleid en projecten effectief te kunnen uitvoeren in onze regio en zo bij te dragen aan onze maatschappelijke opgaven. De urgentie om public affairs & lobby in te zetten neemt toe. Zo moeten we investeren in lobbyactiviteiten richting Den Haag om te zorgen dat er aandacht is voor urgente regiospecifieke opgaven rondom bijvoorbeeld agribusiness, energietransitie, mobiliteit en wonen. De versterkte inzet op public affairs & lobby heeft al zichtbaar effect gehad.

Zo zijn er in de Tweede Kamer moties ingediend op basis van (in ieder geval deels) onze inbreng en hebben fracties en leden van de Tweede Kamer en Provinciale Staten meerdere werkbezoeken aan onze regio afgelegd. Ook worden er door de versterkte inzet sinds eind 2023 structureel bestuurdersreizen naar de internationale evenementen als ‘European Week of Regions and Cities’ en ‘Grune Woche’ voorbereid. De succesvolle inzet op lobby en public affairs leidt weer tot nieuwe lobbyactiviteiten. Sinds de versterkte inzet op Public Affairs en Lobby is FruitDelta Rivierenland zichtbaar in Den Haag.

Gebiedsagenda/Kansenagenda FruitDelta Rivierenland

Hoe halen de vijf o's samen grote subsidies, uitkeringen en fondsen naar de regio FruitDelta Rivierenland, juist in tijden van een mogelijk structurele daling van gemeentelijke inkomsten via de Gemeentefonds? Hoe komen we tot een regionale investeringsagenda (RIA)? Dit is een van de vijf pijlers van de Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland die via GR gefaciliteerd wordt. Inmiddels is er een landelijke roep, ook vanuit het Rijk om als regio een regionale Kansenagenda inclusief meerjarige regionale investeringsagenda (RIA) te ontwikkelen en op te stellen. We bouwen hierbij voort op de eerder opgestelde gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland. In de gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland zijn acht integrale opgaven gedefinieerd waarin een integrale aanpak noodzakelijk is omdat de opgaven niet sectoraal zijn te realiseren. De gebiedsagenda heeft de basis gelegd voor een werkwijze waarin we samen met partners de beste en slimste oplossingen identificeren en uitwerken voor de complexe integrale opgaven. We gaan aan de voorkant met onze partners in gesprek. Zo boeken we sneller resultaat, kunnen we gerichter lobbyen richting Rijksoverheid en Europa en kunnen we makkelijker financiering krijgen voor de aanpak van onze opgaven.

In 2023 is de werkwijze van de Gebiedsagenda ontwikkeld, gebruikmakend van bestaande overleggen, stuurgroepen en de begeleidingsgroep ‘Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland’. Tevens is er een tijdelijk uitvoeringsteam opgericht om de integrale aanpak en werkwijze verder in de praktijk te brengen en samen met regionale partners de eerste stappen richting een regionale investeringsagenda (RIA) te zetten. Dit is een

9 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

langdurig proces. In 2025 heeft er een nadere verkenning plaatsgevonden naar hoe zo'n regionale kansenagenda en meerjarige investeringsagenda, gelet op de ontwikkelingen, eruit kan komen te zien. Ook is er een pilot ‘strategische Board gestart. Samen met de Regio Deal 6e tranche als vliegwiel zal in 2026 uitvoering worden gegeven aan de pilot en het voortbouwen op de uitkomsten van de verkenning naar de regionale Kansenagenda en RIA. Eerder is in de Kaderbrief van 2025 is benoemd dat structurele ondersteuning noodzakelijk wordt geacht. De noodzaak en urgentie staat nog steeds overeind, gelet op de doorontwikkeling richting een regionale kansenagenda en bijbehorende investeringsagenda. Maar de verkenning naar de Kansenagenda/RIA is bij het opstellen van de begroting 2026 nog niet afgerond. Daarmee is ook nog niet inzichtelijk wat dit vraagt aan capaciteit, de bijdragen van de verschillende regionale partners. Om deze reden is een eventuele startnotitie voor de raden op dit moment nog niet aan de orde.

Regionaal Stimuleringsfonds De afgelopen jaren is het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) het financiële instrument geweest dat in belangrijke mate bijdraagt aan het realiseren van onze ambities zoals die verwoord staan in het Regionaal Economisch Ambitiedocument. Met het RSF investeren wij in projecten van ondernemers en ondernemende inwoners uit onze eigen regio. Deze projecten moeten direct bijdragen aan het realiseren van de gestelde opgaven bij de economische speerpuntsectoren, zoals vastgelegd in het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025. De initiatiefnemers moeten niet alleen goede projectplannen hebben, maar ook eigen kapitaal/ andere financieringsbronnen inbrengen om de projectbegroting rond te krijgen. Voor verstrekkers van grotere, regionale subsidies en andere middelen– denk aan een Regio Deal- werkt de RSF als een zichtbare multiplier. De aanwezigheid is soms zelfs nodig om aan te tonen als regionale cofinanciering en als tastbaar bewijs dat de gemeenten in Rivierenland bereid zijn om te investeren in regionale ontwikkelingen. Het Algemeen Bestuur stelt vanuit zijn vergadering van 12 maart voor om voor 2026 een pauzejaar (pauzeknop) in te lassen. Dit betekent dat in 2026 geen gemeentelijke bijdrage zal worden gevraagd.

De jaren 2025/2026 zullen worden gebruikt om de ontwerpprincipes van het RSF te heroverwegen in relatie tot het nieuwe Economisch Ambitiedocument. Het is daarom wenselijk dat het RSF vanaf 2027 in de meerjarenbegroting blijft staan.

Mobiliteit

De regio Rivierenland ligt centraal in Nederland en is daardoor in trek bij bedrijven en (potentiële) inwoners. De unieke ligging tussen de rivieren geeft de regio haar identiteit, maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. De mobiliteitsopgaven voor onze regio zijn divers, gemeente- en regiogrensoverschrijdend en vragen om een verscheidenheid aan oplossingen. We hebben regionaal onze krachten gebundeld en werken samen met andere regio’s, provincies en het Rijk. Dit met één gezamenlijk doel voor ogen: goede en veilige oplossingen voor een duurzaam bereikbare, vitale regio. Dankzij de bijdrage van de gemeenten kunnen wij ook in 2026 gezamenlijk aan de slag met het de doelstelling uit het Uitvoeringsplan Mobiliteit 2023-2026. In 2026 wordt het uitvoeringsplan Mobiliteit geëvalueerd. Het wegennet en de spoorverbindingen zijn de ruggengraat van onze regio. Samen met het Rijk, provincies Gelderland en Brabant en gemeente Den Bosch werken wij samen aan een betere doorstroming op de A2 DeilVught. Gegeven de huidige stikstofcrisis en beleidskeuzes laat de verbreding nog op zich wachten. We zetten ons in op het realiseren van diverse regionale (verkeers-)maatregelen met oog op de doorstroming, leefbaarheid en veiligheid rondom de A2. Ook blijven we ons inzetten voor het in de toekomst verbreden van de A15.

De laatste jaren nemen de knelpunten enorm toe en daarom worden ook in 2026 de nodige activiteiten verricht om dit bij het Rijk onder de aandacht te blijven brengen, al dan niet samen met de betrokken provincies Gelderland en Noord-Brabant. In toenemende mate zal onze mobiliteit beïnvloed worden door de energietransitie, technologische ontwikkelingen en de regionale woningbouwopgave, dit biedt knelpunten, maar ook kansen om de beschikbare ruimte en infrastructuur slimmer te benutten. Samen met de provincie proberen we het mobiliteitsvraagstuk integraler te benaderen. Spitsmijden, hybride werken, deelmobiliteit of samen reizen, bieden kansen om de beperkte ruimte beter te benutten en de CO2-uitstoot te verminderen. Door nu te investeren in fiets-gerelateerde oplossingen wordt direct bijgedragen aan het verduurzamen van onze mobiliteit en de leefbaarheid van ons landelijk gebied. Leefbaarheid is vaker een issue en het geen uitvoering geven aan cruciale wegenprojecten vraagt om meer samenwerking met het Rijk op andere vormen van vervoer. Flexibel openbaar vervoer kan daarbij een oplossing bieden. Ook zetten we ons in voor het in de vaart houden en het verduurzamen van de veerponten in ons gebied. Deze oeververbindingen zijn essentieel voor onze schoolgaande jeugd, forenzen of biedt recreanten een aangename manier om van de vele rivieren in onze regio te genieten.

10 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Wonen

In 2025 heeft er een actualisatie van de eerder gesloten Woondeal Rivierenland (2023), een bestuursakkoord tussen Rijk, provincie en gemeenten, plaatsgevonden Daar wordt in 2026 verder uitvoering aangegeven door onder meer door uitvoering middels een uitvoeringsagenda. Zo wordt er verder handen en voeten gegeven aan de regionale Versnellingstafel sociale huur Rivierenland en huisvesting aandachtsgroepen. Ook regiospecifieke randvoorwaarden zoals netcapaciteit en spuitzonering worden uitgewerkt. Voor gemeenten in Rivierenland vormde de Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030 de basis voor totstandkoming van de regionale Woondeal. Dit gezamenlijke product van zowel de acht gemeenten in Rivierenland alsook de provincie Gelderland bevatte namelijk al afspraken over de woningbouwopgave voor de komende 10 jaar. Zowel kwantitatief alsook kwalitatief. De Woondeal heeft eraan bijgedragen dat de regionale ambities nu nader zijn uitgewerkt in concrete woningbouwafspraken met medeoverheden. Bovendien heeft het intensieve proces van de totstandkoming geleid tot versterking en verbreding van de samenwerking met Woonpartners in Rivierenland. Op landelijk niveau is er aan de invoering van de wet ‘Versterking Regie op Volkshuisvesting’ gewerkt. De wet geeft vorm en inhoud aan de wens om de regie op de volkshuisvesting te hernemen.

Hiermee verankert de regering de volkshuisvestelijke taak van alle overheden in de regelgeving en wordt het instrumentarium van overheden versterkt om regie te kunnen voeren. De uiteindelijke invoering van de wet zal onder meer op de provinciale en gemeentelijke verordeningen een impact hebben en voorbereid dienen te worden. Regionale Energiestrategie (RES) In het landelijke Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over hoe Nederland haar klimaatdoelen kan realiseren. Een van deze afspraken is dat er regionale plannen worden gemaakt voor wind op land, grootschalig zon en warmte. Naast deze onderwerpen richt de RES-en zich in toenemende mate op het leggen van de verbinding met andere thema's die een relatie hebben met CO2-reductie zoals duurzame woningbouw en mobiliteit en/of van belang zijn voor het slagen van de energietransitie zoals netcapaciteit, arbeidsmarkt en innovatie. Alle regio's in Nederland hebben een regionale energiestrategie opgesteld, waaronder FruitDelta Rivierenland. Op 1 juli 2021 is de RES 1.0 FruitDelta Rivierenland ingediend bij het Nationaal Programma RES (NPRES), na vaststelling in alle gemeenteraden, PS en AB Waterschap Rivierenland. In 2025 is er een voortgangsrapportage RES tot stand gekomen. Bij de totstandkoming van de regionale energiestrategie in Rivierenland spelen regionale en lokale stakeholders een belangrijke rol.

Ook op Gelders en landelijk niveau werken de RES-regio’s en stakeholders nauw samen.

Energiesysteem van de toekomst

Het Nationaal plan energiesysteem (NPE) brengt in kaart hoe het energiesysteem van de toekomst eruit moet zien en wat nodig is om daar te komen. De inzet is een meer sturende rol voor de Rijksoverheid op het gebied van energieaanbod, energie-infrastructuur, ruimte, verdeling en besparing. In het NPE wordt een cruciale rol geschetst voor provincies en gemeenten om op lokaal en regionaal niveau de transitie nader vorm te geven in samenwerking met de netbeheerders en de Rijksoverheid. Dat betekent in samenhang ontwerpen, plannen en uitvoeren. Het kabinet wil hiervoor nieuwe interbestuurlijke afspraken maken. Hierdoor wordt het NPE verbonden aan de opgaven in de verschillende regio’s, waar deze effect hebben op het energiesysteem op lokaal of regionaal niveau. Al ruim voordat het NPE eind 2023 werd vastgesteld werd in Gelderland al samenwerking gezocht rondom het energiesysteem. Directe aanleiding was netcongestie en de noodzaak om tijdig vooruit te kijken. In 2022 stelde provincie Gelderland hiervoor het beleidskader Gelderse Energie Infrastructuur (GEIS) vast, gericht op op 3 sporen: 1. Snelle realisatie geplande uitbreidingen 2. Integraal programmeren 3. Beter benutten netcapaciteit Binnen GEIS wordt nu samengewerkt via de RES-structuur omdat in de RES betrokken partijen zoals gemeenten, provincie en netbeheerders al meerdere jaren met elkaar samenwerken.

De Stuurgroep RES faciliteert het verbreden van dit vraagstuk naar andere regionale opgaven (mobiliteit, wonen, ruimte, EZ en logistiek). Deze samenwerking vertaalt zich ook in de financiële ondersteuning van de RES door rijk (procesfinanciering), provincie (expertpool warmte, versnellingsteam vergunningverlening) en gemeenten (programmamanager) en capaciteitsinzet van Stuurgroeppartners. De procesfinanciering voor de RES door het Rijk is geborgd tot eind 2030.

Ruimte Het ruimtelijke domein is sinds tenminste 2021 volop in beweging, mede door urgente opgaven en plannen van de rijksoverheid om de regie op Ruimtelijke Ordening te herpakken en de realisatie van deze opgaven te versnellen. Tegelijkertijd is de personele capaciteit bij gemeenten beperkt. Het is daarom zaak om als regio en

11 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

gemeenten kennis uit te wisselen en waar mogelijk samen op te trekken en keuzes te maken op basis van een zorgvuldige afstemming van initiatieven. De ontwikkelingen en opgaven binnen het ruimtelijk domein zijn de komende jaren enorm én zeer urgent. Denk hierbij aan: de verkenning naar een ruimtelijk ontwikkelperspectief, het interbestuurlijke regioprogramma dat voort moet gaan vloeien uit de afspraken tussen Rijk-provincie in het Ruimtelijk Arrangement, de bijbehorende uitwerking van de agenderende opgaven en het komen tot gebiedsprogrammering, het aanhaken op en lobbyen voor de de investeringen en subsidiemogelijkheden. Dit vraagt de komende jaren strategische en organiserend vermogen inzet en organiserend vermogen. Gemeenten kunnen deze ruimtelijke vraagstukken niet alleen oppakken. Regionale samenwerking is, bij deze veelal gebiedsoverstijgende opgaven, noodzakelijk. Het vraagt om een gecoördineerd proces, een gezamenlijke aanpak en kennisuitwisseling. Het regionale portefeuillehoudersoverleg Ruimte bewaakt inhoudelijk de integraliteit tussen thema’s waar het ruimtebeslag betreft. De taak en zorg is het proces om te komen tot een zorgvuldige, kwalitatieve en effectieve toedeling van functies aan locaties Vanuit Regio Rivierenland wordt hierin samen opgetrokken met gemeenten, provincie, Waterschap en andere samenwerkingspartners.

In de Kaderbrief van 2025 is benoemd dat structurele ondersteuning van het portefeuilleberaad noodzakelijk wordt geacht. De noodzaak en urgentie staat nog steeds overeind. De startnotitie voor gemeenteraden volgde uit het proces van de ‘Regionale ambitie & doorontwikkeling GR Regio Rivierenland’ dat in 2025 is afgerond. Ten tijde van het opstellen van de begroting 2026 is de behandeling van de startnotitie Ruimte door de gemeenteraden nog niet afgerond. De eventuele impact van de startnotitie is daarom niet verwerkt in de onderliggende begroting 2026.

Logistics Valley Rivierenland (LV-R)

Gelderland werkt en bouwt aan een Logistics Valley als internationale toplocatie voor logistiek in Nederland. Logistiek stopt niet bij de grens en in Logistics Valley werken drie regionale hotspots daarom samen: Rivierenland, Nijmegen en Liemers/Achterhoek. De speerpunten van het uitvoeringsprogramma zijn onder meer optimalisering van de regionale infrastructuur, arbeidsmarkt, duurzaamheid en innovatie. In het 'Meerjarenprogramma 2025 t/m 2028 D.O.O.R. (Duurzaam, Ondernemersgedreven, Overheid & Onderwijs faciliterend en Resultaatgericht) met logistiek in Gelderland Logistics Valley' zijn de ambities uitgewerkt in doelstellingen, die zich richten op een duurzame, veilige en betrouwbare Gelderse Corridor als belangrijke schakel in de Europese Rhine-Alpine Corridor, die loopt van Rotterdam naar Genua in Italië. De organisatiekosten voor Logistics Valley Rivierenland bedragen jaarlijks € 120.000. De provincie subsidieerde afgelopen jaren altijd 75% van deze kosten voor elke hotspot gelegen aan de Gelderse Corridor. De Gelderse corridor is genoemd in het coalitieakkoord. De bijdrage aan deze bovenregionale samenwerking met behulp van Logistics Valley vanuit onze regio is, wanneer de provincie 75% subsidieert, beperkt tot een bedrag van € 30.000 per jaar (25% van de kosten). Dit bedrag is opgenomen in deze begroting.

Het meest bekende project van het Gelderse samenwerkingsverband is de jaarlijkse Dag van de Logistiek.

12 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

De financiën van dit programma Financiële aandachtspunten

Onderstaande tabel geeft een totaaloverzicht van de financiën van dit programma. Hieronder volgen de belangrijkste financiële aandachtspunten: - De gemeentelijke bijdrage bij programma 1 'Regionale samenwerking' bedraagt € 3.009.000 en bestaat uit de bijdrage voor de volgende producten/activiteiten: * Algemene Bestuursondersteuning € 1.090.000. * Speerpuntberaden & beleids- en projectondersteuning € 1.919.000 - Voor programma 1 vindt er een stijging van de gemeentelijke bijdrage (€ 58.000) plaats door de indexatie van het reguliere formatiebudget (€ 27.000), prijsindexatie van de reguliere werkbudgetten (€ 9.000) en de toegerekende overhead (€ 22.000). - Het traineeprogramma waar Regio Rivierenland als werkgever optrad namens de gemeenten is beëindigd. De baten (daling van € 72.000) en lasten (daling van €72.000) worden daarom niet langer opgenomen in de begroting. - Het voorstel om de pauzeknop in te drukken voor het Regionaal StimuleringsFonds zorgt voor 511.000 euro minder baten en lasten voor de begroting. - Verder zijn er voor de programma's Wonen (€ 367.000), Mobiliteit (€ 100.000 ) en RES (€ 603.000) toegekende subsidies en rijksbijdragen toegevoegd. Ook voor LEADER als meerjarige ambitieversneller geldt dat er een verhoging in de baten en lasten plaatsvindt in 2026 (€ 172.000). - In de begroting is geen inzet van reserves geraamd.

Programma 1 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekking reserve Storting reserve Resultaat

Rekening 2024 5.122 4.037 -1.085 2.517 1.432 1.432

Begroting 2025 2.442 1.120 -1.322 2.951 1.630 1.630

Begroting 2026 3.111 1.781 -1.331 3.009 1.679 1.679

Toelichting bij de tabel: Het begrote resultaat van € 1.679.000 (voordeel) is gelijk aan het bedrag van de overheadkosten, die conform BBV-voorschrift niet meer aan het programma worden toegerekend, maar integraal (bij programma 3) worden verantwoord.

Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Algemene bestuursondersteuning; - Speerpunten (speerpuntberaden), beleids- en projectondersteuning - Regionaal Stimuleringsfonds (RSF)

Meer informatie is te vinden op onze website www.regiorivierenland.nl en www.fruitdeltarivierenland.nl.

13 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening

Het programma in beeld Te bereiken effect Vraaggerichte en efficiënte dienstverlening aan gemeenten en andere instanties door het leveren van kennis en producten op basis van een goede prijs-prestatie verhouding.

Deeleffect Dienstverlening aan de gezamenlijke gemeenten op basis van collectieve/individuele afspraken met gemeenten. Effectdoelstelling Gemeenten voeren op basis van gezamenlijkheid taken uit en zijn tevreden over de kwaliteit en kosten van de geleverde taken. Nieuwe of gewijzigde activiteiten: - Het regionaal Inkoopbureau is per 1-5-2025 geleidelijk afgebouwd en wordt niet meer vanuit Regio Rivierenland georganiseerd. Het maakt daarom geen onderdeel meer uit van de begroting in 2026. Reguliere activiteiten: Uitvoeren basistaken op het gebied van: 1. Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugleiding van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar tot en met 22 jaar. En monitoren en begeleiden van Jongeren in Kwetsbare positie van 16 tot en met 22 jaar. Vanaf 1 januari 2026 wordt de wettelijke uitvoeringstaak tot 27 jaar. (Doorstroompunt). 2. Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van het Doorstroompunt. 3. Uitvoering (van een gedeelte) van de leerplichtfunctie en preventieve inzet voor de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Neder-Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. 4. Preventieve en repressieve werkzaamheden op het gebied van de Participatiewet en de Wmo- en Jeugdwet voor de regiogemeenten (Sociale Recherche). 5. Participeren en waar mogelijk ontwikkelen van acties op het gebied van samenwerking en shared services en initiëren van projecten. 6.

Het coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis). 7. Contractbeheer en leveranciersmanagement op het gebied van Wmo/Jeugd. 8. Uitvoeren (van een gedeelte) van de Wet Inburgering voor de gemeenten Buren, Culemborg, Neder-Betuwe, Tiel en West Maas en Waal.

Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten in 2026

14 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Concretisering van onze activiteiten in prestatieafspraken Bij het onderdeel Het programma in beeld is een groot aantal activiteiten benoemd. Daaraan hebben we de onderstaande prestatieafspraken gekoppeld: Effectdoelstelling basistaken Activiteit 1. Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugleiding van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar tot en met 22 jaar. Monitoren en begeleiden van Jongeren in Kwetsbare positie van 16 tot en met 22 jaar (Doorstroompunt). Vanaf 12026 wordt de wettelijke taak van het Doorstroompunt uitgebreid naar inzet op jongeren tot 27 jaar. 2. Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van Leerplicht en het Doorstroompunt, jongeren van 12 tot en met 22 jaar. Vanaf 1-2026 wordt de inzet van het Regionaal programma uitgebreid naar jongeren tot 27 jaar en aansluiting op de arbeidsmarkt.

3. Uitvoering (van een gedeelte) van de leerplichtfunctie en preventieve inzet (LP) voor de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Neder-Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. 4. Preventieve en repressieve werkzaamheden op het gebied van de Participatiewet en Wmo- en Jeugdwet voor de regiogemeenten (Sociale Recherche/SR).

5.

6.

7.

Participeren en waar mogelijk ontwikkelen van acties op het gebied van samenwerking en shared services en initiëren van projecten. Het coördineren en beheren van de uitvoering van Basismobiliteit (Versis)

Contractbeheer en leveranciersmanagement op het gebied van Wmo/Jeugd.

Prestatieafspraak - Op hoofdlijnen staan de volgende punten centraal: • Uitvoeren van trajecten en projecten voor jongeren tot 27 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs hebben verlaten. Het creëren van een sluitende aanpak in de ketensamenwerking. Communicatie en systeem gereed voor uitvoering nieuwe wettelijke taak voor doelgroep tot 27 jaar. • Voorkomen van verzuim en schooluitval bij jongeren die nog bij het onderwijs ingeschreven staan (preventie). • Het monitoren en in samenwerking met ketenpartners ondersteunen en begeleiden van Jongeren in Kwetsbare positie (vanaf 16 jaar). • Jaarlijks wordt de effectrapportage vsv opgesteld en ingediend bij het ministerie OCW. • Beleid opstellen incl. uitvoeringskader gericht op de nieuwe wet Van School naar Duurzaam Werk. • Opstart en coördinatie van een nieuw Regionaal Programma 2026-2029 in samenwerking met ketenpartners onderwijs en arbeidsmarktregio. - LP: Na afloop van het verslagjaar wordt een jaarverslag opgesteld en begin oktober de wettelijke rapportage (Artikel 25), met daarin een overzicht van de resultaten en de voortgang per gemeente. - LP: Minstens één keer per jaar vindt een evaluatiegesprek plaats met de opdrachtgever over de (kwaliteit van de) dienstverlening. - LP: In 2026 koersen we op uniformiteit en één lijn in dienstverlening en formatie volgens Ingrado-norm voor alle deelnemende gemeenten.

- SR: uitvoeren van toezichthouderschap in het kader van de Participatiewet en de Wmo- en Jeugdwet. - Alle activiteiten worden tegen een marktconforme kostprijs aangeboden die voor alle gemeenten gelijk is. - Dienstverlening kan plaatsvinden aan alle aangesloten gemeenten. Ook kan dienstverlening worden aangeboden aan andere (non-profit) partijen. Continu wordt in samenwerking met de gemeenten bezien of en zo ja, op welke onderdelen verdergaande samenwerking mogelijk is. Coördinatie en beheer van het regionaal vervoersysteem: - contract- en relatiebeheer - maandelijkse facturering - periodieke monitoring, verantwoording - kwaliteitsmeting en doorontwikkeling van het vervoersysteem -

-

Leveranciersmanagement en contractbeheer Toetsing van en handhaving op het nakomen van de in de overeenkomst en het Programma van Eisen vastgelegde bepalingen Informatie- en data-gedreven werken

15 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Effectdoelstelling basistaken Activiteit

Prestatieafspraak - Informatievoorziening en communicatie naar zes gemeenten, leveranciers en andere stakeholders - Bijdragen aan innovatie en zorgvernieuwing in samenwerking met gemeenten en zorgaanbieders - Aan de gemeenten periodieke en jaarlijkse verantwoording afleggen over de uitvoering en de resultaten van de hiervoor staande hoofdtaken. Voor de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel worden deze taken alleen uitgevoerd voor een aantal specifieke vormen van zorg en begeleiding.

8.

Uitvoer (van een gedeelte) van de Wet Inburgering voor de regiogemeenten.

Door het team Inburgering worden taken uitgevoerd met betrekking tot het Plan Inburgering en Participatie, de brede intake van de inburgeringsplichtige en wanneer noodzakelijk de handhaving daarvan. Daarnaast wordt ondersteuning aan de inburgeraars gegeven door een financieel ontzorger. Verder worden gemeenten door Regio Rivierenland geadviseerd op het gebied van Wet Inburgering en geadviseerd om de inzet van inburgeringsvoorzieningen.

Doorstroompunt

Het Doorstroompunt voor Voortijdig Schoolverlaten zet zich in voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar die verzuimen, zonder startkwalificatie dreigen van school te raken of al van school geraakt zijn. We zien dat uitval en complexe problematiek toenemen. Hierbij is meer maatwerk en arbeidsintensieve begeleiding nodig, waar nodig aangevuld met zorghulp of de hulp van andere ketenpartners. We signaleren, initiëren en verbinden binnen de ketensamenwerking. Er is behoefte aan een helder (uitvoerings)kader zowel intern als extern richting ketenpartners en een duidelijke positionering binnen de regio. Vanaf januari 2026 zal de nieuwe wet Van School naar Duurzaam Werk van kracht gaan. Dit betekent een intensievere samenwerking tussen het Doorstroompunt, het mbo, Werk en Inkomen en de arbeidsmarktregio. De doelgroep van het Doorstroompunt en het nieuw Regionaal Programma wordt verbreed van 23 naar 27 jaar. Er worden hernieuwde samenwerkingsafspraken gemaakt met mbo, Werk en Inkomen en de Arbeidsmarktregio. Het Doorstroompunt stelt beleid op hoe zij hun rol gaan invullen, zich positioneren binnen de regio en gaan aansluiten op de ketenpartners. De Doorstroompuntregio is verantwoordelijk voor het tot stand brengen, samenwerken met de genoemde ketenpartners en de coördinatie van dit nieuwe Regionaal programma.

Leerplicht De nieuwe Ingrado-norm is doorberekend naar Leerplichtformatie en voor de meeste deelnemende gemeenten zijn de formatie-uren inmiddels uitgebreid en ingevuld. Het doel in 2026 is voor alle deelnemende gemeenten dezelfde lijn te hanteren en geen maatwerk meer te leveren in de dienstverlening. Dit betekent dat nog één gemeente naar volledige Ingrado-norm moet uitbreiden en één gemeente de volledige Leerplichttaak bij Regio Rivierenland neerlegt of volledig in eigen beheer gaat uitvoeren. Hierover wordt het gesprek verder gevoerd om tot samenwerkingsafspraken te komen. We zien het aantal verzuimmeldingen en complexe casussen verder toenemen. Ook het leveren van maatwerk en intensieve inzet van Leerplicht neemt verder toe. Leerplicht signaleert en verbindt en is als regiehouder en adviseur al vroegtijdig betrokken. Ook gaan we preventief adviseren en voorlichting geven op basisscholen, voortgezet onderwijsscholen en mbo-instellingen binnen de regio. Met deze preventieve rol zal tijdig signaleren en inzetten en een sluitende aanpak, erger doen voorkomen. Met de uitbreiding van de formatie is deze preventieve aanpak én het kwalitatief goed uitvoeren van de wettelijke taak mogelijk. Door uniformiteit en één lijn in dienstverlening vanuit Regio Rivierenland kunnen robuustheid, kwaliteit en efficiency gegarandeerd blijven.

Sociale Recherche De Sociale Recherche blijft haar kennis en expertise inzetten in de opsporing van fraude zoals zwartwerken, het verzwijgen van vermogen, woonfraude, fraude met persoonsgebonden budget (PGB) en andere vormen van zorgfraude. De Sociale Recherche levert ook inzet en een bijdrage aan het Interventieteam de Waarden (IDW). In dit projectteam werken ketenpartners integraal en gemeenteoverstijgend samen om ondermijnende activiteiten waarbij mogelijk sprake is van fraude aan te pakken. Ook wordt in samenwerking met Wmo/Jeugd en in opdracht van gemeenten signalen van (mogelijke) fraude bij zorgaanbieders onderzocht. In de afgelopen jaren zien we een afname in het beroep dat met name vanuit de participatiewet op de Sociale Recherche wordt gedaan. We gaan hierover met de opdrachtgevers in gesprek om te komen tot een toekomstbestendige dienstverlening.

16 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Versis Versis voert in 2025 voor 8 gemeenten het Wmo-vervoer en voor 5 gemeenten het leerlingen- en jeugdvervoer uit. In onze organisatie is het beheerbureau van Versis ondergebracht. De primaire taak valt uiteen in de inkoop, het contractbeheer en de financiële afhandeling van alles rondom het vervoer. Marktpartijen verzorgen in opdracht van ons de daadwerkelijke uitvoering van het vervoer. De kosten van dit vervoer worden 1-op-1 doorbelast richting de gemeenten.

Wmo/Jeugd De taken en werkzaamheden vanuit Wmo/Jeugd spitsen zich toe op het contractbeheer en leveranciersmanagement. Vanuit het contractbeheer en leveranciersmanagement bewaken we de contractuele afspraken met aanbieders en werken we samen met gemeenten en aanbieders aan het verbeteren van de kwaliteit van de geleverde zorg én het financieel houdbaar houden van het zorglandschap. We voeren contractgesprekken met het gecontracteerde veld en organiseren samen met de gemeenten ontwikkeltafels om het zorglandschap door te ontwikkelen.

Inburgering Regio Rivierenland voert de inburgering uit voor vijf gemeenten. Sinds 2024 is de hernieuwde samenwerking vastgelegd in een nieuwe Dienstverleningsovereenkomst (DVO), die met terugwerkende kracht is ingegaan en in 2026 voor het eerst wordt verwerkt in de begroting. De primaire taak van het team Inburgering is het begeleiden van inburgeraars en hun financiële ontzorging. Dit blijft de kern van onze dienstverlening. Daarnaast ondersteunt en adviseert Regio Rivierenland gemeenten binnen de nieuwe DVO bij hun contracten met aanbieders van inburgeringsvoorzieningen. Een nieuwe administratieve taak is toegevoegd om de ingezette voorzieningen te controleren. De ontwikkelingen rondom asiel en huisvesting worden nauwgezet gevolgd. In samenwerking met gemeenten wordt geanticipeerd op de mogelijke impact hiervan op de uitvoering van de inburgering.

17 BEGROTING 2026 REGIO RIVIERENLAND

Beleidsindicatoren De wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren binnen programma 2 Contractgestuurde dienstverlening hebben betrekking op vroegtijdig schoolverlaters en onderwijsverzuim. Vsv'ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo- of vwo-diploma of minimaal een mbo 2- diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv'ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers aan het begin van het schooljaar.

Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2022-2023).

Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2022-2023). De definitieve vsv-cijfers over het schooljaar 2022-2023 laten zien dat 381 jongeren (vo en mbo) uit Regio Rivierenland zijn uitgevallen. Daarnaast zijn er nog 10 vavo-leerlingen voortijdig van school geraakt. In totaal komt het voorlopig vsv-percentage van Regio Rivierenland op 1,97%, dat zijn 391 jongeren. Het landelijk vsvpercentage is 2.34%. In de regio zien we een forse toename van het aantal vsv’ers mbo4. Vergeleken met landelijk, ligt het totaal vsv-percentage van Regio Rivierenland lager. Van gemeente Tiel en gemeente Culemborg ligt het totaal vsv-percentage boven het landelijk en regionaal percentage. Van gemeente Maasdriel ligt het mbo vsv-percentage boven het landelijk en regionaal gemiddelde. Het totaal aantal vsv’ers in onze regio is licht gestegen ten opzichte van het schooljaar daarvoor. Landelijk zien we een lichte daling in vergelijking met het schooljaar daarvoor. Vanwege de wetswijziging Van School naar Duurzaam Werk is het huidige Regionaal programma vsv verlengd tot eind 2025. Vanaf januari 2026 moeten we met de regionale ketenpartners een nieuw programma opstellen waarmee we inzetten op het terugdringen van uitval, een goede aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt en een toename van terug begeleiden van vsv’ers (12 tot 27 jaar) binnen één jaar naar onderwijs en/of de arbeidsmarkt.