Ingekomen_stukken_export_10-07-2023
Tekst van het document
Ingekomen stukken Nummer
23-53
Hoofddocument
Brief GS Gelderland Richtlijn Klimaat en Jeugdzorg
Afzender
Provincie Gelderland
Onderwerp
Brief GS Gelderland Richtlijn Klimaat en Jeugdzorg
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Zaakcode
814665
Datum publicatie
30-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-52
Hoofddocument
Mail Directie Nidos mbt opvang jonge vluchtelingen
Afzender
Directie Nidos
Onderwerp
mail Directie Nidos mbt opvang jonge vluchtelingen
Advies
Ter afdoening college
Zaakcode
810209
Datum publicatie
29-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-51
Hoofddocument
Brief aan raadsleden - nuloptie gemeenten Juni 2023
Afzender
Platform Cannabisondernemingen Nederland
Onderwerp
Brief nuloptie gemeenten Keurmerk coffeeshops Juni 2023
Zaakcode
810770
Datum publicatie
28-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-50
Hoofddocument
Aanbiedingsbrief UBR m.b.t. vastgestelde financiele documenten
Afzender
UBR
Onderwerp
Aanbiedingsbrief UBR m.b.t. vastgestelde financiele documenten
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Zaakcode
808130
Datum publicatie
27-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-48
Hoofddocument
Kompas-jaarverslag-2022-samen-kun-je-meer-spreads
Afzender
Kompas
Onderwerp
Jaarverslag 2022 Kompas
Datum publicatie
23-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-49
Hoofddocument
Onderzoeksrapport dak- en thuisloosheid Ik was thuisloos en voelde me vergeten en afgedankt
Afzender
Stichting het vergeten kind
Onderwerp
Onderzoeksrapport dak- en thuisloosheid_ Ik was thuisloos en voelde me vergeten en afgedankt
Datum publicatie
23-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-47
Hoofddocument
20230621 Rekenkamerbrief Doe Mee onderzoek 2022
Afzender
Rekenkamercie Zaltbommel
Onderwerp
Rekenkamerbrief Doe Mee onderzoek 2022
Datum publicatie
21-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-46
Hoofddocument
M1 Motie Behoud herten in park Mewestein.pdf (Aangenomen)
Afzender
Gemeenteraad Dordrecht
Onderwerp
Motie Behoud herten in park Mewestein
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Zaakcode
753064
Datum publicatie
20-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-44
Hoofddocument
PAN-NL Gemeente Zaltbommel juni 2023
Afzender
Pesticide Action Network (PAN)
Onderwerp
Oproep PAN
Omschrijving
Pesticide Action Network (PAN) roept gemeenten op te stoppen met het planten van onnatuurlijke bolsoorten in al het door de gemeente beheerde groen.
Advies
Ter afdoening college
Zaakcode
782720
Datum publicatie
14-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-45
Hoofddocument
Brief ZB 13.06.2023 CFB 2025 gemeenteraadsleden
Afzender
Stichting Kunstmin Bommelerwaard
Onderwerp
Brief Stichting Kunstmin informatie over Cultuurfestival Bommelerwaard 2025
Omschrijving
Stichting Kunstmin organiseert in 2025 voor de tweede keer het Cultuurfestival Bommelerwaard. Zodra het basisprogramma rond is start het bestuur van de Stichting met het werven van fondsen o.a. bij gemeentelijke, provinciale en landelijke overheden.
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Datum publicatie
14-06-2023
Datum vergadering
13-07-2023
Nummer
23-43
Hoofddocument
Art 43 vragen St Bergsche Maasveren fractie Heusden transparant
Afzender
Fractie Heusden transparant
Onderwerp
Art 43 vragen St Bergsche Maasveren fractie Heusden transparant
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Datum publicatie
13-06-2023
Datum vergadering
15-06-2023
Gekoppeld evenement
Ingekomen stukken en mededelingen (Raadsvergadering 15-06-2023 20:00)
Nummer
23-41
Hoofddocument
Onderbouwing uitzetting 'Versterken GGD organisatie'
Afzender
GGD
Onderwerp
Onderbouwing uitzetting 'Versterken GGD organisatie'
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Datum publicatie
07-06-2023
Datum vergadering
15-06-2023
Gekoppeld evenement
Regionale samenwerking / Gemeenschappelijke Regelingen (Raadsvergadering 15-06-2023 20:00)
Nummer
23-40
Hoofddocument
Forensische geneeskunde GGD
Afzender
GGD
Onderwerp
Forensische geneeskunde GGD
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Datum publicatie
07-06-2023
Datum vergadering
15-06-2023
Gekoppeld evenement
Regionale samenwerking / Gemeenschappelijke Regelingen (Raadsvergadering 15-06-2023 20:00)
Datum
30 juni 2023 Zaaknummer
2023-008914 Onderwerp
Richtlijn Klimaat en energiemiddelen en Richtlijn Jeugdzorg
De raad van alle Gelderse gemeenten
Inlichtingen bij
IBT ibt@gelderland.nl
Blad
1 van 1
Geachte leden van de raad, Bijgevoegd vindt u de Richtlijn Klimaat en energiemiddelen en de Richtlijn Jeugdzorg. Beide richtlijnen zijn tot stand gekomen in overleg met o.a. VNG en IPO en kunnen worden gebruikt bij het opstellen van Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. Met vriendelijke groet, namens Gedeputeerde Staten van Gelderland,
Gerard Zeldenrijk Teammanager Bestuur & Toezicht
Bijlage(n)
Bijlage 1: Richtlijn Klimaat en energiemiddelen Bijlage 2: Richtlijn Jeugdzorg
Van: Directie Nidos <Directie@nidos.nl> Verzonden: Thursday, 29 June 2023 08:28 CC: Tanno Klijn <T.Klijn@nidos.nl>; Joeri <JoeriKapteijns@coa.nl>; Jan Murk <J.Murk@nidos.nl>; Carla Lebesque <C.Lebesque@nidos.nl> Onderwerp: Urgent: inkomende post t.a.v. de Gemeenteraad/Raadsfracties
Geachte Gemeenteraad/Raadsfracties, Middels dit bericht stel ik u op de hoogte van bijgaande verzoek van COA, Nidos - jeugdbescherming voor vluchtelingen – en de contractpartners van Nidos om eerder dan gepland dit jaar, opvang te regelen voor jonge vluchtelingen die alleen naar Nederland zijn gekomen. Dit verzoek is deze week gedaan aan de Provinciale en Regionale regietafels en alle Colleges van B&W. Wij willen ook u dringend vragen om aan deze urgente oproep gehoor te geven. Deze brief – en daarmee de grote urgentie - wordt ondersteund door een brede maatschappelijke oproep van veel NGO’s en diverse burgemeesters en wethouders die ook betrokken zijn bij de opvang, begeleiding en hulpverlening aan alleenreizende kinderen en jongeren. Deze oproep vindt u bijgevoegd. Ook hierin wordt aan de gemeenten om dringende hulp verzocht om deze jongeren duurzame humane en kindvriendelijke opvang en begeleiding te bieden en wordt de oproep gedaan de geplande opvang voor deze jongeren sneller te organiseren, om te zorgen dat iedere jongere deze zomer een bed, bescherming en begeleiding heeft. Wij hopen dat u gehoor zult geven aan deze oproep. Mede namens Joeri Kapteijns, Lid en plv. voorzitter Bestuur COA Met vriendelijke groet, Tanno Klijn Bestuurder Nidos
--- ---
Maliebaan 99 | 3581 CH | Utrecht |
Eindhoven, Juni 2023
Geacht raadslid, Het Platform Cannabisondernemingen Nederland (PCN) verenigt sinds 1994 betrokken coffeeshopondernemers en streeft naar een erkende, professionele branche, die bijdraagt aan de volksgezondheid en de veiligheid in ons land. Met enige regelmaat krijgen wij vragen uit gemeenten die de nuloptie hanteren en dus geen coffeeshops toestaan. Zij willen weten welke voordelen het wél toestaan van één of meer coffeeshops heeft. In dit schrijven zetten we deze voordelen op een rijtje en informeren wij u over het keurmerk voor coffeeshops dat het PCN laat ontwikkelen. Scheiding der markten Al bijna vijftig jaar zorgt de coffeeshop voor de scheiding van de markten voor de softdrug cannabis (wiet en hasj) en de veel schadelijkere harddrugs (heroïne, cocaïne, speed etc.). De coffeeshop biedt cannabisconsumenten (1,1 miljoen Nederlanders) een vertrouwde en veilige omgeving om wiet en hasj te kopen, zonder met harddrugs in aanraking te komen. In landen waar cannabis helemaal verboden is, komen consumenten wél met harddrugs in aanraking als zij cannabis kopen. Dealers bieden doorgaans zowel soft- als harddrugs aan. Leeftijdsgrens Anders dan dealers hanteren coffeeshops een strikte leeftijdsgrens. Wie jonger dan achttien jaar is, komt er niet in. Sancties op overtreding van de leeftijdsgrens zijn fors, de meeste gemeenten gaan direct over tot sluiting voor bepaalde tijd.
In 2020 werd geen enkele overtreding van het Jeugdigencriterium geconstateerd in Nederland. Criteria en controle Naast dit J-criterium gelden voor coffeeshops nog meer criteria, samen bekend als de AHOJGIcriteria. Verboden zijn Affichering (reclame), Harddrugs, Overlast, Jeugdigen, Grote hoeveelheden (max. 5 gram per transactie) en niet-Ingezetenen. NB: slechts een handvol gemeenten handhaaft het Ingezetencriterium. De politie controleert deze criteria en de voorwaarden in de gedoogvergunning, de Belastingdienst de geldstromen en het Bureau Bibob de integriteit. Onze branche hoort bij de best gecontroleerde van het land. Expertise personeel Een groot voordeel van de coffeeshop is de expertise van het personeel. Cursussen volgen is gangbaar geworden en staat vaak als voorwaarde in de gedoogvergunning. Consumenten krijgen in de coffeeshop betrouwbare informatie en tips voor verantwoord gebruik. Het PCN verspreidt hiertoe al decennia de flyer Hasj & Wiet Tips , biedt leden E-learning modules aan en organiseert symposia e.d. om kennis en expertise te verspreiden. Remedie tegen dealers Nog een voordeel van coffeeshops: ze zijn de beste remedie tegen het illegale circuit. Als mensen
hun cannabis gewoon in een nette winkel kunnen kopen, doen ze dat niet meer op straat of bij een 06-dealer. De aanwezigheid van genoeg gereguleerde verkooppunten ondergraaft het verdienmodel van dealers. Dit geldt ook omgekeerd: de afwezigheid van gereguleerde verkooppunten stimuleert het verdienmodel van dealers. Essentiële voorziening Dit mechanisme werd voor heel Nederland duidelijk bij het begin van de corona pandemie, toen het kabinet besloot dat coffeeshops binnen een uur moesten sluiten. Bij alle coffeeshops ontstonden direct lange rijen en deelden dealers kaartjes uit aan de wachtenden, klaar om in het gat te springen. Het kabinet draaide haar besluit binnen 24 uur terug en erkende daarmee dat de coffeeshop een essentiële voorziening is. Over de schutting Coffeeshopgemeenten klagen met recht dat nuloptie-gemeenten hun verantwoordelijkheid bij hen over de schutting gooien. Bewoners van nuloptiegemeenten moeten uitwijken naar andere gemeenten of naar het illegale circuit. De nuloptie leidt zo tot meer drukte en schaalvergroting van coffeeshops in naburige gemeenten en tot meer illegale handel in de eigen gemeente. Een dubbel nadelig effect. Internationale ontwikkeling naar regulering Internationaal is er onmiskenbaar een ontwikkeling naar regulering en legalisering van cannabis. 21 Amerikaanse staten hebben cannabis gelegaliseerd; Canada zette die stap in 2018.
De Duitse regering werkt aan een wetsvoorstel voor legalisering. En dit zijn slechts de meest sprekende voorbeelden van deze trend; er zijn er nog veel meer, op alle continenten. Wietexperiment In eigen land loopt een experiment met regulering van de wietteelt voor de coffeeshops, het Experiment gesloten coffeeshopketen. Wij zien dit als een stap naar een alomvattende regulering van cannabis, in lijn met de internationale trend en onze doelstellingen. Coffeeshop keurmerk Het PCN laat een coffeeshop keurmerk ontwikkelen door Keurmerkspecialisten.nl. Wij willen alle coffeeshops in de gelegenheid stellen om zich onafhankelijk te laten toetsen op de kwaliteitseisen van dit keurmerk. Doel is verdere professionalisering en transparantie van de sector. Het mag duidelijk zijn dat dit keurmerk het risico op bad actors sterk verkleint. Juist in gemeenten die de nuloptie heroverwegen kan dit helpen om koudwatervrees te overwinnen. In het bijgevoegde persbericht leest u meer over het keurmerk. Meer informatie Voor meer informatie verwijzen wij u naar onze website www.platformcannabis.nl. Wij wijzen u tenslotte graag op de registraties van vier paneldebatten over cannabisbeleid, opgenomen tijdens ons jubileum symposium. Experts en insiders bespraken onder leiding van BNR boegbeeld Bas van Werven de hete hangijzers en de toekomst van de cannabisbranche.
U vindt de registraties op www.youtube.com/@pcn25. Samenwerking en uitwisseling staan hoog in ons vaandel, dus aarzel niet om contact op te nemen als u meer wil weten. Met hartelijke groet, Sander Hewitt Voorzitter PCN
Bezoekadres: Burg. van Lidth de Jeudelaan 3, Tiel
Aan • het College van Burgemeester en Wethouders van de lidgemeenten van de Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) t.a.v. de secretaris
Postadres:
• de raden van de lidgemeenten van de Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) t.a.v. de griffier
BNG IBAN: NL79 BNGH 0285180290
Postbus 137, 4000 AC Tiel Telefoon: 085-4000814 E-mail: info@ubrivierenland.nl Website: www.ubrivierenland.nl KvK: 76907694 BTW: NL860835546B01
Tiel, 27 juni 2023 Onderwerp: aanbieding door bestuur UBR vastgestelde documenten Rivierenland (UBR) Geachte heer, mevrouw, Bijgevoegd treft u de door het Algemeen Bestuur van de UBR in de vergadering van 22 juni jl. vastgestelde begroting 2024 en jaarrekening 2022 aan. Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn geweest. Hoogachtend, het Dagelijks Bestuur van Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland de secretaris, de voorzitter,
C.P.S. Herms
C.A.H. Zondag
Bijlagen: Begroting 2024 Jaarrekening 2022
De Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland is een samenwerkingsverband van de gemeenten Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel
SAMEN KUN JE MEER!
JAARVERSLAG 2022 www.kompasbommelerwaard.nl
1
Voorwoord
Bij Kompas kijken we terug op een druk jaar, gekenmerkt door groei en verandering. Wereldwijd was 2022 een roerig jaar. Het staartje van corona en de gevolgen van de pandemie, de oorlog in de Oekraïne, de energiecrisis, de opvangcrisis van vluchtelingen: ook in de Bommelerwaard was de impact hiervan voelbaar.
Jaarverslag 2022 Voorwoord 3 Wat willen we bereiken en hoe doen we dat?
4
Vrijwilligers 6 TaalPlus 8 Basisvaardigheden: Leerhuis Zaltbommel en Taalhuis Maasdriel 10 WerkPlus 11 Formulierenbrigade 12 Positieve Gezondheid
14
Gezonde leefstijl en Bewegen
16
Ontmoeting
18
Campagnes en Netwerken 20 Begeleiding statushouders 22 Kompas in feiten en cijfers
24
Financiën
27
In maart verdwenen de laatste coronamaatregelen. Groepen werden weer samengevoegd en activiteiten die voorheen nog niet mochten werden weer fysiek opgestart. Meer dan ooit hebben we met zijn allen behoefte aan menselijk contact, verbinding met anderen. Anderzijds zien we dat het voor steeds meer mensen moeilijk is om de aansluiting met de maatschappij te krijgen of te behouden. Bijvoorbeeld omdat je het financieel niet redt en niet weet waar je hulp kunt krijgen óf omdat je onvoldoende de Nederlandse taal beheerst. Dit zien we terug in de veel grotere vraag naar de dienstverlening van Kompas. In het afgelopen jaar hebben we bijna 40 nieuwe vrijwilligers bij Kompas mogen verwelkomen: van ruim 100 naar 140! Dankzij hun harde werk, betrokkenheid én flexibiliteit waren we altijd bereikbaar voor onze inwoners, werkten we samen om hun vragen te beantwoorden, problemen op te lossen én te zorgen dat mensen zich welkom voelden. We zijn heel trots op onze vrijwilligers. Trots op hun betrokkenheid, enthousiasme én deskundigheid. Om het groeiende aantal activiteiten beter te stroomlijnen en te borgen hebben we een aantal wijzigingen in de interne organisatie doorgevoerd. De Algemeen Coördinator en een nieuw ingesteld Coördinatieteam vormen het management. Hierdoor is tevens een betere scheiding tussen bestuur en uitvoering gerealiseerd.
Wij bedanken de vrijwilligers, de gemeentes Maasdriel en Zaltbommel, de Provincie Gelderland, lokale fondsen, sponsoren, vrienden en alle samenwerkingspartners voor hun steun. Kompas wil dat iedereen in de Bommelerwaard mee kan doen en daarbij gelijke kansen en rechten heeft of krijgt. Daar hebben we het afgelopen jaar samen aan gewerkt. Want samen kun je meer! In dit interactieve jaarverslag laten we u graag zien en horen hoe we dat deden. Veel lees-, kijk- en luisterplezier! Thea Thijssen Voorzitter
2
www.kompasbommelerwaard.nl
3
Wat willen we bereiken en hoe doen we dat? Kompas wil dat iedereen in de Bommelerwaard mee kan doen. En dat iedereen daarbij gelijke kansen en rechten heeft, of krijgt. We vinden het ook belangrijk dat alle inwoners zich lichamelijk en geestelijk gezond voelen. Alle inwoners van de Bommelerwaard kunnen bij Kompas terecht voor advies of hulp. Het maakt niet uit waar je vandaan komt, wat je gelooft of hoe je in het leven staat. Samen kijken we wat nodig is, nu meteen, en later. En daar gaan we dan snel mee aan de slag. Waar nodig samen met andere organisaties. Vertrouwen en veiligheid staan bij ons voorop.
Wij doen ons werk vanuit de volgende gedachten: • Iedereen kan ergens terecht • Als er een probleem is zorgen we dat er iets mee gebeurt • We helpen elkaar om sterker in het leven te staan en voor onszelf en elkaar te zorgen • We gaan uit van wat mensen bindt en werken samen, met inwoners, organisaties, bedrijven en gemeenten: samen kun je zoveel meer! Vragen en behoeften van inwoners zijn ons vertrekpunt. Van daaruit bieden we een diversiteit aan activiteiten, die allemaal bijdragen aan waar we voor gaan: iedereen doet mee!
Herkomstlanden van onze deelnemers en vrijwilligers
Bulgarije Frankrijk Nederland Oekraïne Polen Roemenië Rusland Servië Spanje Cuba Dominicaanse Republiek Mexico
Bolivia Brazilië Colombia Peru
Egypte Irak Iran Jemen Syrië Turkije
Afghanistan Armenië Azerbeidzjan Cambodja China Filipijnen India Indonesië Sri Lanka Thailand Vietnam
Burundi Congo Kinshasa Eritrea Ghana Marokko Somalië Zuid-Afrika
40 landen 4
5
Vrijwilligers Het geeft niet alleen ons voldoening, maar ook de deelnemers. Als vrijwilliger krijg je er veel voor terug - Petra Prins en Betty Migchielsen
Zonder vrijwilligers is er geen Kompas! In 2022 hebben maar liefst 140 mensen zich met hart en ziel ingezet voor Kompas. Daar zijn we trots op!
Ik leer hen veel, maar zij leren mij misschien nog wel meer - José Smulders Ik geniet er zó van hoe blij de mensen zijn. Dat ze ervaren: dit kan ik ook en dát kan ik ook. En bovendien is het ook een hele zinvolle invulling van mijn vrije tijd - Maartje van Es
Onze vrijwilligers komen uit de hele Bommelerwaard. Ze zitten, bij wijze van spreken, in de ‘haarvaten’ van de plaatselijke gemeenschappen. Ze komen uit heel diverse bevolkingsgroepen en gemeenschappen. En weten op die manier heel goed wat er leeft en speelt, en waar vragen en behoeften liggen. Hierdoor bereikt Kompas de verschillende groepen bewoners.
Juist ook uit groepen die door anderen minder of niet gehoord en bereikt worden. Wat onze vrijwilligers delen is veel kennis, kunde, ervaring, enthousiasme en energie. Ze vinden dat het werken bij Kompas hen veel leert en oplevert: voldoening, jezelf blijven ontwikkelen, een zinvolle invulling van vrije tijd, plezier en energie.
Ik doe dit werk ongeveer dertien jaar. Ik vind het belangrijk dat mensen uit het buitenland die hier wonen en werken de taal kunnen spreken. We helpen mannen en vrouwen met het inburgeren. Het geeft me heel veel voldoening en plezier. Ik leer hen de taal en zij leren mij dingen over hun cultuur en hun manier van leven. Ik hoop dit nog heel lang te kunnen doen - Margreet van Zuijdam
De cijfers
Het is heel leuk om iets anders te doen dan dat ik voorheen deed. Kompas biedt mij de mogelijkheid om vaardigheden bij mezelf te blijven ontwikkelen en het is goed voor de dagbesteding - Addy van Hemert
Trots op onze vrijwilligers
254
vrijwilligers (140 unieke personen) betrokken bij:
Landen van herkomst:
Afghanistan
Burundi 127 taalactiviteiten 15 werk en Formulierenbrigade Marokko Nederland 90 positieve gezondheid 22 campagnes en netwerken Roemenië
17 tot 83 jaar
Spanje
Turkije
Vrijwilligers aan het woord 6
7
TaalPlus We studeren twee keer per week en we hebben huiswerk. De taalcursus helpt mij om de taal beter te begrijpen. We lezen en luisteren, ook kijken we nieuws. Het is altijd leuk, interessant en nuttig. Ik heb veel geleerd en voel me hier meer op mijn gemak. Maar er valt nog veel te leren - Viktoria Bratushka, deelnemer Oekraïense Taalgroep
Uitleg gramm
De Nederlandse taal is onmisbaar voor actief meedoen. Je hebt het nodig voor werk, opleiding, gezondheid, opvoeden, contacten met anderen en actief meedoen. Dat zien we terug bij de motivatie van de 341 deelnemers in 2022. Zoals Agnieszka Hnętrzak uit Polen: De Cesartherapeut van mijn dochter noemde Kompas toen ik haar om hulp vroeg. Ik ben nu vier maanden bij Kompas en volg twee keer per week taallessen. Ik wil beter leren communiceren met school, andere ouders, de dokter, het ziekenhuis en in winkels.
atica in Oekra ïens
e groep
In groepjes aan het werk
Oefenen met
praten één op één
Nieuwsbegrip in groepjes
Zoveel meer dan taal
Betrokken deelnemers over TaalPlus
8
De Nederlandse taal is onmisbaar voor actief meedoen
Zoveel meer dan Taal! Naast het leren van de taal hebben de taalgroepen een heel belangrijke sociale functie. De taalvrijwilligers zorgen voor een veilige, vertrouwde en leerzame plek. Dit wordt ontzettend gewaardeerd door de deelnemers:
altijd bereikbaar voor hulp en steun voor jouw nieuwe leven in Nederland. Ik ben Kompas dankbaar! - Serap Can, Turkije Voor wie wil is er ook één op één begeleiding. Zo hebben 22 taalcoaches en hun taalmaatjes met en van elkaar geleerd. Ik volg twee keer per week Nederlandse les bij Kompas. Daarnaast heb ik al anderhalf jaar intensieve hulp van mijn taalcoach Addy. Hij luistert goed en vertelt veel over Nederland en ik vertel hem over Turkije. Doordat ik nu beter Nederlands spreek, kan ik vrijwilligerswerk doen bij de Spullewaard en ook bij het Cambium als klassenassistent - Sinan Civelek, taalmaatje
Bij Kompas is het nooit alleen een taalcursus, maar ook een plek, een kans, een kring om te socialiseren. Ik heb veel docenten. Wat zij doen als vrijwilliger is heel waardevol.
De vraag naar taal was groot in 2022. Dit was deels een inhaalslag na 2 jaar corona. Daarnaast was er groei door de opvang van vluchtelingen: uit Oekraïne en in de noodopvang. In 2022 zijn veel nieuwe statushouders komen wonen in de Bommelerwaard.
Ze zijn bereikbaar, ze bieden altijd extra lessen of oefeningen. Ze steunen iedereen. Kompas brengt mij plezier, zelfvertrouwen, een sociaal leven, vrienden en een betere taal! Kompas is
Iedereen in de Bommelerwaard die beter Nederlands wil leren spreken, lezen en schrijven kan terecht bij TaalPlus. Voor groepslessen of individuele begeleiding.
294 deelnemers (t.o.v. 150 in 2021) 104 taalvrijwilligers en taalcoaches
38 landen van herkomst
20 dagdelen 15 groepen 4 locaties: Ammerzoden, Brakel, Kerkdriel, Zaltbommel
9
WerkPlus Basisvaardigheden: Leerhuis Zaltbommel en Taalhuis Maasdriel Het Leer- en Taalhuis biedt vooral mensen met Nederlands als eerste taal veel mogelijkheden. In Maasdriel en Zaltbommel heeft 13%-16% van de inwoners tussen de 16-65 jaar moeite met lezen en schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Met als gevolg dat zij moeilijker werk kunnen vinden, minder gezond leven en vaker onder de armoedegrens leven. Het bereiken van deze mensen is niet makkelijk. Er is veel schaamte. Als mensen wel de stap hebben gezet levert hen dit veel op. Zo vertelt Maartje van Es, vrijwilliger bij het Leerhuis Zaltbommel: Ik merk dat de mensen hun gevoel voor eigenwaarde weer krijgen. Er was eens een meneer die mij al na een paar lessen vertelde: ‘ik heb een briefje aan mijn vrouw geschreven’. Dat had hij voor die tijd nog nooit gedaan. Net als zelf boodschappen doen en afrekenen, ook dat had hij nog nooit gedaan. Als de mensen hier komen werken we met boekjes van Succes. Daar staan allerlei oefeningen in. Het is ook soms heel zinvol om te leren om formulieren in te vullen.
In 2022 hebben 4 taalvrijwilligers op deze manier 8 deelnemers individueel begeleid. Bij Klik en Tik oefenden 12 deelnemers wekelijks met digitale vaardigheden. In eigen tempo en in een veilige omgeving, van basisvaardigheden tot online bankieren en sociale media. In voorgaande jaren bestond deze groep vooral uit mensen waar de Nederlandse taal een probleem was. In 2022 zien we een sterke toename van oorspronkelijke Nederlanders, zowel ouderen als inwoners met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) of lichte beperkingen. Voor laagtaalvaardige ouders was er Taal Thuis en op School. 23 ouders uit Maasdriel en Zaltbommel leerden hoe ze hun kinderen thuis beter kunnen helpen, over taalontwikkeling en over wat er op school gebeurt.
Behoefte aan ondersteuning bij het vinden van werk Ondanks de krappe arbeidsmarkt bleef het voor sommige groepen inwoners moeilijk om een (passende) baan vinden. Zo is er een grote behoefte aan ondersteuning bij het vinden van passend werk, of een opleiding die dat mogelijk maakt. We zien dit vooral bij een groep vrouwen die eerder vanuit een ander land naar Nederland kwamen. Zij willen beter snappen waar banen gezocht en gevonden kunnen worden. En hoe de opleidingen in Nederland in elkaar zitten. Dat geeft zicht op eigen mogelijkheden om een goede baan te krijgen. En kennis over welke diploma’s van belang zijn en wat de waarde is van diploma’s en ervaring uit het land van herkomst. Ook leren ze graag meer over hoe je je presenteert tijdens een sollicitatiegesprek.
In 2021 volgde een groep vrouwen de JobGroep training, gericht op het vinden van (passend) werk. Een deel van deze vrouwen heeft in 2022 vervolgafspraken gehad met een JobMaatje. In januari 2023 start een nieuwe JobGroep met 13 deelnemers. Daarnaast hebben we nog 5 mensen via individuele gesprekken verder kunnen helpen met vragen over werk en opleiding. In een enkel geval ging het om een langdurige betrokkenheid bij het vinden van een andere baan.
JobGroep Za
Zoek je werk
ltbommel
en kan je daar bij hulp en Kom dan naar ondersteuning de training gebruiken? JobGroep Zaltb ommel. In 8 ochte nden
ga je met de trainer en samen opleiding die bij je past! met andere deelnemers op weg naar Onderwerpe een nieuwe n: baan of • Wat vind jij belangrijk in je leven en • Wat zijn in je werk? jouw ideale n, waarden, van werk? talenten en kwaliteiten? • Wat helpt Wat beteke en wat houdt nt dat voor je bij het vinden jou tegen bij • Hoe gebrui het vinden k je je eigen van werk? netwerk en • Wat kunne vergroot je n social media het netwerk? • Tips voor en LinkedIn doen bij het je sollicitatiebri vinden van ef en motiva • Oefenen werk? tiebrief. met sollicit atiegesprekk en, het geven van een pitch Data: en andere vaardi Maandag 23 gheden. januari 2023 van 10 – 11 Maandag 30 uur: inform januari 2023 atiebijeenko start trainin in schoolvakant mst g. Daarna wekeli ies) Kosten: jks, van 9.00 Geen kosten – 11.30 uur , wel van te Plaats: (niet voren aanme Stichting Kompa lden s, brede school Voor deze trainin De Waluwe, g is beheersing Zaltbommel van de Neder landse taal Na de trainin gewenst. g kun je gekop peld worde zoektocht naar n aan een JobMa werk dat bij atje. Je JobMa jou past! atje onders Voor meer teunt je in je informatie verdere en aanmelding: emma.coupe mail of bel rus@kompas met Emma bommelerwa Couperus: ard.nl / 0622648732
Kompas is coördinator van het Leerhuis Zaltbommel en partner in het Taalhuis Maasdriel.
Voor informa
tie over andere
Deze training
wordt mede
activiteiten van Stichtin g Kompas : www.kompasbo mogelijk gemaak mmelerwaard.n t door de gemeen l te Zaltbom mel
Meest voorkomende onderwerpen
Taal Thuis en op School
Mogelijkheden van baanverandering in verband met pensioenopbouw.
A B C D
Opleidingsmogelijkheden voor 50-plussers.
Samen doen Taal is belangrijk voor de ontwikkeling van je kind. Ook thuis is het goed om veel met je kind te praten, te zingen en voor te lezen. Lukt dat? Helpen met huiswerk of omgaan met sociale media? Hoe doe je dat?
Samen leren
Joke Verkuijlen en Odette Veldman 10
In 2022 organiseren we een aantal cursussen speciaal voor ouders. In de cursus krijg je antwoord op deze en andere vragen. En nog veel meer informatie om je kind beter te kunnen helpen.
Taal Thuis en op School
Opleidingsmogelijkheden voor o.a. de horeca. Een eigen bedrijf starten.
Wil je meedoen? Meld je dan aan via de leerkracht of begeleider van de groep van je kind.
11
Formulierenbrigade 2022 was een druk jaar voor de Formulierenbrigade
Omdat ik zonder werk zat destijds ben ik in het vrijwilligerswerk bij de Formulierenbrigade gerold. Ik help cliënten met het lezen en invullen van formulieren. Ook zoek ik dingen uit, waarna ik duidelijk uitleg geef. Het geeft me voldoening om de mensen te helpen en gerust te stellen - Annet Quik, vrijwilliger Formulierenbrigade.
De Formulierenbrigade aan het werk Ik woon 15 maanden in Nederland en drie maanden in de Bommelerwaard. In de bibliotheek van Kerkdriel zocht ik contact met een vrijwilliger van Kompas. Zij vertelde mij over de Taallessen en over de Formulierenbrigade. De hulp van de Formulierenbrigade kon ik goed gebruiken: ik had geen verzekeringen en geen internet toen ik hier kwam. Door deskundige hulp kom ik verder in mijn leven en kan ik werken aan mijn doel: rijinstructeur worden - Amjaad Obaed, Syrië, cliënt Formulierenbrigade
nbrigade
n Formuliere
De vrijwilliger s van de Form
5-jarig bestaa
Schuldhulpverlening Inspiratiebijeenkomst
ulierenbrigade
Door de energiecrisis en de hoge inflatie kreeg een groeiende groep inwoners te maken met armoede. Gelukkig wisten veel mensen via de Formulierenbrigade de weg te vinden naar voorliggende voorzieningen en toeslagen; 2022 was daarom een druk jaar voor de Formulierenbrigade. Zo zorgde de energietoeslag, die digitaal moest worden aangevraagd, voor een grote toeloop van hulpvragers, met name van oudere inwoners. Met als gevolg veel extra afspraken en telefonische contacten. De voortgaande digitalisering van de samenleving is voor een groeiende groep mensen erg ingewikkeld, vooral voor ouderen en mensen die de taal onvoldoende beheersen. Cliënten hebben vaak geen computer of printer dus vrijwel alles moet via hun mobiele telefoon. Dit vraagt ook meer digitale vaardigheden van de vrijwilligers, bij het inzien van correspondentie van overheidsinstellingen, nutsbedrijven of andere organisaties tot het down- en uploaden van gegevens van klanten. De veranderde inburgeringsroute zorgde voor een toename van statushouders. Er is vaker een tolk nodig. Dit om te zorgen dat klanten de juiste uitleg krijgen en om er zeker van te zijn
We helpen mensen verder 12
401 contacten
Formulierenbrigade
143 unieke cliënten (86 in 2021)
105 in Zaltbommel 38 in Maasdriel 15 juridische adviezen
dat de juiste gegevens worden doorgegeven naar betreffende regelingen of organisaties. Bij deze groep zijn vragen soms heel complex en urgent. Juridisch Spreekuur Mr. Indy de Gram (advocaat) van Willems van Bladel Advocaten is actief betrokken bij Stichting Kompas. Hij geeft inwoners uit de Bommelerwaard gratis advies. De vrijwilligers van de Formulierenbrigade kunnen altijd terecht bij hem voor vragen. In 2022 heeft Indy 15 cliënten van de Formulierenbrigade geholpen. 2022: een jaar met meer en vaak complexere hulpvragen. Bij de Formulierenbrigade blijven de vrijwilliger kalm en rustig. “We hebben geduld, maken een grapje, drinken een kopje thee en geven er een koekje bij”, lacht vrijwilliger Emma Couperus. “Soms moeten mensen twee tot drie keer terugkomen om het helemaal af te handelen. Maar juist die persoonlijke aandacht is zo belangrijk. We proberen stap voor stap uit te leggen wat we doen en de persoon helemaal mee te nemen in het proces, zodat hij of zij het de volgende keer zelf kan. En als het de volgende keer niet zelf lukt, geen probleem. Dat helpen we gewoon opnieuw.” Bron: Bommelerwaardgids van 17 maart 2023.
Veel voorkomende vragen: hulp bij aanvragen en declaraties bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag, budget maatschappelijke participatie, collectieve zorgverzekering, energietoeslag, Ziektewet, WW, WIA, AIO-aanvulling, Toeslagenwet, DUO, betalingsregelingen treffen, aanmelding of verwijzing naar Voedselbank, kledingbank, maatschappelijke en administratieve ondersteuning, Stichting Leergeld, Buurtteam. 13
Positieve Gezondheid Gezondheid is voor veel mensen het belangrijkste in hun leven Maar wat is gezondheid? Het gaat verder dan ‘niet ziek zijn’. Het begrip ‘positieve gezondheid’ geeft het goed weer: het gaat om lekker in je vel zitten, mee kunnen doen, de zorg krijgen die je wenst. Kunnen doen wat je zou willen doen, het gevoel hebben dat je ergens bij hoort, dat je er toe doet. Helaas is dit voor veel inwoners van de Bommelerwaard niet vanzelfsprekend. Soms is de drempel naar bestaand aanbod te hoog. Soms past het aanbod niet bij de vraag. Dat is waar Kompas het verschil maakt. Met activiteiten die een brug slaan of een antwoord geven op een aantoonbare behoefte.
Zoals zwemlessen voor vrouwen, met name die met een vluchtelingen- of migrantenachtergrond. Al jarenlang was hier veel vraag naar. Na veel inspanningen en met een bijdrage van het sportakkoord zijn 48 vrouwen gestart met zwemlessen. Negen dames hebben ondertussen diploma A gehaald en drie diploma B. In de waterrijke Bommelerwaard is het kunnen zwemmen heel belangrijk. Het levert ook nog eens gezondheidswinst op en vrouwen kunnen hun kinderen beter begeleiden bij het zwemmen.
Fitfestival
voor alle vrouwen van 18+ Locatie: Stichting Kompas Bommele rwaard Brede school De Waluwe - Ingang Prins Bernhardweg (kant Aldi)
15 oktober 2022 13.00-17.00 uur
Lekker in je vel 14
Programma
13.00 uur inloop met koffie/the e en een gezond hapje 13.30 uur opening door wethouder Karima Bouchtaoui van de gemeente Zaltbommel 14.00 uur Start workshop ronde 1 15.00 uur Start workshop ronde 2 16.00 uur Start workshop ronde 3 17.00 uur Einde
Gezondheidscheck Aanmelden is niet verplicht, Wil je weten hoe het met je maar verzekert je wel van gezondheid (bloeddruk, bmi, deelname! bloedsuikermeting, knijpkr acht en balans etc.) staat en hoe je deze kunt verbeteren? Fysiotherapeut en van FysioCompany te Nederhemert verzorgen een persoonlijke gezondheidscheck met advies.
Maak je eigen alcoholvrije en suikervrije cocktail! Proef de gerechtjes van de Wereldkeuken Laat je inspireren met gezonde recepten Maak kennis met yoga, gegeven door Emma Couperus - SOL Coaching Beweeg mee met Dansstudio DDC.
26 activiteiten - wekelijks, maandelijks of jaarlijks - bijna 1600 inwoners kunnen helpen om: meer te
Voor aanmelden of meer informati e: Hakima Makhloufi > hakima.ma khloufi@kompasbommelerwaar
d.nl of 06-36541486
In 2022 hebben we met
bewegen, meer te leren over gezonde voeding, andere mensen te leren kennen en ergens bij te horen.
15
Gezonde leefstijl en Bewegen Fit en gezond op een veilige plek Bewegen helpt om je fitter en gezonder te voelen. Voorwaarde is wel dat je dit kunt doen op een plek die veilig en fijn voelt. Bijvoorbeeld wekelijkse sportlessen voor alleen vrouwen. Hier komen vrouwen die graag willen sporten maar zich om verschillende redenen niet thuis voelen in een gewone sportschool. In 2022 is de groep gegroeid naar 33, onder andere met vrouwelijke statushouders die in stressvolle situaties zaten en zitten. Het sporten zorgt voor hen voor ontspanning en gezelligheid. Deelnemers geven aan dat het helpt om fit te blijven en je beter te gaan voelen.
Gezondh
eidsm
penin aand - O
r ethoude g door w
o Karima B
uchtaoui
Daarnaast zijn er groepen mensen die meer risico lopen op een slechtere gezondheid. Juist deze groepen hebben onze speciale aandacht. Bijvoorbeeld tijdens het jaarlijkse Fitfestival, in samenwerking met GGD Gelderland-Zuid en FysioCompany. Met een eenvoudige gezondheidscheck, workshops over het maken van gezonde snacks en hoe bewegen kan helpen tegen stress, hebben we 50 deelnemers op weg kunnen helpen. In totaal hebben ruim 220 mensen meegedaan aan activiteiten over gezonde leefstijl en bewegen.
Gezonde dr ankjes
Fitfestival - Meten is weten
Gezond bewegen - Wekeli jks
Fit en gezond 16
Fitfestival -
Vrijwel iedereen ziet wel het belang van gezond(er) eten. Toch is dit voor veel mensen lastig. De wil is er, maar hoe pak je het aan? En wat als de taal een belemmering vormt?
Waar vind je de goede informatie, die past bij jouw situatie en bij wat jij belangrijk vindt?
fit blijven
Diet over Gezond bewegen voor vrouwen
Ik kom elke week naar Kompas omdat we hier met elkaar op een hele fantastische manier aan het bewegen zijn. Onze lerares zorgt ervoor dat onze spiergroepen van boven tot onder flink onder handen genomen worden. En bewegen is in deze coronatijd toch wel een heet hangijzer. De groep is niet heel erg groot, maar wel heel divers en alleen voor vrouwen. Je voelt je hier welkom! We hebben een fijne groep en we hebben het leuk met elkaar. Ik kom hier steeds met heel veel plezier. Ik blijf fit en ga me er beter door voelen - Diet van Veelen, deelnemer Gezond bewegen voor vrouwen
17
Ontmoeting Mensen komen graag bij elkaar rondom gedeelde interesses Tijdens de coronapandemie werd het pijnlijk duidelijk: andere mensen ontmoeten, ergens bij horen, het gevoel welkom te zijn en je ergens thuis te voelen zijn een eerste levensbehoefte. Toen we in maart 2022 weer open gingen, hebben we volop ingezet op activiteiten om die ontmoeting weer mogelijk te maken. Zo bleek er veel behoefte aan ontmoeting rondom samen koken en eten; vrijwel niemand eet graag alleen. Ruim 900 inwoners namen deel aan activiteiten als de Wereldkeuken en diverse ontmoetingsmaaltijden.
Wereldkeuken - Eetontmoeting met gasten
Wereldkeuken - Samen koken Creatief en ha ndig –
door en voor
vrouwen
Grenzeloos - On tmoetingsplek voor
vrouwen
Ik ken Wereldkeuken door Taal Thuis en op School. Ik vind het erg leuk om mee te doen in de Wereldkeuken. Ik leer daar aan anderen hoe je Cambodjaans eten moet maken. Voor mij is het zo fijn om nieuwe mensen te leren kennen. Kompas geeft mij een heel erg welkom gevoel - Langdy Lim, Cambodja, kok Wereldkeuken
Mensen komen graag bij elkaar rondom gedeelde interesses. Wekelijks, om de week of maandelijks kwamen ruim 100 mensen samen, bij activiteiten van de huiskamer Kerkdriel, de Huiskamer 50+, bij Wereldmuziek, Creatief en Handig en bij Grenzeloos. Deze activiteiten leiden vaak tot een blijvend netwerk en zijn ook daarom heel belangrijk voor deelnemers. Bij Kompas heb ik nieuwe mensen ontmoet die later ook mijn zussen zijn geworden. Ik heb hier gevonden wat ik miste in mijn leven. Grenzeloos heeft een verbintenis tussen de landen. We hebben hier Afrikanen, Europeanen, Aziaten, Zuid-Amerikanen. En als we samen zijn, voelt het gewoon normaal. Je voelt je geen buitenlander hier, je voelt je gewoon thuis - Honorata Ndirampeza, Burundi, deelnemer Grenzeloos
Wereldkeuken
Elkaar ontmoeten 18
Lekkernijen uit de
Wereldkeuken
Grenzeloos
1355 deelnemers
Wereldmuziek - Samen muziek maken 19
Campagnes en Netwerken Internationale Vrouwendag - Werkontbijt met Bouchra Dibi over kracht van vrouwen
en muzikale optredens Burendag - Ontmoeten
Gelijke kansen en rechten Bij Kompas gaan we voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen en gelijke kansen en rechten heeft. Gelukkig staan we daarin niet alleen. Van lokaal tot wereldwijd zijn er acties, netwerken en campagnes die oproepen tot verbinding, bewustwording en actie. Kompas doet hier actief aan mee, op verschillende manieren. Van aanjager en initiatiefnemer tot partner en deelnemer. In 2022 hebben we diverse activiteiten (mede)georganiseerd, gekoppeld aan onder andere Burendag, Bommelerwaardse Gezondheidsmaand, Coming Out Day, Eén tegen Eenzaamheid, Internationale Vrouwendag en Orange the World.
Internationale Vrouwendag - Bijeenkomst Mantel zorg
We zijn lid van verschillende werkgroepen en netwerken, zoals de Coalitie Eén tegen Eenzaamheid, werkgroep Buren, werkgroep Wereldmuziek en Netwerk Wonen Zorg en Welzijn. We doen mee met het regionale plan ‘Meedoen met Taal’ en de Integrale Aanpak Laaggeletterdheid in Rivierenland 2020-2024. Kompas is lid van de Stichting Het Begint met Taal, Tel mee met Taal en is actief bij regionale en landelijke netwerken.
Samenwerking en afstemming Kompas is steeds vaker (gespreks)partner van de gemeentes Maasdriel en Zaltbommel en andere organisaties. Waar nodig is er overleg over inhoud, samenwerking en afstemming van activiteiten. Zo versterken we elkaar. Ook kunnen we zo op tijd zien waar aanbod mist of niet aansluit en problemen oplossen. Met elkaar creëren we meerwaarde voor bewoners. Samen staan we voor hetzelfde doel. De samenwerking met Welzijn Bommelerwaard wordt steeds intensiever. Bijvoorbeeld bij inburgering en op de Adviespleinen. We blijven inzetten op nog meer samenwerking en afstemming. Advies en doorverwijzen Organisaties op het gebied van Educatie, Zorg en Welzijn doen regelmatig een beroep op Kompas voor samenwerking, ondersteuning, voor advies en verwijzing. Omgekeerd verwijzen we vanuit Kompas regelmatig door naar andere organisaties.
Partners Internationale Vrouwe
zika ndag - Feestelijke en mu
le afsluiting
Samen kun je meer 20
World Campagne Orange the
Partners waar we veel mee samenwerken: Al Amal, basisscholen, Bibliotheek Rivierenland, BrabantZorg, Buurtteam Zaltbommel, Buurtzorg Jong, Cello, Elliz in Company, Gemeenten Maasdriel en Zaltbommel, Gebiedsteam Maasdriel, GGD GelderlandZuid, Humanitas, huisartsen, Koning Willem I College, Optisport/MFC De Kreek, De Poorterij, Raad van Kerken, ROC Rivor, Sociom, Stichting Leergeld, Stichting Lezen en Schrijven, STMR, Welzijn Bommelerwaard, Werkzaak Rivierenland, Willems van Bladel Advocaten en Woningstichtingen/corporaties.
21
Begeleiding statushouders Wegwijs Bommelerwaard Sinds januari 2022 is er een nieuwe wet inburgering. Hiermee is er in de Bommelerwaard veel veranderd in de begeleiding van statushouders. Regeldingen en wegwijs Statushouders in de Bommelerwaard krijgen hulp van Sociom bij het regelen van allerlei praktische zaken, zoals huisvesting, school voor de kinderen en financiële zaken. Welzijn Bommelerwaard en Kompas helpen statushouder hun weg te vinden in hun nieuwe woonomgeving. De inburgeringsconsulent van Regio Rivierenland is voor iedereen het centrale aanspreekpunt. In 2022 hebben we veel geïnvesteerd: • in de ontwikkeling van de routekaart ‘Wegwijs Bommelerwaard’: een map met informatie over onderwerpen als gezondheid, onderwijs, wonen en vervoer. • In het werven en begeleiden van vrijwilligers die nieuwkomers helpen ‘wegwijs’ te raken in hun nieuwe woonomgeving. • in de samenwerking, met Welzijn Bommelerwaard, Sociom en de inburgeringsconsulent.
Begeleiding statushouders 22
In de 2e helft van het jaar hebben we 59 nieuwe inwoners mogen verwelkomen. Medewerkers van Welzijn Bommelerwaard en Kompas gingen op huisbezoek, 9 vrijwilligers zijn gekoppeld aan een statushouder of een familie. Bij andereen hielden we een vinger aan de pols via taalcoaches of vrijwilligers van taallessen en andere activiteiten van Kompas waar statushouders aan deelnamen. Bij de uitvoering van de nieuwe wet liep nog niet alles volgens plan en wens. Er waren zorgen en veel vragen, ook vanuit de vrijwilligers. Het heeft veel tijd gekost om samen met andere partijen mensen zo goed mogelijk te helpen. In 6-wekelijkse casus-overleggen delen we informatie, signalen en ontwikkelingen. Daardoor kunnen we steeds beter snel handelen als dingen niet goed gaan.
Thema’s Routekaart
Voor de invulling van de thema’s sluiten we zo veel mogelijk aan bij lokaal en regionaal aanbod.
59 nieuwe inwoners 9 gekoppelde vrijwilligers 23
Kompas in feiten en cijfers Bestuursleden
Coördinatie
Deelnemers & vrijwilligers per activiteit
Thea Thijssen (voorzitter per 1 januari 2022) Jeanette Braam (secretaris per 1 oktober 2022) Marlies van Geloven (penningmeester per 1 oktober 2022) Karima Badaoui (bestuurslid) Addy van Hemert (bestuurslid per 1 oktober 2022)
Ans Klein Geltink Emma Couperus Hakima Makhloufi Joke Verkuijlen
TaalPlus en Leer-en Taalhuis Deelnemers
Vrijwilligers
Groepslessen NT2 – Zaltbommel
141
51
Groepslessen NT2 – Maasdriel
64
19
Oekraïense taalgroep Zaltbommel
12
3
Oekraïense taalgroep Maasdriel
25
3
Taallessen vluchtelingen in De Ring
30
4
Taalcoaches (voormalig Vluchtelingenwerk)
22
22
In 2022 hebben Heleen van der Heide, Joke Verkuijlen, Leo Koek, Emma Couperus en Hakima Makhloufi het bestuur verlaten. We bedanken hen hartelijk voor hun jarenlange inzet en bijdrage.
PR en Communicatie
Cursus Taal Thuis en Op School Maasdriel, 2 x 10 lessen
13
4
Digitale nieuwsbrieven naar 390 geïnteresseerden
2
Cursus Taal Thuis en op School Zaltbommel, 2 x 10 lessen
10
4
Website, gebruikers (een stijging van 41,9 % t.o.v. 2021)
5816
Leerhuis individuele begeleiding
4
3
Vermeldingen Bommelerwaardgids (online en krant)
Gemiddeld 1 x per twee weken
Taalhuis individuele begeleiding
4
3
Brabants Dagblad
3
Cursus Voor hetzelfde Geld
3
2
Berichten in de sociale media: Facebook, Instagram, LinkedIn en Twitter.
378
Vrijwilligers Unieke vrijwilligers actief in 2021
103
Unieke vrijwilligers actief in 2022
140
Totaal aantal vrijwilligers bij alle activiteiten in 2022
254
Stagiaires - mbo, vwo, hbo
3
Deskundigheidsbevordering vrijwilligers
24
TaalPlus en Leer- en Taalhuis Deelnemers
Vrijwilligers
Klik en Tik
12
2
Bijeenkomst Laaggeletterdheid en toegankelijke verkiezingen
40
2
Workshop Escapekoffer tijdens afsluiting Bommelerwaardse Gezondheidsmaand
10
1
Presentatie laaggeletterdheid tijdens bijeenkomst huisartsen Bommelerwaard
25
1
Deelname opening gezondheidsmaand (MD en ZB) i.z. taal en gezondheid
10
1
Engels
11
1
Spaans
18
1
Basistraining Taal, 4 bijeenkomsten
8
Cultuursensitief Werken, 2 bijeenkomsten
71 6
WerkPlus en Formulierenbrigade Unieke deelnemers
Vrijwilligers
Handig met je mobiel bij hulp aan cliënten Formulierenbrigade Studiebijeenkomsten Taal (Werkwijze en Methodieken, Leren van Elkaar, o.a.)
30
WerkPlus
9
6
Inhoudelijke scholing vrijwilligers Formulierenbrigade
6
Formulierenbrigade Zaltbommel
105
7
Deelname aan lokale, regionale en landelijke kennisdagen en netwerkbijeenkomsten, op alle thema’s
50
Formulierenbrigade Maasdriel
38
2
Totaal aantal contactmomenten Formulierenbrigade
401
Aantal unieke bezoekers
143
Zaltbommel
105
Maasdriel
38
Inspiratiebijeenkomst Schuldhulpverlening
25
Juridisch Spreekuur
15
25
Positieve Gezondheid - Gezonde leefstijl en Bewegen
Deelnemers
Vrijwilligers
Totaal aantal deelnemers
Zwemmen
48
1
Taal
1576
Gezond bewegen
33
2
Basisvaardigheden: Leer-en Taalhuis
131
Fitfestival
50
5
WerkPlus
9
Gezondheidsmaand
90
4
Formulierenbrigade en Jurdische Spreekuur
158
Positieve Gezondheid
1576
Campagnes en netwerken
580
Positieve Gezondheid - ontmoeting
Deelnemers
Vrijwilligers
Activiteiten vluchtelingen in De Ring Zaltbommel
20
2
Ontmoetingsdiner Zaltbommel
120
3
Herkomst deelnemers
Ontmoetingsmaaltijd Brakel
80
4
Taaldeelnemers
38 landen
Huiskamer 50+ Zaltbommel
11
3
Grenzeloos
29 landen
Huiskamer Kerkdriel
25
10
Wet inburgering
Iftar Kerkdriel
105
5
Picknick Huiskamer Kerkdriel
30
5
Picknick huiskamer met Oekraïense vluchtelingen Kerkdriel
80
5
Vrijheidsmaaltijd Zaltbommel
40
3
Wereldkeuken Zaltbommel
101
17
Wereldkeuken Maasdriel
85
13
Creatief en Handig
15
2
Grenzeloos
43
2
Kerstontbijt
100
4
Wereldmuziek - 8 evenementen
500
7
Campagnes en netwerken
Deelnemers
Vrijwilligers
Politiek Debat lokale thema’s
55
2
Internationale Vrouwendag – 4 bijeenkomsten
200
6
Orange the World – 2 activiteiten
95
4
Burendag
150
2
Netwerk Wonen, Zorg en Welzijn – 3 bijeenkomsten
80
1
Statushouders
Vrijwilligers
Ontdekken Leefomgeving
59
9
Financiën Overzicht Inkomsten en Uitgaven Inkomsten
Uitgaven:
Subsidies
€ 123.142,00
Organisatie, coordinatie en vrijwilligers
€ 83.799,18
Subsidie - verschoven naar 2023
€ -16.050,00
Activiteiten
€ 15.699,70
Bijdrage activiteiten
€ 7.896,30
Huisvestingskosten
€ 24.336,36
Overige inkomsten
€ 19.488,88
Kantoor en bureaukosten
€ 20.682,80
Totale inkomsten
€ 134.477,18
Totale Uitgaven
€ 144.518,04
Resultaat Inkomsten - Uitgaven
€ -10.040,86
Subsidie - over van 2021
€ 13.889,43
Subsidie - naar 2023
€ -3.848,57
Resultaat
26
€ 0,00
27
Bezoekadres Brede school De Waluwe (ingang Prins Bernhardweg) Prins Clausstraat 2 5301 RT Zaltbommel Postadres Citadel 63 5301 JG Zaltbommel www.kompasbommelerwaard.nl info@kompasbommelerwaard.nl Stichting Kompas @StgKompas Stichting Kompas Bommelerwaard stichtingkompas Stichting Kompas Bommelerwaard 28
“IK WAS THUISLOOS EN VOELDE ME VERGETEN EN AFGEDANKT”
Onderzoek naar dak- en thuisloze jongeren en de aanpak van gemeenten
Onderzoeksrapport juni 2023
INHOUD
SAMENVATTING
2
INLEIDING
3
METHODE
5 5 5 5 6 6 6 6
Jongeren • Dataverzameling • Over de respondenten Gemeenteambtenaren en wethouders • Dataverzameling • Over de respondenten Analyse
RESULTATEN
7 7 7 7 8 8 9 9 9 10 10 10
De ervaring van dak- en thuisloze jongeren • Waarom worden jongeren dak- en/of thuisloos? • Waar overnachten ze? • Hoe brengen ze de dag door? • Hoe voelen ze zich? • Wat voor hulp krijgen ze? Langetermijnimpact op jongeren • Mentale stabiliteit • School en werk • Druk op het sociale netwerk • Hoe gaat het nu? Hoe pakken gemeenten dak- en thuisloosheid onder jongeren aan? • Wie denken er mee over de nieuwe plannen tegen dakloosheid? • Waar zetten regio’s de € 65 miljoen voor in? • Nul dak- en thuisloze mensen in 2030? • Zicht op dak- en thuisloze jongeren Knelpunten en oplossingen • Wat is volgens jongeren nodig? • Wat is volgens gemeenten nodig?
10 11 12 12 12 12 13
CONCLUSIE EN DISCUSSIE
14
BIJLAGE 1: VRAGENLIJST JONGEREN BIJLAGE 2: VRAGENLIJST GEMEENTEN
15 20
COLOFON
24
1
10
SAMENVATTING
Het Vergeten Kind deed onderzoek onder 71 jongeren die dak- en/of thuisloos zijn (geweest). Deze jongeren zijn gemiddeld elf maanden daken/of thuisloos. Ze voelen zich in die tijd vaak onrustig. Sommigen voelen zich eenzaam of minderwaardig, merken dat ze buiten de maatschappij staan. 72% ervaart de situatie als zeer uitzichtloos. Op de lange termijn merken veel jongeren dat hun sociale netwerk kleiner werd door hun dak- en/of thuisloosheid, dat ze zelf angstig zijn geworden en vertrouwen in mensen kwijt zijn geraakt.
(in plaats van tijdelijke opvang). Ook is er aandacht voor preventie. Gemeenten moeten dat realiseren en hun aanpak beschrijven in een regioplan. Voor dit onderzoek vertelden 73 gemeenten hoe zij dat doen. 46% is nog met het regioplan bezig. Ervaringsdeskundigen en/of belangenbehartigers denken in 67% van de gemeenten mee over de nieuwe plannen. Binnen gemeenten werken er in de regel meerdere afdelingen aan, maar bij ruim een kwart denken ambtenaren van het beleidsterrein wonen er niet over mee (27%).
78% van de jongeren is ooit uit huis geplaatst en heeft ervaring in de jeugdhulp met verblijf. Er speelden in hun jeugd al problemen. Eenmaal dak- of thuisloos stapelen de zorgen zich op. 43% wordt meermaals dak- en/of thuisloos. Deze groep raakt gemiddeld drie keer opnieuw dak- en/of thuisloos. 66% van de jongeren die hulp krijgen, voelt zich onvoldoende geholpen. Ze vinden hulpverleners vaak moeilijk bereikbaar, voelen zich niet gehoord en merken dat ze voor elke vorm van hulp bij een andere hulpverlener moeten zijn.
Om tot uitvoer te komen, krijgen gemeenten jaarlijks € 65 miljoen extra van het Rijk. Wat doen ze daarmee? 60% gaat dat geld besteden aan preventie. Slechts 29% wil het inzetten voor permanente woningen voor dak- en thuisloze mensen. 33% zet het in voor meer financiële bestaanszekerheid. Bij elkaar opgeteld zien we dat de meerderheid, 59%, het geld niet uitgeeft aan permanente woningen en niet aan financiële bestaanszekerheid. Daarmee handelen de meeste gemeenten tegen de vernieuwende principes van het nationale actieplan in. 87% vindt het onhaalbaar om in 2030 geen dak- en thuisloze mensen meer te hebben in Neder land. Gemeenten lopen enorm aan tegen een woningtekort en hebben meer zicht nodig op (de hoeveelheid) dak- en thuisloze jongeren.
54% slaapt bij vrienden. Andere jongeren brengen de nacht door in de opvang (37%) of op straat (34%). Hoeveel jongeren dat precies zijn in Nederland? Dat weten we niet. Gemeenten houden vaak alleen rekening met die laatste twee slaapplekken als ze nagaan hoeveel dak- en thuisloze jongeren ze moeten helpen. De rijksoverheid wil dak- en thuisloosheid bestrijden met een nieuwe aanpak. Volgens het Nationale Actieplan Dakloosheid moeten er woningen komen waar mensen onvoorwaardelijk kunnen blijven en financiële bestaanszekerheid
2
INLEIDING
“Mensen hebben geen idee wat ik heb meegemaakt. Ze hebben geen idee hoe dun het lijntje is om alles wat je kent kwijt te raken. En hoe het voelt om in die angst te leven.” - Roos (21 jaar, was ruim een jaar dak- en/of thuisloos)
Hoe kan het dat jongeren dak- en/of thuisloos raken in Nederland? Een van de oorzaken is de leeftijdsgrens in de jeugdzorg. Kinderen die opgroeien in gezinnen met veel zorgen, worden soms uithuisgeplaatst. Uit eerder onderzoek van Het Vergeten Kind bleek dat jongeren regelmatig weg moeten uit de jeugdhulp met verblijf, omdat ze 18 worden. En dat een deel van hen dakloos wordt.6 Hun problemen zijn niet ineens weg omdat ze volwassen zijn. Toch maken ze dan in de regel geen aanspraak meer op een woonplek en begeleiding in de jeugdhulp en is de overgang naar volwassenenzorg lastig. Dit rapport is een vervolg op dat eerdere onderzoek.
Net als Roos zijn er zeker 5.760 jongeren tussen de 18 en 27 jaar dak- en/of thuisloos in Nederland. Dat is een onderschatting, want sommige groepen jongeren worden niet in de cijfers meegeteld.1 Er is geen echt goed beeld van waar dak- en thuisloze jongeren verblijven en hoe het met hen gaat. Wat we wel weten, is dat dak- en thuisloosheid veel risico’s met zich meebrengt voor hen. Het geeft stress: jongeren hebben een voortdurend gevoel van onrust en onveiligheid. Veel van hen zijn ook daadwerkelijk onveilig: ze zijn afhankelijk van de hulp van anderen, bij voorbeeld voor een slaapplek, waardoor ze risico lopen op geweld, misbruik en uitbuiting.2
Tegen dak- en thuisloosheid bestaat een bewezen effectieve interventie: Housing First. Die aanpak gaat uit van het recht op huisvesting: wat dak- en thuisloze mensen ten eerste nodig hebben, is een thuis. Housing First biedt daarnaast ondersteuning, met respect voor autonomie en behoud van eigen regie. De overgrote meerderheid van de deelnemers aan Housing First heeft blijvend een thuis.7 Daarbij krijgen ze ondersteuning, meestal is die tijdelijk. De methode gaat ervan uit dat zodra mensen een thuis hebben, er ruimte is om te werken aan andere problemen. Vanaf dan nemen psychische problemen, sociale isolatie en criminaliteit af.
Jongeren die dak- en/of thuisloos zijn (geweest), hebben vaker mentale problemen, zoals angst en paniek. Ze hebben meer gezondheids problemen en een lagere levensverwachting. Ze raken vaker verslaafd, vallen eerder uit op school en zijn vaker slachtoffer of dader van misdrijven. Ook lopen ze eerder trauma’s op.3, 4, 5 Vaak komt dat boven op bestaande problemen die al speelden voordat de jongere dak- en/of thuisloos raakte.
Cijfers van het CBS, 2021. Dit is een onderschatting, want het CBS rekent kinderen onder de 18 niet mee, net zo min als mensen zonder verblijfsvergunning. Jongeren worden meegeteld als ze op straat of in een opvang overnachten, of tijdelijk bij vrienden, maar niet als ze elders de nacht doorbrengen (bijvoorbeeld in een vakantiewoning of auto). 2 Zie bijvoorbeeld Jongens aan het woord: Een onderzoek naar de achtergrond en ondersteuningsbehoeften van (potentiële) jongensslachtoffers van seksuele uitbuiting (Consortium seksuele uitbuiting jongens en jonge mannen, 2023). 3 Feiten en cijfers dak- en thuisloze jongeren in Nederland (Movisie & Stichting Zwerfjongeren, 2020). 4 Mental health and health risk behaviours of homeless adolescents and youth: a mixed methods study (Asante, Meyer-Weitz en Petersen, 2016). 5 Poverty, homelessness, hunger in children and adolescents: psychosocial perspectives (Pumariega, Gogineni en Benton, 2022). 6 Mijn problemen waren niet opeens weg, mijn ‘thuis’ en begeleiding wel” - Hoe is het voor jongeren om 18 te worden in de jeugdhulp met verblijf? (Het Vergeten Kind, 2023). 7 Zie bijvoorbeeld Housing First onderzoek modelgetrouwheid en effecten (Trimbos-instituut, 2023). 1
3
Wat bedoelen we met dak- en thuisloos? Iemand is residentieel dakloos als diegene geen eigen woonruimte heeft en staat ingeschreven bij de maatschappelijke opvang, zoals de nachtopvang. De definitie van thuisloos is ruimer: iemand heeft geen reguliere huisvesting. In dit onderzoeksrapport volgen we ETHOS-light in de definiëring van dak- en thuisloosheid.8 Die is veelomvattend en telt jongeren in een breed palet aan situaties mee. ETHOS geldt in Europa als de best onderbouwde manier om dak- en thuisloosheid te meten. Onder die definitie vallen…: mensen die leven in de openbare ruimte; mensen in de noodopvang; mensen in een tijdelijke opvang voor dakloze mensen; mensen die uitstromen uit een instelling; mensen in niet-conventionele woonplekken (zoals auto, kraakpand, vakantiewoning); mensen die tijdelijk verblijven bij familie, vrienden, kennissen of onbekenden; mensen met dreigende huisuitzetting.
wonen). Er worden daarnaast geen eisen gesteld aan de ondersteuning van mensen als ze eenmaal een woning hebben.11 Met het Nationale Actieplan Dakloosheid krijgen Nederlandse gemeenten structureel € 65 miljoen per jaar extra om de hulp aan dak- en thuisloze inwoners te verbeteren.12 Hoe dat geld de komende jaren verdeeld wordt en of gemeenten hun besteding van dat bedrag moeten verantwoorden is nog niet duidelijk. Gemeenten hoeven dit jaar (2023) in ieder geval geen verantwoording af te leggen voor de extra gelden. De rijksoverheid controleert niet waar ze dat aan uitgeven en of dat past bij de beoogde paradigmaverschuiving. Wel is er een dashboard in ontwikkeling, waarin alle gemeenten moeten laten zien wat de plannen in hun regio zijn. Die regioplannen moeten gemeenten dit jaar maken. Ze hebben daarin de vrijheid om zelf te bepalen welke aanpak in hun regio het beste past. Tot nu toe is er geen zicht op waar de € 65 miljoen aan wordt besteed. Daar gaat dit onderzoek over. In hoeverre sluiten de nieuwe plannen van gemeenten aan bij de dagelijkse praktijk van dak- en thuisloze jongeren? Dit onderzoek heeft twee hoofdvragen.
Ten eerste: hoe ziet het leven van dak- en thuisloze jongeren eruit? Waar overnachten ze, hoe lang zijn ze dak- en/of thuisloos? Wat voor begeleiding krijgen ze? Wat is voor hen de impact op de lange termijn? Ten tweede: hoe gaan gemeenten om met de geplande paradigmaverschuiving? Wie denken er mee over de nieuwe plannen en wie niet? Waar gaat het extra geld heen? En in hoeverre weten ze hoeveel (dreigend) dak- en thuisloze jongeren er in hun gemeente zijn?
De landelijke overheid wil dat er in 2030 niemand meer dak- of thuisloos is in Nederland. Daartoe kwam er het Nationaal Actieplan Dakloosheid, dat volgens de bedenkers ervan gebaseerd is op het gedachtegoed van Housing First.9 De overheid wil dat dak- en thuislozen een woning krijgen en voldoende financiële bestaanszekerheid. Dat vraagt om een grote verandering, want tot nu toe wordt dak- en thuisloosheid in de regel gemanaged met tijdelijke opvang. Het actieplan volgt niet alle principes van de Housing First-methode.10 Een huis hoeft bijvoorbeeld geen zelfstandige woning te zijn, maar kan ook ‘zo thuis mogelijk’ zijn (denk aan gemengd
Zie bijvoorbeeld ETHOS-telling dak- en thuisloosheid in regio Noordoost-Brabant van het Kansfonds. Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis, 2022. Dat is een gezamenlijk plan van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninrijksrelaties, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport. 10 Rapport Nationaal Actieplan Dakloosheid - Jongerenpanel De Derde Kamer. 11 Daden Eerst. Position paper van de community Alle Jongeren Een Thuis, met onder andere Kansfonds en het Instituut voor Publieke Waarden (2022). 12 Zie budgettaire bijlage coalitieakkoord. Onderdeel van ‘Omzien naar elkaar, vooruit kijken naar de toekomst’ - coalitieakkoord 2021-2015 (VVD, D66, CDA en ChristenUnie, 2022). 8 9
4
METHODE
Dit onderzoek heeft een mixed methods design. Bij zowel jongeren als gemeenteambtenaren verzamelden we kwalitatieve én kwantitatieve data. Dat deden we in april en mei van 2023.
sneeuwbalmethode: na afloop van interviews vroegen we jongeren of ze anderen kenden die ons ook zouden willen vertellen over de tijd dat ze dak- en/ of thuisloos waren.
JONGEREN
Over de respondenten
In interviews en in een online vragenlijst vertelden jongeren hoe lang ze dak- en/of thuisloos waren, hoe dat kwam en waar ze sliepen. Ze legden ook uit hoe ze zich toen voelden, of en hoe ze werden geholpen en welke impact die periode op hen had. Ten slotte vertelden ze wat er volgens hen moet gebeuren om dak- en thuisloosheid te voorkomen (zie Bijlage 1 voor de vragenlijst). Om tot een relevante vragenlijst te komen, is de vragenlijst vooraf getest door jongerenpanel de Derde Kamer. Dat panel bestaat uit jongeren uit het hele land die hebben ervaren hoe het is om dak- en/of thuisloos te zijn. Deze jongeren zijn representatief voor de doelgroep van het onderzoek. Zeven van hen gaven mondeling feedback. Dat droeg bij aan de begrijpelijkheid van de vragen voor de doelgroep.