Presentatie Bijeenkomst Raadsplatform ODU 3 juni 2026 (Geredigeerd).pdf

Bijeenkomst Raadsplatform ODU

ONLINE

03-06-2026

Programma 19.00-19.15

Kennismaking

19.15-19.45

Overzicht

19.45-20.15

Uitwisselen

03-06-2026

Afronding

elkaar &

Raadsplatform ODU

Concept Zienswijzen

concept moties & amendementen

Heb jij een concept

20.15-20.30

met

om

te delen?

Mail alvast

naar:

(geanonimiseerd) Ee

utrecht.n.

Raadsplatform ODU

ONLINE

03-06-2026

Waarom belang Meerdere redenen waaromhet belangrijk is datde raad in positie is om kaderstellende en controlerende rol te vervullen: •

Democratische legitimiteit

•

Maatschappelijke impact

•

Substantieel deel van de gemeentebegroting

•

Democratisch samenspel regionale samenwerking is complex

03-06-2026

4

Doel Omdat we het belangrijk vinden dat onze raden hun rol kunnen vervullen in de ODU…

03-06-2026

5

Doel werken we samen toe naar aangehaakte raden …

03-06-2026

6

Doel werken we samen toe naar aangehaakte raden die invloed hebben op de ODU …

,

➢Efficiënt en effectief ➢Tijdens regionale P&C cyclus ➢Tijdens beleidsvorming

03-06-2026

7

Hoe bereiken Door

dit doel

regionaal raadsplatform te

een

vormen

we

waar we

•

Informatie

•

Concept-zienswijzen met elkaar bespreken ➢Zodat

,

ervaringen en ideeën uitwisselen

elkaar weten welke boodschap wordt meegegeven welke technische vragen worden gesteld en evt. moties/amendementen komen we van

,

+/-3 keer

per

jaar (online) samen te komen

•

Voorjaar: Kadernota (Q1) + Ontwerpbegroting (Q2)

•

Najaar: Informatie

,

ervaringen en ideeën

Hierover actief terug te koppelen 03-06-2026

naar onze

raden 8

Overzicht Concept Zienswijzen

ONLINE

03-06-2026

Overzicht

03-06-2026

10

Overzicht In de concept zienswijzen wordt ingegaan •

Instemming

•

Waardering

•

Financiën •

Blijvendaandachtfinanciëlesituatiegemeenten

•

Indexering

•

Bezuinigen

•

Meerinzicht

•

Tijdige informatievoorziening

•

Weerstandsvermogen

•

Bouwtaken

•

P&C cyclus

03-06-2026

op

de volgende zaken:

11

Instemming In een aantalconcept zienswijzen wordt expliciet

•

Eemnes

•

IJsselstein

•

Veenendaal

ingestemd met de Ontwerpbegroting 2027: “Wij kunnen instemmen met de (ontwerp) programmabegroting 2027. ” Eemnes “De gemeenteraad van IJsselstein kan zich vinden in de (ontwerp) Programmabegroting ODU 2027. De begroting is duidelijk opgebouwd en

geeft een goed beeld van de opgaven voor 2027. ”

IJsselstein

03-06-2026

12

Waardering In meerdere concept zienswijzen wordt waardering complimenten en succeswensen richting de ODU uitgesproken:

,

“Wij zijn u erkentelijk voor het in uw begeleidende begrotingsbrief en in uw ontwerpprogrammabegroting geboden inzicht over de totstandkoming van het door u te hanteren noodzakelijke indexeringspercentage in 2027 van 29%. Dit terwijl de reële kostenstijging feitelijk 46% bedraagt. Dit betekent dat u 17% van de stijging binnen uw eigen begroting opvangt en niet bij de deelnemers in rekening brengt. Deze besparingsinspanning waarderen wij. “

•

Baarn

•

Eemnes

•

Houten

•

IJsselstein

•

Nieuwegein

•

Renswoude

•

Utrecht

•

Veenendaal

•

Zeist

•

Provincie Utrecht

,

,

,

Zeist “We willen u complimenteren met de Programmabegroting waarbij is ingezet te bouwen aan een stabiele Omgevingsdienst Utrecht (ODU). ”

om

verder

Nieuwegein “Wij wensen de medewerkers van de ODU veel succes toe in dit tweede jaar in het bestaan van de nieuwe dienst” Baarn 03-06-2026

13

Financiën In meerdere concept zienswijzen wordt ingegaan op

de volgende financiële zaken:

03-06-2026

•

Amersfoort

•

Baarn

•

Bunschoten

•

Houten

•

IJsselstein

•

Nieuwegein

•

Blijvend aandacht financiële situatie gemeenten

•

Renswoude

•

Indexering

•

Utrecht

Bezuinigen

•

Utrechtse Heuvelrug

•

•

Veenendaal

•

Wijk bij Duurstede

•

Zeist

•

Meer inzicht

•

Tijdige informatievoorziening

•

Weerstandsvermogen

14

Financiën Blijvend aandacht financiële positie gemeenten

•

Bunschoten

•

IJsselstein

In tweeconcept zienswijzen wordt blijvendaandacht gevraagdvoorfinanciëlepositiegemeenten: “De raad ziet dat ODU stappen zet om scherper te sturen op kostenbeheersing en prioritering. Dat waardeert zij. Tegelijk benadrukt de raad dat gemeenten de komende jaren voor grote financiële uitdagingen staan. De raad verwacht daarom dat ODU: • structureel • kosten • de

blijft zoeken

naar

optimalisaties en besparingen ;

beheersbaar houdt ;

kwaliteit van de dienstverlening borgt.

De raad verzoekt ODU te versterken. ”

om

deze lijn vast te houden

en waar

mogelijk verder

IJsselstein 03-06-2026

15

Financiën Indexering (1/2) In vier conceptzienswijzen wordt gevraagd vanaf 2028 de indexeringsmethodiek van het gemeentefonds te hanteren:

•

Utrechtse Heuvelrug

•

Veenendaal

•

WijkbijDuurstede

•

Zeist

“In uw ontwerpbegroting wordt meer dan het gevraagde indexpercentage gebruikt (29% in plaats van 25%). Wij verzoeken u om te koersen op een streefcijfer dat aansluit bij de index die wij als gemeenten van het Rijk ontvangen in het gemeentefonds: de prijsmutatie van het Bruto Binnenlands Product (BBP). Wij kunnen begrip opbrengen voor het feit dat deze wijze van indexering nog niet geheel is toegepast in uw ontwerpbegroting omdat de brief op een moment is verstuurd dat uw proces voor de ontwerpbegroting mogelijk al ver gevorderd was. In dat geval verzoeken wij u deze indexatiemethodiek wél toe te passen in de begroting 2028 en verwachten dat u hier in de kaderbrief 2028 nader op in zult gaan. ” ,

,

,

Utrechtse Heuvelrug 03-06-2026

16

Financiën Indexering (2/2) In vier concept zienswijzen wordt gevraagd vanaf 2028 de indexeringsmethodiek van het gemeentefonds te hanteren:

•

Utrechtse Heuvelrug

•

Veenendaal

•

Wijk bij Duurstede

•

Zeist

“In het licht van de nieuw opgerichte dienst en de lagere deelnemersbijdrage aan de ODU ten opzichte van de ODRU kan de gemeenteraad van Wijk bij Duurstede de hogere prijsstijging voor 2027 gedogen. Hierbij willen wij wel opmerken dat wij in de daaropvolgende jaren ook in het kader van efficiëntie binnen de nieuwe dienst verwachten dat de Omgevingsdienst Utrecht de prijsstijging in lijn brengt met de index die wij als gemeenten van het Rijk ontvangen in het gemeentefonds: de prijsmutatie van het Bruto Binnenlands Product (pBBP). ” ,

,

,

Wijk bij Duurstede

03-06-2026

17

Financiën Bezuinigen (1/2) In vijfconcept zienswijzen wordt gevraagd in 2027 verder te bezuinigen: “Breng de gemiddelde totale kostenstijging terug tot maximaal 25% waartoe ook is opgeroepen in een brief van 21 Utrechtse colleges aan alle gemeenschappelijke regelingen in de provincie Utrecht. “ ,

•

Amersfoort

•

Baarn

•

Nieuwegein

•

Renswoude

•

Utrecht

Amersfoort “De gemeente Utrecht heeft te maken met tegenvallende inkomsten vanuit het Rijk en oplopende structurele tekorten op haar begroting. Wij doen daarom een oproep om toch nog verdere besparingen te realiseren en zo te komen een benadering van het indexatiepercentage van 25%. We doen twee suggesties hoe bezuinigingen te realiseren: ,

1. De gemeente Utrecht heeft veel kennis en expertise op het werkveld milieu en bouw in huis. Als deel van de besluiten in het fusietraject is al besproken om de 350 uur die de gemeente Utrecht bij heeft te dragen aan de gemeenschappelijke regionale projecten , in plaats van financiële middelen met gesloten beurzen te realiseren. Bijvoorbeeld voor asbest(piket) , of op het thema water of bodem (nader te bespreken). 2. Er liggen mogelijk kansen op bezuinigingen in de bedrijfsvoering , inclusief het ondersteunende

personeelsbestand. De ODU kan hier het beste zelf voorstellen voor doen of wanneer wenselijk valt hier in gezamenlijkheid met (enkele) gemeenten naar te kijken. ” ,

,

Utrecht 03-06-2026

18

Financiën Bezuinigen (2/2) Twee concept zienswijze vragen

om

•

Houten

•

Utrechtse Heuvelrug

verdere

bezuinigingen in 2028: “Daarnaast doen wij wederom een beroep op de Omgevingsdienst om te blijven omzien naar verdere kostenbesparingen voor het jaar 2028 en verder en ook daarbij mogelijke bezuinigingsvoorstellen te formuleren waarbij de effecten hiervan op de dienstverlening en kwaliteit inzichtelijk worden gemaakt. ” ,

Houten

“Gezien de financiële vooruitzichten van de gemeente vragen wij u om in de kaderbrief voor de begroting 2028 inzichtelijk te maken wat de mogelijke structurele besparingen zijn. ” ,

Utrechtse Heuvelrug 03-06-2026

19

Financiën Meer inzicht (1/2) Vier concept zienswijzen vragen om meer inzicht in risico’s en transparantie in de begroting:

•

Houten

•

Nieuwegein

•

Utrecht

•

Veenendaal

“De financiële positie waarin deelnemers waaronder ook de gemeente Houten zich bevinden maakt het noodzakelijk –zoals u zelf ook al constateert –om scherp aan de wind te zeilen. De kostenbesparingen die u in 2027 realiseert waarderen wij dan ook maar wij merken op dat niet inzichtelijk is waaruit de door u genoemde kostenbesparing van € 750. 000 bestaan en in hoeverre deze al zijn gerealiseerd. In hoeverre zich risico’s voordoen dat de (voorgenomen) kostenbesparingen niet worden gerealiseerd is hiermee niet duidelijk. Omdat de ODU zich in de opstartfase bevindt is transparantie hierover wenselijk omdat de (financiële) risico’s zoals u zelf constateert in deze fase van de dienst groter zijn. Wij vragen u daarom ons alsnog hierin inzicht te geven en de risico’s van het niet kunnen bereiken van de gewenste besparingen te schetsen. ” ,

,

,

Houten 03-06-2026

20

Financiën Meer inzicht (2/2) Vierconcept zienswijzen vragen om meer inzicht in risico’s en transparantie in de begroting:

•

Houten

•

Nieuwegein

•

Utrecht

•

Veenendaal

“In de Programmabegroting is een besparingsopgave van € 750. 000 opgenomen. Deze besparing is op dit moment nog niet volledig onderbouwd met concrete maatregelen. Een deel van de besparingen is gekoppeld aan trajecten op het gebied van digitalisering en procesoptimalisatie die nog in ontwikkeling zijn. Dit maakt de realisatie ervan onzeker. De raad verzoekt daarom om een nadere uitwerking van de besparingsopgave zodat helder wordt welke maatregelen worden getroffen en welke risico’s ontstaan wanneer de besparingen niet worden gerealiseerd. ” ,

Veenendaal

03-06-2026

21

Financiën Tijdige informatievoorziening

•

Veenendaal

Eénconcept zienswijzen vraagtom tijdige informatievoorziening bij tegenvallers: “De ODU heeft de begroting voor 2027 op verzoek van gemeenten scherp opgesteld. Dit betekent dat er nauwelijks sprake is van een financiële risicoruimte. Daardoor kunnen zelfs relatief kleine tegenvallers zoals een lagere productie of hogere kosten direct financiële gevolgen hebben voor gemeenten. De raad vindt het daarom essentieel dat de ODU tijdig en transparant informeert wanneer zich afwijkingen voordoen in de uitvoering zodat gemeenten tijdig inzicht krijgen in mogelijke financiële consequenties. Het is van belang dat de ODU duidelijk uiteenzet op welke wijze met financiële tegenvallers wordt omgegaan en welke beheersmaatregelen in dat geval worden overwogen. ” ,

,

,

Veenendaal

03-06-2026

22

Financiën Weerstandsvermogen (1/2)

•

Houten

•

Veenendaal

Twee concept zienswijzen gaan in op het weerstandsvermogen

van

de ODU:

“De raad constateert dat het huidige weerstandsvermogen van de ODU beperkt is en grotendeels wordt opgesoupeerd door het restrisico. Dit betekent dat er weinig ruimte is om financiële tegenvallers op te vangen terwijl de organisatie zich nog in de fase van consolidatie en verdere ontwikkeling bevindt. De raad vraagt de ODU daarom om de risico’s nauwkeurig te blijven monitoren en gemeenten actief en volledig te informeren wanneer zich relevante ontwikkelingen voordoen die gevolgen kunnen hebben voor de financiële positie van de ODU en daarmee voor de deelnemende gemeenten. ” ,

Veenendaal

03-06-2026

23

Financiën Weerstandsvermogen (2/2)

•

Houten

•

Veenendaal

Tweeconcept zienswijzen gaan in op het weerstandsvermogen van de ODU: “In paragraaf 3. 1. 6 van de programmabegroting merkt u op dat het van belang is dat de ODU als nieuwe gemeenschappelijke regeling beschikt over een solide financiële basis omdat in de eerste jaren na een samenvoeging zich incidentele tegenvallers kunnen voordoen bijvoorbeeld door harmonisatie-effecten ICT-risico’s of externe ontwikkelingen. Een toereikend startkapitaal voorkomt dat dergelijke risico’s direct leiden tot tussentijdse bijstellingen of aanvullende bijdragen van deelnemers. U gaat in de begroting uit van de vorming van een algemene reserve voor de ODU € 32 miljoen hetgeen betekent dat de maximale 7% wordt bereikt. De weerstandsratio komt hiermee uit op 152%. ,

,

,

,

,

,

Over het daadwerkelijke startkapitaal van de ODU wordt pas later een beslissing genomen nadat de liquidatie van de oude diensten een feit is. U geeft aan dat er voldoende vermogen in de oude diensten aanwezig is om tot de vorming van de algemene reserve van de ODU te komen zoals u in de programmabegroting aangeeft. ,

,

Wij hebben begrip voor het feit dat de risico’s die samenhangen met de fase waarin ODU nu verkeert het nodig maken een robuust startkapitaal te vormen om deze risico’s af te dekken. Tegelijkertijd leidt de vorming van een dergelijk startkapitaal tot een aanmerkelijk grotere weerstandsratio dan afgesproken bij de vorming van de ODU. Wij zijn dan ook van mening dat in 2028 als de ODU zich volledig heeft gevormd opnieuw bezien moet worden of een dergelijke weerstandsratio nodig is of dat deze kan worden afgebouwd naar de overeengekomen streefwaarde van 1%. ” ,

,

Houten 03-06-2026

24

Bouwtaken Drieconcept zienswijzen gaan in op doorontwikkeling bouwtaken:

•

Amersfoort

•

Bunschoten

•

IJsselstein

“De doorontwikkeling van de bouwtaken binnen ODU heeft voor de gemeente IJsselstein hoge prioriteit. De raad ondersteunt deze koers en verwacht dat ODU gemeenten actief betrekt bij de verdere uitwerking. IJsselstein doet mee aan dit proces. Samen met ODU en de andere bouwgemeenten onderzoeken we hoe de bouwtaken slimmer kunnen worden uitgevoerd en hoe we de dienstverlening kunnen verbeteren. ” IJsselstein “De gemeente Amersfoort onderschrijft de richting die aan de ODU gegeven wordt na het transitiejaar 2026 met de focus op bestuurlijke en operationele rust enerzijds en vernieuwing waar mogelijk anderzijds. Echter Amersfoort is van mening dat een verkenning naar de mogelijkheden voor doorontwikkeling van bouwtaken binnen de ODU daar niet bij hoort. “ ,

Amersfoort 03-06-2026

25

P&C cyclus •

Veenendaal

•

Zeist

Tweeconcept zienswijzen gaan in op P&C cyclus: “De raad vindt het belangrijk dat de jaarstukken van het voorafgaande jaar tijdig beschikbaar zijn. Ook voor deze Programmabegroting zijn de jaarstukken 2025 niet gelijktijdig aangeleverd waardoor het niet mogelijk is om de realisatie van het voorgaande jaar mee te nemen in de beoordeling van de nieuwe begroting. Dit belemmert een geïntegreerde en effectieve besluitvorming. De raad verzoekt daarom om voortaan de jaarstukken van het voorafgaande jaar gelijktijdig aan te leveren met de ontwerpbegroting voor het komende jaar zodat een volledige en samenhangende beoordeling mogelijk is. ” ,

,

Veenendaal “Wel merken wij graag nog op dat wij vanaf het begrotingsjaar 2028 verwachten tijdig een separate kadernota van u te mogen ontvangen zodat dan vanaf het exploitatiejaar 2028 de reguliere planning-en controlcyclus ook voor uw gemeenschappelijke regeling zijn beslag krijgt. ” ,

Zeist

03-06-2026

26

Uitwisseling Concept Moties & Amendementen

ONLINE

03-06-2026

Moties

en

amendementen

Zijn er (concept) moties of amendementen voorzien?

03-06-2026

28

Aangenomen amendement

03-06-2026

29

Concept Amendement 1

03-06-2026

30

Concept 2

03-06-2026

31

Concept Amendement 3

03-06-2026

32

Afronding

ONLINE

03-06-2026

Volgende stap Komende Laten

weken

besluiten

Vie

we

elkaar op de hoogte terugkoppelen in de raden. we

de

over

houden

zou

Opr oep

kartrekker(s) witten zijns

zienswijze op ODU Ontwerpbegroting & alle uitgewisselde informatie actief

2027.

Werkwijze 1.

We

delen

(concept) zienswijzen, adviezen, amendementen, moties

met

elkaar via de mail

Whatsapp gebruiken ledere deelnemer

Wilje meedoen gedeeld? Mail 03-06-2026

zsm

naar

aan

de

we

om

elkaar te

en

technische vragen

wijzen op mails

draagt zorg voor terugkoppeling informatie in de eigen raad mailwisseling

+

whatsappgroep

en

heb

je je gegevens nog niet

(geanonimiseerd) @ utrecht.n! ER 34