Document · PDF

2. Bijlage 1013 Rapport Horecavisie Woudenberg (geanonimiseerd).pdf

Raadscommissie 16 september 2025, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 9: Rapport Horecavisie Woudenberg9.641 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Niet gevonden in dit document.

VAN SPRONSEN S PARTNERS

dd 4 (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Gemeente

Woudenberg

Inleiding & inhoudsopgave Inleiding

Inhoudsopgave & inleiding

De gemeente Woudenberg heeft in 2021 een detailhandelsvisie vastgesteld. Hierin kwam naar voren dat het centrum relatief weinig ondersteunende daghoreca faciliteiten heeft , de opstellers van deze visie zien de noodzaak in

1. Analyse horeca aanbod 1. 1 Inleiding 1. 2 Aanbod gemeente Woudenberg 1. 3 Aanbod logies Woudenberg 1. 4 Horeca deelgebieden 1. 5 Blurring concepten 1. 6 Toekomstige ontwikkelingen

3 4 5 9 10 22 23

2. Benchmark 2. 1 Inleiding 2. 2 Horeca aanbod: restaurants 2. 3 Horeca aanbod: fastservice 2. 4 Horeca aanbod: drankverstrekkers

24 25 26 29 32

3. Analyse horecavraag 3. 1 Inleiding 3. 2 Particuliere vraag 3. 3 Zakelijke vraag 3. 4 Toeristische- en hotelvraag

35 36 37 38 39

4. Ruimtelijke economisch visie 4. 1 Inleiding 4. 2 Omvang huidige horecamarkt 4. 3 Omvang toekomstige horecamarkt 4. 4 Uitbreidingspotentieel 4. 5 Conclusies

40 41 42 44 46 48

5. Handvatten voor toekomstige ontwikkelingen 5. 1 Vervolg op uitbreidingspotentieel 5. 2 Toetsingskader

49 50 51

beperkte uitbreiding van zowel de dag- als avondhoreca om het centrum te versterken. Vanuit inwoners en bezoekers ontvangt de gemeente ook signalen dat er behoefte is aan aanvullende gezellige terrassen. De ondernemers geven echter aan dat er weinig marktruimte is en dat uitbreiding negatieve effecten zal hebben op de bestaande bedrijven. van een

Nu bestaat er behoefte aan actueel inzicht in de horeca in Woudenberg. De gemeente heeft een offerteverzoek gedaan met de volgende deelvragen:

Analyse van de huidige horecasituatie; • Analyse marktruimte; • Behoefteanalyse uitbreiding en type horeca; • Handvatten voor toekomstige ontwikkelingen en investeringen. Uit het overleg dat in dit offertetraject is gevoerd kwam naar voren dat er ook een toegespitste trends & ontwikkelingen analyse moet worden uitgevoerd om die handvatten op te stellen. •

Hiertoe is Van Spronsen & Partners horeca-advies benaderd.

1. Analyse horeca aanbod

Analyse horeca-aanbod

1. 1 Inleiding

In dit hoofdstuk vindt de analyse van het huidig horeca aanbod plaats (peildatum januari 2025). De uitkomsten bieden input voor de toekomstvisie om de tekortkomingen en kansen naar de toekomst in beeld te brengen , karakters van horecaconcentratiegebieden te versterken en het horecanetwerk binnen de gemeente te verbeteren. Hier wordt nader gekeken naar de profielen van de verschillende gebieden van Woudenberg , het horeca aanbod en de horecadichtheid (aantal inwoners per

bedrijf).

Voor de gebieden buiten het centrum van Woudenberg en de aangrenzende horeca van andere gemeenten is tevens een analyse gedaan , waarbij de gebieden zijn opgedeeld aan de hand van geografische ligging. Voor het volledig inzicht in het horeca aanbod is het logiesaanbod wel meegenomen in de aanbodanalyse , hier zijn soms ook restaurants in

gevestigd.

Analyse horeca-aanbod

1. 2 Aanbod gemeente Woudenberg

Totale horeca-aanbod in Woudenberg • Gemeente Woudenberg telt in totaal 19 horecabedrijven met een totale oppervlakte van circa 1. 800m². Deze horecabedrijven bestaan uit acht restaurants , negen fastservicebedrijven en twee drankverstrekkers. • Op de kaart hier rechts zijn alle horecagelegenheden in de gemeente Woudenberg afgebeeld. Gemeente Woudenberg Restaurants

Fastservice Drank Totaal

Aantal bedrijven 8 9 2 19

Oppervlakte

Aandeel

1. 050

42% 47% 11% 100%

672 110 1. 832

Concentratiegebieden Het dorpscentrum is het enige gebied waar zich een concentratie van horecagelegenheden bevindt binnen gemeente Woudenberg. Dat is ook de focus van dit rapport. • Het dorpscentrum is een centrale plek , met een minimaal aangeklede open ruimte. De straten zijn wijd met brede voetgangerspaden. • Er zijn vier restaurants , vijf fastservicebedrijven en twee drankverstrekkers gelegen in het dorpscentrum , daarnaast bestaat dit gebied voornamelijk uit winkels , het cultuurhuis en het gemeentehuis van Woudenberg. • Buiten het concentratiegebied bevinden zich nog acht horecagelegenheden , vier restaurants en vier fastservicebedrijven.

Analyse horeca-aanbod

1. 2 Aanbod gemeente Woudenberg

Ontwikkeling horeca 2015-2025 • De restaurantsector is sinds 2020 licht gedaald met één bedrijf. • Het aantal fastservicebedrijven in Woudenberg is licht gestegen met één bedrijf. • Het aanbod van drankverstrekkers is tussen 2015-2025 niet veranderd. Paracommerciële bedrijven Dit zijn organisaties zonder winstoogmerk die horecadiensten aanbieden als nevenactiviteit , vaak binnen verenigingen of stichtingen. Denk hierbij aan sportkantines , buurthuizen en culturele centra , waar de horeca ondersteunend is aan de hoofdactiviteit en gebonden is aan specifieke regelgeving om oneerlijke concurrentie met reguliere horeca te voorkomen. Binnen de gemeente Woudenberg zijn ook verschillende paracommerciële bedrijven , dit zijn: • Aaltje aan de linie , vergadering/activiteiten; • Buurtvereniging ‘t Spoor; • Tennispark ‘t Schilt; • Voetbalvereniging Woudenberg; • Korfbalvereniging Woudenberg; • De Valleiruiters , paardrijclub; • Manage Groenewoude; • Motorclub Woudenberg; • Harmoniegezelschap Fidelio , muziek; • Zorgcentrum de Kersentuin restaurant De Serre; • Hervormde gemeente Woudenberg.

Horecasector

2025

2020

2015

Restaurant

8 9 2 19

9 9 2 20

9 8 2 19

Fastservice Drank Totaal

Ontwikkeling 2015-2025 -11% 13% 0% 0%

Analyse horeca-aanbod

1. 2 Aanbod gemeente Woudenberg

Impressies horeca aanbod in gemeente Woudenberg

La Piazza

Sportcafé De Camp

Snackbar Dik voor Mekaar

De Sous-Chef

Analyse horeca-aanbod

1. 2 Aanbod gemeente Woudenberg

Drank Handelsnaam Herry's Bar Café Moestas Totaal

Sector Drank Drank 2

Deelsector CafeBarNachtclub CafeBarNachtclub

OppVerkOppZalenNatKeuken 70 0 40 0 110 0

Deelgebied Centrum Centrum

Fastservice Handelsnaam Theeschenkerij Eldorado Snackbar Dik voor Mekaar Mona Lisa Wombargs Poortje De IJswinckel Proathuus Barom De Pyramide Van Austerlitz Het Oude Strandhuis Frietbus De Dubbellekkerdekker - Vakantiepark De Heigraaf Totaal

Sector Fastservice Fastservice Fastservice Fastservice Fastservice Fastservice Fastservice Fastservice Fastservice 9

Deelsector Broodjeszaak Lunchroom e. d. CafetariaSnackbarAutomatiek GrillroomShoarmazaak CafetariaSnackbarAutomatiek IJssalon Broodjeszaak Lunchroom e. d. Broodjeszaak Lunchroom e. d. Horeca bij recreatie CafetariaSnackbarAutomatiek

OppVerkOppZalenNatKeuken 36 0 35 0 Nederlands Italiaans 50 0 20 0 Nederlands 36 0 90 0 Nederlands Nederlands 335 0 50 0 20 0 Nederlands 672 0

Deelgebied Midden Centrum Centrum Centrum Centrum Centrum Heuvelrug Heuvelrug Heuvelrug

Sector

Deelsector Horeca bij recreatiepark

OppVerkOppZalenNatKeuken 100 800 Nederlands Nederlands-Frans 90 0 100 0 Amerikaans 125 0 Chinees-Indisch 70 30 Italiaans Nederlands 215 750 200 400 Nederlands 150 0 Nederlands 1. 050 1. 980

Deelgebied Heuvelrug Centrum Centrum Centrum Centrum Vallei Midden Heuvelrug

, ,

Restaurant

Handelsnaam Eeterij De Deel - Vakantiepark De Heigraaf De Sous-Chef Ribhouse Texas Woudenberg Chinees Indisch Restaurant Hong Kong La Piazza Woudenberg Schimmel 1885 Sportcafé de Camp Pannenkoekenhuizen Bergzicht Totaal

Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant Restaurant

Restaurant Restaurant Restaurant

Petit-rest.BistroPizzeria Hotel-restaurant Horeca. bij sportacc. Creperie ,

Analyse horeca-aanbod

1. 3 Aanbod logies Woudenberg

Om een beter beeld te krijgen van de toeristische vraag binnen de gemeente Woudenberg , is er gekeken naar het logiesaanbod binnen de gemeente. • Op de kaart hiernaast is het aanbod aan logies te zien , de nummers corresponderen met de nummers in de tabel eronder. • Hotel Schimmel 1885 is een driesterren hotel met 16 kamers. Het hotel beschikt over de volgende faciliteiten; restaurant , bowlingbaan , zalen voor zakelijke & privé bijeenkomsten en catering op locatie. • Vakantiepark “De Heigraaf” is het enige vakantiepark in gemeente Woudenberg , zij hebben 650 staanplaatsen en 18 accommodaties. Het park is gelegen naast recreatiegebied Henschotermeer , op het park is een restaurant en cafetaria echter zijn deze alleen voor parkgasten. • Er zijn twee campings in Woudenberg , met samen 98 staanplaatsen en 16 accommodaties. Camping en Kampeerboerderij ‘t Boerenerf beschikt ook over een groepsaccommodatie met totaal acht kamers en 140 bedden. • Er bevinden zich vijf B&B’s binnen de gemeente , gezamenlijk hebben zij 13 kamers. • Een aantal B&B’s hebben ook aanvullend aanbod naast hun B&B kamers , dit gaat om Annahoeve Woudenberg met een groepsaccommodatie voor groep van 18 tot 20 personen en De Boerenstee met twee verschillende groepsaccommodaties voor 18 tot 25 personen en zes liniehutten (bunkers) met totaal 36 slaapplaatsen.

Op de grens met de gemeente Utrechtse Heuvelrug liggen nog twee logiesbedrijven bij het Henschotermeer: EuroParcs Resort De Utrechtse Heuvelrug met circa 450 accommodaties en Camping Eijckelenburg met circa 250 staanplaatsen.

Nr. Bedrijfsnaam 1Hotel Schimmel 1885 2Vakantiepark " De Heigraaf " 3Camping Klein Oudenhorst 4Camping en Kampeerboerderij 't Boerenerf 5B&B Manege Groenewoude 6Elferink Hoeve 7Buitenplaats Elisabeth 8Annahoeve Woudenberg 9De Boerenstee - Liniehutten

Locatie

Type

Hotel Industrie/weiland Vakantiepark Bos/weiland Camping Bos/weiland Bos/weiland Camping/groepsaccommodatie Weiland

Bos/weiland Bos Weiland Weiland

B&B B&B B&B

B&B/groepsaccommodatie B&B/groepsaccommodatie

KamersStaanplaatsenAccommodaties 16 n. v. t. n. v. t. n. v. t. 650 18 n. v. t. 12 4 86 12 8/140 3 n. v. t. n. v. t. 1 n. v. t. n. v. t. 1 n. v. t. n. v. t. n. v. t. n. v. t. 4/8 n. v. t. 6 4/19

1. 4 Horeca deelgebieden

Horecadeelgebieden in Woudenberg Binnen Woudenberg maken wij onderscheid tussen een aantal horecagebieden. Deze gebieden worden in detail geanalyseerd qua karakter en bijbehorend horeca-aanbod. Het licht grijze gebied zijn de woonkernen van Woudenberg. We onderscheiden de volgende concentratiegebieden: Centrum

Midden-Woudenberg Heuvelrug Vallei

Horecadeelgebieden -

Woudenberg

Horecadeelgebieden

1. 4 Horeca deelgebieden

Horecadeelgebieden in Woudenberg Buiten Woudenberg nemen wij de aangrenzende horeca mee om een beeld te vormen over het horeca aanbod wat net buiten Woudenberg gevestigd is. Het concentratiegebied wordt onderscheiden met: Gemeente Woudenberg Omliggende gemeenten

Woudenberg

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: centrum

Centrum

–

Horecaprofiel

Bedrijfssector

1) 2)

Aantal

Restaurants

Fastservice Drank Totaal

2 11

Centrum Oppervlakte

m²

Aandeel centrum oppervlakte %

385 231 110 726

53% 32% 15% 100%

Aandeel Woudenberg oppervlakte % 43% 28% 100% 40%

Het aandeel centrum oppervlakte is het percentage van de totale horeca oppervlakte in het deelgebied centrum. Het aandeel Woudenberg is het percentage van de totale horeca oppervlakte per sector in Woudenberg.

Bevindingen: • Het dorpscentrum is een centrale plek in de gemeente , de straten zijn wijd met brede voetgangerspaden. Aan de oostzijde bevindt zich de Dorpsstraat , hier bevinden zich de meeste winkels. • Elke zaterdag is er van 08:00 uur tot 12:00 uur markt op het Poortplein , waar op dinsdag ook enkele kramen staan. • Het gebied kent vier restaurants , vijf fastservicebedrijven en twee drankverstrekkers , verder zijn er in het gebied diverse winkels , een bibliotheek/cultuurhuis en het gemeentehuis. • Zoals te zien op de onderste kaart , is de horeca in het centrum niet gegroepeerd maar liggen ze van elkaar af. • Ribhouse Texas Woudenberg ligt tegen het centrum aan , dit restaurant trekt doelbezoek aan door haar unieke concept.

Centrum exclusief Ribhouse Texas

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: centrum

Openingstijden Niet alle horecabedrijven in het centrum hebben dezelfde openingstijden. Daarom zetten we deze hieronder uiteen. • Binnen het centrum zijn vier restaurants die diner aanbieden , De SousChef biedt als enige restaurant lunch aan en drie restaurants beschikken over een terras. • •

• •

•

Proathuus Barom is geopend van maandag t/m donderdag van 10:0017:00 uur , vrijdag van 10:00-18:00 uur en zaterdag van 08:00-17:00 uur. Wombargs Poortje is geopend op maandag van 16:00-20:00 uur , dinsdag & woensdag van 11:00-20:00 uur , donderdag t/m zaterdag van 11:0021:00 uur. Mona Lisa is geopend van zondag t/m donderdag van 16:00-22:00 uur en vrijdag & zaterdag van 16:00-00:00 uur. Snackbar Dik voor Mekaar is geopend van dinsdag t/m donderdag van 11:30-21:00 uur , vrijdag & zaterdag van 11:30-22:00 uur en zondag van 12:00-21:00 uur. De IJswinckel is een seizoensbedrijf die geopend is vanaf medio maart t/m

oktober. Tijdens het seizoens is het zeven dagen per week geopend van •

12:00-21:00 uur. De cafés hebben een uitgaansfunctie en zijn tot later geopend (weekend tot 02:00).

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: centrum

Ribhouse Texas

Mona Lisa

Herry’s Bar

Chinees restaurant Hong Kong

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: Midden-Woudenberg

Midden-Woudenberg – Horecaprofiel Bedrijfssector Restaurants

Fastservice Drank Totaal 1) 2)

Aantal 1 1 0 2

Oppervlakte

m²

Aandeel midden oppervlakte %

200 36 0 236

85% 15% 0% 100%

Aandeel Woudenberg oppervlakte % 22% 4% 0% 13%

Het aandeel midden oppervlakte is het percentage van de totale horeca oppervlakte in het deelgebied MiddenWoudenberg. Het aandeel Woudenberg is het percentage van de totale horeca oppervlakte per sector in Woudenberg.

Bevindingen: • Het gebied Midden-Woudenberg bestaat uit het dorp dat om het centrum heen ligt. Het gebied bestaat voornamelijk uit woningen en rondom zijn er veel sportverenigingen. • Het horeca aanbod bestaat uit één restaurant en één fastservicebedrijf. • Sportcafé de Camp , een restaurant , is gelegen in een sportcomplex. Zij bieden ook de mogelijkheid tot zaalverhuur en buffetten. • Theeschenkerij Eldorado , een fastservicebedrijf , is een lunchroom gelegen aan een afgelegen weg in de natuur. Zij zijn donderdag t/m zondag geopend tot 17:00 uur.

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: Midden-Woudenberg

Theeschenkerij Eldorado

Sportcafé De Camp

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: Heuvelrug

Heuvelrug – Horecaprofiel Bedrijfssector

Aantal

Fastservice Drank Totaal 2)

m²

2 3 0

Restaurants

Oppervlakte 250 405 0 655

Aandeel Heuvelrug oppervlakte % 38% 62% 0% 100%

Aandeel Woudenberg oppervlakte % 24% 60% 0% 36%

Het aandeel Heuvelrug oppervlakte is het percentage van de totale horeca oppervlakte in het deelgebied Heuvelrug. Het aandeel Woudenberg is het percentage van de totale horeca oppervlakte per sector in Woudenberg.

Bevindingen: • Dit deelgebied bestaat voornamelijk uit natuur met twee toeristische

trekpleisters namelijk recreatiegebied ‘Henschotermeer’ (aantal bezoekers per jaar is niet bekend) en de ‘Pyramide van Austerlitz’ (jaarlijks 30. 000 tot 50. 000 bezoekers volgens RTV Utrecht en de Woudenberger). Door het gebied kruizen twee drukke wegen elkaar de ‘N224’ en ‘N227’. Deze wegen zorgen voor veel passanten. Binnen het gebied bevinden zich ook twee logiesverstrekkers vakantiepark “De Heigraaf” en Kampeerboerderij ‘t Boerenerf. Het gebied kent twee restaurant en drie fastservicebedrijven maar geen drankverstrekkers. Eeterij De Deel en Frietbus De Dubbellekkerdekker zijn gelegen op Vakantiepark De Heigraaf hierdoor zijn ze alleen toegankelijk voor gasten van het vakantiepark. Eeterij De Deel biedt ook de mogelijkheid tot zaalverhuur. De Frietbus is in het laagseizoen geopend op vrijdag en zaterdag in het hoogseizoen is het geopend van maandag t/m zaterdag van 11:30-20:30. Het Oude Strandhuis en de horeca bij de Pyramide van Austerlitz zijn beide seizoensbedrijven ze zijn voornamelijk geopend tijdens de zomermaanden en met mooi weer zij zijn gericht op de bezoekers van de attracties. Pannenkoekenhuis Bergzicht is elke dag geopend van 11:00-20:30 en heeft naast het pannenkoekenhuis ook een ijssalon “Bij Kees”. ,

• • • •

•

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: Heuvelrug

Pannenkoekenhuis Bergzicht

Bij Kees

Restaurant Pyramide van Austerlitz

Bron: Vandaagnietthuis. nl

Het Oude Strandhuis

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: Vallei

Vallei – Horecaprofiel Bedrijfssector Restaurants

Fastservice Drank Totaal 1) 2)

Aantal 1 0 0 1

Oppervlakte

m²

Aandeel Vallei oppervlakte %

215 0 0 215

100% 0% 0% 100%

Aandeel Woudenberg oppervlakte % 24% 0% 0% 12%

Het aandeel Vallei oppervlakte is het percentage van de totale horeca oppervlakte in het deelgebied Vallei. Het aandeel Woudenberg is het percentage van de totale horeca oppervlakte per sector in Woudenberg.

Bevindingen: • Deelgebied Vallei is het deel van het dorp dat ten oosten van het centrum is gelegen. • Het gebied bestaat voornamelijk uit (nieuwbouw) woningen en een industriegebied , met verschillende bedrijven zoals een Welkoop , Hoogvliet , Hubo , autodealer en groothandelaar. • Het horeca aanbod bestaat uit één restaurant , Schimmel 1885. • Het restaurant is gelegen in hotel Schimmel , hier is het mogelijk om te lunchen en dineren in het restaurant. Het hotel biedt ook de mogelijkheid tot zalenverhuur , catering en bowling.

Hotel-Restaurant Schimmel 1885

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: Aangrenzende horeca

Aangrenzende horeca – Horecaprofiel Bedrijfssector Restaurants

Fastservice Drank Totaal

AantalOppervlakte 17. 165 104 78 6. 248 23 2. 618 205 26. 031

Aandeel Opp. 66% 24% 10% 100%

Bevindingen: • Rondom Woudenberg liggen vier gemeenten , dit zijn Scherpenzeel , Utrechtse Heuvelrug , Zeist en Leusden. • Sommige van deze horecagelegenheden liggen op de grens met gemeente Woudenberg. Hiernaast is een kaartje met de horecabedrijven die de bewoners uit Woudenberg bezoeken en/of een aantrekkelijk zijn. • Deze bedrijven zijn De Kromme Hoek (Scherpenzeel) , Restaurant ‘t Vosje (Maarn) , Restaurant Reynaert (Maarn) en Restaurant De Gezelligheid (Leusden). • Van de 4 bedrijven zijn twee gelegen in de natuur en twee in het centrum. Het horeca aanbod bestaat uit drie restaurants en één fastservicebedrijf , er zijn geen drankverstekkers die op de grens liggen. Het fastservicebedrijf is een lunchroom , de restaurants hebben alle drie een Nederlands-Franse keukenrichting.

Analyse horeca-aanbod

1. 4 Horeca deelgebieden: Aangrenzende horeca Ter illustratie zijn hiernaast ook de dichtheden van de drie horeca deelsectoren in de omliggende gemeenten vertoond. • •

Hier kijk we naar dichtheid , dit betekent het aantal inwoners per restaurant , fastservicebedrijf of drankverstrekker. De dichtheid is het aantal inwoners per bedrijf. Hoe hoger het getal hoe lager de dichtheid , dit betekent namelijk een grotere theoretische afzetmarkt per bedrijf of m².

Conclusies • Dit overzicht laat zien dat vooral de Utrechtse Heuvelrug en Leusden een relatief hoge restaurant dichtheid kennen. Dit geeft een indicatie dat mensen uit Woudenberg ook naar deze gemeenten trekken om uit eten •

te gaan. In de deelsectoren fastservice en drank zien we meer vergelijkbare dichtheden in de omliggende gemeenten. Dat betekent dat het

aannemelijk is dat Woudenbergers voor deze behoeften niet per sé naar deze omliggende gemeenten trekken.

Horecasector Inwoners (2024) Restaurant Restaurant dichtheid Fastservice Fastservice dichtheid Drank Drank dichtheid

Scherpenzeel 10. 343 4 2. 586 6 1. 724 1 10. 343

Utrechtse Heuvelrug 50. 550 45 1. 123 24 2. 106 4 12. 638

Zeist

Leusden

66. 641 39 1. 709 30 2. 221 13 5. 126

31. 681 22 1. 440 12 2. 640 5 6. 336

Analyse horeca-aanbod

1. 5 Blurring concepten

Ondersteunend aan retailfunctie • Banketbakkerij Ritmeester: een bakker in het centrum van Woudenberg met een paar tafels waar service wordt geboden. Het assortiment bestaat uit gebak en brood.

Ondersteunend aan retailfunctie • Wim Aalbertsen Brood & Banket: een bakker in het centrum van Woudenberg met een paar tafels waar service wordt geboden. Het assortiment bestaat uit gebak , bonbons en brood.

Analyse horeca-aanbod

1. 6 Toekomstige ontwikkelingen

Henschotermeer Op dit moment liggen er plannen om bij het Henschotermeer diverse faciliteiten te verbeteren en aan te vullen met een extra burg , jaarrond horeca en een expositieruimte met uitkijk toren. • De horeca moet gaan bestaan uit het vergroten van het strandpaviljoen en daarmee toevoegen van slecht weer voorzieningen en een jaarrond horeca , waarschijnlijk in de vorm van een restaurant. Dit kan ook een pannenkoekenrestaurant worden of een ander type restaurant , dat in de zomermaanden langere geopend is. • De gemeenteraad van Woudenberg heeft in maart het bestemmingsplan vastgesteld echter loopt er nog een beroepszaak bij de Raad van State , daarmee is niet zeker of en wanneer deze ontwikkeling gerealiseerd zal worden.

Bron: Henschotermeer. nl

2. Benchmark

Benchmark

2. 1 Inleiding

Benchmark De benchmark heeft als doel om het horeca-aanbod in gemeente Woudenberg in kwantitatieve zin in perspectief te plaatsen. Door dit te vergelijken met andere gemeenten kunnen we concluderen of er veel , gemiddeld of weinig horeca aanwezig is in de gemeente. We onderscheiden de volgende gebieden: • Woudenberg (rood in de kaart) met 14. 637 inwoners. • Vergelijkbare gemeenten zoals overeengekomen met de gemeente Woudenberg (groen in de kaart): Heumen (met 16. 836 inwoners) , Westervoort (met 15. 151 inwoners) en Uitgeest (met 13. 400 inwoners). • Ter vergelijking brengen we ook Nederland exclusief Amsterdam (17. 011. 644 inwoners) in kaart. Exclusief Amsterdam omdat deze markt te sterk afwijkt van de rest van het land. • In de benchmark is een splitsing gemaakt naar de verschillende sectoren binnen de horeca: restaurant- , fastservice- en drankensector. • De data in deze benchmark is gebaseerd op de database van Van Spronsen & Partners horeca -advies (2025). • In de benchmark kijken we naar dichtheid , dit betekent het aantal inwoners per restaurant , fastservicebedrijf of drankverstrekker. • De dichtheid is het aantal inwoners per bedrijf. Hoe hoger het getal hoe lager de dichtheid , dit betekent namelijk een grotere theoretische afzetmarkt per bedrijf of m². • De oppervlaktedichtheid is het aantal inwoners per m² van de horeca.

Kaart

aanpassen

Benchmark

2. 2 Horeca aanbod: restaurants

Restaurantaanbod Aanbod en dichtheid Aantal inwoners (2024) Restaurants

Restaurantdichtheid Oppervlakte restaurants Oppervlaktedichtheid Bedrijfstype Nederlands-Frans Italiaans Zuid-Europees Chinees-Indisch Overig Aziatisch Overige keukenrichtingen Pannenkoekenrestaurant Totaal restaurantsector

Woudenberg

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Nederland excl. A'dam

14. 637

15. 151 17. 011. 644 16. 836 13. 400 5 11. 197 8 13 10 1. 830 1. 295 1. 340 1. 519 3. 030 1. 050 1. 848 1. 659. 456 852 2. 177 14 9 18 6 10 AanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbod Dichtheid 4 5 7. 576 4. 467 4. 419 3. 659 3. 367 2 3 3. 850 1 14. 637 5. 612 1 1. 248 3 0 0 13. 400 13. 631 1 1 15. 151 17. 080 0 0 16. 836 0 0 996 1 14. 637 1 7. 1. 16. 836 2 576 2 6. 700 371 12. 408 1 1 17. 869 0 0 16. 836 0 0 0 952 1 14. 637 4. 467 7. 021 2 8. 418 0 0 3 2. 423 1 14. 637 47. 652 0 0 0 0 0 0 357 1. 1. 5 1. 11. 1. 519 8 830 13 295 3. 030 10 340 197

* De dichtheid is het aantal inwoners per bedrijf. Hoe hoger het getal hoe lager de dichtheid , dit betekent namelijk een grotere theoretische afzetmarkt per bedrijf of m².

Benchmark

2. 2 Horeca aanbod: restaurants

Dichtheid en ontwikkeling restaurants • De dichtheid van restaurants in de gemeente Woudenberg is relatief laag , met uitzondering van de gemeente Westervoort deze gemeente heeft een nog veel lagere restaurantdichtheid. De omliggende gemeenten Utrechtse Heuvelrug en Leusden daarentegen kennen een hogere dichtheid. Dat kan een indicatie zijn dat inwoners van Woudenberg ook hun weg vinden naar de lokale horeca in deze gemeenten. • De oppervlaktedichtheid van restaurants in de gemeente Woudenberg is lager dan in de gemeenten Heumen en Uitgeest , net zoals in de gemeente Westervoort. De afgelopen vijf jaar is het aanbod van restaurants in de gemeente Woudenberg niet gegroeid maar iets gedaald. Het voormalige AC Restaurant aan de weg (wegrestaurant) is gesloten. Bij de vergelijkbare gemeenten zien we juist een stijging. Dit komt doordat een deel van de drankbedrijven is ook maaltijden gaan serveren , dit was een oplossing die hen meer vrijheid gaf tijdens de coronajaren zowel qua openstelling wanneer dat kon als met afhalen & bezorgen.

•

Dichtheid restaurants 3. 500 3. 030 3. 000 2. 500 2. 000

1. 830

1. 500 1. 000 500 Woudenberg

Oppervlaktedichtheid restaurants

Heumen

30% 18

Uitgeest

25%

Westervoort

Uitgeest

18%

20%

Westervoort

Ontwikkeling restaurantaanbod 2020-2025

1. 340

1. 295

10% 0%

9 6

-10% -11% -20%

Woudenberg

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Woudenberg

Heumen

Benchmark

2. 2 Horeca aanbod: restaurants

Diversiteit aan keukenrichtingen • Gemeente Woudenberg heeft een traditionele verdeling van restaurants , met een sterke vertegenwoordiging van Nederlands-Franse restaurants en geen aanbod van Zuid-Europese en overig Aziatische restaurants. • In de vergelijkbare gemeenten is het aanbod van verschillende keukenrichtingen uitgebreider dan in de gemeente Woudenberg , met een kleiner aandeel van Nederlands-Franse restaurants. Echter hebben zij geen pannenkoekenrestaurants.

Woudenberg restaurantaanbod

13% Nederlands-Frans

13%

Italiaans

50%

Chinees-Indisch Overige keukenrichtingen

12%

Pannenkoekenrestaurant

12%

Vergelijkbare gemeenten restaurantaanbod

18%

Nederlands-Frans

36% 7%

Italiaans Zuid-Europees Chinees-Indisch Overig Aziatisch

18%

Overige keukenrichtingen

14%

Benchmark

2. 3 Horeca aanbod: fastservicebedrijven

Fastservice-aanbod Aanbod en dichtheid Aantal inwoners (2024) Fastservicebedrijven Fastservicedichtheid Fastserviceoppervlakte Oppervlaktedichtheid Bedrijfstype Cafetaria's IJssalons Fastfoodrestaurants Shoarmazaken Lunchrooms Overige spijsverstrekkers Totaal restaurantsector

Woudenberg

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Nederland excl. A'dam

14. 637

15. 151 17. 011. 644 16. 836 13. 400 11. 486 9 9 6 6 1. 626 1. 871 1. 481 2. 525 2. 233 1. 049 474 672 365 725. 760 22 16 32 37 23 AanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbod Dichtheid 4. 879 5 4 4. 574 3 3. 367 3. 788 2 6. 700 3. 719 1 14. 637 1 0 0 0 0 13. 400 678 25. 091 1 1 417 0 0 16. 836 0 0 13. 400 40. 795 1 14. 637 1 15. 151 1. 725 0 0 2 6. 700 9. 862 4. 879 5. 612 1 15. 151 5. 316 3 3 0 0 3. 200 1 14. 637 0 0 0 0 0 0 892 19. 071 1. 626 1. 871 11. 486 1. 481 9 9 6 2. 525 6 2. 233

* De dichtheid is het aantal inwoners per bedrijf. Hoe hoger het getal hoe lager de dichtheid , dit betekent namelijk een grotere theoretische afzetmarkt per bedrijf of m².

Benchmark

2. 3 Horeca aanbod: fastservicebedrijven

Dichtheid en ontwikkeling fastservicebedrijven • De fastservice dichtheid in de gemeente Woudenberg is veel hoger dan in de vergelijkbare gemeenten. • De oppervlaktedichtheid in de gemeente Woudenberg is aanzienlijk hoger dan in de gemeenten Westervoort en Uitgeest , maar lager dan in de •

gemeente Heumen. Het fastservice aanbod is niet veranderd in de gemeente Woudenberg.

Dichtheid fastservicebedrijven 2. 750 2. 525 2. 500 2. 233

2. 250 2. 000 1. 750

1. 871 1. 626

1. 500 1. 250 1. 000 Woudenberg

Oppervlaktedichtheid fastservicebedrijven 40

Westervoort

Uitgeest

Ontwikkeling fastservicebedrijven 2020-2025 60% 50%

50%

30 25

Heumen

40% 30%

20%

20 16

13%

10%

0% Ontwikkeling

10 Woudenberg

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Woudenberg

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Benchmark

2. 3 Horeca aanbod: fastservicebedrijven

Diversiteit aan keukenrichtingen • De verdeling van bedrijven in gemeente Woudenberg komt niet overeen met de verdeling van de vergelijkbare gemeenten. In de vergelijkbare gemeenten zijn er veel meer cafetaria's dan in de gemeente Woudenberg. • In verhouding tot de vergelijkbare gemeenten is de markt meer in balans , alle types fastservice op fastfoodrestaurants na , zijn vertegenwoordigd in de gemeente Woudenberg.

Woudenberg fastserviceaanbod

11% Cafetaria's

34%

IJssalons Shoarmazaken

33%

Lunchrooms Overige spijsverstrekkers

11% 11%

Vergelijkbare gemeenten fastserviceaanbod

19% Cafetaria's IJssalons Fastfoodrestaurants

14%

52%

Shoarmazaken Lunchrooms

10% 5%

Benchmark

2. 4 Horeca aanbod: drankverstrekkers

Aanbod drankverstrekkers Aanbod en dichtheid Aantal inwoners (2024) Drankverstrekkers Dichtheid drankverstrekkers Oppervlakte dranken Oppervlaktedichtheid Bedrijfstype Cafe/Bar Discotheek Koffiebar/theehuis Zalencentrum Overige drankverstrekkers Totaal restaurantsector

Woudenberg

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Nederland excl. A'dam

14. 637

16. 836

15. 151

13. 400

17. 011. 644 14. 377 1. 183 1. 615. 728 11

5 5 2 3 7. 319 5. 050 3. 367 2. 680 110 373 340 761 45 45 133 18 AanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbodDichtheidAanbod 7. 319 1 15. 151 7. 201 2 2 8. 418 2 6. 700 1 0 0 0 0 0 0 13. 400 122 1 1. 0 0 16. 836 0 0 0 0 337 1 7. 576 1. 107 0 0 16. 836 2 0 0 1 4. 610 0 0 16. 836 0 0 2 6. 700 7. 319 5 5. 050 5 14. 377 2 3. 367 3 2. 680

Dichtheid 2. 362 139. 440 12. 724 15. 367 3. 690 1. 183

* De dichtheid is het aantal inwoners per bedrijf. Hoe hoger het getal hoe lager de dichtheid , dit betekent namelijk een grotere theoretische afzetmarkt per bedrijf of m².

Benchmark

2. 4 Horeca aanbod: drankverstrekkers

Dichtheid en ontwikkeling drankverstrekkers • De drankverstrekkers dichtheid in de gemeente Woudenberg is lager dan in de vergelijkbare gemeenten. • De oppervlaktedichtheid in de gemeente Woudenberg is veel lager dan in de vergelijkbare gemeenten. • De forse afname in drankverstrekkers in de vergelijkbare gemeenten is verklaarbaar door de Covid-19 pandemie. Een groot deel van de drankbedrijven is ook eten gaan serveren , dit was een oplossing die hen meer vrijheid gaf tijdens de covidjaren zowel qua openstelling wanneer dat kon als met afhalen & bezorgen. Dergelijke grand-cafés en eetcafés tellen we nu in het restaurantaanbod. In gemeente Woudenberg is dit niet het geval. • Qua vierkante meters is voor de afname in de gemeente Uitgeest heel groot , hier is een zalencentrum gesloten.

Dichtheid drankverstrekkers 8. 500 7. 500

7. 319

6. 500 5. 500

5. 050

4. 500 3. 367

3. 500

2. 680

2. 500 1. 500 Woudenberg

Oppervlaktedichtheid drankverstrekkers 140

133

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Ontwikkeling drankverstrekkers 2020-2025 0%

120

-10%

100

-20%

-30%

-40%

-29% -40%

-50%

40 18

20 0

-60% -64%

-70% Woudenberg

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Woudenberg

Heumen

Westervoort

Uitgeest

Benchmark

2. 4 Horeca aanbod: drankverstrekkers

Diversiteit aan keukenrichtingen • Ten opzichte van de vergelijkbare gemeenten heeft gemeente Woudenberg geen variërend aanbod van drankverstrekkers.

Woudenberg drankverstrekkers

Cafe/Bar

100%

Vergelijkbaare gemeenten drankverstrekkers

23%

Cafe/Bar 38%

Discotheek

Koffiebar/theehuis Zalencentrum

23%

Overige drankverstrekkers

3. Analyse horecavraag

Analyse horecavraag

3. 1 Inleiding

Inleiding In dit hoofdstuk vindt de analyse van de vraag naar horeca in de gemeente Woudenberg plaats. Per doelgroep zijn de subsegmenten , omvang en toekomstige ontwikkelingen in beeld gebracht. De uitkomsten worden in het hoofdstuk van de ruimtelijk economische visie toegepast om te bepalen wat de potentiële horeca omzet is. Dit wordt

vervolgens vertaald naar eventuele uitbreidingsruimte per horecasector. De segmenten zijn op hoofdlijnen ingedeeld in drie categorieën: • • •

Particuliere vraag; Zakelijke vraag; Toeristische vraag.

Er is rekening gehouden met dubbeltellingen. Voorbeeld: de doelgroep scholieren valt voor een groot deel ook in de groep gezinnen met oudere kinderen. Er is vastgesteld hoeveel horecabezoeken een scholier doet vanuit deze specifieke hoedanigheid en hoeveel bezoeken er plaatsvinden vanuit de thuissituatie met het gezin.

Analyse horecavraag

3. 2 Particuliere vraag

Bevindingen particuliere vraag • Woudenberg telde in 2024 circa 14. 600 inwoners. Op basis van prognoses van het CBS zal dit de komende vijf jaar met 2% toenemen , naar circa •

• • • • •

•

14. 950 inwoners. De CBS prognoses gaan uit van de bestaande demografie en gaan voorbij aan de visie vanuit de gemeente op woningbouw. De woonvisie geeft aan dat de plancapaciteit woningen voor deze periode (t/m 2030) bestaat uit 700 woningen (waarvan 100 woningen zachte plancapaciteit zijn voor nu). Met gemiddeld 26, inwoners per huishouden in Woudenberg , betreft het circa 1. 550 inwoners. Demografische gegevens van toekomstige inwoners zijn niet bekend , dit

aantal is evenredig verdeeld over de verschillende leeftijdscategorieën. De gezinnen vertegenwoordigen nu en in de toekomst het grootste aandeel binnen de bevolking. Er is volgens de beschikbare data geen aandeel scholieren of studenten in de gemeente Woudenberg. De meest recente gegevens van het CBS over het gemiddeld persoonlijk inkomen stammen uit 2022 , toen was het in Woudenberg gemiddeld € 38.200=, per persoon versus € 36.900=, in Nederland exclusief Amsterdam. Zo ligt het inkomen gemiddeld iets hoger dan in Nederland. Inwoners met een niet westerse migratieachtergrond (circa 6% in Woudenberg versus 13% in Nederland exclusief Amsterdam) besteden over het algemeen minder in de horeca. Een hoog aandeel van deze groep binnen de gemeente kan een negatief effect hebben op de horecavraag in deze gemeente.

Conclusies • De particuliere vraag ontwikkelt zich positief. • Voorwaarde voor deze ontwikkeling is het realiseren van de woningbouwambitie van de gemeente , anders neemt het inwonersaantal komende jaren minder snel toe en vergrijst de bevolking relatief harder.

Omvang doelgroep Particuliere segmenten Studenten Eenpersoonshuishoudens Tweepersoonshuishoudens laag opgeleid Tweepersoonshuishoudens hoog opgeleid Gezinnen met jongere kinderen Gezinnen met oudere kinderen Empty nesters (kinderen uit huis) Actieve senioren (65+) Passieve senioren (75+) Subtotaal Aanvullende segmenten Scholieren (VO & MBO) Subtotaal Totaal particulier

Huidig

(2025) 0 1. 580 912 746 3. 125 4. 249 1. 157 1. 427 1. 442 14. 637

Groei

87% 88% 88% 87% 84% 84% 108% 268% 106% , , , , , , ,

, ,

0 0 14. 637

Toekomstig

(2030) 0 1. 717 992 811 3. 396 4. 605 1. 254 1. 582 1. 829 16. 185

0 0 106% ,

16. 185

Analyse horecavraag

3. 3 Zakelijke vraag

Bevindingen zakelijke vraag • Woudenberg heeft in verhouding tot Nederland exclusief Amsterdam een werkgelegenheid (arbeidsplaatsen ten opzichte van inwoners) net onder het gemiddelde. De ontwikkeling van deze werkgelegenheid ontwikkelt zich wel rapper dan in de rest van Nederland (exclusief Amsterdam). • Woudenberg telde in totaal in 2025 circa 4. 600 werkplekken (dit is berekend op basis van het aantal arbeidsplaatsen in 2023: circa 4. 400). Op basis van historische ontwikkelingen en een prognose per sector is de verwachting dat dit aantal tot 2030 met circa 12% zal stijgen. • De grootste wijziging in werkgelegenheid is een toename van zakelijke dienstverlening en overheid , onderwijs en zorg. Binnen de overige sectoren zijn wijzigingen relatief beperkt. • Het topsegment is de bovenste 4% van de arbeidsmarkt en beweegt mee met de ontwikkeling van de totale werkgelegenheid. • De werkloosheid in Woudenberg in 2022 ligt met 26% , van de totale beroepsbevolking (CBS) iets hoger dan het landelijk gemiddelde van 35% , (CBS). Conclusies • De zakelijke vraag ontwikkelt zich positief. Het aantal arbeidsplaatsen groeit van 4. 600 huidig naar circa 5. 100 in 2030.

Omvang doelgroep Zakelijke segmenten Industrie en bouw Horeca en handel Zakelijke dienstverlening Overheid onderwijs en zorg Topsegment Totaal zakelijk ,

Huidig

(2025) 576 1. 235 991 1. 588 183 4. 573

Groei 00% -23% 100% 276% 116% 116% , ,

, , ,

Toekomstig

(2030) 576 1. 207 1. 090 2. 026 204 5. 104

Toelichting segmenten • Industrie en bouw: productie sector , bouwnijverheid , energie en water. • Horeca en handel: horeca , detail-tussen-en groothandel. • Zakelijke dienstverlening: financiële instellingen , verhuur en handel van onroerend goed en specialistische zakelijke diensten. • Overheid , onderwijs en zorg: openbaar bestuur , onderwijs , gezondheidsen welzijnszorg , • Topsegment werkenden: diverse sectoren , 4% van het totaal aantal arbeidsplaatsen.

Analyse horecavraag

3. 4 Toeristische- en hotelvraag

Overnachtingen • Het aantal toeristische overnachtingen in Woudenberg heeft de afgelopen jaren geschommeld rond de 65. 000. Het totaal aantal overnachtingen voor 2024 en 2025 is uiteraard nog niet bekend maar we verwachten dat dit op 66. 000 overnachtingen ligt , op basis van historische ontwikkelingen. • De toekomstverwachtingen ten aanzien van het aantal overnachtingen is gebaseerd op historische ontwikkelingen in combinatie met algemene beschouwingen op de ontwikkeling van de Nederlandse markt. Dit betekent dat het aantal overnachtingen de komende jaren dus niet explosief zal groeien maar rustig ontwikkelt. Conclusies • Verblijfstoerisme herstelt richting het niveau pre-covid de komende jaren. Dagtoeristen • Gemeente Woudenberg heeft geen concrete informatie over het aantal inkomende dagtoeristen in de gemeente. • Pyramide van Austerlitz trekt op jaarbasis circa 35. 000 bezoekers. Deze bezoekers komen echter amper tot niet naar de rest van de gemeente. Naar de toekomst toe verwachten wij dat dit aantal bezoekers gelijk blijft. • Het Henschotermeer trekt jaarlijks ook dagtoeristen aan maar het aantal hiervan is niet bekend. Ook hiervan komen de bezoekers amper tot niet naar de rest van de gemeente.

• Er zijn geen aantallen wat betreft dagbezoekers in de gemeente Woudenberg , op basis van de grote accommodaties rondom de gemeente zoals bijvoorbeeld EuroParcs De Utrechtse Heuvelrug , dagbezoeken van omliggende gemeenten en zakelijke & feestelijke bijeenkomsten is een benadering gemaakt. Op basis van deze benadering verwachten we dat de gemeente jaarlijks circa 100. 000 dagbezoeken ontvangt en zien we geen redenen dat dit aantal de komende jaren zal ontwikkelen. Deze

benadering onderschrijft dezelfde toeristische influx als het koopstromenonderzoek uit 2021 van de gemeente Woudenberg.

Omvang doelgroep Overnachtingen - Woudenberg Hotel toeristisch Hotel zakelijk Bungalowpark Overig: camping B&B groepsaccommodaties Totaal overnachtingen Dagtoeristen Pyramide van Austerlitz Benadering dagtoerisme Totaal dagtoeristen ,

Huidig (2025)

Groei

Toekomst (2030)

1. 584 1. 056 24. 420 38. 940 66. 000

76% 76% 76% 76% 76% ,

1. 704 1. 136 26. 270 41. 890 71. 000

35. 000 100. 000 135. 000

00% 00% 00% ,

35. 000 100. 000 135. 000

, , , ,

, ,

Conclusies • Per saldo verwachten we dat er jaarlijks 100. 000 dagbezoeken aan de gemeente Woudenberg worden gebracht buiten de Pyramide van Austerlitz en Henschotermeer. Er is geen reden om aan te nemen dat dit aantal zich ontwikkeld.

4. Ruimtelijke economisch visie

Ruimtelijke economische visie

4. 1 Inleiding Methodiek • In dit hoofdstuk is het ruimtelijk economisch advies uitgewerkt. Op basis van het horecagedrag van de vraagsegmenten (bezoekfrequentie en besteding) , is de omzet van de horecamarkt in Woudenberg bepaald. • De omzet bepaalt de potentiële horecacapaciteit (aantal m² en bedrijven). • Indien de capaciteit hoger ligt dan het huidige aanbod is er ruimte voor ontwikkeling. In dat geval worden gebieden aangewezen waar deze uitbreiding bij voorkeur plaatsvindt. Hierbij wordt gekeken naar versterking van de signatuur van een gebied. • Indien de capaciteit gelijk of lager ligt dan het huidig aanbod , is consolidatie of terugdringen het advies. Bij consolidatie sluit het huidige aanbod reeds aan bij de toekomstige vraag. Bij terugdringen dient binnen instrumentarium en regelgeving gekeken te worden naar (lange termijn) mogelijkheden. • Indien gemeente breed ingezet wordt op terugdringen of consolideren , is het mogelijk dat in bepaalde gebieden wel ingezet wordt op ontwikkeling. Het advies ten aanzien van capaciteit geldt per saldo voor de gehele •

gemeente. Het kader geeft inzicht in de ruimte in de markt bij verwachte vraagontwikkeling. Omdat de toekomstige behoefte niet exact voorspelbaar is , wordt een bandbreedte voor het uitbreidingspotentieel vastgesteld. Het is raadzaam de uitbreiding frequent te monitoren en eens in de 2-3 jaar te herijken.

Richtinggevend kader vs. vrije markt Er wordt een richtinggevend kader geadviseerd in plaats van het vrijgeven van de markt voor horeca initiatieven , omdat het vrijgeven van de markt in onze optiek schadelijk is voor de kwaliteit van het aanbod op lange termijn: • Door overaanbod komt het rendement van bedrijven onder druk te staan. • Een gevolg hiervan is dat goedkoper personeel wordt aangetrokken , de kwaliteit onder druk komt te staan en concepten ‘uithollen’. • Er komt steeds minder ruimte voor vervangingsinvesteringen. Het is derhalve niet realistisch te veronderstellen dat het vrijgeven van de markt leidt tot kwaliteitsverbetering , echter eerder het tegenovergestelde.

Ruimtelijke economische visie

4. 2 Omvang huidige horecamarkt Omvang doelgroep • De omvang van de doelgroepen in 2024 is

gebaseerd op de kenmerken zoals aangegeven in de vraaganalyse. Bezoekfrequentie • In de tabel is per segment de gemiddelde bezoekfrequentie per jaar weergegeven aan de verschillende horecasectoren. • Dit is gebaseerd op gemiddelde cijfers voor Nederland (een macro analyse van de totale horeca sector) , waarbij correcties zijn gemaakt op basis van de specifieke kenmerken van de gemeente , ligging , bevolking en kenmerken van de horecamarkt. • Het betreft bezoek en bestedingen in reguliere horecabedrijven. Bezoek en bestedingen in paracommerciële horeca en sociëteiten , buurthuizen en wijkcentra zijn hier niet in meegenomen.

Besteding •

•

Per segment is de gemiddelde besteding per

bezoek per persoon aangegeven , gespecificeerd naar de verschillende horecasectoren. Dit is gebaseerd op gemiddelde cijfers voor Nederland (een macro analyse van de totale horeca sector) , waarbij ook hier correcties zijn gemaakt op basis van specifieke kenmerken van de bevolking (zoals gemiddeld besteedbaar inkomen) en kenmerken van de horecamarkt.

Particuliere segmenten Eenpersoonshuishoudens Tweepersoonshuishoudens laag inkomen Tweepersoonshuishoudens hoog inkomen Gezinnen met jongere kinderen Gezinnen met oudere kinderen Empty nesters Actieve senioren Passieve senioren Subtotaal

Bezoekfrequentie per persoon Besteding per bezoek jaar , overnachting of bezoek OmvangRestaurantFastserviceDrankenRestaurantFastserviceDranken 1. 580 12 30 18 € 3750 , € 850 , € 2000 , , , , 912 6 32 16 € 3000 € 850 € 1500 746 16 24 20 € 5000 , € 850 , € 2500 , , , , 3. 125 8 24 8 € 3500 € 850 € 2000 4. 249 12 24 10 € 4000 , € 850 , € 2000 , 1. 157 14 16 16 € 5000 , € 850 , € 2500 , , , , 1. 427 12 14 8 € 4000 € 850 € 2000 1. 442 4 4 4 € 4000 , € 850 , € 1200 , 14. 637

Verblijfstoerisme (overnachtingen) Hotel toeristisch Hotel zakelijk Bungalowparken Overig: camping , B&B & groepsaccommodaties Subtotaal

OmvangRestaurantFastserviceDrankenRestaurantFastserviceDranken , , , , , , 1. 584 050 075 075 € 4000 € 850 € 1500 1. 056 050 , 025 , 100 , € 4500 , € 850 , € 1500 , 24. 420 025 , 075 , 075 , € 3000 , € 850 , € 1500 , , , , , , , 38. 940 025 050 075 € 3000 € 850 € 1500 66. 000

Dagbezoek Pyramide van Austerlitz Benadering dagtoerisme Subtotaal

OmvangRestaurantFastserviceDrankenRestaurantFastserviceDranken 35. 000 025 , 025 , 010 , € 3000 , € 1200 , € 1000 , , , , , , , 100. 000 010 025 050 € 3500 € 850 € 1500 135. 000

Zakelijke segmenten Industrie en bouw Horeca en handel Zakelijke dienstverlening Overheid , onderwijs en zorg Topsegment Subtotaal

OmvangRestaurantFastserviceDrankenRestaurantFastserviceDranken 576 2 24 8 € 3000 , € 850 , € 2000 , , , , 1. 235 2 12 8 € 3500 € 850 € 2000 991 4 12 8 € 4000 , € 850 , € 2000 , 1. 588 4 12 6 € 3000 , € 850 , € 2000 , , , , 183 6 6 10 € 6500 € 850 € 1500 4. 573

Omvang doelgroep

Huidig

Ruimtelijke economische visie

4. 2 Omvang huidige horecamarkt Toelichting omzetprognose • Op basis van de omvang de doelgroepen , bezoekfrequentie en gemiddelde besteding per sector (zoals weergegeven op voorgaande pagina) is de omzetpotentie van de horecasectoren bepaald. • Door de ligging van Woudenberg met aantrekkelijke omliggende gemeente , de aanwezigheid van grotere steden en tevens goede bereikbaarheid met de rest van de randstad , vloeit een aandeel van de bezoeken per saldo af. Deze afvloei verschilt per vraagsegment en per deelsector van de horeca. • Op basis van deze analyse berekenen wij dat de omzet voor de horeca in Woudenberg dit jaar circa 106, miljoen euro zal bedragen. • De particuliere markt zorgt voor het grootste omzetaandeel van 70% , met name door gezinnen met kinderen , eenpersoonshuishoudens , empty nesters en tweepersoonshuishoudens met een hoog inkomen. • Het toeristisch segment heeft een omzetaandeel van circa 20% , met name door de verblijfsbezoeker. • Het zakelijke segment is goed voor een aandeel van circa 10%. Met name de sectoren die het best vertegenwoordigd zijn zoals horeca & handel en overheid , onderwijs en zorg hebben een groot omzetaandeel. Conclusies De huidige omzet van het totale horeca aanbod ligt rond de 106, miljoen euro , waarbij circa 70% wordt gecreëerd door bewoners en de overige 30% door zakelijke en toeristische bezoekers.

Omzet huidig Particuliere segmenten Eenpersoonshuishoudens Tweepersoonshuishoudens laag inkomen Tweepersoonshuishoudens hoog inkomen Gezinnen met jongere kinderen Gezinnen met oudere kinderen

Fastservice € 402. 781 € 248. 000 € 152. 182 € 637. 527 € 866. 709 € 157. 392 € 169. 789 € 49. 025 € 2. 683. 404 -25% € 2. 012. 553

Dranken € 568. 632 € 218. 824 € 372. 995 € 500. 022 € 849. 714 € 462. 917 € 228. 287 € 69. 212 € 3. 270. 602 -75% € 817. 651

Totaal € 1. 682. 202 € 630. 941 € 1. 121. 968 € 2. 012. 587 € 3. 755. 737 € 1. 430. 413 € 1. 082. 937 € 348. 945 € 12. 065. 730 -39% € 7. 413. 997

Fastservice € 10. 098 € 2. 244 € 155. 678 € 165. 495 € 333. 515 -75% € 83. 379

Dranken € 17. 820 € 15. 840 € 274. 725 € 438. 075 € 746. 460 -75% € 186. 615

Totaal € 59. 598 € 41. 844 € 613. 553 € 895. 620 € 1. 610. 615 -75% € 402. 654

Fastservice € 105. 000 € 212. 500 € 317. 500

Dranken € 35. 000 € 750. 000 € 785. 000

Totaal € 402. 500 € 1. 312. 500 € 1. 715. 000

Subtotaal Afvloei omliggende gemeenten & Randstad % Omzetaandeel in Woudenberg

€ 34. 560 € 86. 479 € 158. 638 € 190. 512 € 71. 346 € 541. 534 -50% € 270. 767

Fastservice € 117. 504 € 126. 012 € 101. 132 € 161. 935 € 9. 330 € 515. 913 -5% € 490. 117

Dranken € 92. 160 € 197. 666 € 158. 638 € 190. 512 € 27. 441 € 666. 417 -50% € 333. 208

Totaal € 244. 224 € 410. 157 € 418. 407 € 542. 959 € 108. 116 € 1. 723. 864 -37% € 1. 094. 093

Totaal horecaomzet Woudenberg

€ 5. 599. 720

€ 2. 903. 549

€ 2. 122. 474

€ 10. 625. 743

Empty nesters

Actieve senioren Passieve senioren Subtotaal Afvloei omliggende gemeenten & Randstad % Omzetaandeel in Woudenberg

Restaurant

€ 710. 790 € 164. 118 € 596. 792 € 875. 038 € 2. 039. 314 € 810. 104 € 684. 862 € 230. 707 € 6. 111. 724 -25% € 4. 583. 793

Verblijfstoerisme (overnachtingen) Hotel toeristisch Hotel zakelijk Bungalowparken Overig: camping , B&B & groepsaccommodaties Subtotaal Afvloei omliggende gemeenten & Randstad % Omzetaandeel in Woudenberg

Restaurant

Dagbezoek Pyramide van Austerlitz Benadering dagtoerisme Subtotaal

Restaurant

Zakelijke segmenten Industrie en bouw Horeca en handel Zakelijke dienstverlening Overheid , onderwijs en zorg

Restaurant

Topsegment

€ 31. 680 € 23. 760 € 183. 150 € 292. 050 € 530. 640 -75% € 132. 660 € 262. 500 € 350. 000 € 612. 500

Ruimtelijke economische visie

4. 3 Omvang toekomstige horecamarkt Omvang doelgroep • De omvang van de doelgroepen in 2030 is

Besteding •

•

Per segment is de gemiddelde besteding per

Omvang doelgroep

2030

Omvang 1. 717 992 811 3. 396 4. 605 1. 254 1. 582 1. 829 16. 185

Bezoekfrequentie per persoon Besteding per bezoek jaar , overnachting of bezoek RestaurantFastserviceDrankenRestaurantFastserviceDranken 12 30 18 € 3750 , € 850 , € 2000 , , , , 6 32 16 € 3000 € 850 € 1500 16 24 20 € 5000 , € 850 , € 2500 , , , , 8 24 8 € 3500 € 850 € 2000 12 24 10 € 4000 , € 850 , € 2000 , , , , 14 16 16 € 5000 € 850 € 2500 12 14 8 € 4000 , € 850 , € 2000 , 4 4 4 € 4000 , € 850 , € 1200 ,

Verblijfstoerisme (overnachtingen) Omvang RestaurantFastserviceDrankenRestaurantFastserviceDranken Hotel toeristisch 1. 704 050 , 075 , 075 , € 4000 , € 850 , € 1500 , Hotel zakelijk , , , , , , 1. 136 050 025 100 € 4500 € 850 € 1500 Vakantieparken 26. 270 025 , 075 , 075 , € 3000 , € 850 , € 1500 , , , , , , , Overig: camping , B&B & groepsaccommodaties 41. 890 025 050 075 € 3000 € 850 € 1500 Subtotaal 71. 000 Dagbezoek Pyramide van Austerlitz Benadering dagtoerisme Subtotaal

Omvang RestaurantFastserviceDrankenRestaurantFastserviceDranken 35. 000 025 , 025 , 010 , € 3000 , € 1200 , € 1000 , 100. 000 010 , 025 , 050 , € 3500 , € 850 , € 1500 , 135. 000

Zakelijke segmenten Industrie en bouw Horeca en handel Zakelijke dienstverlening Overheid , onderwijs en zorg Topsegment Subtotaal

Omvang RestaurantFastserviceDrankenRestaurantFastserviceDranken , , , 576 2 24 8 € 3000 € 850 € 2000 1. 207 2 12 8 € 3500 , € 850 , € 2000 , , , , 1. 090 4 12 8 € 4000 € 850 € 2000 2. 026 4 12 6 € 3000 , € 850 , € 2000 , 204 6 6 10 € 6500 , € 850 , € 1500 , 5. 104

Ruimtelijke economische visie

4. 3 Omvang toekomstige horecamarkt Toelichting omzetprognose • Op basis van de omvang de doelgroepen , bezoekfrequentie en gemiddelde besteding per sector (zoals weergegeven op voorgaande pagina) is de omzetpotentie van de horecasectoren bepaald. • Door de ligging van Woudenberg met aantrekkelijke omliggende gemeente , de aanwezigheid van grotere steden en tevens goede bereikbaarheid met de rest van de randstad , vloeit een aandeel van de bezoeken per saldo af. Deze afvloei verschilt per vraagsegment en per deelsector van de horeca. • Op basis van deze berekening prognosticeren wij de horecaomzet in Woudenberg in 2030 op circa 115, miljoen euro. •

• •

De particuliere markt zorgt voor het grootste omzetaandeel van 71% , met name door gezinnen met kinderen , eenpersoonshuishoudens , empty nesters en tweepersoonshuishoudens met een hoog inkomen. Het toeristisch segment heeft een omzetaandeel van circa 19% , met name door de verblijfsbezoeker. Het zakelijke segment is goed voor een aandeel van circa 11%. Met name de sectoren die het best vertegenwoordigd zijn zoals horeca & handel , zakelijke dienstverlening en overheid , onderwijs en zorg hebben een groot

omzetaandeel. Conclusies De toekomstige omzet van het totale horeca aanbod ligt naar verwachting rond de 115, miljoen euro , waarbij circa 71% wordt gecreëerd door bewoners en de overige 29% door zakelijke en toeristische bezoekers.

Omzet 2030 Particuliere segmenten Eenpersoonshuishoudens Tweepersoonshuishoudens laag inkomen Tweepersoonshuishoudens hoog inkomen Gezinnen met jongere kinderen Gezinnen met oudere kinderen Empty nesters Actieve senioren Passieve senioren Subtotaal Afvloei omliggende gemeenten & Randstad % Omzetaandeel in Woudenberg

Restaurant € 772. 605 € 178. 483 € 649. 030 € 950. 880 € 2. 210. 191 € 877. 821 € 759. 156 € 292. 619 € 6. 690. 784 -25% € 5. 018. 088

Fastservice € 437. 809 € 269. 708 € 165. 503 € 692. 784 € 939. 331 € 170. 548 € 188. 207 € 62. 182 € 2. 926. 072 -25% € 2. 194. 554

Dranken € 618. 084 € 237. 978 € 405. 644 € 543. 360 € 920. 913 € 501. 612 € 253. 052 € 87. 786 € 3. 568. 427 -75% € 892. 107

Totaal € 1. 828. 498 € 686. 169 € 1. 220. 176 € 2. 187. 023 € 4. 070. 436 € 1. 549. 980 € 1. 200. 415 € 442. 586 € 13. 185. 283 -39% € 8. 104. 749

Verblijfstoerisme (overnachtingen) Restaurant Hotel toeristisch € 34. 080 Hotel zakelijk € 25. 560 Vakantieparken € 197. 025 Overig: camping , B&B & groepsaccommodaties € 314. 175 Subtotaal € 570. 840 Afvloei omliggende gemeenten & Randstad % -75% Omzetaandeel in Woudenberg € 142. 710

Fastservice € 10. 863 € 2. 414 € 167. 471 € 178. 033 € 358. 781 -75% € 89. 695

Dranken € 19. 170 € 17. 040 € 295. 538 € 471. 263 € 803. 010 -75% € 200. 753

Totaal € 64. 113 € 45. 014 € 660. 034 € 963. 470 € 1. 732. 631 -75% € 433. 158

Dagbezoek Pyramide van Austerlitz Benadering dagtoerisme Subtotaal

Restaurant € 262. 500 € 350. 000 € 612. 500

Fastservice € 105. 000 € 212. 500 € 317. 500

Dranken € 35. 000 € 750. 000 € 785. 000

Totaal € 402. 500 € 1. 312. 500 € 1. 715. 000

Zakelijke segmenten Industrie en bouw Horeca en handel Zakelijke dienstverlening Overheid , onderwijs en zorg Topsegment Subtotaal Afvloei omliggende gemeenten & Randstad % Omzetaandeel in Woudenberg

Restaurant € 34. 560 € 84. 521 € 174. 474 € 243. 147 € 79. 627 € 616. 329 -50% € 308. 165

Fastservice € 117. 504 € 123. 159 € 111. 227 € 206. 675 € 10. 413 € 568. 978 -5% € 540. 529

Dranken € 92. 160 € 193. 190 € 174. 474 € 243. 147 € 30. 626 € 733. 597 -50% € 366. 799

Totaal € 244. 224 € 400. 870 € 460. 176 € 692. 969 € 120. 666 € 1. 918. 904 -37% € 1. 215. 492

€ 6. 081. 463

€ 3. 142. 278

€ 2. 244. 658

€ 11. 468. 399

Totaal horecaomzet Woudenberg

Ruimtelijke economische visie

4. 4 Uitbreidingspotentieel Uitbreidingspotentieel • In hoofdstuk 1 (horeca aanbod) is de huidige oppervlakte vastgesteld. • In hoofdstuk 1 wordt vermeld dat de gemeente Woudenberg twee drankverstrekkende bedrijven heeft. Echter , aangezien Eeterij De Deel , Schimmel 1885 en Sportcafé De Camp over zalen beschikken , nemen wij de oppervlaktes van de zalen binnen deze bedrijven mee als drankverstrekkers. • De normomzet per m² verkoopoppervlakte is gebaseerd op een macro analyse van de landelijke horecamarkt en ervaringscijfers voor horecabedrijven in Woudenberg of andere gemeenten die qua omvang , samenstelling , ligging en karakter vergelijkbaar zijn. • Door een normomzet te hanteren wordt uitgegaan van een gemiddeld bedrijfseconomisch gezonde exploitatie (individuele bedrijven kunnen daarbij boven of ondermaats presteren). • Op basis van het toekomstig omzetpotentieel en de normomzet per m² is per sector het oppervlakteplafond voor 2030 bepaald. • Het oppervlakteplafond minus de huidige oppervlakte bepaalt de uitbreidingsruimte. • Op basis van de uitkomsten is er de komende vijf jaar ruimte voor uitbreiding van 26m² VVO. Dit komt neer op circa 40m² BVO. • Op basis van de huidige gemiddelde oppervlakte is de uitbreidingsruimte vertaald naar een indicatief aantal bedrijven (020).

, De vierkante meters zijn meer leidend , aangezien bijvoorbeeld een groot wereldrestaurant meer invloed heeft op de markt dan twee kleine bistro’s. • Deze uitbreidingsruimte is afhankelijk van de realisatie van de geplande woningen die er de komende jaren moeten gaan komen. Mochten deze woningen niet gebouwd worden dan is deze uitbreidingsruimte niet meer accuraat.

Conclusies Er is slechts ruimte voor 02, additionele horecabedrijven in de gemeente Woudenberg de komende vijf jaar. Het toevoegen van een volledig horecabedrijf de komende vijf jaar is daarom op basis van de huidige marktruimte niet mogelijk.

Uitbreidingsruimte Woudenberg Omzetpotentieel 2030 Normomzet per m² Oppervlakteplafond (m² VVO) Huidige oppervlakte Uitbreidingsruimte (m² VVO) Vertaling naar aantal bedrijven Gemiddelde oppervlakte Uitbreidingsruimte (aantal bedrijven) Huidig aantal bedrijven Toekomstig aantal bedrijven

Restaurant € 6. 081. 463 € 5. 500 1. 106 1. 080 26

Fastservice € 3. 142. 278 € 4. 675 672 672 0

Drank € 2. 244. 658 € 1. 090 2. 060 2. 060 0

Totaal € 11. 468. 399 € 3. 755 3. 838 3. 812 26

135 , 019 8 82,

75 , 000 9 90,

412 , 000 5 50,

173 02, 22 222,

Ruimtelijke economische visie

4. 4 Uitbreidingspotentieel

Lopende horeca-ontwikkelingen • Bij de gemeente zijn geen horecaontwikkelingen bekend die gedurende dit traject nieuw zijn vergund ten aanzien van het in beeld gebrachte aanbod. Toelichting uitbreidingspotentieel • De uitbreiding betreft de ontwikkeling per saldo. Faillissementen of andere stakingen van horecaexploitaties leiden tot toename van het uitbreidingspotentieel en ook overnames bieden ruimte voor verdere beweging in de markt. • Berekeningen van het omzetpotentieel zijn gebaseerd op gemiddelde bezoekfrequentie en bestedingen en daarmee geen exacte wetenschap. Wij adviseren een bandbreedte van circa 10% ten aanzien van de berekende uitbreidingsruimte. • Horeca uitbreiding op verdiepingen dient voor 50% meegerekend te worden , aangezien hier doorgaans lagere omzetten per m² worden gerealiseerd. Overschrijden van plafond • Indien het plafond (bovenmatig) wordt overschreden , wat een politieke keuze kan zijn , kan dit op termijn impliceren dat horecabedrijven op locaties met minder traffic de deuren moeten sluiten vanwege bedrijfseconomische redenen. • Met het oog op versterken van specifieke gebieden kan dit een bewuste keuze zijn. Uitbreiding dient echter gedoseerd plaats te vinden met oog op de uitbreidingsruimte.

Ruimtelijke economische visie

4. 5 Conclusies

Conclusies ruimtelijke economische visie Uit dit rapport komt naar voren dat er geen uitbreidingsruimte in de markt is , de volgende onderzochte factoren leiden ons tot die conclusie: De dichtheid van restaurants in Woudenberg is in verhouding tot de • omliggende gemeenten relatief laag , dat geeft een indicatie dat de inwoners van Woudenberg naar verwachting ook naar deze gemeenten trekken voor hun bezoek. Dit geeft geen aanleiding voor uitbreiding van deze sector. De dichtheid van fastservicebedrijven in Woudenberg is in verhouding • tot de omliggende gemeenten zeer hoog , dat geeft een indicatie dat de inwoners van de omliggende gemeenten naar verwachting ook naar Woudenberg trekken voor hun bezoek. Dit geeft geen verdere mogelijkheid tot uitbreiding van deze sector. De dichtheid van drankverstrekkers in Woudenberg is in verhouding tot • de omliggende gemeenten gemiddeld , naar verwachting bedienen deze gemeenten allen hun eigen inwoners en is er nergens ruimte voor uitbreiding. Dit komt overeen met de neerwaartse aanbodontwikkeling van drankverstrekkers in het hele land. De dichtheid van restaurants in Woudenberg is in verhouding tot de • vergelijkbare gemeenten gemiddeld , dit geeft geen aanleiding voor uitbreiding van deze sector. Zeker niet in combinatie met de hogere dichtheid in de omliggende gemeenten.

De dichtheid van fastservicebedrijven in Woudenberg is in verhouding • tot de vergelijkbare gemeenten zeer hoog , dit bied geen verdere mogelijkheid tot uitbreiding van deze sector. De dichtheid van drankverstrekkers in Woudenberg is in verhouding tot • de vergelijkbare gemeenten laag. Normaliter zou dit kunnen leiden tot ruimte voor uitbreiding in gemeente , echter door de vergelijkbare dichtheid in de omliggende gemeenten in combinatie met de neerwaartse aanbodontwikkeling van drankverstrekkers in het hele land is er geen verdere ruimte tot uitbreiding van dit segment.

•

Er zijn op dit moment geen ontwikkelingen bekend bij de gemeente die verandering zullen brengen in het aantal inwoners of de bezoekersstroom aan de gemeente Woudenberg. Dit leidt ook tot de conclusie dat er de komende jaren geen verdere

omzetgroei van horecabesteding in Woudenberg wordt verwacht. Deze conclusies betekenen samen dat er geen uitbreidingspotentieel van

het horeca aanbod in Woudenberg is de komende jaren.

5. Handvatten

voor

toekomstige

ontwikkelingen

investeringen

Handvatten

voor

toekomstige ontwikkelingen

5. 1 Vervolg op uitbreidingspotentieel De uitkomsten van de diverse analyses in dit rapport vertalen we naar handvatten om beslissingen te maken over de horeca in Woudenberg. De conclusie van hoofdstuk 5 “Ruimtelijke economische visie” dat er de komende vijf jaar in de huidige situatie praktisch geen ruimte is om de horecastand uit te breiden leidt tot een aantal conclusies: • Als er niets veranderd in Woudenberg is er geen marktruimte om de komende jaren horecabedrijven toe te voegen. Ook niet in het centrum. • Dit betekent dat als de gemeente toch meer horecabedrijven wil verwelkomen er moet worden gewerkt aan het aantal bezoekers aan de gemeente en het centrum. Primaire trekkers die dat kunnen bewerkstelligen zijn bijvoorbeeld retail (veel Nederlanders combineren retailbezoek met een horecabesteding , niet andersom) , musea , leisurefaciliteiten of ander entertainment met veel bezoekers per jaar. • Voor uitbreiding van het horeca aanbod in het centrum is het cruciaal dat deze trekkers dan ook in het centrum zijn gelegen. Daarom is interessante , onderscheidende retail dat mensen uit de regio of mensen die in de regio vakantie vieren naar de gemeente trekt , het best uitvoerbare scenario. • Een ander , kleiner , initiatief dat kan leiden tot meer bezoekers aan het centrum is het toestaan en faciliteren van evenementen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/3260/documents/67857