04. Jaarstukken 2025 raadscommissie
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Gemeente Woudenberg
GEMEENTE WOUDENBERG Inhoudsopgave jaarstukken 2025 Jaarverslag 2025 Inleiding (inclusief eindcijfers rekening 2025) * Bestuurlijk kader * Samenvatting resultaat * Samenstelling resultaat * Financieringspositie Overzicht baten en lasten 2025 Leeswijzer jaarverslag Programmaverantwoording 1 – Samenleving 2 – Leefomgeving 3 – Veiligheid 4 – Ruimte, wonen en ondernemen 5 – Dienstverlening 6 – Algemene dekkingsmiddelen Paragrafen Paragrafen algemeen A – Lokale heffingen B – Weerstandsvermogen en risicobeheersing C – Onderhoud kapitaalgoederen D – Financiering E – Bedrijfsvoering F – Verbonden partijen G – Grondbeleid H – Openbaarheid I – Duurzaamheid Jaarrekening 2025 Overzicht baten en lasten 2025 Verschillenanalyse 2025 Balans per 31 december 2025 Toelichtingen * Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling * Toelichting op de balans per 31 december 2025 * Gebeurtenissen na balansdatum Rechtmatigheidsverantwoording B&W 2025 Bijlagen * Stand reserve overlopende kredieten * Autorisatie reserves * Stand lopende investeringskredieten * Bijlage exploitatiecijfers volgens uniforme taakvelden Lasten * Bijlage exploitatiecijfers volgens uniforme taakvelden Baten * Bijlage specificatie incidentele baten en lasten * Bijlage WNT-verantwoording 2025 * SiSa-bijlage Overige gegevens Programma-indeling Prestatie-indicatoren Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Bladzijde 3 3 6 9 10 11 12 14 27 41 58 70 86 93 95 101 108 120 125 132 147 152 153 155 156 164 166 171 183 184 186 187 191 193 195 197 200 201 213 216 219
-3-
INLEIDING (INCLUSIEF EINDCIJFERS) JAARREKENING 2025 1. Bestuurlijk kader Voor u ligt de jaarrekening 2025, tevens de laatste jaarrekening van de collegeperiode die is gestart in 2022. In de afgelopen vier jaar heeft het college gewerkt vanuit een financieel onzekere context, waarin het ravijnjaar, de herverdeling van het gemeentefonds, stijgende zorgkosten en inflatie voortdurend nadrukkelijk aanwezig waren. Bij de start van deze bestuursperiode is bewust gekozen voor een beheerste en financieel prudente koers. Terugkijkend moeten we constateren dat deze voorzichtigheid noodzakelijk is gebleken. In 2025 stond de gemeente Woudenberg voor grote maatschappelijke opgaven op het gebied van bestaanszekerheid, leefomgeving, veiligheid en ruimtelijke ontwikkeling. Vergrijzing, stijgende zorgvragen en druk op de opvang van vluchtelingen vroegen om versterking van de sociale basis en integrale ondersteuning dichtbij inwoners. Belangrijke resultaten ten aanzien van het sociaal domein waren onder meer de totstandkoming en goedkeuring van het Transformatieplan Samen Sterker Eemland, de versterking van informele ondersteuning via ONS Woudenberg en de ontwikkeling van sport- en ontmoetingsvoorzieningen.
Ook is gewerkt aan het verbeteren van de schuldhulpverlening, zijn er stappen gezet in de ontwikkeling van een toekomstbestendig sociaal werkbedrijf en is in partnerschap met MetMaya gewerkt aan de transformatie van de jeugdzorg. Daarnaast stonden duurzaamheid en de kwaliteit van de leefomgeving centraal. Ingezet is op energietransitie, circulariteit, klimaatadaptatie, verkeersveiligheid en vergroening. Samen met inwoners is gewerkt aan een aantrekkelijke en gezonde openbare ruimte, met aandacht voor inclusieve speelvoorzieningen, afvalpreventie en betere afvalscheiding. Ook zijn maatregelen genomen tegen wateroverlast, waaronder rioolvervanging en samenwerking in regionaal waterbeheer. Op het gebied van veiligheid lag de focus op cybercrime, ondermijning en het voorkomen van maatschappelijke onrust. Daarnaast is gewerkt aan de versterking van zorg- en veiligheidssamenwerking, crisisbeheersing en veerkracht. Binnen programma 4 zijn stappen gezet in woningbouw, de ontwikkeling van Hoevelaar en een toekomstbestendig buitengebied. Ook zijn er flinke stappen gezet met betrekking tot de totstandkoming van de Omgevingsvisie welke in 2026 gereed moet zijn. Ten aanzien van dienstverlening zijn de aanbevelingen uit onderzoeken naar digitale dienstverlening overgenomen om de gemeentelijke dienstverlening verder te verbeteren.
Binnen de ambtelijke organisatie is de ingezette koers richting meer stabiliteit en minder afhankelijkheid van externe inhuur voortgezet. De opvang van Oekraïense vluchtelingen vormde wederom in 2025 een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inzet. Sinds het uitbreken van de oorlog biedt Woudenberg opvang aan gemiddeld 250 tot 270 vluchtelingen. Als gevolg van het verdeelbesluit eind 2024, waarbij de taakstelling vanuit de Spreidingswet van onze gemeente op nul is gesteld, zijn er in 2025 geen actieve stappen gezet in de realisatie van asielopvangplekken. Om toch onze verantwoordelijkheid te nemen binnen de landelijke problemen in de asielketen, is ingezet op de huisvesting van statushouders, waarbij nadrukkelijk is gezocht naar een doelmatigere benutting van de lokale woningvoorraad. De afgelopen jaren zijn positieve jaarresultaten benut om de financiële positie van de gemeente te versterken. De algemene reserve is aangevuld en ook diverse bestemmingsreserves, waaronder voor duurzaamheid, dorpsvoorzieningen en het sociaal domein, zijn versterkt. Daarmee is gewerkt aan een robuustere financiële basis voor de toekomst. Het weerstandsvermogen is in deze collegeperiode verder verbeterd en voldoet inmiddels aan de eerder vastgestelde norm. Tegelijkertijd blijft de financiële situatie van gemeenten zorgelijk.
De structurele korting op het gemeentefonds en de onzekerheden vanaf 2026 blijven grote invloed hebben op het financiële perspectief van Woudenberg. Hoewel het resultaat over 2025 positiever uitvalt dan eerder voorzien, onder meer door ontwikkelingen vanuit de meicirculaire en de Oekraïnegelden, blijven de financiële uitdagingen voor de komende jaren aanzienlijk. Kostenstijgingen binnen het sociaal domein drukken blijvend op de begroting.
-4-
Daarom is de afgelopen bestuursperiode een kerntakendiscussie doorlopen, die in 2025 tot besluitvorming heeft geleid. Hiermee wordt toegewerkt naar een financieel houdbare koers voor de komende jaren, waarbij ambities, voorzieningen en structurele financiële mogelijkheden opnieuw met elkaar in balans worden gebracht. Met deze jaarrekening sluiten wij een intensieve en financieel uitdagende collegeperiode af. Een periode waarin, ondanks onzekerheden en beperkingen, met positief resultaat is gewerkt aan een stabiele organisatie, een gezonde financiële basis en een toekomstbestendig Woudenberg.
Bestemming jaarrekeningresultaat Het volgende scenario wordt voorgesteld qua resultaatbestemming: • Toevoeging algemene reserve • Toevoeging algemene reserve (tijdelijke uitbreiding personeel) • Toevoeging reserve duurzaamheid • Toevoeging reserve omgevingsplan en visie • Toevoeging reserve dorpsvoorzieningen Totaal
€ 1.945.014 € 132.000 € 150.000 € 400.000 € 1.000.000 € 3.627.014
Toevoeging algemene reserve € 1.945.014 De gemeente Woudenberg heeft de wens om de financiële gezondheid van de gemeente nu en in de toekomst in beeld te brengen en te houden. Hiervoor is in 2023 het dashboard financiële gezondheid gemaakt. Het dashboard bevat 22 indicatoren. De raad heeft besloten de resultaten van vijf belangrijke indicatoren de komende jaren te verbeteren. Twee van deze belangrijke indicatoren zijn het eigen vermogen per inwoner en het weerstandsratio. Het dashboard financiële gezondheid 2026 Woudenberg laat het volgende verloop zien over de periode 20232026: StreefWerkelijk Werkelijk Begroot Begroot waarde 2023 2024 2025 2026 Eigen vermogen (per inwoner)
€ 1.500 Ondergrens
Weerstandsratio
4
€ 1.450
€ 1.660
Werkelijk 2023
Werkelijk 2024
9,32
5,74
€ 1.433 Begroot 2025 4,31
€ 1.755 Begroot 2026 3,07
Bij de kaderbrief 2027-2030 treft u in respectievelijk bijlage A en hoofdstuk vier een actualisatie van het dashboard aan en een inhoudelijke toelichting hierop. Door een deel van het positieve jaarrekeningresultaat 2025 toe te voegen aan de algemene reserve zal het eigen vermogen per inwoner naar verwachting boven de streefwaarde van € 1.500 blijven en zal het weerstandsratio naar verwachting boven de streefwaarde van 4 blijven. Door de stijging van de risico’s staat het weerstandsratio de komende periode onder druk. Een aanvullend argument om een substantieel deel van het jaarrekeningresultaat 2025 te bestemmen voor de algemene reserve is gelegen in gewijzigde regelgeving. Op basis van deze nieuwe regelgeving is het namelijk onder voorwaarden toegestaan om een begrotingsjaar deels te dekken met een begrote uitname uit de algemene reserve. De belangrijkste voorwaarde hiervoor is dat de algemene reserve van voldoende omvang moet zijn. Alles overziend stelt het college voor om van het jaarrekeningresultaat een aanvullend bedrag van € 1.945.014 te bestemmen voor de algemene reserve. Met de aanvullende toevoeging krijgt de algemene reserves de omvang van € 12,2 miljoen. De toevoeging van € 1.945.014 heeft een positief effect op het weerstandsratio van 0,4.
Toevoeging algemene reserve (tijdelijke uitbreiding personeel) € 132.000 We stellen voor € 132.000 toe te voegen aan de algemene reserve ter reservering voor tijdelijke uitbreiding van personeel voor de periode 2026 - 2029. De tijdelijke uitbreiding personeel betreft 0,33 fte bij het team Financiën voor een periode van ruim drie jaar. Binnen het team Financiën zijn de volgende ontwikkelingen : Door pensionering van één van de medewerkers in het team Financiën verschuiven binnen dat team verschillende werkzaamheden. Tevens lukt het al een lange
-5-
periode niet de vacature “salarisadministrateur" in te vullen. Daarom is besloten de komende periode deze werkzaamheden uit te besteden. Door deze ontwikkelingen blijA er binnen team Financiën 12 uur vacature over voor een financieel administrateur. De 12 uur financieel administrateur is een te kleine funcCe om passende invulling aan te geven. Daarnaast zien we dat de werkzaamheden ten aanzien van de financiële administraCe de 12 uur oversCjgen. Voor een periode van ruim drie jaar wordt daarom gevraagd de funcCe van financieel administrateur te verhogen van 12 naar 24 uur. Eind 2029 gaat nog een medewerker binnen het team met pensioen. Dat is een moment om opnieuw de werkzaamheden en uren te gaan herverdelen, waardoor de Cjdelijke extra formaCe niet meer nodig is. Toevoeging reserve duurzaamheid € 150.000 In december 2022 is de gemeenteraad akkoord gegaan met het opstellen van het Soortenmanagementplan Woudenberg. Daarna is het ecologisch onderzoek uitgevoerd en het soortenmanagementplan opgesteld. Op basis van het soortenmanagementplan is door de provincie Utrecht een ‘Vergunning flora en fauna activiteit op basis van een SMP’ verleend aan de gemeente Woudenberg. Deze vergunning bevat voorschriften over de monitoring van bedreigde diersoorten en het nemen van mitigerende maatregelen (plaatsen van dierverblijven).
De aard en de omvang van de kosten die voortkomen uit het SMP, waren in 2022 niet in te schatten. Ze zijn daarom niet meegenomen in het raadsvoorstel. Inmiddels is er meer inzicht in de kosten. Deze zijn als volgt begroot:
Monitoring Plaatsen vleermuisverblijven Totaal
Kosten 100.000 160.000 260.000
Subsidie Provincie Utrecht Gemeente Totaal
Dekking 110.000 150.000 260.000
De kosten voor de monitoring en het plaatsen van circa 80 vleermuisverblijven wordt geschat op € 260.000. € 110.000 van de kosten wordt gedekt via subsidie van de provincie Utrecht. De overige € 150.000 zal de gemeente moeten bekostigen. De kosten worden gemaakt gedurende de looptijd van het SMP. Het SMP loopt tot 2034. We stellen voor € 150.000 vanuit het positieve jaarrekeningresultaat 2025 toe te voegen aan de reserve duurzaamheid ter dekking van de kosten voor het plaatsen van 80 vleermuisverblijven in de komende jaren. In de reserve duurzaamheid is op dit moment geen ruimte om € 150.000 te reserveren voor het plaatsen van 80 vleermuisverblijven. Toevoeging reserve omgevingsplan en visie € 400.000 We stellen voor om € 400.000 toe te voegen aan de reserve omgevingsplan en visie. Voor 2031 moet de gemeente Woudenberg het Cjdelijk omgevingsplan vervangen hebben voor een formeel omgevingsplan. In het verleden zijn daar beleidsmaCg voorbereidingen voor gedaan. Dit zal een eenmalige investering (in twee delen) zijn, want anders dan bij Bestemmingsplannen is er geen 10-jaarlijkse verplichCng om het plan integraal te herzien. Aanpassingen en bijstellingen van het Omgevingsplan zal in de toekomst meer per thema of onderdeel zijn. Daarmee zal de afschrijving ook anders worden dan in het verleden bij bestemmingsplannen.
De basis van het omgevingsplan zal goed moeten zijn om daarmee jarenlang als basis te kunnen dienen. Omdat het de eerste omzeIng van oude plannen naar een omgevingsplan is zal er sprake zijn van een ingrijpend proces, waar deskundigheid voor nodig is en waar naast het laten maken van het omgevingsplan ook diverse verplichte onderzoeken bij aan de orde zijn, waaronder een Plan-MER. Voor zo’n Plan-MER moet minimaal aan € 100.000 gedacht worden. De aanpak is vastgelegd in het transiCeplan Omgevingsplan. En dat gaat na vaststelling van de Omgevingsvisie uit van het omzeKen van het Cjdelijke omgevingsplan in twee stappen: eerst basis casco met daarbij regels en beleid voor Buitengebied en daarna voor Bebouwde kom. Deze volgorde omdat voor Bebouwde Kom in 2017 het bestemmingsplan nog geactualiseerd is en in de basis weinig beleidsaanpassing te verwachten is.
-6-
Uitgaande van de bedragen die wij momenteel horen voor Plan-MER en de bedragen die gevraagd worden voor kleinere, locaCe specifieke omgevingsplannen, schaKen wij in dat in totaal ca. € 650.000 nodig zal zijn (exclusief kosten Omgevingsvisie). Bij de laatste bezuinigingsmaatregelen is besloten niet meer jaarlijks een bedrag te storten in de reserve omgevingsplan en visie. Hierdoor is in deze reserve (na afronding Omgevingsvisie) circa € 250.000 beschikbaar voor omzeIng van oude plannen naar een omgevingsplan. Het voorstel is om € 400.000 in de reserve te vullen met een deel van het jaarrekening resultaat, zodat op het moment dat er gestart wordt niet het hele bedrag uit de algemene reserve hoeA te komen. Een Omgevingsplan is een verplicht document. Toevoeging reserve dorpsvoorzieningen € 1.000.000 De reserve dorpsvoorzieningen is een reserve die wordt gebruikt om te investeren in lokale faciliteiten die de leefbaarheid en sociale samenhang in het dorp vergroten. Eind 2026/ begin 2027 wordt de Omgevingsvisie vastgesteld, een brede en integrale visie voor de toekomst van Woudenberg. Voorgesteld wordt voor ter uitvoering van deze visie € 1.000.000 toe te voegen aan de reserve dorpsvoorzieningen. Hiermee is er een financiële basis om bij te dragen aan onder meer het verbeteren van Vitale Dorpshart.
Alle poliCeke parCjen staan voor een Vitaal Dorpshart en recent zijn diverse moCes aangenomen over het verbeteren/zeker stellen van de verkeersveiligheid. Het college heeA opdracht gegeven voor een pilot autoluwe Dorpsstraat en een nader onderzoek naar de verkeerscirculaCe en een passende aanpassing van de inrichCng van parkeerterrein Kostverloren. Tevens zijn er rond het parkeerterrein ’t Schilt ideeën om bereikbaarheid en daarmee de bruikbaarheid van dat terrein te verbeteren. Het is nog niet bekend wat dit feitelijk zal gaan kosten, maar binnen het krediet Centrum is hiervoor onvoldoende financiële ruimte. Het versterken van de reserve Dorpsvoorzieningen met € 1.000.000 biedt mogelijkheden om op termijn eenmalige investeringen (waarover niet hoeA worden afgeschreven in een aantal jaren) te kunnen doen in de verbetering en aanpassing van de openbare ruimte in het Dorpshart.
2. Samenvatting resultaat De gemeente Woudenberg sluit het jaar 2025 af met een voordelig resultaat van € 3.627.014. Een stijging met € 3.309.151 t.o.v. de primaire begroting die in de maanden april t/m september 2024 is opgesteld en oktober 2024 door de gemeenteraad van Woudenberg is vastgesteld. De opvang van Oekraïense ontheemden zorgt ervoor dat wij een flink positief saldo hebben. (positieve invloed primaire begroting € 0,0 miljoen en bij jaarrekening € 1,9 miljoen). In de loop van 2025 bent u via verschillende rapportages op de hoogte gehouden van de beleidsmatige en financiële ontwikkelingen.
Primaire begroting Mutaties voorjaarsrapportage Mutaties najaarsrapportage Jaarrekening Totaal resultaat
Saldo € 317.863 € 1.386.971 € 1.572.644 € 349.536 € 3.627.014
Cumulatief € 317.863 € 1.704.834 € 3.277.478 € 3.627.014
Het resultaat is als volgt opgebouwd: Resultaatbepaling Saldo van baten en lasten uit de normale bedrijfsvoering Saldo van baten en lasten uit het grondbedrijf Buitengewone baten en lasten Saldo voor resultaatbestemming
Jaar 2025
1.497.553 679.829 1.087.310 3.264.692
Jaar 2024
V V V V
923.782 282.882 2.271.740 3.478.404
V V V V
-7-
Jaar 2025
Resultaatbestemming Mutaties in reserves Totaal stortingen in reserves Totaal onttrekkingen uit reserves Resultaat bestemming Saldo na resultaatbestemming
-2.144.183 2.506.505 362.322 3.627.014
Jaar 2024
N V N V
-1.621.549 1.794.025 172.476 3.650.880
Specificatie incidentele baten en lasten / afrekeningen vorige dienstjaren Progr. Buitengewone lasten 1
Subsidie padelhal
1
Onderzoek Sport
1
Voorbereiding modulaire hal
1
Kosten toeslagenaffaire
1
Tijdelijke huisvesting scholen
1
Kosten opvang Oekraïners
1
Kosten Transitie div. panden opvang Oekraïners
1
Lasten NPO gelden
1
Lasten IZA SPUK regeling
1
Incidentele meerzorgkosten MetMaya
1
Afrekening Jeugdzorg kosten oude jaren
1
PGB Jeugd oude jaren
1
Afrekening WMO kosten oude jaren
1
PGB WMO oude jaren
1
Speelvoorzieningen eenmalige afschrijving omvorming
4
Omgevingswet incidentele kosten
4
Opstellen VAB
4
Voorbereiding Zuid-Oost
4
Voorbereiding WDB Oost/ Parallelweg
4
Voorbereiding ontwikkeling Centrum
4
Focuswijk Beatrix
4
Visie Dorpsranden
4
Zuidelijke dorpsrand
4
Duurzame Vouchers Isolatiemaatregelen
4
C55 SPUK duurzaamheid
4
Energietransitie paragraaf 2.1
4
CDOKE gelden (inhuur)
4
SPUK Lokale aanpak isolatie
5
Kerntakendiscussie
5 5 5
Onderzoek buitendienst Herziening voorzieningen pensioen- en wachtgeld oud-wethouders Kosten Laagerfseweg
5
Toevoeging voorziening Verlofregelingen
5
Onvoorziene lasten Totaal buitengewone lasten
-150.000 N -41.500 N -15.100 N -32.723 N -60.288 N -2.227.881 N -115.653 N -13.447 N -76.936 N -672.573 N -48.196 N -19.734 N -13.534 N 3.374 V -111.334 N -36.616 N -81.543 N -2.950 N -2.400 N -14.109 N -2.480 N -12.182 N -354.200 N 15.207 V -33.823 N -35.417 N -275.537 N -52.978 N -36.500 N -76.267 N -188.017 N -14.033 N -99.434 N 21.609 V -4.877.195 N
N V N V
-8-
Buitengewone baten 1
Uitkering toeslagenaffaire
1 1
Verwachte vergoeding opvang Oekraïners Verwachtte vergoeding Transitie kosten opvang Oekraïners
1
Baten NPO gelden
1
Baten IZA SPUK regeling
4
Opstellen VAB
4
Duurzame Vouchers Isolatiemaatregelen
4
Soorten Management Plan subsidie
4
C55 SPUK duurzaamheid
4
Energietransitie paragraaf 2.1
4
CDOKE (inhuur)
4
CDOKE (loonkosten)
4
SPUK lokale aanpak isolatie
4
Winstnemingen Grondexploitaties
4
Extra leges omgevingswet
5
Onvoorziene baten
6
Algemene uitkering, bijstellingen 2023 - 2024
43.097 V 4.174.144 V 118.263 V 13.447 V 94.486 V 68.883 V 15.207 V 5.093 V 33.823 V 35.417 V 275.537 V 147.260 V 52.978 V 679.830 V 619.083 V 4.205 V
Totaal buitengewone baten
368.924 V 6.749.677 V
Saldo buitengewone lasten en baten
1.872.482 V
Exploitatieopzetten grondbedrijf In april 2026 zijn de grondexploitaties van Hoevelaar fase 1 en 2 herzien. Tevens zijn voor de Nijverheidsweg nog de laatste kosten gemaakt. De exploitatieopzetten laten de volgende resultaten zien: • Hoevelaar fase 1 337.355 • Hoevelaar fase 2 337.000 • Spoorzone A2 5.474 Totaal 679.829
voordelig voordelig voordelig voordelig
Eindcijfers EINDIJFERS REKENING VAN BATEN EN LASTEN 2025 LASTEN (inclusief toevoegingen aan de reserves) BATEN (inclusief onttrekkingen aan de reserves) VOORDELIG REKENINGSALDO
50.110.179 53.737.193 3.627.014
-9-
3. Samenstelling resultaat In de financiële najaarsrapportage was rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 3.277.478. De jaarrekening sluit met een voordelig resultaat van € 3.627.014. Saldo jaarrekening 2025 3.627.014 V Saldo begroting na wijziging (financiële najaarsrapportage 2025) 3.277.478 V Te analyseren verschil werkelijk ten opzichte van begroot 349.536 V De grotere verschillen op product (groep) zijn: VERSCHILLEN REALISATIE 2025 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2025 Prg Omschrijving afwijking 1 1 1 1 1 1 1 1
Sport Kunst & Cultuur Onderwijs Gezondheidszorg Jeugd en Jongerenwerk Sociale kracht van de samenleving Participatie Nabije en Lichte ondersteuning
1
Nabije en Lichte ondersteuning Opvang ontheemden Oekraïners
1 1 2 2 2 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Specialistisch aanbod SPUK GALA regeling IBOR Overig beheer leefomgeving Afval, riool, begraven Integrale veiligheid Fysieke veiligheid Ruimtelijke ordening Omgevingswet structurele kosten Omgevingswet incidentele kosten Cultureel erfgoed Projecten/ontwikkelingen Volkshuisvesting Economie Recreatie Duurzame samenleving Omgevingsvergunningen en handhaving Grondbedrijf Basisregistraties Bevolkingsadministratie College Griffie Bestuurlijke samenwerking Vastgoed Gronden en terreinen Algemene baten en lasten Bedrijfsvoering HRM
Nadelig
Voordelig 6.000
8.000 13.000 36.000 5.000 33.000 183.000 119.000 12.000 18.000 5.000 102.000 57.000 8.000 1.000 26.000 5.000 13.000 18.000 155.000 44.000 9.000 7.000 146.000 9.000 800.000 82.000 33.000 199.000 32.000 1.000 35.000 4.000 72.000 30.000 90.000
- 10 -
5 6 6 6 7 Alg Alg
Overheadskosten Belastingen Algemene Uitkering Treasury Reserves Salarissen Inhuur
27.000 55.000 78.000 18.000 1.416.000 15.000 152.000
Alg Kapitaallasten, doorberekening rentekosten
228.000
Alg Kleine verschillen < € 5.000 Verschillen Totaal toegelicht
7.000 2.032.000
2.380.000 348.000
4. Financieringspositie De financieringspositie van de gemeente geeft per 31 december 2025 het volgende beeld (bedragen in € 1.000): 2025 2024 A.
Vaste activa / voorraden • • •
Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa
247 29.678 2.527
120 25.276 2.531
•
Voorraden (gronden)
679 33.131
-2.543 25.384
Totaal B.
Financiering met eigen en vreemd vermogen • •
Reserves Saldo jaarrekening
24.647 3.627
20.652 3.651
•
Voorzieningen
9.265
8.872
•
Opgenomen langlopende leningen
11
1.861
Totaal
37.550
35.036
Financieringstekort (A-B) Financieringsoverschot (B-A)
4.419
9.652
Het financieringsoverschot ten opzichte van 2025 is flink afgenomen. De vaste activa is gestegen ten opzichte van 2025 als gevolg van diverse investeringen waaronder de grondexploitaties. De financieringszijde is per saldo toegenomen als gevolg van stijging van reserves en aflossing van langlopende geldleningen. De afname van het financieringsoverschot betekent dat er minder ruimte is om uit eigen middelen de huidige activa te vervangen t.o.v. vorig jaar. Dit zegt niets of dit goed of slecht is. Hier zit in 2025 bijvoorbeeld voor ruim 3 miljoen aan meer kosten dan opbrengsten voor Hoevelaar in en dit wordt door de opbrengsten in 2026 weer “goedgemaakt”.
P a g i n a | 11 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN OVER HET JAAR 2025 IN DE JAARREKENING
Groot totaal Programma's Samenleving Leefomgeving Veiligheid Ruimte, wonen en ondernemen Bestuur en dienstverlening Totaal Programma's Algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen Algemene uitkeringen Treasury Totaal Algemene dekkingsmiddelen Overige Overhead Heffing VPB Onvoorzien Totaal Overige Mutaties reserves Toevoeg./onttrek. aan reserves Totaal Mutaties reserves Resultaat Gerealiseerde resultaat Totaal Resultaat
Realisatie begrotingsjaar Lasten Baten Saldo 53.737.193 53.737.193 0
Raming begrotingsjaar na wijziging Lasten Baten Saldo 62.102.679 62.102.679 0
Raming begrotingsjaar voor wijziging Lasten Baten Saldo 56.350.242 56.350.242 0
Lasten 54.640.443
Jaarrekening 2024 Baten 54.640.443
22.928.526 6.015.396 1.375.625 8.232.149 2.314.770 40.866.467
7.462.537 3.875.221 26.017 7.776.169 408.404 19.548.349
15.465.989 2.140.175 1.349.608 455.980 1.906.367 21.318.118
23.063.012 6.109.438 1.363.796 17.869.588 2.201.600 50.607.434
7.326.724 3.684.821 11.594 16.306.635 299.650 27.629.424
15.736.288 2.424.617 1.352.202 1.562.953 1.901.950 22.978.010
20.896.864 5.838.319 1.332.968 16.882.807 2.195.135 47.146.093
7.103.894 3.646.315 0 15.547.513 231.650 26.529.372
13.792.970 2.192.004 1.332.968 1.335.294 1.963.485 20.616.721
21.955.342 5.798.225 1.322.788 11.311.283 2.391.947 42.779.586
9.028.437 3.902.668 7.383 10.035.742 341.384 23.315.614
12.926.906 1.895.558 1.315.404 1.275.541 2.050.563 19.463.972
2.990 0 4.6791.690-
4.096.598 26.751.884 230.918 31.079.399
4.093.60826.751.884235.59731.081.089-
0 0 8.001 8.001
4.039.051 26.673.495 225.200 30.937.746
4.039.05126.673.495217.19930.929.745-
0 0 45.651 45.651
3.853.051 24.282.402 13.000 28.148.453
3.853.05124.282.40232.651 28.102.802-
877 0 6.2465.369-
3.837.310 24.410.602 400.303 28.648.215
3.836.43324.410.602406.54928.653.584-
7.122.793 36 21.6107.101.219
598.735 0 4.205 602.940
6.524.058 36 25.8156.498.279
7.052.729 0 2.1797.050.550
501.973 0 95.632 597.605
6.550.756 0 97.8116.452.945
6.336.758 0 0 6.336.758
504.998 0 0 504.998
5.831.760 0 0 5.831.760
6.498.631 68.077 27.088 6.593.796
753.288 0 129.301 882.589
5.745.343 68.077 102.2135.711.207
2.144.183 2.144.183
2.506.505 2.506.505
362.322362.322-
1.159.216 1.159.216
2.937.904 2.937.904
1.778.6881.778.688-
2.503.877 2.503.877
1.167.419 1.167.419
1.336.458 1.336.458
1.621.549 1.621.549
1.794.025 1.794.025
172.476172.476-
3.627.014 3.627.014
0 0
3.627.014 3.627.014
3.277.478 3.277.478
0 0
3.277.478 3.277.478
317.863 317.863
0 0
317.863 317.863
3.650.880 3.650.880
0 0
3.650.880 3.650.880
Saldo 0
- 12 -
Leeswijzer Jaarstukken Wettelijk kader Dit zijn de jaarstukken 2025 van de gemeente Woudenberg. De jaarstukken zijn een uitvloeisel van de Wet Dualisering Gemeentebestuur en is tevens opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het BBV schrijft de gemeente de indeling van de jaarstukken voor. De jaarstukken de gemeente Woudenberg zijn als volgt ingedeeld: Jaarrekening - Balans Jaarverslag - Programmaverantwoording - Toelichting Balans - Paragrafen - Analyse verschillen werkelijke - Balans in € 1.000 en raming bedragen - Toelichting op de balans - Overzicht van de baten en - Diverse bijlagen lasten - Controleverklaring van de onafhankelijke - Diverse bijlagen accountant Leeswijzer Wat vindt u waar in dit jaarverslag? Wij geven u een korte toelichting op de inhoudsopgave: Inleiding In de inleiding geven we aan hoe het resultaat tot stand is gekomen. Daarnaast wordt een analyse gegeven van het werkelijke resultaat 2024 ten opzichte van het geraamde resultaat bij de financiële najaarsrapportage 2025. Tot slot wordt een voorstel tot bestemming van het voordelig resultaat 2025 gedaan. Programma’s
De kern van het jaarverslag vormen vijf programma’s. Hierin worden per programma de drie Wvragen beantwoord: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost?
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
De programma’s leveren een negatief resultaat op (de lasten zijn hoger dan de baten). Daartegenover staan de algemene dekkingsmiddelen die worden gevormd door de algemene uitkering, de gemeentelijke belastingen en uitkering van dividenden. Aan het resultaat van deze posten wordt in dit hoofdstuk aandacht besteed. Daarnaast wordt een verantwoording gegeven over de overige posten die niet in een beleidsinhoudelijk programma zijn opgenomen.
Paragrafen
Een aantal financiële aspecten in de jaarrekening gaat over de programma’s heen. Deze komen terug in de zeven voorgeschreven paragrafen. Een voorbeeld hiervan is de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De onderhoudslasten zijn verspreid over alle programma’s en worden in de paragraaf toegelicht.
Overzicht van de baten en lasten
Dit hoofdstuk geeft het resultaat van de programma’s en de algemene dekkingsmiddelen weer ten opzichte van de begroting (primitief en na wijziging). Tevens worden de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves conform het BBV apart in beeld gebracht.
Balans
Dit hoofdstuk vormt de kern van de financiële verantwoording. Het geeft de financiële positie van de gemeente Woudenberg weer op 31 december 2025. De balans geeft een overzicht van de waarden van bezittingen, schulden en eigen vermogen op deze datum.
Toelichting balans
In dit hoofdstuk worden de activa en passiva nader uitgewerkt en bieden we inzicht in de mutaties in het jaar 2025.
Bijlagen
In de bijlagen vindt u onder andere een verdere specificatie van financiële posten die in de balans genoemd staan, overzichten van overige gegevens (waaronder gegevens welke volgens een vooraf bepaald format ter verantwoording aan het Rijk verstrekt dienen te worden) en verantwoording van specifieke uitkeringen aan het Rijk.
- 13 -
PROGRAMMAVERANTWOORDING
- 14 -
1. Samenleving
Samenleving - Programma 1 Visie van het programma Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Samen met inwoners en maatschappelijke organisaties komt de gemeente tot collectieve en individuele oplossingen voor het activeren van inwoners en het bieden van ondersteuning en zorg. Waarbij het vertrouwen in de mogelijkheden van de inwoners centraal staat.
Wat houdt het programma in? Het programma Samenleving omvat alle inspanningen die de gemeente verricht rond sport, cultuur, onderwijs, werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. Dit mede op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet stelsel openbare bibliotheken (Wsob). Denk bij deze wetten aan onder meer: handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, armoedebeleid, de reguliere en bijzondere bijstand, schuldhulpverlening, (jeugd)gezondheidzorg en het bevorderen van het regionale en lokale bibliothekennetwerk.
- 15 -
Trends en ontwikkelingen
Trends en ontwikkelingen • • • • • • • • •
Ondanks stabiliserende inflatie zien we dat de bestaanszekerheid van bepaalde groepen inwoners nog steeds onder druk staat. Dit geldt vooral voor werkenden met een laag inkomen en voor gezinnen met kinderen in de middelbare schoolleeftijd; In alle zorgdomeinen (WLZ, ZVW, Wmo, Jeugdwet, MO) stijgt de vraag naar zorg, terwijl de budgetten dalen en we te maken hebben met een toenemend personeelstekort in de zorg; In Woudenberg leven in de toekomst steeds meer kwetsbare mensen door de toename van (oudere) ouderen (dubbele vergrijzing), mensen die uitstromen uit verblijfsinstellingen (uit de jeugdhulp en volwassenen uit begeleid/beschermd wonen); Het Rijksbeleid is erop gericht ouderen steeds langer thuis te laten wonen. Dit zorgt voor een stijging en verandering van de zorgvraag onder ouderen; Het landelijke Integraal Zorgakkoord legt de focus op welbevinden als uitgangspunt voor inwoners, waarbij de ambitie is een gezonde en passende leefomgeving en integrale (gezondheids)zorg. Onderzoek laat zien dat er sprake is van een stijging van psychische kwetsbaarheid onder jongeren; Woudenberg heeft relatief veel inwoners onder de 18 jaar en ook hier zien we de aanhoudende landelijke tendens dat steeds meer jongeren een zorgvraag hebben; De richtlijn tijdelijke bescherming met betrekking tot Oekraïense vluchtelingen is verlengd tot maart 2027.
Het langetermijnperspectief vanuit zowel het thuisland als de landelijke weten regelgeving is onzeker; De nood om vluchtelingen een opvangplek te bieden is nog steeds hoog en dat is en blijft zorgelijk. We nemen als gemeente, ongeacht de Spreidingswet, onze verantwoordelijkheid en kijken naar wat wij kunnen doen. Daarnaast hebben we een verhoogde taakstelling voor het huisvesten van statushouders.
- 16 -
Effect 1- gezondere leefstijl
Maatschappelijk effect 1 – Gezondere leefstijl van de inwoners en meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat meer inwoners een positieve, gezonde leefstijl hebben en dat meer inwoners duurzaam maatschappelijk actief zijn, hun talent ontwikkelen en zich deel voelen uitmaken van de samenleving en/of zich daarvoor inzetten. We werken daarbij zoveel mogelijk volgens het concept ‘positieve gezondheid’, waarbij we vooral uitgaan van het potentieel van de mensen en zijn of haar vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Door zo vroeg mogelijk (de kans op) problemen te signaleren en waar mogelijk collectieve en laagdrempelige ondersteuning aan te bieden, willen we de kans op zwaardere problematiek verminderen. Ook willen we optimale ontwikkelkansen voor jeugdigen aanbieden zodat een goede basis voor de toekomst wordt gelegd. Om dit alles te realiseren werken we samen met inwoners, maatschappelijke partners, verenigingen, kerken, vrijwilligers en zorgprofessionals. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2025 is met name de totstandkoming en vaststelling van het Transforma;eplan Samen Sterker Eemland een belangrijk resultaat geweest. Daarmee is niet alleen de regionale samenwerking bestendigd, maar is ook gelukt om de transforma;emiddelen te verkrijgen.
Deze transforma;emiddelen zijn nodig zijn om uitvoering te geven aan de inhoudelijke plannen van het transforma;eplan van Samen Sterker Eemland. Voor de Zuidelijke Dorpsrand is samen met inwoners en lokale stakeholders gekeken naar de inrichting van sport en spelmogelijkheden. In december is er een work-out veld met diverse beweegtoestellen geopend. In de loop van 2026 volgt er nog een pumptrackbaan. Hiermee worden bewegen, sporten en ontmoeten in de buitenlucht mogelijk gemaakt en gestimuleerd. In 2025 is het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van sportaccommodaties (inclusief het beheer, onderhoud en verduurzaming op de lange termijn) afgerond. Hieruit bleek de noodzaak van extra trainingscapaciteit voor de binnensport. In november heeft de raad besloten tot het realiseren van een modulaire sporthal en is stichting ABC in samenspraak met de gemeente van start gegaan met de voorbereidingen voor de realisatie ervan. Het Rijk wil de waarde van de bibliotheek beter borgen en heeB daarvoor de Wet stelsel openbare bibliotheken (Wsob) per 2026 gewijzigd. In de gewijzigde Wsob hebben gemeenten en provincies een
- 17 weCelijke zorgplicht gekregen om voor een bereikbare volwaardige bibliotheek voor alle inwoners te zorgen. Van gemeenten wordt verwacht dat zij in 2026 meerjarig bibliotheekbeleid hebben ontwikkeld. Daarom werd in 2025 gewerkt aan de ontwikkeling van meerjarig bibliotheekbeleid, ingebed in regionale en lokale context. Aan dit beleid wordt in de eerste helB van 2026 de laatste hand gelegd. In 2025 is gewerkt aan het opzeCen van een lokaal steunsysteem onder de naam ONS Woudenberg. Dit plaEorm moet bijdragen aan de versteviging, verbreding en betere vindbaarheid van het aanbod van informele en laagdrempelige voorzieningen. De kwar;ermaker heeB zowel met organisa;es als inwoners diverse verbindingen tot stand gebracht. Er zijn enkele themabijeenkomsten geweest. In 2025 is de website van ONS Woudenberg opera;oneel geworden. Met de aanslui;ng op en het gebruik maken van Regicare, kan in 2026 verder gewerkt worden aan o.a. een lokale ac;viteitenkalender. Daarmee kunnen organisa;es en inwoners die elkaar zoeken voor bepaalde ac;viteiten, themabijeenkomsten of ini;a;even op één digitale plek vinden. In 2025 is gestart met de uitvoering van het besluit naar aanleiding van het vervolgonderzoek businesscase Cultuurhuis met dekkingsplannen voor de twee scenario's. Eind 2025 heeB de raad een krediet beschikbaar gesteld voor de verdere uitwerking van de plannen.
Met de ingang van 2026 sluiten we het jaar 2025 af waarin we terugblikten op het eindigen van de Tweede Wereldoorlog en 80 jaar bevrijding vierden. In 2025 is samen met het Oranjecomité en S;ch;ng Oud Woudenberg een mooi programma gecreëerd. Het programma is zeer goed ontvangen en veel Woudenbergers hebben deel kunnen nemen aan de verschillende ac;viteiten. In 2025 is het Afsprakenkader Huisvesting Aandachtsgroepen Regio Amersfoort vastgesteld. Hierin hebben we afspraken gemaakt hoe we samen met de regio als gemeente Woudenberg bij kunnen dragen aan de huisvesting van aandachtsgroepen. Aandachtsgroepen zijn mensen met een specifieke woonvraag of die zich in een kwetsbare posi;e bevinden en daardoor begeleiding en ondersteuning nodig hebben. Eind 2025 zijn we gestart met de voorbereidingen voor een nieuw integraal beleidskader sociaal domein. Het beleidskader zal in het teken staan van vertrouwen in de inwoners, posi;eve gezondheid en transforma;e.
- 18 -
Effect 2- samen met inwoners
Maatschappelijk effect 2 – Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen Wat willen we bereiken? Zoveel als mogelijk en wenselijk worden ondersteuningsvragen dicht bij het huishouden opgepakt. We proberen het probleem niet ergens anders op te lossen (locatie van een professional) maar gaan waar mogelijk naar het huishouden toe. In gezamenlijkheid komen we tot een passend plan van aanpak. Dit betekent: eerst samen helder in beeld brengen wat er nodig is en daarna met het huishouden formuleren waar de ondersteuning aan moet voldoen en welke effecten worden beoogd. Vervolgens volgen we met elkaar of de gewenste effecten worden bereikt. Ondersteuning aan huishoudens dient één aaneensluitend traject te zijn vanuit alle levensdomeinen en gebaseerd op één plan van aanpak. Wat hebben we daarvoor gedaan? We werken samen met verschillende maatschappelijke organisaties en Coöperatie De Kleine Schans (CDKS) om bovenstaande doelstelling te realiseren. De medewerkers van CDKS werken vanuit een integrale, generalistische en context-gebonden aanpak aan passende oplossingen op de gestelde ondersteuningsvragen. Bij het verlenen van hulp staat de eigen kracht en verantwoordelijkheid van de inwoner centraal. We denken mee met de inwoner welke ondersteuning er is in de sociale basis en in de vorm van algemene en collectieve voorzieningen.
Als er aanvullende hulp nodig is, wordt passende hulp geboden. Naast de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet, leerplicht en leerlingenvervoer richt de coöperatie zich met haar leden op de opgave om te komen tot alternatief, lokaal en preventief aanbod dat beter aansluit bij de vragen van inwoners. Het sociaal team en team samenleving vormen samen de spil in het realiseren van de veranderingen in het zorglandschap omdat zij de schakel vormen tussen de sociale basisinfrastructuur en de aanvullende hulp. Vanaf 1 januari 2026 is de participatiewet in balans van kracht. Het uitgangspunt van deze wet is: Niet de regels, maar de mens centraal zetten. Het evenwicht moet worden bereikt door de menselijke maat centraal te zetten en uit te gaan van vertrouwen. In 2025 hebben we, voor zover mogelijk, ernaartoe gewerkt om per 1 januari 2026 volgens de nieuwe wet te kunnen gaan werken.
- 19 In 2025 hebben we gekeken hoe we onze basisdienstverlening op het gebied van schuldhulpverlening konden verbeteren. Dit heeB ertoe geleid dat we per 1 januari 2026 een nieuwe partner hebben op dit gebied, namelijk Stadsring uit Amersfoort. S;ch;ng Stadsring biedt, naast de reguliere schuldhulpverlening, extra waarde door de inzet van een vaste pool van getrainde vrijwilligers. Deze vrijwilligers dragen bij aan de effec;viteit van het proces, door maatwerk te leveren. Dit leidt tot meer persoonlijke begeleiding, meer ;jd en inzet op gedragsverandering gedurende het schuldhulpverleningstraject en intensievere nazorg voor inwoners. Veel ;jd en energie is in 2025 ook besteed aan de toekomstplannen voor het sociaal ontwikkelbedrijf. Door de uitstroom van de oorspronkelijke doelgroep Wet sociale werkvoorziening (Wsw’ers) heeB het sociaal ontwikkelbedrijf moeite om financieel gezond te blijven, terwijl zij zoveel exper;se in huis heeB om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een passende werkplek te bieden. Deze mensen missen hierdoor kansen op betaald werk en ontwikkeling. Daarom heeB het Rijk gemeenten de opdracht gegeven om een om een plan te maken voor het sociaal ontwikkelbedrijf.
In 2025 zijn in de eerste helB van het jaar de uitgangspunten voor de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf vastgesteld en vervolgens zijn er plannen gemaakt voor de doorontwikkeling van RWA/Amfors tot een breed sociaal ontwikkelbedrijf met een bredere doelgroep en sterkere focus op ontwikkeling en integra;e in de reguliere arbeidsmarkt. Ook zijn er regionale afspraken gemaakt voor de Wet van school naar duurzaam werk. Deze regionale afspraken hebben tot doel om jongeren die dat nodig hebben te begeleiden naar duurzaam werk.
- 20 -
Effect 3- minder inzet specialistische zorg
Maatschappelijk effect 3 – Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening Wat willen we bereiken? Door lokale, passende en integrale ondersteuning (maatschappelijk effect twee) willen we de inzet van specialistische, individuele voorzieningen (jeugdhulp, Wmo-voorzieningen, reintegratietrajecten) voorkomen. Indien specialistische voorzieningen toch nodig zijn, willen we dit graag zoveel als mogelijk lokaal, passend en collectief inzetten, zo snel mogelijk op de juiste plek en weer afbouwen zodra het kan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Sinds 1 januari 2024 is MetMaya onze contractpartner voor alle specialis;sche jeugdhulp (m.u.v. dagac;viteiten, dyslexie, vervoer jeugd GGZ en LTA). Het jaar 2025 was het eerste jaar waarin voor specialis;sche hulp uitsluitend kon worden verwezen naar MetMaya; contracten met andere zorgaanbieders zijn per 1 april 2025 beëindigd. Het partnerschap met MetMaya heeB als doel om jeugdhulp effec;ever, toegankelijker en toekomstbestendiger te organiseren. Met de keus van gemeenten voor MetMaya voor de specialis;sche jeugdhulp is er veel gebeurd. Zowel bij MetMaya als bij gemeenten en samenwerkingspartners. Het was een intensief traject waarin stappen zijn gezet in verbetering van samenwerking en in een passend aanbod.
In eerste instan;e vanuit de sociale basis en lokale (wijk)teams met waar nodig aanvullend specialis;sche jeugdhulp. Dit laatste ging niet al;jd soepel. In sommige gevallen hebben jeugdigen helaas te maken met een (lange) wachPjd. In de prak;jk heeB dit ook geleid tot een toename van de druk op het sociaal team. Door wisselingen in de personele bezePng, zowel op beleidsniveau als binnen het sociaal team, is in 2025 beperkt aandacht besteed aan de voorgenomen uitbreiding van het collec;eve aanbod en het e-health aanbod. In de loop van 2025 werd duidelijk dat er geen apart gebiedsteam van MetMaya voor Woudenberg opgericht zou worden. De combina;e met Leusden bleek juist goed te werken doordat de omvang van het team daarmee groot genoeg was om alle benodigde specialisa;es binnen het gebiedsteam te waarborgen. In 2025 zijn regionaal en lokaal stappen gezet ten aanzien van de vier transformatielijnen voortkomend uit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming: stevige lokale teams, medisch domein, veiligheidsketen en onderwijs. Met name op het gebied van onderwijs hebben we met de scholen, het Sociaal Team en andere samenwerkingspartners verschillende vraagstukken besproken, zoals het versterken van passend onderwijs binnen onze gemeente.
Er is bovenregionaal hard gewerkt om per 1 januari 2026 te komen tot een nieuw contract voor de jeugdbescherming, jeugdreclassering en uitvoering van de taken van Veilig Thuis. Regionaal zijn er nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt om binnen een centrumregeling te gaan werken op het gebied van inkoop, contractmanagement en data en monitoring Jeugdwet en Wmo. Dit heeft per 1 januari 2026 zijn beslag gekregen.
- 21 De implementa;edatum van de aanbesteding Wmo, inclusief beschermd wonen en maatschappelijke opvang, is uitgesteld tot 1 januari 2027. In 2025 is de “Inkoopstrategie inkoop Wmo begeleiding en beschermd wonen 2026 regio Amersfoort” vastgesteld. Aansluitend is het aanbestedingsproces opgestart. Voor de tussenliggende periode tot 1 januari 2027 zijn de huidige contracten verlengd. De doorcentralisa;e van OMNV (beschermd wonen) heeB opnieuw geen vervolg gekregen. Dit komt doordat de invoering van het wetsvoorstel Woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor Beschermd Wonen door het Rijk wederom is uitgesteld. In 2025 is daarentegen wel verder ingezet op het versterken van de sociale basisinfrastructuur binnen de gemeenten, waar ook psychisch kwetsbare inwoners van Woudenberg terechtkunnen, zoals het Herstelnetwerk.
Het wetsvoorstel voor een inkomens- en vermogensaSankelijke eigen bijdrage (IVB) in de Wmo is in juni 2025 door de Tweede Kamer controversieel verklaard. Hierdoor is de invoering onzeker geworden en is de bestaande situa;e met een vaste eigen bijdrage nog steeds van kracht. In samenspraak met Coöpera;e De Kleine Schans hebben we in 2025 gewerkt aan een nieuw doorlopende manier van het onderzoeken van de cliëntervaring, zodat we hier per 1 januari 2026 mee konden gaan werken.
- 22 -
Indicatoren Indicatoren
Definitie
Wijze van meten Tweejaarlijkse sociale kracht monitor
Norm
2025
2024
8,1 (situatie 2023)
7,9 (2025)
8,1 (2023)
Streefwaarde > 8,1 2023
In hoeverre zijn inwoners zelf in staat om hulp in het eigen netwerk te regelen om problemen in het dagelijks leven aan te pakken. In hoeverre nemen inwoners deel aan de maatschappij d.m.v. (on)betaald werk, het volgen van een opleiding of deelname aan het verenigingsleven.
Score zelfredzaamheid. Deze score is opgebouwd uit drie sub-scores: 1. Zelfzorgend vermogen, 2. Zelforganiserend vermogen en 3. Weerbaarheid.
Score participatie. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Zelfstandig werkzaam, 2. Voltijd opleiding 18-plussers, 3. Vrijwilligerswerk, 4. Actief bij een vereniging, 5. Sociaal actief of in een reintegratieproject en 6. Geen participatie.
Tweejaarlijkse sociale kracht monitor
7,8 (situatie 2023)
8,4 (2025)
7,8 (2023)
> 7,8 2023
In hoeverre voelt men zich verbonden en heeft men sociaal contact met familie, vrienden/kennissen en buurtbewoners.
Score mate van eenzaamheid. Deze score is opgebouwd uit zes subscores: 1. Het kunnen terugvallen op mensen, 2. Het kunnen vertrouwen op mensen, 3. Het nauw verbonden voelen met mensen, 4. Het ervaren van leegte, 5. Het missen van mensen en 6. Het in de steek gelaten voelen.
Tweejaarlijkse sociale kracht monitor
8,0 (situatie 2023)
7,4 (2025)
8,0 (2023)
> 8,0 2023
In hoeverre is men tevreden over de geleverde informatie, ondersteuning en zorg in het kader van de Jeugd, Wmo en Participatiewet.
Overall cliënttevredenheidsscore ten aanzien van de Coöperatie, jeugdzorg, Wmo en Participatiewet.
Cliëntervaringsonderzoek
A) 7 Jeugdwet (jongeren) B) 7.5 Jeugdwet (ouders)
Er loopt nu een CEO Jeugd en Wmo over 2025. Resultaten nog niet bekend.
A) 8,0
> nulmeting
[2] Voor Wmo is geen rapportcijfer uitgevraagd.
C) 7.5 Participatiewet (alle cijfers gaan over 2019 meetmoment 2020)[2]
B) 7,0
C) -
- 23 -
Verbonden partijen/Relevante samenwerkingspartners
Verbonden partijen: Coöperatie De Kleine Schans, RWA, GGDrU. Relevante samenwerkingspartners: onderwijs, voorschoolse voorzieningen, welzijnswerk, sport- en cultuurverenigingen, kerken, zorgaanbieders, bedrijven.
Wat gaat het kosten?
In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. VERSCHILLEN REALISATIE 2025 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2025 in € 1.000 Prg Omschrijving afwijking
Lasten
Nadelig
Baten
Voordelig Nadelig
Voordelig Saldo
REALISATIE PROGRAMMA 1
22.929
7.463
15.466
BEGROTING PROGRAMMA 1
23.063
7.327
15.736
TOTAAL VERSCHILLEN
-134
TOTAAL VERSCHILLEN TOEGELICHT
665
800
278
413
-270
Algemene verschillen
108
20
0
1
87
Alg Salarissen
-270
-136
13
-13
Alg Inhuur
89
89
Alg Kapitaallasten, doorberekening rentekosten
19
19
Alg Kleine verschillen < € 10.000 Sport 1
1
0
Kleine verschillen < € 10.000 Kunst & Cultuur
21
Bibliotheek Info punt digitale overheid SPUK
13
7
0
1
-8
5
0
1
-6
5
0
1
-6
0
0
13
8
13
0
- 24 1
Diverse cultuur kleine verschillen
8
Onderwijs
34
1
Onderwijshuisvesting diverse
6
1
Onderwijsbeleid diverse
2
1
Leerlingenvervoer, vervoerskosten
17
1
Leerplicht
2
7
-5
1
Onderwijs achterstandenbeleid VVE uitgaven en rijksvergoeding
13
13
0
1
Nationaal Programma onderwijsbeleid
13
13
0
Gezondheidszorg
77
59
-36
1
GGD
1
IZA spuk regeling regio Amersfoort
77
Jeugd en Jongerenwerk
0
1
19
5
33
-2 5
55
1
55
1
0
0
-12
-54 59
18
0
0 0
0
Ondersteuning vrijwilligers
5
0
0
5 367
-5 -5
Participatie
200
1
Uitkeringen participatiewet
118
1
Loonkostensubsidie
1
Terugvordering uitkeringen
1
Rijksvergoeding
1
IOAW
22
1
Levensonderhoud BBZ
20
1
Levensonderhoud startende ondernemers
1
Kapitaalverstrekking BBZ (rijk afr. Oude jaren)
1
Bijzondere bijstand, lagere verstrekkingen / verhaal verstrekkingen / uitv. Kst
1
Kinderopvangtoeslagaffaire (sisa)
33
1
Sociale werkvoorziening
19
1
Minimaregelingen
24
1
Schuldhulpverlening
5
1
Re-integratie, kosten verstrekkingen en uitvoering
3
1
Inburgering
18
1
Inburgering (Wet 2021)
231
230
183
0
Nabije en Lichte ondersteuning
-13 6
Diverse kosten Sociale kracht van de samenleving
1
8
272
138
-33 118
45
-45 0 59
-22 24
1
4 6
17
-5 17
28
0
-59
-28 43
-10 19
30
-6 5
1
-2 -18 -1 0
-183
1
Kwaliteitsbeleid
12
-12
1
Inclusie
2
-2
1
innovatiebudget
1
-1
1
Inkopen kindplaatsen
3
-3
1
Zorgadministratie Amersfoort
25
-25
1
Kosten Coöperatie De Kleine Schans
140
-140
Opvang ontheemden Oekraïners
47
22
0
144
-119
- 25 1
Kosten loon en inhuur opvang Oekraïners
26
26
1
Kosten opvang Oekraïners
1
Vergoeding Uitkering opvang ontheemden Oekraïners
98
-98
1
Eigen bijdrage Oekraïners
21
-21
1
overige inkomsten
7
-7
1
Transitiekosten
21
18
3
Specialistisch aanbod
140
4
12
4
-124
22
124
-22
0
1
WMO 2025
120
1
WMO oude jaren
4
1
Jeugd 2025
105
105
1
Jeugd oude jaren
35
35
SPUK GALA regeling
38
1
Kosten GALA regeling
38
1
SPUK GALA regeling uitkering rijk
0
-4
0
20
18 38
20
-20
Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2025. Salarissen en inhuur: Verschillen op salarissen en inhuur worden kort toegelicht in paragraaf E bedrijfsvoering. Onderwijs: Op het budgetleerlingenvervoer wordt € 12.000 overgehouden. Dit is o.a. het gevolg van het nieuwe beleid waarbij naar mogelijke alternatieve voor duurdere taxivervoer wordt gekeken. Gezondheidszorg / IZA gelden Bijstelling GGDrU De kosten voor de GGD verlopen volgens raming. Met de komst van de SPUK GALA en SPUK IZA kunnen we een aantal GGD posten echter wegschrijven op deze SPUK regelingen. Hierdoor blijft er € 36.000 over op deze budgetten. Sociale kracht van de samenleving: Het kunnen toeschrijven van kosten SPUK GALA en SPUK IZA zorgt ook bij ondersteuning vrijwilligers voor een vrijval van het budget. Dit is voor € 40.000 al verwerkt in de najaarsnota. Participatie: Uitkeringen participatiewet: Participatie betreft kent diverse plussen en minnen die tezamen een te verwachten voordeel geven van € 33.000. Het aantal uitkeringsgerechtigden stijgt nog steeds. Mede door de extra uitkeringen zien we ons weer genoodzaakt gebruik te maken van de vangnetregeling. Hierdoor ramen we de uitkering vanuit het rijk € 58.000 hoger. De aanvraag voor de vangnetregeling dient door de raad te worden goedgekeurd. Hiervoor ontvangt u nog een raadsvoorstel.
Omschrijving Definitief BUIG uitkering 2025 Totale uitgaven BUIG Tekort Drempelbedrag eigen risico (5,0% van BUIG uitk) Bedrag boven eigen risico 50% vergoed over drempelbedrag 100% vergoed eigen risico min drempelbedrag eigen ris Aanvraag vangnet 2025
bedragen € 2.197.897 € 2.421.661 € 223.764 € 109.895 € 113.869 € 54.947 € 3.974 € 58.922
- 26 Sociale werkvoorziening: Op basis van de extra algemene uitkering participatiedeel is ook het doorzetten van het subsidiedeel naar RWA verhoogd. Nadeel € 19.000 Inburgering: Op dit moment zijn er 2 budgetten voor inburgering. Eén voor de oude wetgeving en één voor de nieuwe inburgeringswet die vanaf 2022 van kracht is. De wet inburgering 2021 is een SPUK regeling en geeft een subsidie voor 3 jaar voor personen die willen inburgeren. Een groot deel van deze gelden zijn doorgezet naar stichting integratie werk en daarmee verantwoord in de SiSa bijlage. Stichting Integratiewerk heeft een groot deel van deze gelden nog niet kunnen besteden waardoor dit teruggevorderd wordt en ook weer verantwoord moet worden aan het Rijk. Per saldo is dit voor de jaarcijfers geen voor of nadeel. Het reguliere budget inburgering wordt gebruikt voor kosten die niet onder de nieuwe wet vallen zoals uitvoeringskosten van de organisatie. Op dit moment zit er een overlap in de kosten waardoor er € 18.000 vrijvalt. Nabije en lichte ondersteuning: Coöperatie De Kleine Schans De jaarrekening van coöperatie de Kleine Schans valt € 92.645 voordeliger uit dan begroot. Omdat de Kleine Schans geen reserve aan mag houden wordt dit teruggestort aan de gemeente. Verder wordt een deel van de uitvoeringskosten n € 47.880. gedekt uit de GALA gelden Welzijn op recept.
De zorgadministratie vanuit Amersfoort valt € 25.000 gunstiger uit dan begroot. Nabije en lichte ondersteuning Opvang ontheemden Oekraïners: In de najaarsnota zijn de kosten en baten van de Opvang van ontheemden Oekraïners zo goed mogelijk verwerkt. De werkelijke kosten zijn nagenoeg gelijk aan de begrote kosten. De SPUK vergoeding valt € 98.000 hoger uit doordat we in de najaarsnota de vergoeding voor de leefgelden niet hadden meegenomen. Verder is er een hogere eigen bijdrage ontvangen van € 21.000 . Specialistisch aanbod: De totale kosten op WMO vallen € 120.000 lager uit dan begroot. Het grootste deel zit in de zogenaamde oude WMO kosten huishoudelijke hulp en hulpmiddelen WMO. (€ 128.000) Jeugdhulp 2025 De kosten op jeugdhulp vallen voor 2025 € 140.000 hoger uit. € 105.000 zijn extra kosten gemaakt in 2025. Dit wordt voor € 101.000 veroorzaakt door extra kosten voor SAVE. (begroot € 309.000). De totale kosten voor Eemland zijn gestegen en ook ons aandeel is gestegen van 2,95% naar 4,29%. Dit heeft te maken met dat vooral de aantallen voor jeugdreclassering regulier, Intensieve trajectbegeleiding (ITB) en ondertoezichtstelling (OTS) hoger zijn. Even ter vergelijking: In 2023 betaalde we € 280.000 en in 2024 € 268.000. De verdeling over de gemeenten wordt pas eind van het jaar definitief en aan de hand van de kosten per gemeente wordt ook de nieuwe verdeelsleutel opgemaakt.
De jaarlijkse kosten kunnen dus fluctueren en hangen af van het aantal casussen dat SAVE uit Woudenberg krijgt. Als we verwachten dat deze toenames structureel zijn dan zullen we hier in de begroting rekening mee moeten houden. Deze signalen zijn nog niet door ons ontvangen. -
In 2025 is nog een afrekening van 2024 ontvangen van in totaal € 35.000 nadelig.
- 27 -
2. Leefomgeving – Programma 2
Visie van het programma Inwoners en ondernemers voelen zich thuis en participeren in een veilige leefomgeving. Een ruimte waar eenieder vrij in kan bewegen, die ook beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen. Wat houdt het programma in? Het programma leefomgeving omvat een diversiteit aan beleidsterreinen op het gebied van een veilige, functionele en een toekomstbestendige leefomgeving. Het gaat om lokaal beleid en de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid en uitvoering krijgt steeds meer vorm in een nieuw wettelijk kader sinds de invoering van de Omgevingswet. Het programma heeft diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s.
- 28 -
Trends en ontwikkelingen
Maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken raken de fysieke leefomgeving. Dit is de ruimte waar we met z’n allen gebruik van maken en ook benut kan worden om bij te dragen aan de oplossing(en) rondom deze vraagstukken. Voorbeelden van trends en ontwikkelingen hierin zijn: • • • • • • •
energietransitie; circulaire economie; klimaatverandering; omgevingswet; inclusieve samenleving; inzet op afvalpreventie en op het verhogen van kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen; beleefbare natuur en een groene leefomgeving.
Ontwikkelingen op gebied van energietransitie Er is met Stedin een samenwerkingsovereenkomst gesloten om het bestaande energienet in Woudenberg te verzwaren. De komende jaren zal op basis van deze overeenkomst per wijk samen met Stedin bepaald worden waar extra verdeelstations geplaatst gaan worden. Hiermee wordt het energienet verzwaard, waardoor verdere ontwikkelingen in de energietransitie mogelijk wordt. Ontwikkelingen op gebied van afval en grondstoffen Er is een aantal externe ontwikkelingen welke de richting en reikwijdte van het gemeentelijk beleid mede bepalen. We benoemen enkele belangrijke ontwikkelingen: •
• •
Europees, landelijk, regionaal en lokaal is er steeds meer aandacht en draagvlak voor afvalpreventie en circulariteit, ook onder inwoners. Dat er iets moet gebeuren in het kader van afvalpreventie en circulariteit van grondstoffen wordt breed gedeeld. Tegelijkertijd verbreden de mogelijkheden voor hergebruik en recycling zich door snelle technologische ontwikkelingen. De markt van afval en grondstoffen is sterk in beweging en daardoor fluctueren de opbrengsten en verwerkingskosten. AVU houdt dit goed voor de Gemeente Woudenberg in de gaten met als inzet hoge opbrengst en lage verwerkingskosten. De gemeente staat samen met ROVA aan de lat om de kwaliteit van onze grondstoffen beter te monitoren en te verbeteren. Want de vervuiling is flink. Verwerkers stellen in dit verband steeds hogere kwaliteitseisen aan het te accepteren materiaal om te komen tot goed basismateriaal voor nieuwe producten. Afgekeurd PMD dient als restafval afgevoerd te worden, waardoor de kosten toenemen. Daarom werken we vanaf 2024 samen met ROVA en Verpact aan verbetering van de kwaliteit van PMD. Afkeur van Woudenbergs GFT-afval heeft
- 29 nog niet plaatsgevonden. Om de kwaliteit van de grondstoffen goed te houden, lopen er diverse communicatiecampagnes richting de inwoners. De kernboodschap luidt: •
•
•
•
Produceer minder afval en help mee om jouw afval en grondstoffen schoner aan te bieden! Gebruik het afvalinzamelingsmiddel alleen voor het afval/ de grondstof waarvoor het bedoeld is. Want met goed gescheiden afval en grondstoffen, zorgen we er samen voor dat grondstoffen goed verwerkt kunnen worden tot basismateriaal voor nieuwe producten. De VNG heeft de overeenkomst met de verpakkende industrie opgezegd voor de acceptatie en verwerking van PMD-afval. Onder andere de interpretatie van het acceptatieprotocol, discussie over terechte of niet-terechte afkeur en wel of niet kostendekkende vergoeding worden ter discussie gesteld. De gemeente Woudenberg volgt dit proces via AVU en ROVA, die onze belangen hierin vertegenwoordigen. De VNG tracht in een nieuwe overeenkomst per 1 januari 2025 het milieurendement centraal te stellen bij vergoedingen voor PMD en vraagt het verpakkend bedrijfsleven om te zorgen dat verpakkingsmateriaal beter recyclebaar wordt. De verwerkingskosten van restafval stijgen onder meer door de verhoging van de afvalstoffenbelasting die de landelijke overheid heeft ingevoerd. Deze belasting zal de komende jaren naar verwachting verder stijgen waardoor de verbranding van restafval steeds duurder wordt. Daarbij komt dat er vanaf 2026 een extra CO2 heffing wordt opgelegd voor verbranding van het restafval.
Per 1 januari 2023 is het gebruik van lachgas onder de Opiumwet gebracht. Handhaving van het verbod op het innemen van lachgascilinders per 1 juli jl. heeft de afvalsector voor enorme problemen geplaatst. Voorheen werden de lachgascilinders middels een statiegeldconstructie teruggebracht naar de verkooppunten. Nu worden deze cilinders door gebruikers via hun restafval afgevoerd, waardoor ze met name in de verbrandingsinstallaties van de afvalverwerkers explosies kunnen veroorzaken (met flinke schade en kosten tot gevolg). Bovendien is het niet uitgesloten dat er hierbij slachtoffers vallen. Uiteindelijk komen deze kosten dus bij de gemeenten en vervolgens via de afvalstoffenheffing bij de inwoners terecht. Daarnaast zijn gemeenten meer geld kwijt aan voorsortering van het afval op de overslaglocaties waarbij de lachgascilinders uit het afval worden gehaald en apart worden verwerkt.
- 30 -
Effect 1- Een veilige openbare ruimte
Maatschappelijk effect 1 - Een veilige openbare ruimte Openbare ruimte: Wat willen we bereiken? De openbare ruimte vervult belangrijke functies die bijdragen aan het welzijn van mens, milieu, economie en natuur. Het beheer van de openbare ruimte dient een evenwichtig verdeelde aandacht te geven aan deze functies. We richten ons op integraal en kwaliteit gestuurd beheren van de openbare ruimte. Hiermee wordt een goed ingerichte, optimaal en duurzaam beheerde openbare ruimte beoogd die intact, schoon, veilig en groen is. De term ‘IBOR’ (‘Integraal Beheer Openbare Ruimte’) is de noemer waaronder gemeente Woudenberg deze ontwikkelingen schaart en deze dragen bij aan de visie van het programma Leefomgeving.