01. RV Kaderbrief 2027-2030 (Geredigeerd).pdf

RAADSVOORSTEL

2026

Gemeente

Woudenberg

Datum

voorstel: Registratiekenmerk: Raadsvergadering Vergadering

van

9

:

juli

23

van:

juni

2026

H.J.

Behandelend

ambtenaar:

(geanonimiseerd) |

Onderwerp

voorstel:

Kaderbrief

de

2026

2026

Portefeuillehouder:

Aan

mei

Z.354003/D.321323

Commissie

/

26

Molenaar

2027-2030

Raad.

Voorstel

Wij

stellen 1. 2.

u

De De

voor:

Kaderbrief 2027-2030 Kaderbrief 2027-2030

kennisgeving aan te nemen; gebruiken als uitgangspunt voor

voor

te

de

begroting

2027-2030. 3.

Bijlage bijlage

A. B.

Dashboard

financiële

Kostenontwikkeling

gezondheid sociaal

2026

domein

gemeente

2026-2027

Woudenberg en kennisgeving

voor

aannemen.

Inleiding In verband met de gemeenteraadsverkiezingen is er dit jaar geen kadernota, maar een kaderbrief 2027 2030 opgesteld. In de kaderbrief worden diverse autonome ontwikkelingen en —-actualisaties gepresenteerd, met een effect op de beschikbare financiële ruimte. Eventuele wensen op verschillende beleidsterreinen zijn financieel niet meegenomen in deze kaderbrief. —

De

kaderbrief

an

is

opgebouwd

uit de

volgende

hoofdstukken:

Inleiding Beleidsontwikkelingen (financieel perspectief) Monitor realisatie maatregelen 2026-2029 Toelichting dashboard financiële gezondheid 2026 Woudenberg Financiële positie (reserves/weerstandsvermogen)

Geprint op: 04-06-2026 09:37:12uur 2029\B&W\3 juni 2025\Raadsvoorstel

F:\Team

(update)

Financien\Kaderbrief\Kaderbrief

Kaderbrief 2026-2029

nr

298190 _1.docx

2026-

De kaderbrief is informatief waarbij aan de raad wordt gevraagd deze voor kennisgeving aan te nemen. De ontwikkelingen en actualisaties dienen als uitgangspunt voor de nog op te stellen gemeentebegroting 2027-2030. In deze begroting wordt nieuw beleid en het Coalitieakkoord 2026-2030 inhoudelijk en financieel vertaald. De Voorjaarsnota van het kabinet vormt traditioneel een belangrijk ijkmoment voor het opstellen van het gemeentelijk financieel perspectief. Uit de Voorjaarsnota 2026 blijkt dat het Rijk terughoudend blijft met het structureel toekennen van aanvullende middelen aan gemeenten.

Het vorige kabinet heeft de financiële druk voor gemeenten tijdelijk verlicht tot en met 2027. De adviezen van de Commissie Van Ark (jeugdzorg) van januari 2025 zijn echter slechts deels overgenomen en met name vanaf 2028 is de Rijksbegroting voor de lokale praktijk onhaalbaar. De rijksbegroting gaat uit van een afname van circa 35-40% voor de jeugdzorg. Zo’n enorme krimp is in geen enkel ander zorgdomein geprobeerd , laat staan gerealiseerd. Daarom zal het rijk het financieel kader vanaf 2028 structureel moeten aanpassen voor gemeenten.

Bij het overhedenoverleg (VNG/Rijk) is bevestigd dat de afspraken over de nieuwe Commissie Van Ark (over 2028 en verder) staan. Hiermee heeft het kabinet bevestigd dat dit advies zwaarwegend en maatgevend is en de VNG verwacht dan ook dat het rijk dit advies zal opvolgen. Op dit moment praten nieuwe coalities in gemeenten over de vertaling van hun plannen naar uitvoering. Gemeenten hebben grote onzekerheid over de financiële situatie vanaf 2028. Het is belangrijk dat het rijk zich ook uitspreekt over een realistisch financieel kader voor de jeugdzorg en zich uitspreekt voor het respecteren van de afspraken rondom de commissie Van Ark zodat we ook vanaf 2028 in ordentelijke financiële en interbestuurlijke verhoudingen terecht komen. In de gemeenteraad van juli 2025 is een besluit genomen over het definitieve pakket aan maatregelen naar aanleiding van de kerntakendiscussie. Het definitieve pakket aan maatregelen is ingevoerd en verwerkt in de begroting 2026-2029. Voor de periode vanaf 2026 ligt de focus op de uitvoering van de gemaakte keuzes en het monitoren van de effecten van de ingevoerde maatregelen. Daarbij wordt periodiek inzicht gegeven in de voortgang , de financiële ontwikkeling en de mate waarin de beoogde doelen worden gerealiseerd. Indien nodig worden op basis van deze monitoring bijsturingsmaatregelen voorgesteld.

In deze kaderbrief wordt een eerste stand van zaken gegeven van de realisatie ingevoerde maatregelen 2026-2029. Vervolgstappen richting begroting 2027-2030 Onze toezichthouder de provincie Utrecht verlangt van gemeenten een sluitende begroting in het eerste jaar (2027) of in het laatste jaar (2030). Met deze cijfers uit de kaderbrief 20272030 voldoen we daar niet aan. In de komende maanden richting de begroting zetten we de volgende stappen die tot een mogelijk sluitende meerjarenbegroting leiden: Uitwerking van plannen voor beperking van de overschrijdingen op het sociaal domein ; Het verwerken van de meicirculaire (incl. besluitvorming herverdeling gemeentefonds) en een raming opnemen van de septembercirculaire algemene uitkering. Als deze stappen niet leiden tot een sluitende meerjarenbegroting , zijn er nog een aantal andere mogelijkheden om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen zoals bijvoorbeeld: Aanvullende maatregelen uit de Niet Doen Lijst Kentakendiscussie 2024-2025 voorstellen en verwerken in de begroting 2027-2030 ; Algemene reserve inzetten als dekking ; Verwerkte ambities en wensen begroting 2026-2029 uitstellen of terugdraaien (renovatie Cultuurhuis , Sporthallen en Schoolgebouwen) ; OZB tarieven extra verhogen.

Geprint op: 04-06-2026 09:37:12 uur

2/5

Financieel beeld 2027-2030 (hoofdstuk 2 Kaderbrief) De meerjarenbegroting 2027-2030 wordt u voor de raadsvergadering van 29 oktober 2026 aangeboden. De onderliggende kaderbrief heeft ten doel de financiële kaders voor deze begroting te schetsen en u daarover te informeren. De beleidsontwikkelingen in deze brief resulteren in het volgende tussentijds financieel beeld: Begrotingsresultaten (x € 1. 000) 2027 2028 2029 2030 Totaal Vaststelling begroting 2026-2029 (raad okt 2025) 310 165 257 257 989 Tussentijdse aanpassingen n. a. v. raadsbesluiten: Toekomstbestendige griffie (raadsbesluit 2 febr 2023) Begrotingsresultaten (incl. tussentijdse raadsbesluiten)

0

0

0

0

0

310

165

257

257

989

Aanpassingen n. a. v. de Kaderbrief 2027-2030: Voorstel beleidsontwikkelingen (hfd 2) Voorstel wijzigingen bezuinigingsmaatregelen (hfd 3)

-545 -63

-705 -63

-749 -63

-347 -63

-2. 346 -252

Verwachte begrotingsresultaten concept kaderbrief

-298

-603

-555

-153-1. 609

+ = begrotingsoverschot - =

begrotingstekort

De kaderbrief laat zien dat voor alle begrotingsjaren er een tekort is variërend van € 153. 000 tot € 603. 000. Bij deze cijfers is alleen voor begrotingsjaar 2027 financieel rekening gehouden met opvang van Oekraïners. De opvang Oekraïners is in 2027 budgettair neutraal verantwoord (uitgaven gelijk aan de inkomsten). Dit is gedaan om een zuiver beeld te geven van de tekorten over alle begrotingsjaren. Onze toezichthouder provincie Utrecht zal bij de beoordeling van onze begroting financieel ook geen rekening houden met die opvang van Oekraïners aangezien deze uitgaven en inkomsten incidenteel zijn. Bij het opstellen van dit voorstel was de meicirculaire 2026 nog niet beschikbaar. Voorafgaand aan de commissievergadering wordt de raad middels een memo geïnformeerd over de effecten van de meicirculaire. Voor een toelichting hierop verwijzen wij naar hoofdstuk 2 van de Kaderbrief. Financiële effecten kerntakendiscussie 2024-2025 (hoofdstuk 3 Kaderbrief) In de gemeenteraad van juli 2025 is een besluit genomen over het definitieve pakket aan maatregelen naar aanleiding van de kerntakendiscussie. Het definitieve pakket aan maatregelen is ingevoerd en verwerkt in de begroting 2026-2029. Voor de periode vanaf 2026 ligt de focus op de uitvoering van de gemaakte keuzes en het monitoren van de effecten van de ingevoerde maatregelen.

Daarbij wordt periodiek inzicht gegeven in de voortgang , de financiële ontwikkeling en de mate waarin de beoogde doelen worden gerealiseerd. Indien nodig worden op basis van deze monitoring bijsturingsmaatregelen voorgesteld. In deze kaderbrief wordt een eerste stand van zaken gegeven van de realisatie ingevoerde maatregelen 2026-2029. Voor verdere toelichting op de voorgestelde maatregelen en ontwikkelingen wordt verwezen naar hoofdstuk 3 van de Kaderbrief. Toelichting dashboard financiële gezondheid 2026 Woudenberg (hoofdstuk 4 en bijlage A Kaderbrief) Jaarlijks wordt bij de Kaderbrief een actualisatie van het dashboard financiële gezondheid Woudenberg bijgevoegd. Dit naar aanleiding van de wens van de gemeente Woudenberg om de financiële gezondheid van de gemeente nu en in de toekomst in beeld te hebben en te houden. Bij de behandeling van de begroting 2024-2027 zijn via een memo bij vijf relevante

Geprint op: 04-06-2026 09:37:12 uur

3/5

indicatoren een target of streefwaarde vastgesteld. Via een jaarlijkse update wordt inzichtelijk gemaakt of bij deze vijf relevante indicatoren de vastgestelde target of streefwaarde is gehaald. De vijf relevante indicatoren zijn: 1. Eigen vermogen (per inwoner) ; 2.Weerstandsratio ; 3. Actualiseren beheer- en investeringsplannen ; 4. Investeringsquote (%) ; 5. Raming (herverdeling) gemeentefonds. De externe deskundige die het Woudenbergse dashboard heeft ontwikkeld , heeft dit voorjaar het dasboard geactualiseerd. In bijlage A bij deze Kaderbrief treft u de geactualiseerde versie , te weten het dashboard financiële gezondheid 2026 , aan. In dit dashboard is nog geen rekening gehouden met de cijfers uit het positieve jaarresultaat 2025. Bij het totaalbeeld en voor de vijf bovengenoemde indicatoren zijn in de bijlage voor een goed vergelijk zowel de actuele scores van 2025 als de scores van 2024 weergegeven. Wij stellen voor Bijlage A. Dashboard financiële gezondheid 2026 Woudenberg voor kennisgeving aan te nemen. Financiële positie Woudenberg (hoofdstuk 5 Kaderbrief) Bij het beoordelen van de financiële positie van de gemeente spelen het weerstandsvermogen en de risico’s een belangrijke rol. In hoofdstuk 5 van de Kaderbrief komen de reservepositie en deze risico’s aan de orde.

We geven aan bij welke reserves en voorzieningen per 1 januari 2026 een mutatie plaatsvindt als gevolg van de jaarrekening 2025 en al genomen raadsbesluiten. Bij een aantal actuele en relevante reserves wordt het verloop voor de komende jaren toegelicht. Daarna komt de reservepositie (reserves beschikbaar voor algemene middelen) en het weerstandsvermogen van de gemeente aan de orde. De risico’s voor de gemeente zijn flink toegenomen t. o. v. de begroting 2026. Deze zijn verwerkt in de risicoparagraaf. De grootste verschuivingen in de risico’s zijn: Netcongestie Hoevelaar fase 3

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigd weerstandscapciteit Ratio weerstandsvermogen

2027 2026 15881434 , , 504 467 , , 315307 , ,

2025 1500 , 267 , 562 ,

2024 905 , 263 , 343 ,

2023 608 , 249 , 244 ,

2022 470 , 263 , 163 ,

2021 248 , 169 , 146 ,

In bovenstaand overzicht zien we de ontwikkeling van het weerstandsvermogen over de periode 2021 tot en met 2027. De cijfers voor de periode 2021-2025 komen uit de jaarrekeningen van de betreffende jaren. Het cijfer van 2026 komt uit de begroting 2026 en het cijfer van 2027 komt uit deze kaderbrief. Vanaf begrotingsjaar 2021 stijgt het weerstandsvermogen van 146 naar 562 , , in begrotingsjaar 2025. Vanaf begrotingsjaar 2026 daalt het weerstandvermogen weer sinds jaren vanwege de toenemende risico’s. Kostenontwikkeling sociaal domein 2026-2027 (bijlage B Kaderbrief) Het overzicht kostenontwikkeling sociaal domein 2026-2027 laat zien dat kosten sociaal domein in 2027 stijgen met € 1. 154. 000 ten opzichte van de begroting 2026-2029. De kosten stijgen vooral als gevolg van autonome groei , loon- en prijsstijgingen. In het financieel beeld 2027-2030 is alleen de stijging voor 2030 , namelijk € 1. 154. e 000 meegenomen. In de begroting van Woudenberg zijn de budgetten van het 1 begrotingsjaar (2027) gebaseerd op lopende prijzen en de overige 3 begrotingsjaren op constante prijzen.

Geprint op: 04-06-2026 09:37:12 uur

4/5

Wij stellen voor Bijlage B. Kostenontwikkeling sociaal domein 2026-2027 voor kennisgeving aan te nemen.

Conclusie Met deze Kaderbrief geven wij u een zo compleet en onderbouwd mogelijk beeld van alle inhoudelijke en financiële ontwikkelingen die van belang zijn voor het financieel meerjarenperspectief van onze gemeente. Wat we nu weten is verwerkt in de Kaderbrief. Communicatie Via een persbericht wordt gecommuniceerd over de Kaderbrief 2027-2030. Bijlage(n) D. nummer

Documentnaam

Geheimhouding

D. 321322 D. 321324 D. 321325 D. 321326

Collegeadvies Kaderbrief 2027-2030 Raadsbesluit Kaderbrief 2027-2030 Kaderbrief 2027-2030 Bijlage A – Dashboard financiële gezondheid 2026 Woudenberg Bijlage B – Kostenontwikkeling sociaal domein 2026-2027

Nee

D. 321327

Actieve openbaarmaking Ja

Burgemeester en wethouders van Woudenberg

Z. D. M. van den Boogaard Secretaris

Geprint op: 04-06-2026 09:37:12 uur

M. Jansen-van Harten Burgemeester

5/5