Gemeente Wijdemeren Jaarrekening 2024 gewaarmerkt
Tekst van het document
De belastingcapaciteit van gemeenten wordt daarom berekend door de woonlasten van een meerpersoonshuishouden in het jaar t = 2025 te vergelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t - 1 = 2024, en dit uit te drukken als percentage. Voor 2025 bedragen de woonlasten voor een gemiddelde woning in Wijdemeren € 1.664,00. Het landelijk gemiddelde woonlastenbedrag is door COELO voor 2024 vastgesteld op € 994,00 (bron: Atlas van de lokale lasten 2024, COELO). Dit resulteert in een percentage van 167%. Dit betekent dat de woonlasten voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden in Wijdemeren 67% hoger liggen dan het landelijk gemiddelde.
69
5.3 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Beleidskader De gemeente draagt wettelijke verantwoordelijkheid voor het beheer van de openbare ruimte. Deze ruimte bestaat in Wijdemeren uit veel water en natuurgebied waarvoor de verantwoordelijkheid bij andere (overheids-)organisaties ligt. De openbare ruimte vertegenwoordigt een grote kapitaalswaarde. Efficiënt en effectief beheer en onderhoud is van groot belang om kapitaalvernietiging te voorkomen. Openbare ruimte algemeen De voornaamste kapitaalgoederen betreffen de wegen, riolering, civiele kunstwerken en beschoeiingen, openbare verlichting, groenvoorziening, speel- en beweegvoorzieningen, straatmeubilair en openbare gebouwen. Het beheer hiervan is complex en begint bij het vastleggen van diverse gegevens in beheersystemen. In deze systemen worden gegevens bijgehouden als materiaal, ouderdom, locatie en staat van onderhoud. Op basis hiervan worden onderhouds- en vervangingsplannen opgesteld en op elkaar afgestemd vanuit een integrale benadering. Deze plannen vormen de input voor de begroting en het investeringsplan. Naast de gemeente zijn ook andere instanties verantwoordelijk voor de openbare ruimte binnen de gemeentegrenzen. Het beleid en beheer van de waterwegen valt merendeels onder verantwoording van het Plassenschap Loosdrecht e.o. en het Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht (Waternet).
Andere betrokken partijen zijn onder andere het Rijk, provincie, Natuurmonumenten, nutsbedrijven en hulpverleningsdiensten. Tevens dragen particulieren als eigenaar/huurder, of d.m.v. participatie steeds meer bij aan het onderhoud van de openbare ruimte. Met deze partijen wordt, vanuit een integrale benadering en verantwoordelijkheid én efficiency, naar samenwerking gezocht in beheer en onderhoudswerkzaamheden. Er is de komende jaren sprake van een aanzienlijke vervangingspiek van de objecten in de openbare ruimte, met de nadruk daarbij op wegen, riolering en beschoeiingen. Dit samen met het achterstallige onderhoud dat in de afgelopen jaren is opgebouwd maakt dat er sprake is van een aanzienlijke opgave voor de gemeente. Kwaliteitsniveaus Het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond- , Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW) onderscheidt diverse kwaliteitsniveaus. De CROW hanteert de in onderstaande tabel weergegeven niveaus groen en wegen, voor de kwaliteitsbepaling van de kapitaalgoederen.
A+
Zeer Goed
Nagenoeg ongeschonden
A B C D
Goed Voldoende Matig Te slecht
Mooi en comfortabel Functioneel Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder Kapitaalvernietiging, functieverlies
De gemeente heeft de kwaliteitsniveaus, voor zover aan de orde, in het beleidsplan integraal beheer openbare ruimte vastgesteld. Dit houdt in dat kwaliteitsniveau C als uitgangspunt geldt voor het beheer van de openbare ruimte, met uitzondering van de lintwegen, dorpskernen, begraafplaatsen en monumentale bruggen waar kwaliteitsniveau B geldt. Het beleidsplan levert de kaders voor de sectorale beheerplannen t.b.v. de uitvoering van het onderhoud. Beleids- en beheerplannen In 2022 is gestart met werken aan een Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte. Dit beleidsplan beschrijft het strategische en financiële kader voor het beheer van de openbare ruimte. De uitwerking van dit
70
beleid is beschreven in sectorale de beheerplannen voor Wegen, Civiele kunstwerken, Openbare verlichting, Bomen & openbaar groen, straatmeubilair en Speel- en beweegvoorzieningen en in het Gemeentelijk water- en rioleringsplan. Deze plannen zijn eind 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 is er gestart met het werken conform deze plannen. Per heden is daarom sprake van onderstaande actuele beleids- en beheerplannen en geplande actualisaties. Onderdeel Beheerplan Actualisatie Wegen Beheerplan Wegen 2024-2028 2028 Riolering Water- en rioleringsprogramma 2023-2027 2027 Civiele kunstwerken Beheerplan Civiele kunstwerken 2024-2027 2027 Openbare verlichting Beheerplan Openbare Verlichting 2024-2027 2027 Openbaar groen Groenbeheerplan 2024-2027 2027 Bomen Beheerplan Bomen 2024-2027 2027 Straatmeubilair Beheerplan Straatmeubilair 2024-2027 2027 Speel- en Beheerplan Speel- en beweegvoorzieningen 20242027 beweegvoorzieningen 2027 Verantwoording lasten en baten De lasten en baten, die voortvloeien uit het onderhoud van de kapitaalgoederen worden op totaalniveau verantwoord in programma 3, Openbare ruimte. In de financiële deel van deze rekening zijn de overzichten ‘Wat gaat het kosten’ en de ‘Openbare ruimte per taakveld’ opgenomen. Investeringsplan De investeringen die de gemeente Wijdemeren de komende jaren wil doen zijn opgenomen in het investeringsplan (IP) 2025-2028.
De basis voor de investeringen is te vinden in het Beleidsplan integraal beheer openbare ruimte met de onderliggende beheerplannen en het Gemeentelijk water- en rioleringsplan. Bij het ramen van de budgetten voor het IP is rekening gehouden met de gestegen prijzen van bouwmaterialen en brandstof. Ook zijn de kosten voor voorbereiding, enginering, toezicht en eigen uren (projectmanagement en advisering) integraal mee geraamd in de budgetten. Wegen Beleidskader Eind 2023 is het Beheerplan wegen 2024-2028 door de gemeenteraad vastgesteld. Sinds 2024 wordt er conform dit plan gewerkt. Hierin is de minimale kwaliteit van de wegen vastgesteld op C-niveau volgens de CROW systematiek, met uitzondering van de lintwegen buiten de bebouwde kom en de wegen in de dorpscentra. Hiervoor is het kwaliteitsniveau op B bepaald. De wegen worden eens per twee jaar geïnspecteerd door een extern bureau (jaarlijks om en om noord en zuid). Op basis van de bevindingen worden de onderhoudsmaatregelen en kosten voor de korte (1-5 jaar) en middellange (6-10 jaar) termijn bepaald. Ook worden waarnemingen en meldingen van bewoners over de staat van onderhoud, meegenomen bij het opstellen van de onderhoudsplannen. Vervolgens worden de onderhoudswerkzaamheden voor de komende jaren in de begroting verwerkt. Dit betreft het regulier klein onderhoud alsook de integrale herinrichtingen/groot onderhoud.
Renovaties van grote wegvakken worden integraal benaderd, waarbij waar nodig en mogelijk ook renovaties van bijvoorbeeld riolering, openbaar groen en/of openbare verlichting worden meegenomen. Per 1-1-2024 is de reserve rationeel wegbeheer omgevormd tot een voorziening groot onderhoud t.b.v. beheer van het huidige areaal. De stand van de reserve groot onderhoud wegen is afgerond € 2.646.000 per ultimo 2024.
71
Financiën Het Beheerplan Wegen is de basis voor de jaarlijks stortingen en onttrekkingen aan de voorzieningen. Voor een overzicht van de lopende en/of voltooide investeringen in projecten waarvan het riool onderdeel is verwijzen wij u naar het kredietoverzicht in het financiële deel van deze jaarrekening. Riolering Beleidskader Eind 2023 is het Gemeentelijk water- en rioleringsplan 2023-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. Sinds 2024 wordt er conform dit plan gewerkt. In het Gemeentelijk Water- en rioleringsplan (WRP) is beschreven hoe uitvoering wordt gegeven aan de gemeentelijke zorgplicht voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Ook ambities en verbetermaatregelen zijn hierin opgenomen. De totale kosten voor de uitvoering inclusief de daarvoor benodigde personele capaciteit en investeringen, zijn gekoppeld aan het rioolrecht voor de komende jaren. De rijksopgave om te komen tot een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte speelt hierin een belangrijke rol. Het gemeentelijk rioolstelsel (inclusief kolken en gemalen) wordt cyclisch gereinigd en geïnspecteerd. Mede op basis van de inspectiegegevens worden onderhoudsplannen opgesteld, waaraan uitvoering wordt gegeven, zo mogelijk integraal zoals bij ‘wegen’ beschreven. De stand van de voorziening GRP bedraagt afgerond € 6.939.000 per ultimo 2024.
Mede op basis van het GRP vinden jaarlijks stortingen en onttrekkingen plaats en wordt het verloop van de voorziening bewaakt. Gewijzigde doorrekening kosten Als onderdeel van de herziening van alle beheerplannen heeft er in 2023 een herziening plaats gevonden van het IP op de rioleringen. De afschrijvingen op de investeringen start vanaf het jaar volgend op de ingebruikname. De rentelasten lopen parallel aan de uitvoering van de werkzaamheden. De kapitaallasten worden verwerkt in de tarieven van de rioolheffing. Indien lagere tarieven rioolheffing worden toegepast, vindt onttrekking aan de voorziening WRP plaats. Zie ook de begroting ‘Stand en verloop van Reserves en Voorzieningen’. Civiele kunstwerken Beleidskader Eind 2023 is het Beheerplan civiele kunstwerken 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we conform dit plan gaan werken. Hierin is de programmatische aanpak van het beheer en onderhoud van de bruggen en beschoeiingen in gemeente Wijdemeren beschreven. Voor het beheer en onderhoud van de bruggen heeft in 2023 een nieuwe inspectie plaatsgevonden, welke de basis vormde voor bovengenoemd beheerplan. Renovaties of vervangingen worden apart opgenomen in het investeringsplan. Ook de beschoeiingen zijn in 2023 geïnspecteerd, op basis waarvan het benodigde onderhoud en de vervangingen zijn bepaald. Er is gestart met dit onderhoud en de vervangingen.
Dit loopt door in de opvolgende jaren (2025 en verder). Ook dit vormt onderdeel van het beheerplan civiele kunstwerken zoals eerder genoemd. Het beheer en onderhoud wordt conform dit plan uitgevoerd. Op basis van de uitgevoerde inventarisatie is gebleken dat sprake is van een aanzienlijke achterstand in onderhoud van vooral de beschoeiingen. In het door de raad vastgestelde krediet is rekening gehouden met het terugdringen van deze achterstanden in de jaren vanaf 2024. Hiermee is gestart in 2024 en dit proces loopt door in de opvolgende jaren (2025 en verder).
72
Openbare verlichting Beleidskader Vanaf 2018 tot en met 2023 zijn de lichtmasten en armaturen/lampen onderhouden en duurzaam vervangen op basis van technische levensduur, conform het toen geldende ‘Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025’. Eind 2023 is het nieuwe Beheerplan Openbare verlichting 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. Vanaf 2024 wordt er conform dit plan gewerkt. Hierin is de programmatische aanpak van het beheer en onderhoud van de openbare verlichting in gemeente Wijdemeren beschreven. Vanaf 1 januari 2024 is er een nieuwe marktpartij gecontracteerd die het beheer en onderhoud van de verlichting uitvoert. De gemeente heeft hierbij een regisserende en faciliterende rol. Groenvoorziening Beleidskader Eind 2023 zijn het Groenbeheerplan 2024-2027 en het Beheerplan bomen 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. Hiermee wordt nu gewerkt. Het minimale kwaliteitsniveau van het openbaar groen is door de raad vastgesteld op C-niveau, met uitzondering van de dorpskernen, de lintwegen en de begraafplaatsen waar Bniveau gehanteerd wordt. De inrichting van het openbaar groen is sober en onderhoudsarm. Bewoners en bedrijven krijgen vervolgens de gelegenheid om door middel van participatie een andere inrichting en hoger kwaliteitsniveau te kiezen.
Hier tegenover staat dat de bewoners en bedrijven dan zelf voor het beheer en onderhoud van het betreffende groenvak zorgen. Het bomenbeleidsplan is in 2012 vastgesteld en is bepalend voor de wijze waarop het planmatige boombeheer wordt uitgevoerd. In 2019 heeft een evaluatie van het beleidsplan bomen plaatsgevonden en besproken met de raad. Jaarlijks wordt 1/3 van het totale bomenbestand met een BVC-inspectie (Boom Veiligheid Controle) conform de HIOR(Handboek Inrichting Openbare Ruimte)en het Handboek Bomen van de Stichting Norminstituut Bomen gecontroleerd. Dit vormt de basis voor het bepalen van de onderhouds- werkzaamheden voor het komende onderhoudsseizoen. Het financieel kader is hierbij leidend. Speel- en beweegvoorzieningen Beleidskader Het regulier onderhoud aan de speelvoorzieningen werd tot eind 2023, toen het nieuwe beleids- en beheerplan werden vastgesteld, conform de kaders uit de Nota openbare speelvoorzieningen 2014-2019 uitgevoerd. In 2017 heeft de raad het ‘Uitvoeringsplan spelen 2017-2024’ vastgesteld waarin tot verminderen, samenvoegen en omvormen van alle speelplaatsen is besloten. De uitvoering van dit plan verloopt conform planning en loopt tot 2024 door. De stortingen in de reserve speeltoestellen, waartoe eerder was besloten om ook op langere termijn over voldoende onderhouds- en vervangingsmiddelen te beschikken, is vanaf 2021 gestaakt.
Eind 2023 is het beheerplan Speel- en beweegvoorzieningen 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 is gestart met werken conform dit plan. In dit plan is het speelvoorzieningen areaal in kaart gebracht en zijn de in de planperiode noodzakelijke onderhouds- en vervangingswerkzaamheden bepaald. Dit plan is feitelijk een vervolg op het eerder genoemde Uitvoeringsplan spelen 2017-2024. Straatmeubilair Beleidskader In 2023 heeft er een inventarisatie van het aanwezige straatmeubilair (met name bebording, banken, prullenbakken, etc.) plaatsgevonden. Op basis hiervan is er een beheerplan opgesteld. Eind 2023 is het beheerplan straatmeubilair 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. Er is gestart met werken conform dit plan. In dit plan is het areaal aan straatmeubilair in kaart gebracht en zijn de in de planperiode noodzakelijke onderhouds- en vervangingswerkzaamheden bepaald. Het is de eerste keer dat gemeente
73
Wijdemeren voor dit beheerdomein een beheerplan heeft opgesteld. In de komende jaren zal dit beheer verder verfijnd en geoptimaliseerd worden. Gebouwen Beleidskader Het financieel herstelplan, MJOP (meerjarenonderhoudsplan) en het Gemeentehuis. Verkoop vastgoed/MJOP De procedures voor de verkoop van vastgoed zijn, voornamelijk door juridische aspecten, trajecten die veel tijd in beslag nemen. Het gebouw aan de Oud-Loosdrechtsedijk 2 is reeds gegund. Echter, het transport bij de notaris heeft nog niet plaatsgevonden. De verwachting is dat dit in het tweede kwartaal van 2025 zal plaatsvinden. Het verkooptraject van het pand van de voormalige Terpstraschool is inmiddels gestart. Om beter inzicht te krijgen in de structurele financiële effecten van het maatschappelijk vastgoed, is het geactualiseerde meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor de gemeentelijke gebouwen door de raad vastgesteld en aangescherpt op basis van het coalitieakkoord.
74
5.4 Paragraaf 4 Financiering Treasury Treasury is een bedrijfsproces dat erop is gericht de financiering- en het kasstroommanagement (cashflow) te optimaliseren en te waarborgen dat de gemeente tegemoet kan komen aan haar verplichtingen aan schuldeisers. De uitvoering van de treasury vindt zijn weerslag in de paragraaf financiering die in de begroting en de jaarrekening wordt opgenomen. In de begroting behandelt de paragraaf de plannen van het treasurybeleid. In de jaarrekening gaat de paragraaf in op de resultaten van het treasurybeleid
Kasgeldlimiet
1. Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal 1 januari (=grondslag) Kasgeldlimiet in procenten van de grondslag Kasgeldlimiet in een bedrag 2. Omvang vlottende korte schuld Schulden in rekening-courant Opgenomen gelden korter dan 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld Totaal vlottende schuld
2024
78.174.113 8,50 6.644.800
0 0 0 0
3. Vlottende middelen Tegoeden in rekening courant Contante in kas Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar Totaal vlottende middelen
346.871 1.001 16.510.763 16.858.635
4. Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld Totaal vlottende middelen Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
0 16.510.763 6.644.800 23.155.563
Juist voor korte financiering (tijdelijke liquiditeitstekorten voor lopende uitgaven opvangen) geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn. Fluctuaties in de korte rente hebben direct een relatief grote impact op de rentelasten. In 2024 is er veel minder geïnvesteerd dan in de primitieve begroting 2024 is geraamd. Het overschot aan liquide middelen is voor een beperkt gedeelte uitgeleend aan andere gemeenten en het restant is in het kader van schatkistbankieren tijdelijk gestort op een bankrekening van het Rijk. Door middel van de kasgeldlimiet wordt een grens gesteld aan de mogelijkheid om lopende uitgaven kort te financieren, en daarmee wordt dan het eventueel aanwezige risico beperkt. De kasgeldlimiet wordt bepaald op basis van een door het Rijk vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Jaarlijks wordt de gemiddelde korte financiering getoetst aan de kasgeldlimiet. De provincie houdt hierop toezicht.
75
Intern wordt dit per kwartaal getoetst om de liquiditeitspositie goed in de gaten te houden. Voor 2024 is de kasgeldlimiet vastgesteld op € 6.644.800 . Dit is 8,5% van het begrotingstotaal € 78.174.113. Renterisico Onder renterisico wordt verstaan de mate waarin het saldo van rentelasten en rentebaten verandert door wijzigingen in het rentepercentage voor zowel de korte als voor de lange financiering. Het is de bedoeling grote fluctuaties in de rentelasten, die mogelijk consequenties hebben voor de financiële positie, te vermijden. De Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) geeft twee verplichte richtlijnen voor de bewaking en beheersing van renterisico’s: de kasgeldlimiet voor korte financiering (< 1 jaar) en de renterisiconorm voor de lange financiering. Renterisiconorm Lange financiering vormt een integraal onderdeel van het lange termijn investeringsbeleid. Het toezicht op de renterisico’s is van tevoren goed beheersbaar. Dit kan worden bereikt door informatie over rente en leningen actueel en transparant te krijgen. Verder is het van groot belang om een spreiding van looptijden in de leningenportefeuille te realiseren. Het renterisico uit hoofde van renteherzieningen en herfinanciering van leningen wordt dan in voldoende mate beperkt. Het rijk heeft een renterisiconorm van 20% vastgesteld.
Dat wil zeggen dat er 20% renterisico mag worden gelopen over het begrotingstotaal van de lasten. Het renterisico van € 78.174.113 geeft voor de gemeente Wijdemeren een ruimte van € 15.635.000.
Renterisiconorm
2024 (bedragen x € 1.000)
1.Renteherziening Renteherziening op vaste schuld o/g Renteherziening op vaste schuld u/g Netto renteherziening op vaste schuld 2. Mutatie vaste schuld Nieuwe aangetrokken vaste schuld Nieuwe verstrekte lange leningen Netto nieuw aangetrokken schuld 3. Betaalde aflossingen 4. Herfinanciering (laagste van 2 en 3) 5. Renterisico op vaste schuld (1+4) 6. Renterisiconorm Begrotingstotaal (lasten) Percentage Renterisiconorm 7. Toets renterisiconorm Renterisiconorm Renterisico op vaste schuld (1+4) Ruimte
0 0 0 0 283 0 2.733 2.733 2.733 78.174 20 15.635 15.635 2.733 12.902
76
Kasbeheer Om de kosten van het geldstromenbeheer te beperken dient het liquiditeitsgebruik beperkt te worden door de geldstromen op elkaar af te stemmen. Hierbij dient er op te worden toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen. Met de BNG is daarvoor in 2019 een raamovereenkomst gesloten. Volgens deze raamovereenkomst wordt tot een bedrag van € 1,8 miljoen krediet in rekening-courant verstrekt. Debiteurenrisicobeheer Alleen in de gevallen waarin de invordering niet (meer) mogelijk bleek te zijn, is tot afboeking wegens oninbaarheid overgegaan. In 2024 is voor € 55.000 aan debiteuren als oninbaar afgeboekt. Dit was in 2023 nog € 104.000. De dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren bedraagt in deze rekening € 54.000. Per ultimo 2024 is de omvang van de voorziening voor dubieuze debiteuren € 426.000 (2023 eveneens € 426.000. De voorziening dubieuze debiteuren 2024 bestaat voor € 249.000 uit de belasting debiteuren en voor € 177.000 uit overige debiteuren. Intern liquiditeitenrisicobeheer De interne liquiditeitenrisico’s worden gebaseerd op een meerjarige liquiditeitenplanning.
Financieringspositie
Bedragen x € 1.000
Te financieren boekwaarde activa Financieringsmiddelen: Stand Reserves Resultaat 2024 voor bestemming Stand Voorzieningen
Prim. begr. 2024 Situatie per 1-1 85.483
Rekening 2024 Situatie per 31-12 77.781
12.671 0 15.772
17.297 1.626 25.406
Stand Vreemd vermogen lang (incl. waarborgsommen)
55.221
45.987
Financieringstekort/overschot
-1.819
12.535
Het totaal van de aangegane onderhandse geldleningen per 1 januari 2024 van € 48,72 miljoen is verdeeld over 9 leningen. Van de geldleningen zijn er 5 afgesloten bij de Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG). Eén lening is aangegaan met de Nederlandse Waterschapsbank, twee met de provincie Noord-Brabant en een met Aegon. In 2022 is één nieuwe lening afgesloten bij de Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG), waarbij de storting van de lening in 2023 heeft plaatsgevonden. De looptijd van deze nieuwe lineaire lening is 40 jaar, rentepercentage 1,13%. In 2024 is een bedrag van 2,73 miljoen afgelost op de langlopende leningen.
Mutaties in leningenportefeuille: bedragen x € 1.000,-
2024
Stand per 1 januari 2024 (exclusief waarborgsommen) Nieuwe leningen/waarborgsommen Reguliere en vervroegde afslossingen Stand per 31 december 2023
48.718 0 -2.733 45.985
77
Renteresultaat 2024
Ontwikkeling rente: bedragen x € 1.000,-
2024
Rentelasten Langlopende leningen Rentelasten kort geld Rentebaten Langlopende leningen Rentebaten kort geld Totaal saldo
550 2 0 -670 -118
De rentelasten lang hebben betrekking op de aangetrokken langlopende leningen. In 2024 is er voor € 2.000 aan rente betaald voor kort geld. De rentebaten hebben betrekking op leningen woningbouw, weggezette kortlopende leningen naar andere gemeenten en ontvangen rentebaten in het kader van schatkistbankieren.
78
5.5 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Het voorgenomen besluit van de gemeenteraad om te komen tot een bestuurlijke fusie met de gemeente Hilversum per 1 januari 2027, en ambtelijk te fuseren per 1 januari 2026, geeft richting aan de (ambtelijke) organisatie van de komende jaren. Rekening houdend met de kaders van het financieel herstelplan moeten we zorgen dat de organisatie klaar is om over te gaan naar een nieuwe organisatie. Dit betekent dat Wijdemeren:
Uitvoering geeft aan de wettelijke taken. De afspraken uit de bestuurlijke opgaven nakomt. De afgesproken dienstverlening aan inwoners en ondernemers levert. De interne werkprocessen op orde brengt.
Het opgestelde plan van aanpak voor de fusie biedt voldoende handvaten om dit tot uitvoering te brengen. Bij de op malisering van de organisa e gaan we inze en op een snelle verbinding met de gemeente Hilversum. Vooruitlopend op het defini eve besluit op 27 maart 2025 hielden we al zoveel mogelijk rekening met de nieuwe situa e. Wendbaar, flexibel en slim Tot de fusie blij het MT van Wijdemeren vasthouden aan de uitgangspunten ‘wendbaar, flexibel en slim’. Bij het invullen van vacatures en het inpassen van nieuwe taken vragen we ons af: doen we het zelf, doen we het samen met de nieuwe organisa e, kan de nieuwe organisa e de taak alvast voor ons uitvoeren of besteden we de taak uit? Bij de investeringen op het gebied van bijvoorbeeld ICT is hiermee al rekening gehouden. Alleen noodzakelijke middelen die ingezet kunnen worden in de nieuwe organisa e zijn aangescha , zoals laptops en mobiele telefoons. Andere middelen – zoals servers en dataopslag – worden niet gekocht, maar geleased. Onze medewerkers zijn ons belangrijkste kapitaal Onze medewerkers hebben in voorgaande jaren niet al jd de aandacht gekregen die ze nodig hadden en die ze verdienden. Hierdoor zijn er vacatures ontstaan en was het verzuimpercentage hoger dan gemiddeld. Om deze situa e te verbeteren, zijn in 2024 een aantal externe teammanagers vervangen door vaste medewerkers.
En dankzij een grote wervingsac e is de verhouding interne en externe medewerkers nu beter in balans. Hiermee is de aandacht voor onze medewerkers verbeterd. Iedere medewerker hee tweemaal per jaar een GROW-gesprek waarbij zaken als werkplezier, werkdruk, resultaten en ontwikkelmogelijkheden aan de orde komen. Ook is er begonnen met het wegwerken van digitaliseringsachterstanden op de personeelsadministratie. Alleen wanneer het niet mogelijk bleek om vaste medewerkers in dienst te nemen, zijn er inhuuropdrachten uitgezet via een vaste partij. Dit om de rechtmatigheid op gebied van inkoop en aanbesteding te borgen. Ook is er begonnen met het wegwerken van digitaliseringsachterstanden op de personeelsadministratie. Investeren in de organisatie De raad heeft met het opnemen van een stelpost Organisatieontwikkeling in 2024 (incidenteel en structureel) middelen vrijgemaakt om de organisatie verder te versterken. De raad heeft daarbij de opdracht gegeven om de benodigde investeringen in de organisatie duidelijk uiteen te zetten. De provincie Noord-Holland heeft aangegeven dat de investering in de organisatie voor hen een harde randvoorwaarde is voor het vertrouwen in de realisatie van het financieel herstelplan/kadernota.
Financiële stand van zaken stelposten uit financieel herstelplan In de begroting 2024 zijn diverse maatregelen opgenomen om de begroting structureel in evenwicht te krijgen. Het merendeel van deze maatregelen zijn in de loop van 2024 ingevuld. In de voorjaarsnota en de najaarsnota is de stand van de invulling van maatregelen weergegeven. Naar aanleiding van de coalitieonderhandelingen zijn diverse stelposten die in het kader van het financieel herstel waren op genomen teruggedraaid of verlaagd. Hieronder treft u een actueel overzicht aan van de stand van zaken van de financiële taakstellingen:
79
Voortgang financieel herstel 2024
Begroot
Taakstellende bezuiniging sociaal domein (structureel) Ombuigingen sociaal domein (afdeling inwoners )( incidenteel) Maatregelen Bedrijfsvoering (structureel) Maatregelen Bedrijfsvoering (incidenteel) Maatregelen afdeling Omgeving (structureel) Maatregelen afdeling Omgeving (incidenteel) Taakstellende maatregelen overhead Verkoop vastgoed gemeente (lagere kap.lst, onderhoud etc) OZB (Water) toeristenbelasting
0 -250 42 -550 -520 -490 200 100 468 500
Saldo voortgang financieel herstel 2024
-500
Gereali- Aanpassing seerd begroot 2024 bedrag 2024 0 0 -148 42 -550 -520 -490 100 100 468 493 90 -505
90
Niet gerealiseerd 2024 0 -102 0 0 0 0 100 0 0 -83 0 -85
Toelichting Sociaal Domein Voor 2024 was eenmalig € 250.000 beschikbaar gesteld voor het uitwerken van maatregelen om de taakstelling van € 515.000 vanaf 2025 in te vullen. De oorspronkelijke taakstelling van een structureel bedrag van € 515.000 op het Sociaal Domein is bij de coali eonderhandelingen verlaagd tot € 0,- in 2025 en € 200.000 vanaf 2026. Van het budget van € 250.000 in 2024 is € 148.000 besteed. Bij de kadernota 2026 worden concrete voorstellen gedaan om de taakstelling van € 200.000 vanaf 2026 structureel in te vullen. Taakstellende maatregelen overhead Voor 2024 is een deel van de taakstelling op de overhead (€ 100.000) niet gerealiseerd. Bij de voorjaarsnota 2025 wordt een concreet voorstel gedaan om de taakstelling op de overhead volledig en structureel te realiseren. Verkoop Vastgoed De procedures om te komen tot verkoop van vastgoed zijn vanwege, voornamelijk juridische aspecten, trajecten van een lange adem. Ten opzichte van de najaarsnota 2024 is er nog geen verandering of voortgang geboekt. De financiële taakstelling voor 2024 is incidenteel gerealiseerd door hogere opbrengsten van grondverkopen. (Water)toeristenbelas ng en forensenbelas ng In de begroting 2024 is naar aanleiding van het herstelplan de raming met € 500.000 opwaarts bijgesteld. In de najaarsnota 2024 is de raming met € 90.000 afgeboekt.
Op realisatiebasis blijkt dat naast de bijgestelde ramingen toch een voordelig effect is ontstaan van € 87.000 bij de forensenbelasting en € 4.000 nadeel bij de (water-)toeristenbelasting. Dit betekent dat in 2024 de taakstelling van € 500.000 bijna geheel gerealiseerd is op € 7.000 na.
80
Afdeling bedrijfsvoering Financiën Het team financiën is aangevuld met externe inhuur. De externe inhuur blijft tot aan de ambtelijke fusie zodat de continuïteit van de werkzaamheden gewaarborgd is. Een goede inpassing in systemen en werkwijzen van en met de gemeente Hilversum is van groot belang. Met name het financieel vervlechten wordt een tijdrovende en cruciale taak in het fusieproces. Communicatie Om de organisatie beter bij de organisatieontwikkelingen te betrekken, zijn verschillende (digitale) enquêtes gehouden. De resultaten vormden de basis voor een nieuwe interne communicatiestrategie. Dit heeft geleid tot aanpassingen in het introductieprogramma voor nieuwe medewerkers, extra berichten op het intranet, sessies over interne processen rondom onder andere (beleids)stukken schrijven en betere ondersteuning aan het management. Door de afgesproken extra inzet van 1 fte is de interne communicatie verbeterd. HRM & ondersteuning bestuurlijke processen Het E-HRM (personeelsadministratiesysteem AFAS) is verder geoptimaliseerd. Hierdoor was het voor het eerst mogelijk om maandrapportages op te stellen met daarin managementinformatie op het gebied van formatie/bezetting, inhuur en verzuim. Het werving- en selectieproces wordt inmiddels digitaal ondersteund. De verwachte afname van benodigde fte’s binnen het HR-team is niet uitgekomen.
Met het oog op de naderende herindeling is hier juist extra in geïnvesteerd. Digitalisering Als gevolg van steeds verdergaande digitalisering krijgen de medewerkers van ons archief minder werkzaamheden. De formatie is in 2024 met 1 fte afgenomen. Deze taakstelling is hiermee in 2024 ingelost. Management In 2023 is het management van de organisatie op orde gebracht en de nieuwe hoofdstructuur, bestaande uit drie afdelingen, is vastgesteld. In 2024 is de fijnstructuur (van de teams) bepaald. Uitgangspunt hierbij was om deze inrichting met kortere lijnen en dus minder teamleiders te realiseren. Dit betekent een structurele bezuiniging van € 420.000,- met ingang van 2025. Daarnaast verhogen we waar nodig de inzet op uitvoerende taken. Informatisering en automatisering We hebben te maken met een samenleving die steeds digitaler wordt. Gemeenten staan als overheidsorganisatie het dichtst bij de samenleving. Voor een goede dienstverlening van de gemeente is een adequate informatievoorziening en automatisering (I&A) van cruciaal belang. In alle gemeentelijke processen speelt I&A een belangrijke rol. Onze inzet is erop gericht de primaire processen optimaal te ondersteunen met een goede informatievoorziening. In december 2024 is de nieuwe gemeentelijke website in gebruik genomen. De website voldoet nu aan de minimale eisen met betrekking tot digitale toegankelijkheid.
Het achterstallig onderhoud op de ICT-middelen is in 2024 ingelopen. Alle ICT-platforms zijn nu vervangen (netwerk, servers, dataopslag). Alle medewerkers zijn inmiddels voorzien van een laptop en mobiele telefoon. Het bedrijfsrisico op dataverlies en uitval van systemen is hiermee geminimaliseerd en weer teruggebracht naar normale proporties. De vervanging van hardware is gefinancierd uit investeringsmiddelen die in eerdere jaren hiervoor ter beschikking zijn gesteld. Deze middelen bleken hiervoor voldoende.
81
Privacy en informatiebeveiliging In 2024 is de personele bezetting op dit gebied op orde gebracht door het aanstellen van een privacy officer en information security officer binnen de formatie (en het budget) van team ICT. In 2024 is het beleid verder aangescherpt en geactualiseerd. Dit mede op basis van verscherpte wet- en regelgeving. Concrete maatregelen zijn uitgevoerd om het bewustzijn binnen de organisatie te verhogen. Er zijn een tiental datalekken intern gemeld en deze zijn adequaat verwerkt. Ook bij de vervanging van de ICT-middelen is rekening gehouden met de vernieuwde (en in 2025 nog komende) aangescherpte richtlijnen op dit gebied. Formatie ambtelijke organisatie De toegestane formatie van de ambtelijke organisatie (excl. griffie) is per 31 december 2024 213,24 fte. De huidige daadwerkelijke bezetting is op dat moment 173,67 fte. De vacatureruimte van 39,57 fte wordt voor een groot deel via inhuur ingevuld. Vanuit het financieel herstelplan is conform het vastgestelde amendement een bedrag van € 1,6 miljoen als stelpost beschikbaar gesteld voor tijdelijke en waar nodig structurele organisatieversterking. Als nadere uitwerking inzake de concrete inzet van stelpost is een organisatieherstelplan opgesteld door het college. Het besluit van de gemeenteraad om te komen tot een bestuurlijke fusie geeft richting aan de (ambtelijke) organisatie van de komende jaren.
Rekening houdend met de kaders van het financieel herstelplan moeten we zorgen dat de organisatie klaar is om over te gaan naar een nieuwe organisatie. Dit betekent dat Wijdemeren binnen de kaders van het financieel herstelplan: Uitvoering geeft aan de wettelijke taken. De afspraken uit de bestuurlijke opgaven nakomt. De afgesproken dienstverlening aan inwoners en ondernemers levert. De interne werkprocessen op orde brengt. Dit zorgt ervoor dat onze organisatie straks klaar is voor de vorming van een nieuwe gemeente. Dat hoeven we niet alleen te doen. Wanneer de nieuwe fusiepartner(s) bekend is/zijn, kunnen we hiervoor samen optrekken met onze partner of we kunnen alvast organisatieonderdelen uitwisselen. Rechtmatigheidsverantwoording Sinds boekjaar 2024 is de gemeente verplicht om zelf een rechtmatigheidsverantwoording op te stellen. Hiermee legt het college zelfstandig verantwoording af in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt, indien nodig, nadere toelichting gegeven op de afwijkingen. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium heeft betrekking op de grenzen van de baten en lasten in de geautoriseerde begroting. Omdat alle afwijkingen acceptabel zijn, wordt hier geen nadere toelichting gegeven.
We verwijzen naar de toelichting op de baten en lasten per programma. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving, zoals de aanbestedingswet. In dit kader zijn over 2024 een aantal onrechtmatigheden geconstateerd. We lichten deze toe per categorie. Inhuur en detachering (1.378.000 euro) Op enkele dossiers is sprake van opdrachten die conform de opdrachtwaarde Europees aanbesteed hadden moeten worden, waarbij dat niet is gebeurd. Vooraf is in deze gevallen geen raming gemaakt van de bestedingen en de omvang van de bestedingen is niet pro-actief bewaakt gedurende de looptijd. De meeste opdrachten zijn inmiddels afgerond of er is actie ondernomen met een voortijdige beëindiging. Daarnaast is het beleid voor alle bestaande inhuur aangescherpt, ook in verband met de nadere fusie.
82
Onderhoud (262.000 euro) Dit betreft onrechtmatige verlengingen of onvolkomenheden in de aanbestedingsprocedure. De opdrachten zijn opnieuw aanbesteed of er is actie op ondernomen door middel van het aanscherpen van de aanbestedingsprocedure. ICT (602.000 euro) Dit betreft doorlopende onrechtmatigheden waar op dit moment geen actie op kan worden ondernomen. Overig (348.000 euro) Dit betreft drie doorlopende onrechtmatigheden en een reeds afgeronde opdracht. In twee gevallen gaat het om verzekeringen waarbij geen optimaal zicht is op de bestedingen. Daarnaast zijn er 58 afwijkingen ten opzichte van de Gids Proportionaliteit. In deze gids staan aanbevelingen over de te volgen inkoopprocedure in relatie tot de opdrachtwaarde. Afwijkingen hiervan zijn niet onrechtmatig, maar veelvuldig afwijken moet wel vermeld worden. Heel concreet betekent dit dat in veel gevallen waar op basis van de opdrachtwaarde een meervoudig onderhandse aanbevolen wordt, de opdracht enkelvoudig is gegund of niet meer achterhaald kan worden op welke wijze de opdracht is gegund. Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium Het misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium heeft betrekking op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en eigendommen bij financiële beheershandelingen. Er zijn geen afwijkingen gesignaleerd.
83
5.6 Paragraaf 6 Verbonden partijen De gemeente werkt samen met verbonden partijen, andere gemeenten en andere partijen om invulling te geven aan haar publiekrechtelijke taken en om haar maatschappelijke doelen te kunnen bereiken. Er is sprake van een verbonden partij wanneer de gemeente een financieel en bestuurlijk belang heeft in de samenwerking. Bij alleen een bestuurlijk belang of alleen een financieel belang is geen sprake van een verbonden partij. De samenwerking is dan bijvoorbeeld gebaseerd op een overeenkomst (opdracht en/of samenwerking), een incidenteel gezamenlijk belang (hierbij kan worden gedacht aan het regionaal aanbesteden van in te kopen producten of diensten of de samenwerking op diverse onderdelen met de gemeente Hilversum). De gemeente Wijdemeren is aandeelhouder in twee andere partijen zonder verantwoordelijk te zijn voor eventuele tekorten: dit zijn de BNG Bank en drinkwaterbedrijf Vitens. Organisatievormen van een verbonden partij zijn:
Gemeenschappelijke regeling (publiekrechtelijk) Regeling tussen gemeenten en/of provincie(s) Deelname in een stichting B.V. of N.V. (privaatrechtelijk) Een publiek- private samenwerking
In deze paragraaf wordt het doel van deze samenwerkingen en een overzicht van de verbonden partijen weergegeven. De verbonden partijen zijn gerangschikt naar omvang van de financiële bijdrage (van groot naar klein). Per partij is onder andere de volgende informatie opgenomen:
De wijze waarop de gemeente Wijdemeren een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; De bijdrage van de gemeente aan de verbonden partij in 2024; De stemverhouding; De verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar; De verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; De eventuele risico’s.
Rol van de raad De afgelopen jaren zijn er diverse ontwikkelingen geweest in de samenwerkingsverbanden van de gemeente, waaronder de omzetting van de regionale samenwerking voor de gemeentelijke belastingen naar een dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Hilversum. In een samenwerking met meerdere partijen wordt de individuele invloed van de gemeente minder. Een gedeeld belang om te gaan samenwerken kan betekenen dat op onderdelen moet worden ingeleverd en/of losgelaten. Een organisatie op afstand vraagt een andere sturing. Een niet onbelangrijk aspect daarbij is dat de verbonden partijen van de gemeente onderling zeer verschillen. Te denken is daarbij aan verschillen in aantal deelnemers, omvang, belangen en wel of geen wettelijke verplichting(en). Deze verschillen maken het niet eenvoudig om als raad overzicht te houden op de verbonden partijen van de gemeente, wat precies wordt beoogd en welke rol de raad daarin vervult. Een vraag die dan ook met enige regelmaat door raadsleden, maar ook accountants, wordt gesteld, is de vraag over welke sturingsinformatie een gemeente beschikt en op welke wijze de gemeente (de raad) invloed kan uitoefenen op het beleid van de verbonden partij. Met de invoering van de WGR (Wet Gemeenschappelijke Regelingen) is het toezicht op verbonden partijen beter gereguleerd.
84
Regio Gooi en Vechtstreek
Naam VP
Regio Gooi en Vechtstreek
Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang
5, 6 1 Bussum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Uitvoering regionale taken en behartiging deelnemende gemeenten op de gebieden waaronder WMO, jeugdzorg, GGD, afvalinzameling en energietransitie De Regio kan voor de gemeenten de navolgende taken uitvoeren: belangenbehartiging/lobby; delen kennis, capaciteit en deskundigheid; bevorderen onderlinge afstemming; visieontwikkeling; verwerving van budgetten; beleidsvoorbereiding; inkoop en contractbeheer; gezamenlijk beheer. Regionale samenwerkingsagenda: Op basis van de door de gemeenteraden vastgestelde speerpunten voor de Regionale Samenwerkingsagenda (2023 - 2026) wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. De gemeente Wijdemeren heeft bevoegdheden aan de Regio overgedragen voor: a. het verlenen van ambulancezorg op grond van de Tijdelijke wet ambulancezorg en de uitvoering van het ambulancedeel in de meldkamer die gemeenschappelijk met politie en brandweer wordt beheerd; b. de uitvoering van hoofdstuk 10 van de Wet milieubeheer inzake afvalstoffen, voor zover deze aan gemeenten is opgedragen, met uitzondering van het bepaalde over afvalwater; c.
de uitvoering van de artikelen 2 (algemeen), 5 (jeugdgezondheidszorg), 5a (ouderengezondheidszorg) 6 lid 1 (algemene infectieziekte bestrijding), 15 (beschikbaarstelling deskundigheid) en 15a (vaststelling meldcode signalen huiselijk geweld en kindermishandeling) van de Wet publieke gezondheid. d. De Regio is voor de gemeenten belast met de uitvoering van het Advies en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling Gooi en Vechtstreek als bedoeld in het bepaalde bij of krachtens hoofdstuk 4 van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). Programma 5 Sociaal domein, programma 3 Openbare ruimte, programma 4 Economische zaken, recreatie en toerisme, programma, programma 6 Natuur en milieu en programma 7 Ruimtelijke ontwikkeling. Zie ontwikkelingen/veranderingen in het belang Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren en Eemnes (partieel). Elk lid heeft 1 stem in het AB. AB: een wethouder per gemeente, DB: drie wethouders. Wethouder G. Zagt neemt deel in het AB, Wethouder G. Zagt is voorzitter AB-portefeuille Economie en Innovatie. In 2024 is een tweede strategische samenwerkingsagenda met de provincie opgesteld. Met deze agenda sturen provincie en regiogemeenten integraal op de gedeelde gebiedsopaven in Gooi en Vechtstreek.
Taken
Bevoegdheden
Link met programma
Beleidsrealisatie Deelnemende partijen en stemverhouding Bestuurder(s)
Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang
In 2024 is er meer helderheid over het accommodatiebeleid van de Regio. Dit is onder andere een strategische heroriëntatie op haar huisvesting. Daarbij wordt met name gekeken naar het gehele huisvestingsopgaven van de GAD. Zo is het verplaatsen van de vestiging van de GAD op de Hooftlaan wenselijk is gezien de binnenstedelijke locatie. Daarnaast voldoet het scheidingsstation Bussum niet
85
Naam VP
Regio Gooi en Vechtstreek meer aan de eisen van deze tijd. Aan de hand van scenario’s wordt verkend welke mogelijkheden er zijn om deze opgave voor de GAD te realiseren. Hierbij wordt continu gekeken naar mogelijke andere maatschappelijke partners zoals onder andere diensten van de Regio (RAV en Vervoer), de Tomin-groep en de gemeenten.
Risico’s
Risico score
Een overkoepelende opgave is om de kansen van de transities te pakken, slim te bundelen en de omgeving zorgvuldig te begeleiden op de weg naar een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Opgaven waar aan gedacht kunnen worden zijn onder andere; voedselproductie, wonen, klimaatverandering, hoge inflatie, wonen en zorg. Zo is er ook het regeerakkoord met tal van afspraken. Hierbij kan gedacht worden aan energietransitie, woningmarktcrisis en mobiliteit. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: hoog
Balans
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
Eigen vermogen Vreemd vermogen Bestemming Rekeningresultaat Restitutie aan Gemeenten Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente
16.321.000 58.899.000 0 0 0 107.853.000 6.243.086
15.895.000 59.408.000 0 0 0 107.342.000 6.313.936
15.744.000 58.474.000 0 0 0 107.556.000 6.387.341
15.743.000 55.484.000 0 0 0 107.300.000 6.397.155
Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek Naam VP
Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek
Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang
2 2 Hilversum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Op basis van de Wet Veiligheidsregio (Wvr) is de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek opgericht Brandweerzorg, geneeskundige zorg, bevolkingszorg en rampenbestrijding en crisisbeheersing. Ter uitvoering van genoemde taken Programma 2 Veiligheid Zie ontwikkelingen/veranderingen in het belang Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren. Elk lid heeft 1 stem in het AB. AB: een burgemeester per gemeente, DB: twee burgemeesters, De Burgemeester van Wijdemeren neemt deel in het AB en DB.
Taken Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie Deelnemende partijen en stemverhouding Bestuurder(s)
86
Financieel belang Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang
Risico’s
Risico score
Het aandeel van de gemeente Wijdemeren bedraagt 2.237.201 euro op een begrotingstotaal van 22.099.958 euro in de regiobegroting 2025. Dit is 10%. De beleidsthema’s voor 2025 zijn: 1) Versterking crisisbeheersing en veiligheidsregio’s; 2) Transitie meldkamer van regionaal naar MiddenNederland; 3) Klimaatbestendig optreden; 4) Verplichtend karakter/Vitale vrijwilligheid; 5) Bekwaam in energietransitie; 6) Duurzaamheid; 7) Goed werkgeverschap; 8) Versterking informatievoorziening; 9) Flexibiliteit; 10) Omgevingswet. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: hoog
Balans
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente
4.324.091 24.968.194 0 31.239.921 2.237.201
3.967.512 22.787.165 0 30.169.254 NB
3.452.512 21.123.831 0 30.170.053 NB
3.521.524 19.285.498 0 30.169.852 NB
Werkvoorzieningsschap Tomingroep Naam VP
Werkvoorzieningsschap Tomingroep
Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang
5 3 Hilversum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep (het Schap) voert namens de deelnemende gemeenten taken uit in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) die gericht zijn op het aanbieden van aangepast werk aan mensen met een arbeidsbeperking. Tomingroep heeft als doel om zoveel mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, door het bieden van werk, scholing, begeleiding en bemiddeling, te helpen bij het verkrijgen van een betaalde baan binnen of buiten Tomingroep. De sw-werknemers werken volgens een volwaardige arbeidsovereenkomst en zijn collectief gedetacheerd bij Tomingroep BV. In een samenwerkingsovereenkomst zijn de verhoudingen tussen het werkvoorzieningsschap Tomingroep en de Tomingroep BV vastgelegd. De gemeenten hebben hun bevoegdheden en verplichtingen uit hoofde van de Wsw overgedragen aan het werkvoorzieningsschap. Programma 5 Sociaal domein In de begroting wordt voor 2025 uitgegaan van een bezetting in SE (Standaard Eenheden) die gedurende 2024 en 2025 met 4,0% en 7,0% daalt (voor 2025 betekent dit een daling van 43 personen ongeveer 35 FTE). Een standaardeenheid is een fte voor geïndiceerde inwoners, gecorrigeerd naar de zwaarte van arbeidsbeperking. De krimpende bezetting wordt veroorzaakt door
Taken
Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie
87
Naam VP
Deelnemende partijen en stemverhouding
Bestuurder(s)
Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang
Risico’s
Risico score
Werkvoorzieningsschap Tomingroep het feit dat de wet sociale werkvoorziening per 1 januari 2015 is beëindigd, in die zin dat geen nieuwe instroom meer plaatsvindt. Almere, Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren. In het algemeen bestuur hebben de leden stemrecht naar rato van het gemiddeld gemeentelijk aandeel in het aantal SE sw-werknemers over de afgelopen tien jaar (tienjaars voortschrijdend gemiddelde), gemeten op 31 december van het voorgaande jaar. AB: een lid van het college van B&W per gemeente, DB: een te benoemen lid uit het AB en de voorzitter en de vicevoorzitter van het Schap. Wethouder R. van Rijn neemt deel in het AB. Tomingroep heeft in 2023 een aantal ontwikkelingen gehad dat van invloed is op de financiële resultaten van 2025. Dit betreft onder meer een verhoging van het wettelijk minimumloon. Daarnaast is te zien dat het aantal fte doelgroep afneemt. Dit komt enerzijds doordat de uitstroom uit de Wsw sneller verloopt dan was aangenomen en anderzijds doordat nog niet alle gemeenten de afgesproken aantallen Participatiewet-mensen laten instromen. Onvoldoende resultaat in Tomingroep BV. De Tomingroep BV is winstgevend en compenseert negatieve resultaten van het werkvoorzieningsschap. Sociaaleconomische ontwikkelingen die leiden tot verdere bezuinigingen op de rijkssubsidie dan nu voorzien in de begroting.
In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij.. Risico: laag Impact: hoog
Balans
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente
11.862.000 700.000 0 21.936.000 Rechtstreeks Rijk
10.784.000 350.000 0 21.043.000 Rechtstreeks Rijk
9.627.000 0 0 20.206.000 Rechtstreeks Rijk
8.402.000 0 0 19.383.000 Rechtstreeks Rijk
88
Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek Naam VP
Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV)
Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang
4, 6 4 Lelystad Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Adequate uitvoering van milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving voor de provincie Flevoland en de regio Gooi en Vechtstreek. De OFGV heeft een producten-en dienstencatalogus (PDC). De door de OGFV overgenomen taken van de gemeenten betreffen grotendeels basistaken conform de wet VTH. Daarnaast zijn er deelnemers die plustaken hebben overgedragen. Dit zijn extra taken die per deelnemende partij kunnen verschillen. Ook zijn er deelnemers die meerwerk hebben belegd bij de OFGV. Het uitvoeren van meerwerk gaat via uitgebrachte offertes. Bevoegdheden die voortvloeien uit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Programma 2 Veiligheid Vergunningverlening De OFGV heeft als doel het afhandelen van vergunningaanvragen binnen de wettelijke termijnen. Daarnaast worden meldingen beoordeeld op juistheid en volledigheid binnen de met de partners afgesproken termijnen. Handhaving De OFGV zet zich in voor het behouden dan wel verbeteren van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid). Dit wordt onder andere gedaan door het houden van toezicht op de naleving van wet- en regelgeving. Daar waar nodig wordt handhavend opgetreden.
Het doel van de OFGV is dat alle controles uit de jaarprogramma’s van alle deelnemende partijen worden uitgevoerd. De afhandeling van klachten gebeurt binnen de met de deelnemers afgesproken termijn. Beleids- en juridische expertise De OFGV verstrekt passend en kwalitatief goed advies aan de deelnemende partijen over het ontwikkelen, inrichten en beheren van een duurzame leefomgeving. Dit geldt voor de taakgebieden bodem, water, energie, asbest, stortplaatsen, geluid, lucht, externe veiligheid en zwemwater. De kennis van vakspecialisten op bovengenoemde taakgebieden en de aanwezige juridische kennis worden hiervoor ingezet. De gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Flevoland & Gooi- en Vechtstreek is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Almere, Blaricum, Dronten, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Lelystad, Noordoostpolder, Urk, Wijdemeren en Zeewolde, de provincies Flevoland en Noord-Holland. De verdeling van de stemmen geschiedt naar rato van de omvang van de ingebrachte taken en derhalve naar rato van de financiële bijdrage per deelnemer aan de gemeenschappelijke regeling, met dien verstande dat een deelnemer niet meer dan 49 % van het totaal aantal stemmen kan hebben.
Taken
Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie
Deelnemende partijen en stemverhouding
89
Naam VP
Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV)
Bestuurder(s)
AB: Een lid van het college van B&W per gemeente en of van GS per provincie. DB: dagelijks bestuur bestaat uit een lid namens de provincies, twee leden namens de Noord-Hollandse gemeenten en twee leden namens de Flevolandse gemeenten. Deze leden worden door en uit het AB aangewezen. Zie financiële gegevens De doelstellingen afkomstig uit de Regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024- 2027 zijn: 1) Bevorderen van de naleving van weten regelgeving en vergunningvoorschriften door bedrijven in het werkgebied. 2) Verbeteren van de bodemkwaliteit en voorkomen van de aanwezigheid van schadelijke stoffen in de bodem en het grondwater door toe te zien op bodembedreigende activiteiten en het toepassen van bodembeschermende maatregelen. 3) Bevorderen van omgevingsveiligheid en minimaliseren van risico's voor mens, milieu en infrastructuur. 4) Beperken van geluidsoverschrijdingen en overmatige hinder. 5) Verminderen van het energiegebruik en stimuleren van alternatieve energiebronnen in de regio. 6) Voorbereiden op en bijdragen aan een circulaire economie in 2050. 7) Tegengaan van ondermijning en milieucriminaliteit door verbeterde detectie, preventie en handhaving. 8) Voorkomen of beperken van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) in de leefomgeving. 9) Voorkomen van gezondheidsrisico’s als gevolg van asbest door het beperken van asbestvezels in de lucht, bodem en water.
10) Bijdragen aan een betere luchtkwaliteit en verminderen van geuroverlast. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Impact: hoog
Financieel belang Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang
Risico’s
Risico score
Balans
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente
961.280 4.769.387 0 18.946.045 687.100
961.280 4.769.387 0 18.468.042 715.893
961.280 4.769.387 0 19.013.132 742.504
961.280 4.769.387 0 19.707.398 770.177
90
Plassenschap Loosdrecht en omstreken Naam VP
Plassenschap Loosdrecht en omstreken
Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang
4 5 Utrecht Wet gemeenschappelijke regelingen, art. 51 Het Plassenschap Loosdrecht e.o. is verantwoordelijk voor de ontwikkeling, exploitatie, toezicht en beheer van recreatievoorzieningen en terreinen en treedt op als belangenbehartiger op het gebied van recreatie. Zie visie/openbaar belang Zie visie/openbaar belang Programma 4 Economische zaken, recreatie en toerisme en programma 6 Natuur en Milieu zie de toelichting bij: Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang De provincie Utrecht en de provincie Noord-Holland en de gemeenten Stichtse Vecht en Wijdemeren. Ieder lid van het bestuur heeft 1 stem. Voor Wijdemeren komt het stemrecht op 2/6 = 33,3%.
Taken Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie Deelnemende partijen en stemverhouding Bestuurder(s)
Financieel belang Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang
Risico’s
Risico score
Het bestuur bestaat uit zes leden, te weten: twee vertegenwoordigers van de gemeente Stichtse Vecht, twee vertegenwoordigers van de gemeente Wijdemeren, een vertegenwoordiger van de provincie Noord-Holland en een vertegenwoordiger van de provincie Utrecht. Zie financiële gegevens In 2024 is een uitvoeringsplan 2024-2027 opgesteld waarin het groot onderhoud (MJOP) en de investeringen (MJIP) zichtbaar zijn. Het Plassenschap gaat de volgende inkomstenverhogende maatregelen nader onderzoeken: 1) verhoging sluisgelden 2) invoering liggelden bij eilanden 3) verkoop recreatieterreinen 4) verkoop niet strategische percelen. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Impact: laag
Balans
31-12-2025
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente
943.500 10.538.200 0 3.359.100 701.561
875.000 12.687.700 0 3.598.900 762.972
486.800 14.686.400 0 4.190.900 832.882
486.800 15.904.100 0 4.032.800 891.149
91
BNG Bank N.V. Naam VP Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang
Taken Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie Deelnemende partijen en stemverhouding
Bestuurder(s) Financieel belang Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang Risico’s Risico score
BNG 0.4 6 Den Haag Wet gemeenschappelijke regelingen, art. 51 De BNG bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger en is het voor de gemeente mogelijk om op eenvoudige wijze toegang te krijgen tot de geldmarkt. Toelichting: het eigenaarschap van gemeenten, provincies en de Staat, alsmede het door de statuten beperkte werkterrein van de bank, bieden financiers het vertrouwen dat het risico van kredietverlening aan dit instituut zeer beperkt is. BNG Bank bundelt de uiteenlopende vraag van klanten tot een beroep op de financiële markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquiditeit en looptijd. Door de combinatie van beide elementen heeft de bank een uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen, die weer worden doorgegeven aan decentrale overheden en aan instellingen voor het maatschappelijk belang. Dat leidt voor de burger uiteindelijk tot lagere kosten voor tal van voorzieningen. Zie visie/openbaar belang Zie visie/openbaar belang
De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Wijdemeren heeft 33.930 aandelen van de 55.690.720, en daarmee 0,01% stemrecht op de AVA (Algemene vergadering van Aandeelhouders). De gemeente wordt op de AVA vertegenwoordigd door de wethouder Financiën. Programma algemene lasten en baten BNG Bank behaalde over het jaar 2024 een nettowinst van EUR 294 miljoen. Het dividend bedraagt EUR 2,51 per aandeel. Risico: laag Impact: laag
Balans
31-12-2023
31-12-2024
Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Aantal aandelen Dividend
4.721.000 110.819.000 254.000.000 33.930 73.289
4.777.000 123.164.000 294.000.000 33.930 85.164
92
Vitens N.V. Naam VP
Vitens NV
Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang
0.4 7 Zwolle Naamloze vennootschap Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf in Nederland en verzorgt de drinkwatervoorziening in de gemeente Wijdemeren. Vitens is in 2006 ontstaan uit fusies van lokale en regionale drinkwaterbedrijven. Zie visie/openbaar belang Zie visie/openbaar belang
Taken Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie Deelnemende partijen en stemverhouding Bestuurder(s) Financieel belang Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang risico’s
Risico score
Balans (bedragen x € 1.000) Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat
De gemeenten en provincies in het verzorgingsgebied van Vitens zijn de publieke aandeelhouders. Algemene vergadering van aandeelhouders
In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: laag
31-12-2022
31-12-2023
649.500 1.446.600 49.200