21 03 Nota gezondheidsbeleid evaluatie

Evaluatie Gezondheidsbeleid 2016-2019

Gemeente Westvoorne

1 Inleiding Het opstellen van gezondheidsbeleid is een wettelijke verplichting voor iedere gemeente vanuit de Wet Publieke Gezondheid (WPG). Elke vier jaar brengt de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) een landelijke nota gezondheidsbeleid uit. Op 4 december 2015 is de landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019 verschenen. Volgens artikel 13 van de Wet publieke gezondheid (Wpg) is de gemeenteraad binnen twee jaar na vaststelling van de landelijke nota verplicht een lokale nota gezondheidsbeleid vast te stellen. In maart 2016 heeft de gemeenteraad van Westvoorne de nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2016-2019 vastgesteld. In de jaren 2016 tot heden is uitvoering gegeven aan het gezondheidsbeleid. De uitvoering van het gezondheidsbeleid over de jaren 2016 tot heden is geëvalueerd en in deze notitie vastgelegd. In de evaluatie wordt kort ingegaan op de gekozen doelstellingen, de uitgevoerde activiteiten en de behaalde resultaten. Op basis hiervan zijn conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan voor de nieuwe beleidsperiode.

2. Visie Speerpunten Voor de nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2016-2019 is aansluiting gezocht bij de landelijke speerpunten van het ministerie van VWS. Het gezondheidsbeleid heeft zich de afgelopen jaren gericht op preventie en leefstijl van het individu en de omgeving. De volgende uitgangspunten voor het gezondheidsbeleid zijn geformuleerd: iedereen is primair zelf verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag en keuzes en daarmee ook voor zijn gezondheid. Eigen verantwoordelijkheid en toegankelijkheid van gezonde keuzes zijn dan ook sleutelbegrippen. In aanvulling op de visie zijn de volgende vijf uitgangspunten gehanteerd:  de inwoner is zelf verantwoordelijk voor zijn gedrag en keuzes en daarmee ook verantwoordelijk voor zijn gezondheid;  stimuleren en faciliteren van gezond leven en gezonde keuzes;  de gemeente als regisseur;  brede, integrale aanpak van gezondheidsproblemen;  bevorderen effectieve preventie. De volgende inhoudelijke speerpunten zijn in het lokale gezondheidsbeleid opgenomen: 1. Overgewicht 2. Roken 3. Depressiepreventie en eenzaamheid. In de volgende paragraven zijn de doelstellingen van de beleidsperioden en de daaruit voortvloeiende acties weergegeven.

2.1. Overgewicht De doelstellingen van het gezondheidsbeleid hebben zich de afgelopen jaren vooral gericht op jeugdige. Hoe eerder overgewicht voorkomen kan worden, hoe beter. De gemeente Westvoorne wilde bereiken dat het aantal kinderen in de leeftijd van 4-18 jaar met overgewicht af zou nemen.

2.1.1 Activiteiten Voorgenomen activiteiten uit de nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2016-2019:  Uitbreiden van het aantal activiteiten die bijdragen aan ‘de gezonde jeugd en de gezonde omgeving’  Opzetten van ketensamenwerking: het verbinden van preventie en zorg.  Verkennen hoe de gemeente vanuit het beleid t.a.v. fysieke inrichting ”kan bijdragen aan de doelstelling “meer buitenspelen ”en dagelijks bewegen. Uitgevoerde activiteiten De gemeente Westvoorne heeft zich de afgelopen jaren vooral veel gericht op bewegen, om zo overgewicht te voorkomen.  De gemeente Westvoorne subsidieert een aantal initiatieven om bewegen onder ouderen te stimuleren, namelijk “Meer bewegen voor ouderen” (MBvO), Galm en zwemmen voor 55+. Per juli 2020 wordt de financiële bijdrage van de gemeente voor MBvO stopgezet. We gaan kijken of voor de 55+ zwemgroep met het aanbod in het zwembad op deze groep kan worden ingespeeld en voor de meer bewegen voor ouderen groep of binnen de Gymnastiekvereniging een aanbod kan worden ontwikkeld. Vanaf 2021 wordt de financiële GALM-bijdrage aan RTC stopgezet. Met het vrijgekomen bedrag wordt jaarlijks de structurele budgetsubsidie voor seniorenleden vanaf 70 jaar verhoogd.  Op 1 januari 2020 is de gemeente Westvoorne een JOGG- gemeente geworden.

JOGG ((jongeren op gezond gewicht) ) zet zich in voor een vitale samenleving waarin jongeren leren, wonen, leven en spelen in een omgeving waarin gezond leven leuk en makkelijk is.  De gemeente Westvoorne heeft samen met haar partners uit de sport een Lokaal Sportakkoord vastgesteld met als doel dat iedereen naar vermogen met veel plezier kan sporten en of bewegen.  Inzetten op gezonde sportkantine door Team: Fit. Team: Fit zet zich in om het kantineaanbod in sportaccommodaties gezonder te maken. Conform de spelregels van Team:Fit wordt een zilveren certificering behaald wanneer in een kantine het zichtbare aandeel van gezondere producten in de meerderheid. Gedurende de eerste editie van het sportcafé heeft Team:Fit een presentatie hierover gegeven  Stichting Push organiseert, in opdracht van de gemeente, op het gebied van sport een naschools aanbod, vakantieaanbod, de jaarlijkse Koningspelen en clinics tijdens gymlessen.  In 2020 is de bewustwordingscampagne “Zien drinken. Doet drinken”gestart.  Schoolzwemmen voor de basisscholen.

2.1.2. Resultaten Er is in de afgelopen beleidsperiode hard gewerkt aan het vestreken van netwerken en het verbinden van diverse organisaties met als doel het creëren van een gezonde leefomgeving waarin inwoners kunnen bewegen, sporten, en activiteiten ondernemen. Uit de Kernkaart 2019 van de GGD blijkt dat het aandeel inwoners met overgewicht in Westvoorne, onder bijna alle leeftijdsgroepen, vergelijkbaar is met het regionaal of landelijke gemiddelde. Het aandeel kinderen en jongeren dat te zwaar is varieert tussen 8% en 15%. Gesteld kan worden dat de doelstelling dat het aantal kinderen in de leeftijd van 4-18 jaar met overgewicht af zou nemen is behaald.

3.1. Roken De gemeente Westvoorne wilde bereiken dat het aantal rokers afneemt.

2.1.1 Activiteiten Voorgenomen activiteiten uit de nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2016-2019:  Vanaf 2016 worden, in samenwerking met partners, acties opgesteld ten behoeve van tegengaan van roken  Advies en voorlichting via het CJG - Stoppen met roken cursus wordt vergoed door de meeste zorgverzekeraars. Uitgevoerde activiteiten De gemeente Westvoorne heeft de afgelopen Jaren ingezet op preventie, zodat jongeren niet beginnen met roken. Jaarlijks geeft YOUZ voorlichting op de basisscholen over alcohol en roken. Ook geeft het CJG voorlichting aan jongeren en ouders over de gevaren de gevaren van roken. Een van de thema’s uit het Lokaal Sportakkoord is “Bewustwording van een gezonde levensstijl” Sportverenigingen worden gestimuleerd om hun sportvereniging rookvrij te maken. MHV Forcial is de eerste verenging binnen Voorne-Putten die helemaal rookvrij is.

3.1.2. Resultaten Uit de Kernkaart 2019 van de GGD blijkt dat de landelijke verwachting is dat het percentage rokers onder de 17- tot en met 23-jarigen de komende jaren verder gaat dalen. Er is een lichte daling van het aantal rokers in de leeftijd van 17-23 jaar te zien. Ook het aantal rokers in de leeftijd 13 -16 jaar is gedaald en ligt onder het landelijk gemiddelde. Het trendscenario voor 2040 schat het percentage rokende volwassenen in 2040 op 14%. In Westvoorne rookt 18% van de mannen en 17% van de vrouwen van 19 jaar en ouder en dit is lager dan gemiddeld in Nederland. Van de vrouwen rookt 17%. Het rookgedrag onder 13- tot en met 16-jarigen in Westvoorne is vergelijkbaar met de regio en Nederland, 3% rookt dagelijks en 5% rookt wekelijks.

In het jaar 2020 is het project Rookvrije kindomgeving Rotterdam Rijnmond gestart. Doel van dit project is om voor 1-1-2022 een impuls te geven aan een rookvrije kind omgevingen met sportverenigingen, scholen en speelplekken als zwaartepunt en de campagne Stoptober regionaal uitzetten met specifieke aandacht voor de lage SES doelgroep.

4.1 Depressiepreventie en eenzaamheid Her beleid heeft zich vooral gericht op twee specifieke doelgroepen: eenzame ouderen en jeugdigen uit risicogroepen (o.a. kinderen van ouders met psychiatrische problematiek, kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld, kinderen die een vechtscheiding hebben meegemaakt). Van beide groepen is bekend dat zij een verhoogd risico lopen om (op korte of langere termijn) last te krijgen van psychische of psychiatrische problematiek. Voor ouderen is het voornamelijk van belang dat zij zo lang mogelijk mee kunnen blijven doen. Daarom achten we het van belang voor ouderen om vooral in te zetten op het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid. De gemeente heeft willen bereiken dat: 1. het aantal jeugdigen (4-18 jaar) met een matig of hoog risico op depressie of psychosociale stoornis daalt. 2. Het aantal ouderen (65+ jaar) met een matig of hoog risico op depressie of psychosociale stoornis daalt

4.1.1 Activiteiten Voorgenomen activiteiten uit de nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2016-2019:  Het project "let op de kleintjes". Dit is een psycho-educatieve cursus voor kinderen die getuige zijn geweest van huiselijk geweld.  KIES trainingen (Kind in echtscheidingssituaties) voor kinderen van ouders die zijn gescheiden en waarbij de scheiding gepaard ging met ruzie (vechtscheiding).  KOPP trainingen voor kinderen van ouders met psychiatrische-en/of verslavingsproblematiek.  Uitvoering geven aan het actieplan eenzaamheid ten behoeve van het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid Uitgevoerde activiteiten De gemeente Westvoorne heeft de bovengenoemde activiteiten uitgevoerd. De afgelopen jaren is vooral geïnvesteerd in het vinden van jongeren die psychische problemen of eenzaam zijn. Binnen de gemeente

Westvoorne is een jongerenwerker van Stichting Push actief. Stichting PUSH verzorgt het vindplaatsgerichte of ambulante jongerenwerk. PUSH geeft ook voorlichting over bepaalde zaken en legt contacten met de buurt. Verder is Fijn je te Zien gelanceerd. Fijn je te zien is een online ontmoetingsplek voor iedereen die graag in contact komt met andere mensen. Op dit platform kun je om hulp vragen, hulp aanbieden en advertenties plaatsen ook zijn er binnen Westvoorne buurtverbinders binnen actief. Buurtverbinders zijn de oren en ogen van de wijken. Buurtverbinders stimuleren mensen om mee te doe aan activiteiten in de wijk en of organiseren zelf activiteiten. In 2019 is de Catharina Stichting gestart met de voorbereiding van het uitvoeren van signalerende huisbezoeken voor 75+. In februari 2020 wordt gestart met de eerste huisbezoeken. De gemeente Westvoorne verstrekt ook subsidie aan Lasso en SWO die activiteiten gericht op maatschappelijke participatie voor ouderen organiseren.

3.1.2. Resultaten Uit de Kernkaart van de GGD blijkt dat het aandeel emotioneel eenzamen onder volwassenen en ouderen lager vergeleken met het landelijke gemiddelde. Daarnaast zien we voor ouderen een afname van sociale eenzaamheid van 54% in 2012 tot 43% in 2016. Uit de Kernkaart 2019 van de GGD blijkt verder de meeste jongeren hun gezondheid (zeer) goed ervaren. Wel wordt deze groep, ook landelijk, minder groot. De omvang van psychosociale problemen lijkt toegenomen onder de groep (4-11 jaar).

4. Conclusie De afgelopen jaren is veel ingezet op preventie. Over het algemeen zijn de voorgenomen activiteiten uitgevoerd, zijn de geformuleerde doelen gehaald en zijn de resultaten van het lokaal gezondheidsbeleid positief te noemen. De thema’s uit het huidige lokale gezondheidsbeleid zijn nog steeds actueel en sluiten aan bij het huidige collegeprogramma. In de nieuwe beleidsperiode zal voldoende aandacht moeten zijn voor het mentaal welbevinden van jongeren en sport-en bewegen voor jongeren. De gemeente Westvoorne heeft in 2020 een Sportakkoord gesloten, samen met sportverenigingen en de buurtcoach en andere samenwerkingspartners wordt het bewegen en sporten onder onze inwoners gestimuleerd.