05 Reflectie Toekomst Haringvlietmonding voorstel

Raadsvoorstel 2022

Rockanje, 25 april 2022

Nr. 10692-2022 Raadsvergadering van 25 mei 2022 Aan Agendanummer Onderwerp Reflectie Toekomst Haringvlietmonding

de gemeenteraad

1. Gevraagd besluit 1. Instemmen met de voorgedragen ambities die de basis vormen voor de gezamenlijke visie van de kustcoalitie. 2. Begrotingsprogramma, relatie met eerdere besluiten De gemeente Westvoorne is in 2018 van start gegaan met de coalitievorming om te komen tot een gemeenschappelijke aanpak kustsedimentatie. Hiervoor is in 2019 €74.000 beschikbaar gesteld door gemeente Westvoorne om een morfologische studie en een impactanalyse uit te voeren. Tevens heeft dit geleid tot een start-handelingsperspectief. De onderzoeken en uitkomsten zijn te vinden in de rapportage “kustonderzoek verzanding Haringvlietmonding”, zie hiervoor de raadsinformatiebrief (kenmerk 4110-2022). 3. Aanleiding U bent eerder dit jaar via een raadsinformatiebrief (kenmerk 4110-2022) geïnformeerd over de rapporten met betrekking tot de verzanding van de Haringvlietmonding. In deze brief is aangegeven dat de onderzoeken zijn afgerond en dat de coalitie de intentie heeft om verder te gaan met de samenwerking en gezamenlijke ambities voor het gebied in kaart wilt brengen. Vanuit een gemeenschappelijke visie kan worden toegewerkt naar oplossingen. Wij willen graag met u reflecteren op de voorgedragen ambities van de coalitie voor het vervolgtraject en vragen u aandachtspunten en/of thema’s te benoemen die de wethouder mee kan nemen in de vervolgfase van dit traject.

Parallel aan het vormen van ambities voor de lange-termijn met de coalitie, willen wij een kortere-termijn proces met recreatieondernemers doorlopen. In de samenwerking met de recreatieondernemers bespreken wij wat de ondernemers voor ideeën of mogelijkheden zien met betrekking tot de (nabije) toekomst van de Haringvlietmonding. Door verschillende betrokken partijen, zoals de natuurorganisaties, is aangeboden mee te denken. Op deze manier willen wij ook een kortere-termijn perspectief bieden. Hiervoor doen we een apart voorstel naar de raad. 4. Argumenten Gemeente Westvoorne is een recreatiegemeente met veel waardevolle natuur. Gezamenlijk vormen recreatie en natuur de belangrijkste pijlers van onze lokale economie en het vestigingsklimaat. De kustverzanding vormt – wanneer we nietsdoen – een bedreiging. 1

Daarom is het van belang dat we werken aan een toekomst waarin de waardes van dit gebied behouden blijven. Behoud van waardes betekent niet dat alles hetzelfde kan blijven. Daarvoor is de impact van de verzanding te groot en de problematiek te complex. We kunnen alleen vooruitgang boeken door samen te werken en daadwerkelijk oog te hebben voor elkaars belangen. In dit kader stellen wij voor de om de inbreng van de ambities van de partners van de kustcoalitie te onderschrijven als startpunt voor de volgende fase. Deze ambities zijn in concept geformuleerd door alle coalitiepartners en vormen de kaders om tot een verdere uitwerking te komen van een gedragen visie. Op het moment van schrijven van deze notitie zijn de ambities nog in concept. De hoofdlijnen zullen naar verwachting hetzelfde blijven, maar de ambities kunnen nog wijzigen (bijv. qua formulering). De ambities zullen bestuurlijk nog worden voorgelegd aan de kustcoalitie. Waterveiligheid  De waterveiligheid (veiligheid tegen overstromingen) blijft op orde. Natuurlijke en kunstmatige processen worden benut voor het behoud van de waterveiligheid en onder andere voor verstuiving.  Voor de duinen geldt dat de bestaande duinen zodanig (dynamisch) worden ingericht dat instuiven van zand gestimuleerd wordt, waardoor de duinen gaan groeien.

Hierdoor wordt op een natuurlijke manier bereikt dat die bestaande duinen gaan meegroeien met de zeespiegelstijging, waardoor versterkingsmaatregelen aan de duinen in de toekomst niet nodig zullen zijn.  Voor de Voordelta en vooroever geldt dat eventuele ingrepen passen binnen de kaders die gesteld zijn voor de waterveiligheid, en geen nadelige invloeden hebben op de dynamiek van het zandig systeem. Medegebruik van recreatie binnen de natuur  Badstrandrecreatie blijft behouden met minimaal dezelfde schaalgrootte. Er wordt ingezet op een aantrekkelijk familiebadstrand met een goede waterkwaliteit en prettige strandbeleving.  Bij ruimtelijke ontwikkelingen in het kustgebied staan de natuur en natuurlijke dynamiek op de eerste plaats. Recreatief medegebruik is natuur-inclusief met een duidelijke zonering. Recreatie en toerisme met respect voor de natuur, zijn het uitgangspunt. Bezien wordt hoe de natuurfunctie van het gebied gecombineerd kan worden met extensieve vormen van recreatie, zoals (kite)surfen. Uit de overleggen met ondernemers blijkt dat ondernemers het belang onderstrepen van de synergie tussen natuur en recreatie. Natuur  Ingrepen worden alleen gedaan als dit meerwaarde voor de natuur heeft.  De natuurwaarden in de Voordelta, Voornes Duin en Kwade Hoek blijven internationaal van hoog niveau, als cruciale schakel op trekroutes van vooral vogels en vissen.

De verzanding mag er niet toe leiden dat natuurdoelen verder uit zicht raken. Idealiter wordt het systeem juist robuuster.  De toenemende druk op bestaande natuurgebieden in onze dichtbevolkte regio en de milieubelasting met onder andere stikstof, zijn een reden om potenties voor nieuwe natuur met beide handen aan te grijpen.  Behoud en ontwikkeling van biodiversiteit en beleving van cultuurhistorisch erfgoed en landschap zijn belangrijk. Daarbij horen hoogwaardig kwalitatief beheer met behoud van diversiteit in natuurgebieden en kleinschaligheid binnen het duingebied. Het gebied kenmerkt zich ook in de toekomst door waarden als uitgestrektheid, ongereptheid, donkerte en stilte.







Op de wat langere termijn werken we mét i.p.v. tegen de natuur, m.a.w. we gebruiken de autonome ontwikkelingen als kracht, niet als hinder. Vanuit die gedachte willen we ons als regio in de komende decennia gaan inzetten om te transformeren in denken en doen. We moeten deze periode gebruiken om ons aan te passen op wat komen gaat. Dat geldt voor bewoners, gebruikers, natuurbeheerders en ondernemers. Waar liggen kansen en wat moeten we doen om die goed te benutten, in de wetenschap dat het anders wordt. Wettelijke kaders zijn randvoorwaarde (met name ten aanzien van de natuur): Voordelta is N2000 gebied en behoud en verbetering van de natuurfunctie van het gebied is dus belangrijk. Het is belangrijk dat er al op korte termijn zicht komt op het behalen van de doelen vanuit N2000.

Economie  Het is van belang dat de regio aantrekkelijk blijft voor oudere en jongere inwoners, zodat de werkgelegenheid en het woonklimaat minimaal gelijk blijven. Hierbij is het kustgebied een dragende factor.  De havens op het Haringvliet en in het bijzonder die van Stellendam en Hellevoetsluis blijven vanaf zee bereikbaar.  De jachthavens zijn een belangrijke bron van inkomsten voor de lokale economie en veel inwoners recreëren regelmatig op het water. Behoud van aantrekkelijke jachthavens met een veilige vaarverbinding naar de Noordzee is daarom belangrijk, ook om te voorkomen dat de pleziervaart niet (vaker) kiest voor de Nieuwe Waterweg als doorgang naar de Noordzee.  Behoud en versterking van de watergebonden bedrijvigheid is belangrijk. Clustervorming wordt versterkt en gekoesterd, onder andere bij het maritiem cluster in Stellendam.  De veilige bevaarbaarheid van het Slijkgat is een voorwaarde, er blijft een Slijkgat bestaan voor recreatievaart en visserij. Bovenstaande concept-ambities vormen de kaders voor de visie en hebben als doel een constructieve samenwerking mogelijk te maken Schuurpunten Naast ambities zijn er ook zorgen. Ook hier moeten we in het vervolgtraject oog voor hebben. Deze lijst is niet uitputtend en bestaat net als het bovenstaande uit inzichten vanuit het voorgaande traject. Ook de schuurpunten zijn dus nog in concept. 





Kosten van ingrijpen zijn hoog en we hebben hiervoor nog geen financiële dragers. Intensieve recreatie als financiële drager (zoals vernoemd in het rapport) verhoudt zich niet goed met de ambitie om het strand open, rustig en onbebouwd te houden met ruimte voor natuur en natuurontwikkeling. Ingrijpen op de natuur heeft altijd gevolgen voor natuurwaarden. Het uitgangspunt dat alleen ingegrepen wordt als dit meerwaarde voor de natuur heeft, kan verlammend werken terwijl het op de lange termijn positief kan zijn voor de natuurwaarden. Door sedimentatie leidt het openhouden van de vaargeul tot stijgende baggerkosten.

Verdere opmerkingen en aandachtspunten Gemeente Westvoorne Zoals u heeft kunnen lezen in de media hebben verschillende natuurorganisaties de staat aangeklaagd wegens het niet naleven van de compensatie afspraken die gemaakt zijn in het kader van de aanleg van de tweede Maasvlakte. We zijn met de organisaties hierover in gesprek en zullen daar rekening mee houden in de komende fase.

Wij streven naar een succesvol vervolg van het proces en willen de volgende punten nog benoemen:  





  

In het te volgen proces blijft gemeente Westvoorne bestuurlijk nauw samenwerken met de verschillende stakeholders. De wens van Gemeente Westvoorne is om de kustcoalitie voort te zetten in dezelfde vorm. Hierbij is de bedoeling om de lokale stakeholders een grotere en meer formele rol te geven middels een maatschappelijke adviesgroep. De status van deze adviesgroep zou geborgd moeten worden in de samenwerkingsovereenkomst. De wens van Gemeente Westvoorne is om na de visievorming toe te werken naar een gemeenschappelijke aanpak om daar uitvoering aan te geven middels een uitvoeringsagenda. De wens is om de betrokkenheid van Rijkswaterstaat te behouden, maar voor daadwerkelijke besluitvorming en financiering moet aangesloten worden op Rijksprogramma’s. Voor wat betreft de visievorming wordt gebruikgemaakt van het openstaande budget van de vorige fase en de beschikbare middelen van de Regio Deal. De samenwerking zal worden geformaliseerd in een samenwerkingsovereenkomst. Onze ambitie is om tempo te behouden en aan te sturen op een voortvarend proces.

5. Duurzaamheid We streven naar een oplossing die op langere termijn houdbaar is voor de natuur en de lokale gemeenschap. Hierbij zoeken we naar meerwaarde van combinaties tussen natuur en economie. 6. Regionale afstemming Dit voorstel heeft deels betrekking op de ambities van de coalitie en deels betrekking op de wensen van Gemeente Westvoorne. Belangrijk is nogmaals te melden dat de ambities in concept zijn en dat over de uiteindelijke ambities van de coalitie formele afstemming plaatsvindt in coalitieverband. Het project maakt ook deel uit van de toekomstvisie en het gebiedsprogramma Voorne aan Zee en van de Regio Deal. 7. Kosten, baten en dekking Voor wat betreft de visievorming wordt gebruikgemaakt van het openstaande budget van de vorige fase en de beschikbare middelen van de Regio Deal. 8. Communicatie De input vanuit de commissievergadering wordt meegenomen in het verdere proces. 9. Toelichting 10. Adviezen Burgemeester en wethouders van Westvoorne, de wnd. secretaris, de burgemeester, P.A van der Wurff P.E. de Jong