VVD algemene beschouwingen 2025.pdf

Perspectiefnota en jaarstukken

Dank u Voorzitter,

Allereerst zou ik graag het programma veiligheid benoemen. Uit de jaarstukken blijkt dat het programma veiligheid opnieuw onvoldoende aandacht heeft gekregen om de gewenste plannen uit te kunnen voeren. Gelukkig heeft dit nog niet geleid tot grote ongelukken of ongemakken, maar de aankomende jaren zal voldoende capaciteit ingezet moeten worden op punten als ondermijning en de aanpak van woonoverlast. Dit zijn onderwerpen die de inwoners kunnen raken in hun leefomgeving en daarmee het woongenot danig kunnen beïnvloeden. Dit geldt evenzeer voor het beheer in de openbare ruimte. In de afgelopen jaren is duidelijk gebleken dat inwoners niet tevreden zijn over, onder andere, het groenbeheer in de openbare ruimte. Een deel van het probleem met goed groenbeheer ligt in het grote grondgebied van West Betuwe en deels is dit te wijten aan het onvoorspelbare klimaat in Nederland. Het is goed om voor het beheer van het openbaar groen plannen te maken voor een meer versoberde, maar duurzame oplossingen voor het groenbeheer. We hebben vertrouwen in de medewerkers dat zij met goede oplossingen komen en zo de teneur van ontevreden inwoners over dit onderwerp kunnen keren. Dit zichtbare deel van de dienstverlening is voor de fractie van de VVD belangrijk, maar zeker niet het enige. Afgelopen jaar heeft onze fractie al duidelijk gemaakt dat de dienstverlening moet verbeteren.

We zijn dan ook blij dat dit binnen de organisatie veel aandacht krijgt. Een goede dienstverlening is de basis om het vertrouwen van de inwoners in de lokale overheid op peil te houden of te brengen. Snelle en duidelijk communicatie over de beantwoording van vragen en verzoeken plus het op het afgesproken moment leveren van diensten en producten blijft een aandachtspunt waar bij ombuigingen niet op bezuinigd zou kunnen en mogen worden. Een aantal onderwerpen waar de afgelopen jaren sterk op werd ingezet zouden echt wel een tandje minder kunnen of deels in de koelkast kunnen. Landelijk lukt dat bij de grootste partij ook, dus waarom niet in West Betuwe? We zien dat veel aandacht uitgaat naar participatie bij onderwerpen die de kernen direct treffen. Zo zien we dat voor woningbouw per kern kansenkaarten worden opgesteld. Een lang en intensief traject terwijl plannen klaar liggen die snel opgepakt kunnen worden en waarbij participatie ook zeker een plaats moet krijgen. Inwoners en ontwikkelaars smachten naar een besluitvaardige gemeente die zelf prioriteiten stelt en natuurlijk inspraak vraagt van en aan inwoners. Het proces dat nu gevolgd wordt is te omslachtig en maakt dat belanghebbenden afhaken of dreigen af te haken. Ons is zelfs ter ore gekomen dat ontwikkelaars bij willen dragen aan de kosten om maar te kunnen bouwen of laten bouwen.

Het eerder door de raad aangenomen plan van aanpak voor de versnelling van woningbouw geeft ook voldoende mogelijkheden om door te pakken zonder kansenkaarten. Bovendien is op door prioritering ook minder capaciteit en dus ook minder budget nodig om aan de slag te kunnen. Dit geeft ons inziens ook de mogelijkheid om de verdere implementatie van het kerngericht werken te temporiseren tot na de ravijnjaren. Op zich is het idee voor kerngericht werken mooi en zal uiteindelijk zijn vruchten afwerpen, maar nu zullen we keuzes moeten maken welke

onderdelen met minder voortvarendheid verder geimplementeerd kunnen worden. Geef dan prioriteit aan die kernen waar initiatieven uit de inwoners komen en ondersteun deze waar nodig. Verder is de inzet van dit college om in te zetten om West Betuwe de sportgemeente van het jaar te laten zijn. Ook hiervoor wordt door het ambtelijk apparaat een inspanning geleverd wat ook echt wel een tandje lager kan, ook al omdat we na het volgende begrotingsjaar de zogenaamde ravijnjaren ingaan. Incidentele investeringen kunnen uiteindelijk resluteren in hogere en structurele beheerlasten in dit domein. Vooralsnog zouden we in ieder geval de onderzoeken naar een nieuw zwembad maar even in de bekende koelkast kunnen plaatsen. Mooi als er in West Betuwe een zwembad komt, maar niet als de investering door de gemeente wordt gedaan in een zwembad dat eigendom is van een particuliere onderneming. Een zelf te ontwikkelen zwembad lijkt ons voor de gemeente West Betuwe veel te kostbaar, ook al voor wat betreft structurele exploitatielasten. Voorzitter, bij het ontstaan van de gemeente West Betuwe heeft het merendeel van deze raad zich uitgesproken om in iedere geval de Vergunningsverleningstaken over te nemen van de ODR. Nu lijkt alles erop te wijzen dat ook deze exercitie veel geld gaat kosten en geen garantie geeft op verbetering van de diensten voor onze inwoners.

Ook de VVD heeft zich toen uitgesproken om deze zogneemde V-taken zo snel mogelijk terug te halen naar de eigen organistie. Zoals nu de kaarten liggen willen we juist inzetten op verbetering van de dienstverlening op dit vlak en het besluit om de V-taken over te nemen uit te stellen tot na de ravijnjaren en nadat de dienstverlening op het juiste niveau ligt. We hebben verder gezien dat ook voor het Verenfonds de aankomende jaren geld nodig. Wij stellen ons op het standpunt dat voor de veren in dit waterrijke gebied een duidelijk beleid zou moeten zijn over de verdeling van de kosten tussen provincie of provincies, lokale overheden en de gebruikers. Tot nu toe hebben we een dergelijk beleid nog niet gezien. Voor lokale wegen en civiele kunstwerken geldt voor onze fractie dat we hierin moeten blijven investeren om te voorkomen dat op de lange termijn de onderhoudskosten veel te hoog gaan worden. Onze fractie wil ook aandacht vragen voor de uitvoering van wettelijke taken die we hebben of nog zullen krijgen en de kosten die hiermee gemoeid zijn. Een voorbeeld daarvan is de zogenaamde spreidingswet. Volgens de resultaten van een gehouden enquete zouden de inwoners van onze gemeente in willen zetten op kleine locaties van 50 personen.

Als dit past binnen het door het rijk beschikbaar gesteld budget is dit prima, maar we verwachten dat deze kleinschalige oplossing niet gaat passen binnen de beschikbaar gestelde financiele middelen. De fractie van de VVD is een duidelijke voorstander voor een oplossing die past binnen het door het rijk beschikbaar gestelde budget. Als dit betekent dat kleinschalige opvang niet mogelijk is, zijn we tegen het opplussen van het budget uit onze eigen begroting en zal een alternatief gevonden moeten worden die financieel wel passend is! Alle extra financiën gaan ten koste van onze eigen inwoners. Ook zien we uit naar de ombuigingsvoorstellen die deze zomer verder uitgewerkt zullen worden. We zien daarbij op voorhand mogelijkheden voor minder inhuur van externen bij specifieke domeinen. Ook hier hebben we voorkeur voor prioriteren binnen de bestaande capaciteit. Voorzitter, we zouden nog aandacht willen vragen voor het volgende. Bij het ontstaan van deze mooie gemeente hebben we een erfenis van de gemeente Lingewaal gekregen. Het debacle van Spijk: de staalslakken. Hoewel we gezien de huidige omstandigheden en besluitvorming

vertrouwnen hebben in de huidige aanpak van de aannemer, maken we ons nog steed grote zorgen. Zorgen om de gezondheid van de inwoners in het gebied en over de gevolgen voor het milieu. Afgelopen maand is er bovendien een rapport van de Rekenkamer verschenen waarin zij aangeven zich zorgen te maken over de kwaliteit van de medewerkers van de toezichthoudende organisaties, voor ons dus de ODR, en de mogelijke milieuschade inschatten op tientallen miljoenen. Het gaat dus alleen over milieuschade. Mocht de gemeente onverhoops ook de sanering van het gebied voor haar rekening moeten nemen, weten we oom dat de 15 miljoen die nu in de risicoparagraaf is opgenomen veel te weinig zal zijn. Laten we hopen dat de aannemer afdoende maatregelen kan nemen en de toezichthouder de taken naar behoren uit kan voeren. Mogelijk is er gelet op de bevindingen van de Rekenkamer nog meer inzet nodig van de ODR en zullen ook daarmee de kosten voor de gemeente West Betuwe stijgen. Als laatste wil ik graag aandacht voor het volgende. Het overschot van de opvang Oekraïners is een heel groot bedrag. We zijn van mening dat dit overschot bij de Algemene Reserve moet komen en niet zoals het college voorstelt in de bestemmingsreserve van het sociaal domein. We zullen later een afweging maken of er geen andere prioriteiten zijn om deze meevaller aan te wenden.

Het sociaal domein is al jaren een vrijwel onbeheersbare kostenpost en nu het plan van aanpak voorligt hebben we ook vertrouwen in een beter beheersbare post. Laten we dan ook afwachten wat de extra investering zou moeten zijn bij de uitvoering van dit plan van aanpak en niet op voorhand besluiten om hiervoor een bestemjingsreserve in te richten. We hebben hiervoor een amendement voorbereid dat we graag in willen dienen. Het amendement luidt als volgt: