Presentatie Raad - technische toelichting.pdf

Begroting 2024 Tweede Bestuursrapportage 2023 Toelichting voor de gemeenteraad

18 oktober 2023

Agenda 1. Toelichting Begroting 2024 2. Toelichting Tweede bestuursrapportage 2023

2

Planning & Control cyclus • Vooruitkijken • Financiële kaders • Integrale afweging nieuwe wensen

• Jaarverslag over bereikte doelen en resultaten • Verantwoording financiële resultaten

• Stand van zaken beleidsuitvoering • Financiële afwijkingen • Verwachting resultaat

Jaarstukken

Perspectiefnota

Bestuursrapportages

Begroting • Verwerken Perspectiefnota • 3 W-vragen: beleid komende jaar – wat gaan we doen? • Paragrafen

3

Begroting 2024 Home | Begroting 2024 (begroting-2024.nl)

4

Planning & Control cyclus • Vooruitkijken • Financiële kaders • Integrale afweging nieuwe wensen

• Jaarverslag over bereikte doelen en resultaten • Verantwoording financiële resultaten

• Stand van zaken beleidsuitvoering • Financiële afwijkingen • Verwachting resultaat

Jaarstukken

Perspectiefnota

Bestuursrapportages

Begroting • Verwerken Perspectiefnota • 3 W-vragen: beleid komende jaar – wat gaan we doen? • Paragrafen

5

Begroting 2024 • In begroting de gemeentelijke uitgaven (lasten) en inkomsten (baten) voor de uitvoering van de activiteiten in het komende jaar • Raad heeft budgetrecht om de financiële middelen beschikbaar te stellen • Door vaststelling begroting geeft de raad het college toestemming om geld uit te geven

• Nieuw beleid vanuit perspectiefnota 2024 in deze begroting verwerkt

6

Nieuw in de begroting • Nieuwe indeling van de programma’s 1. Besturen 2. Wonen 3. Werken 4. Leven 5. Omzien • Paragraaf Kerngericht begroten

7

Vergelijking oud/nieuw

Titel presentatie

8

Paragraaf Kerngericht begroten

9

Begroting - onderdelen Programma overzicht - Financiële hoofdlijnen - Per programma: - Ambitie - 3 W-vragen - Paragrafen - Overzicht Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien

Financiële begroting -

Financiële resultaat Incidentele baten en lasten Overzicht baten en lasten Geprognosticeerde balans EMU-saldo Mutaties reserves Overhead

Vastgelegd in de Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) artikel 7 10

Financiële hoofdlijnen – Start Bedragen x 1.000 euro

2024

2025

2026

2027

39

341

133

210

Nieuw beleid 2024: Structureel

-66

-116

-116

-116

Nieuw beleid 2024: Incidenteel

-911

-303

-30

-30

Dekkingsmaatregelen incidenteel (vanuit Algemene Reserve)

911

303

30

30

Financieel vertrekpunt Begroting 2024 na Perspectiefnota 2024

-28

225

16

94

Financieel vertrekpunt Begroting 2024 bij Perspectiefnota 2024 Mutaties Perspectiefnota 2024

11

Ontwikkelingen na PPN 2024 Autonome ontwikkelingen begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro

2024

2025

2026

2027

Financieel vertrekpunt Begroting 2024 na Perspectiefnota 2024

-28

225

16

94

Autonome ontwikkelingen (verwerkt in de begroting 2024) 1. Griffie formatieuitbreiding 2. Vervallen rentetoevoeging voorziening Hondsgemet Noord 3. Actualisatie Meicirculaire 2023 (t.o.v. de PPN 2024) 4. Jeugdgelden actualisatie hervormingsagenda

-41 66 355 -10

-41 67 366 -20

-41 68 133 -248

-41 70 -394 -28

Saldo Begroting 2024 (na autonome ontwikkelingen)

342

597

-71

-300

12

Septembercirculaire 2023 Bedragen x 1.000 euro Effect op begrotingsjaar

2024

2025

2026

2027

Bruto mutatie algemene uitkering uit het gemeentefonds Netto mutatie OZB-opbrengsten Netto mutatie taakstellingen Jeugdzorg Bruto mutatie opbrengsten Oormerken prijsontwikkelingen (LPO) Oormerken areaalontwikkelingen (volume) Oormerken taakmutaties

648 302 -40 909 -1.065 0 -165

645 301 -5 941 -921 0 -89

619 301 -45 875 -793 0 -78

2.301 300 -10 2.591 -1.237 -1.450 -76

Bruto mutatie opbrengsten bij Septembercirculaire 2023

-321

-69

4

-171

13

Effecten septembercirculaire Bedragen x 1.000 euro

2024

2025

2026

2027

Saldo Begroting 2024 (na autonome ontwikkelingen)

342

597

-71

-300

Effecten septembercirculaire

-321

-69

4

-171

21

528

-67

-471

Saldo na effecten septembercirculaire

14

Financiële hoofdlijnen – Nieuw perspectief Bedragen x 1.000 euro

2024 2025 2026 2027 Financieel vertrekpunt Begroting 2024 bij Perspectiefnota 2024

39 341 133 210

Financieel vertrekpunt Begroting 2024 na Perspectiefnota 2024

-28 225

16

Saldo Begroting 2024 (na autonome ontwikkelingen)

342 597

-71 -300

Saldo na effecten septembercirculaire

21 528

-67 -471

94

15

Taakstellingen in Begroting 2024 Bedragen x 1.000 euro

Taakstellingen in Begroting 2024 Besparing omvang aantal collegeleden (Perspectiefnota 2023) Besparing bijdrage Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (Perspectiefnota 2023) Verkoop Vastgoed (Perspectiefnota 2023) Actievere inzet aanboren subsidies (WBFIE) Incidentele dekkingsmaatregel subsidioloog (Perspectiefnota 2023) Besparing lasten a.g.v. project Nu niet zwanger (begroting GGD 2024) Herinvoering eigen bijdrage Wmo (coalitieakkoord Rutte IV) Besparingen Jeugdzorg (Commissie van Wijzen) Risico taakstelling Bouwen aan Sociale Kracht Totaal

2024

2025

2026

2027

0 0 500 65 300 21 0 790

0 0 500 0 300 14 -40 760

68 422 500 0 250 14 431 1.960

68 422 0 0 0 14 428 2.070

1.000 1.000 1.000 1.000 2.676 2.534 4.645 4.002

16

Effecten taakstellingen in Begroting Bedragen x 1.000 euro

Saldo Begroting 2024 (na autonome ontwikkelingen)

2024

2025

2026

2027

342

597

-71

-300

Totaal taakstellingen in Begroting 2024

2.676 2.534 4.645 4.002

Saldo Begroting 2024 als taakstellingen NIET worden gerealiseerd

-2.334 -1.937 -4.716 -4.302

Effecten septembercirculaire (niet in de begroting verwerkt)

Saldo na effecten septembercirculaire

-321

-69

4

-171

-2.655 -2.006 -4.712 -4.473

17

Nadere toelichting financieel ravijn • Oorzaak afschaffen trap op – trap af systematiek (accres) De indicatieve aandelen van West Betuwe in het gemiste accres zijn: 2026:

5,3 miljoen euro

2027:

6,3 miljoen euro

2028:

7,8 miljoen euro

Het indicatieve aandeel van West Betuwe in de herinvoering van het restant van de opschalingskorting bedraagt een extra 1,6 miljoen euro.

18

Programma’s 5 programma’s • 3 W-vragen: ▪ Wat willen we bereiken? ▪ Wat gaan we er voor doen? ▪ Wat mag het kosten?

→ → →

4-jaardoelen, jaardoelen en resultaten Activiteiten Baten, lasten, onttrekkingen en toevoegingen reserves

19

Paragrafen

BBV

Provincie Gemeente

• Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Wet Open Overheid • Taakstellingen en relevante stelposten • Kerngericht begroten

Inzicht in financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. Dwarsdoorsnede van de begroting

20

Risico’s • Weerstandsvermogen 1,45 → Ruim voldoende • Risicoprofiel 22 miljoen • Grote risico’s: milieurisico Spijk, grondexploitatie, vennootschapsbelasting, taakstellingen en arbeidsmarkt Hiernaast: • Grote mondiale onzekerheden: oorlog, klimaat, maatschappelijke onrust • Onzekerheid over toekomstige inkomsten vanuit Rijk vanaf 2026

21

Financiële begroting • Financiële samenvatting van de baten en lasten van de programma’s • Overzicht per taakveld • EMU-saldo: indicator over gezondheid van de overheidsfinanciën. Verplicht in de begroting omdat Rijk dit moet doorgeven aan Europa. • Geprognosticeerde balans: meerjarig inzicht on de ontwikkeling van investeringen, aanwenden reserves en voorzieningen en financieringsbehoefte.

22

Toelichting op beslispunten 1. De Programmabegroting 2024 vast te stellen. 2. De meerjarenraming 2025-2027 voor wat betreft de begrotingscijfers voor kennisgeving aan te nemen. 3. De financiële effecten van de septembercirculaire 2023 te verwerken in de eerste wijziging van de begroting 2024.

23

Tweede Bestuursrapportage 2022

24

Planning & Control cyclus

25

Stand van zaken resultaten 2023 109 resultaten voor 2023: Waarvan afgerond Waarvan in uitvoering Waarvan niet haalbaar

40 resultaten 55 resultaten 14 resultaten

26

Voorlopig Financieel perspectief Bedragen x 1.000 euro

Effect op begrotingsjaar Mee- en tegenvallers Gemeenschappelijke regelingen mee- en tegenvallers indexaties Mee- en tegenvallers Programma 1-10

Saldo 2023 -277 0 1.105

Totaal saldo 2e bestuursrapportage Saldo eerste bestuursrapportage 2023

829 -1.291

Totaal saldo na 2e bestuursrapportage 2023

-463

27

Grote afwijkingen 2023 Meevallers Programma’s Bedragen x 1.000 euro

Grootste meevallers Vrijval voorziening zwerfafval Rentetoevoeging verliesvoorziening Hondsgemet Noord Energienoodfonds maatschappelijke organisaties Leges omgevingsvergunningen Vrijval onvoorzien Vrijval stelpost Areaalontwikkelingen Vrijval taakmutaties Algemene Uitkering Huuropbrengsten gemeentelijke eigendommen Kapitaallasten (rentelasten) Vrijval stelpost Prijsstijgingen Diverse kleinere verschillen

112 64 294 145 100 283 85 116 664 263 262 2388

28

Grote afwijkingen 2023 Tegenvallers Programma’s Bedragen x 1.000 euro

Grootste tegenvallers

Verkiezingen Griffie Ziektevervanging AVRES Opbrengst begrafenisrechten Terugbetalen subsidie Hart voor Vuren Diverse kleinere verschillen

-140 -236 -218 -88 -84 -166 -351 -1.283 29

Doorkijk resultaat 2022 • Tussentijds resultaat ongeveer 0,5 miljoen euro negatief • In december → de Decemberwijziging • Bij jaarrekening ook mee- en tegenvallers die nu niet zijn voorzien

30

Overige onderdelen • • • •

Actualisatie risico’s Onderhoud kapitaalgoederen: technische wijziging Kredieten Bijlagen: - Toelichting Septembercirculaire 2023

31

Toelichting beslispunten 1. De baten en lasten voor 2023 en volgende jaren te wijzigen overeenkomstig de tweede bestuursrapportage 2023. 2. De volgende reservemutaties vast te stellen: • Onttrekkingen • Toevoegingen • Verlaging van de onttrekking • Verlaging van de toevoeging

32

Mutatie reserves • Raad heeft het budgetrecht ook bij de mutaties van de reserves, vandaar de specifieke beslispunten hieromtrent • In begroting ramen we de toevoegingen en onttrekkingen • Door afwijkingen in uitgavenpatroon wijkt dit af van wat in de begroting is opgenomen • In kader van begrotingsrechtmatigheid daarom de toevoegingen en onttrekkingen aanpassen

33

Toelichting beslispunten 3. De volgende kredieten te verhogen c.q. beschikbaar te stellen: • voor Skaeve Huse een bedrag van 176.000 euro • voor herinrichting Langstraat-Noord in Tricht voor een bedrag van 482.000 euro • voor startersleningen voor een bedrag van 750.000 euro

4. De tweede bestuursrapportage 2023 van de gemeente West Betuwe vast te stellen.

34

Proces technische vragen • Uiterlijk maandag 30 oktober voor 12.00 uur aanleveren technische vragen bij de griffie conform format • Uiterlijk vrijdag 3 november beantwoording van de technische vragen

35