Algemene beschouwing Dorpsbelangen perspectiefnota 2024.pdf

Voorzitter,

De jaarrekening 23, bestuursrapportage 24 en de begroting 25 en perspectiefnota voor de jaren daarna, dat bespreken we vanavond. Een lastige dit jaar. De resultaten over 23 zijn prima, 24 geeft zorgen en het zogenaamde ravijnjaar is nu zelfs een jaar eerder in zicht, ondanks alle inspanningen van alle gemeenten in Nederland. Wij gaan er nog steeds vanuit dat er nieuw besef komt in politiek Den Haag. Dat het niet zo kan zijn dat we alles terugbrengen naar de lagere overheden, zelf geld uit willen geven aan, met boerenverstand te beredeneren drog zaken en als klap op de vuurpijl ook nog aan gemeenten melden: jammer joh, wij komen geld te kort en dat halen we bij jullie. Wanneer komt het besef dat de wereld veranderd en dat het niet meer gewoon is om als regenten met olifantsvoeten door de porseleinkast te walsen. Natuurlijk, de natuur vraagt aandacht, maar denk niet dat wij de natuur naar onze hand kunnen zetten. Natuurlijk, mensen die in onderdrukking leven verdienen onze aandacht en hulp, maar we kunnen niet onbeperkt hier ter plaatse de problemen van daar oplossen. Zijn er eenvoudige oplossingen, ik denk het niet. Kunnen we het oplossen, ik denk het wel.

Door met elkaar in gesprek te gaan en te blijven, ons niet te laten leiden door extremisme (aan beide zijden) en door met gebruikmaking van de kennis over het ontstaan der aarde, op wat voor manier je hem ook bekijkt, een vertaalslag te maken naar de toekomst. Want hoe je het ook went of keert, de aarde is hoe dan ook ouder dan de som der leeftijden van de mensen die hier vanavond in de zaal zijn. Verstand komt met de jaren wordt gezegd. En, in mijn beleving is die aarde dus ook veel slimmer dan wij hier bij elkaar. En voor een aantal zaken draagt diezelfde aarde zelf de oplossing aan, andere zaken, veelal veroorzaakt door superieur denken van een beperkte groep mensen, moeten we zelf op- en aanpakken.

Terug naar onze mooie gemeente. Knaken en taken daar gaat het hier in feite om.

Taken om te zorgen dat wij een leefbare gemeente houden, dat we zaken kunnen faciliteren die onze gemeenschap vraagt en verbind, die sociale cohesie bevorderd, hoe moeilijk ook in deze tijd waarin alles en iedereen individualistischer wordt. Maar ook taken die over de schutting geworpen worden. En dat is, tot op zekere hoogte, geen probleem, als de knaken dan maar mee gegooid worden. Soms is het gecompliceerder, neem de Spreidingswet. Tot op zekere hoogte zijn de knaken hier niet het probleem, wel het feit dat een dergelijke wet er is. Wij denken dat de veranderde realiteit om een nieuwe afweging vraagt. De verkiezingsuitslag van 22 november hint op een duidelijk ander inzicht wat dit betreft. Wat ons betreft is een pas op de plaats dan ook meer dan gerechtvaardigd. Geen onomkeerbare dingen doen en weinig tot geen ambtelijke inzet zijn wat ons betreft niet meer dan normaal. Gelukkig is dit nu ook op deze manier ingezet en wij zullen erop toezien dat dit ook zo blijft, totdat er nieuwe inzichten of richtingen vanuit Den Haag komen. Een andere over de schutting geworpen taak is de jeugdzorg. Het is onze grootste zorg. Nieuwe manieren vinden om oplossingen te krijgen zijn o zo moeilijk. In de vorige periode hebben we al 3 miljoen gereserveerd om het sociaal domein en met name de jeugdzorg weer beter in de hand te krijgen. Maar dat is lastig, want openeinde regeling.

Afspraken in de regio kunnen wellicht helpen, met elkaar oppakken, zonder eigen regie te verliezen overigens. Met elkaar kunnen we dit wellicht strakker organiseren Het houd voor ons wel in dat we geen eventuele bezuinigingen willen op andere terreinen dan zaken in zogenaamd medebewind, de zaken waar het , zacht uitgedrukt, nogal pijn gaat doen. Daar moeten we de oplossing zoeken, overigens zonder onze inwoners te schaden. Een lastige klus, maar om voorbereid te zijn op het scenario dat Haagse partijen ons in de steek blijven laten, noodzakelijk. Om iedereen in Den Haag te laten zien hoe en waar de schoen wringt dienen we mede een motie in om bewindslieden en Kamerleden uit te nodigen om van dichtbij te zien wat de gevolgen zijn van de kortingen. We hebben het stellige idee dat de ivoren

toren wel erg hoog en afgesloten van de buitenwereld is en bieden de mogelijkheid om af te dalen naar “het volk”. Wij hebben wel moeite om 3,3 milj in de bestemmingreserve sociaal domein te bestemmen. Liever zien wij dit naar de algemene reserve toevloeit en mocht blijken dat er voor het sociaal domein extra geld nodig is dan kan dit in de raad besproken worden. Laten we met elkaar de vinger aan de pols houden en met elkaar hierover de juiste beslissingen proberen te nemen.

Laten we met elkaar kijken waar alles efficiënter kan en wat dan dus direct geld oplevert, of beter gezegd minder kosten gemaakt hoeven te worden. Een voorbeeld hiervan zijn al de locaties die nu staan te verpauperen terwijl we allang weten dat ze vrij komen om iets mee te gaan doen. Ik noem Kuipershof 4, het oude politiebureau, een aantal scholen. Allemaal locaties waarvan we al jaren weten dat ze vrij komen en waar pas plannen voor gemaakt worden na jaren leegstand. Onnodige geldsmijterij en niet goed voor de leefbaarheid, zie de recente ontwikkelingen bij de Leijenburg in Heukelum. Het kan ook anders, zie de ontwikkeling van onze buren, het Unive terrein. In no time heeft de ontwikkelaar daar iets gerealiseerd na vrijkomen van de locatie. Daar kunnen wij veel van leren. Ik ben er van overtuigd dat door snelheid te maken met projecten en te anticiperen op toekomstige kansen we veel geld kunnen besparen. Ik ben er stellig van overtuigd dat dit zoveel kan schelen dat toekomstige zwarte scenario´s vervagen als we zaken vlugger oppakken. Een bijkomend groot positief effect is dat er meer mensen aan een woning geholpen kunnen worden.

Gelukkig zien wij hier ook al enige verbetering met als groot voorbeeld de vrijkomende schoollocatie in Beesd, waarvoor de bestemmingswijziging al in gang gezet is Voor wat betreft de plannen voor onze (basis-)scholen, een ervan roept bij ons vragen op. Niet zozeer het tijdstip van vervanging als wel de locatie. En dan doel ik op de Bloeiende Betuwe. Het lijkt ons noodzakelijk dat de nieuwe locatie voor deze school nogmaals tegen het licht gehouden wordt en dat dan ook alle geledingen hierbij hun inbreng kunnen hebben. Wij kunnen ons niet aan de indruk

onttrekken dat er vooralsnog een afslag is gekozen die absoluut niet breed gedragen wordt. Ook vragen wij of bij de ontwikkeling van nieuwe scholen gekeken kan worden naar meer integrale ontwikkelingen, zodat zaken logisch geclusterd kunnen worden. Dat zorgt ervoor dat voorzieningen praktischer en breder gebruikt kunnen worden. Goed voor leefbaarheid van de dorpen en instandhouding van gebouwen. Een goed begin van deze ontwikkeling is de nieuwe brede school in Beesd, waar een aantal zaken aan gekoppeld worden. Een ontwikkeling die door het dorp is aangedragen en wordt omarmt. Voor een dergelijke aanpak zien wij heel veel meer kansen de komende jaren.

Voor wat betreft de interne dienstverlening willen we wel graag een reëel beeld zien. Als afdelingen en diensten niet naar behoren functioneren geeft het geen pas om de gemaakte kosten van interne dienstverlening niet toe te rekenen. Het beeld is dan niet overeenkomstig de waarheid. Hierdoor ontstaat een positiever beeld over dit onderdeel en dat is niet wat wij willen zien. Ondanks alle negatieve geluiden voorzitter, zijn wij toch blij met de voorliggende stukken. Daarin wordt aangegeven dat zeer veel zaken in behandeling zijn, slechts enkele zijn uitgesteld of afgevoerd en dit met een duidelijke verantwoording. Woningbouw komt volledig op stoom, hoewel patrijen ons anders willen doen geloven. Neem Beesd-Noord, Deil, Hellouw. Ik ben ervan overtuigd dat er vele projecten volgen die een stevige bouwimpuls voor onze gemeente zullen zijn. Wij zijn ons bewust van de druk die er ligt op het ambtelijk apparaat, dat kerngericht werken nog steeds een uitdaging is, dat er nog steeds in zekere mate in hokjes wordt gedacht. Toch merken wij ook dat er steeds meer vanuit een bredere hoek naar zaken wordt gekeken en dat schotten verdwijnen en kernen meer en meer in beeld komen. Wij willen hier vooral de gebiedsmakelaars noemen die hier een zware maar zeer goede rol in vervullen, dank daarvoor.

Onze grote wens is dat meer vanuit ondernemerschapsmanier naar zaken gekeken wordt, wij zijn ervan overtuigd dat dit zaken versneld en kosten bespaart. Voorzitter, ik ga afronden, want volgens mij is mijn tijd meer dan op. Ondanks alle uitdagingen op ons pad zijn we goed op weg en worden er nu en in de zeer nabije toekomst mooie dingen neergezet en gerealiseerd in onze mooie gemeente. Het is daarvoor wel noodzakelijk dat Den Haag met minder taken naar ons komt en de knaken op een realistischere manier naar ons toebedeelt.