Themabijeenkomst Herijking Armoedebeleid 2 novemberv3

Themabijeenkomst gemeenteraad Herijking Armoedebeleid 2 november 2021

Programma 19.30 - 19.40: Inloop en welkom door wethouder Bosland 19.40 - 20.45: Presentatie stand van zaken project Herijking Armoedebeleid 20:45 - 21.25: Ruimte voor vragen 21.25 - 21.30: Afronding

Start van het project

• Coalitieakkoord 2018 – 2022: voorkomen en verhelpen, participatie, maatwerk • Armoedemonitor gemeente Wageningen (dec. 2020) • Consultatie gemeenteraad (22 maart 2021)

Beleidsuitgangspunten gemeenteraad 22 maart 2021

• Heldere definitie van armoede; • Voorkomen, verzachten, verhelpen; • Instrumentarium herijken en bereik vergroten; • Maatwerk, in balans met generieke regelingen; • Activering om armoede duurzaam te bestrijden; • Kinderen en jongeren krijgen prioriteit, blijvende aandacht voor andere groepen; • Laagdrempelige, goed bekende regelingen die klantvriendelijk worden uitgevoerd; • Uitgaan van huidig beschikbaar budget; kosten van extra gewenst beleid wel aangeven.

Stip op de horizon: ambitie Alle inwoners in Wageningen kunnen voorzien in hun eerste levensbehoeften en hebben voldoende mogelijkheden om mee te doen in de samenleving.

Wat is daar voor nodig? Maatschappelijk Meedoen Budget: • Wagenings budget voor alle type huishoudens; • Budget is gebaseerd op lokale definitie van armoede en zal per huishouden beschikbaar worden gesteld; • Naast de materiële ondersteuning krijgt ieder huishouden een ondersteuningsgesprek waarin we inzetten op maatwerk en activering; • Budget vervangt alle huidige regelingen.

Is het zo eenvoudig? • Invloeden landelijke beleid: ➢ Minder toeslagen; ➢ Verhoging Wettelijk minimumloon en sociale uitkeringen; • Juridische beperkingen; • Complexiteit inkomen/besteedbaar inkomen; • Uitvoerbaarheid.

Wat hebben we gedaan? • Visie op armoede en maatschappelijke resultaten; • Analyse van huidige regelingen en instrumenten; • Werksessies met maatschappelijke partners, uitvoering en nauwe betrokkenheid van cliëntenraad; • Onderzoeken van verschillende manieren van werken/instrumenten, ook met input van Stimulanz, Voorzieningenwijzer en Sociaal Cultureel Planbureau; • Verkenning Maatschappelijk Meedoen budget (verdieping Niet-Veel-MaarToereikend-Budget van NIBUD, SCP).

Inhoudelijke bevindingen

• Visie op Armoede; • Maatschappelijke resultaten • Analyse instrumentarium; • Maatwerk en activering; • Toegang; • Maatschappelijk Meedoen.

Visie op armoede We spreken van armoede als mensen voor een langere tijd niet de middelen hebben om te kunnen voorzien in hun eerste levensbehoeften. Hierdoor kunnen ze niet of onvoldoende meedoen aan het maatschappelijk leven. Armoede is niet alleen een geldprobleem, maar het zijn verschillende achterstanden die invloed hebben op elkaar, waardoor eigen regie en maatschappelijke participatie niet (meer) mogelijk is.

Maatschappelijke resultaten • Inwoners zijn duurzaam financieel zelfstandig; • Inwoners beschikken over de vaardigheden om financieel zelfstandig te zijn; • Inwoners met financiële zorgen komen tijdig in beeld om grotere problemen te voorkomen; • Meer inwoners kunnen participeren ondanks een gebrek aan financiële middelen; • Bij meer inwoners doorbreken we de armoede van generatie op generatie; • Inwoners ervaren voldoende veerkracht ondanks financiële zorgen.

Analyse instrumentarium Huidige regelingen met verbetervoorstellen; • Huidige informatie/bereik/financiële inzet; • Huidige toegang tot de regeling/klantvriendelijkheid regeling/vergelijking met andere gemeenten; • Voorstellen voor aanpassing; • Alternatieven voor de regeling; • Regeling irt voorkomen, verzachten, verhelpen. Nieuwe instrumenten

Maatwerk en activering Mogelijkheden voor maatwerk; • Wat verstaan we onder maatwerk? • Wat doen we generiek en waar is maatwerk mogelijk? • Huidige maatwerkmogelijkheden; • Rekening houden met schulden/ schuldsanering

 Individueel gerichte regeling gericht op individuele omstandigheden

Mogelijkheden voor activering: • Wat verstaan we onder activering? • Mogelijkheden voor inzetten activering voor voorkomen, verzachten, verhelpen armoede.

 Meer regie op eigen bestaanszekerheid  Meedoen aan de maatschappij

Toegang en toeleiding Elk huishouden een (in principe jaarlijks) individueel ondersteuningsgesprek. Doel: • activeren en meedoen; • checken op mogelijke landelijke en gemeentelijke voorzieningen en deze evt. aanvragen • passende vorm van hulp en ondersteuning.

Instrumenten: Voorzieningenwijzer en Nederlandse Schuldhulproute Uitvoering: Gemeente plus lokale basisinfrastructuur

Maatschappelijk meedoen 1. Op zoek naar budget dat Maatschappelijk Meedoen mogelijk maakt: Maatschappelijk Meedoen budget; 2. Norm om toegang te krijgen tot regelingen: Maatschappelijk Meedoen grens.

1. Maatschappelijk meedoen budget • Gerichter budget voor minima per huishouden om maatschappelijk mee te kunnen doen. Basis is niet-veel-maar-toereikend budget (NIBUD). • Doorontwikkelen tot Wageningse variant op basis van bestuurlijke keuzes; • In vergelijking met nu (sociaal minimum voor alleenstaanden en gezinnen) een betere differentiatie naar: alleenstaanden, paar zonder kinderen, paar met 1,2 of meer kinderen, 1-oudergezin met 1,2 of meer kinderen

• Effect ziektekosten nog niet meegenomen!!

2. Maatschappelijk meedoen grens

Voorstel Herijking armoedebeleid 2023 2022: Invoeren ondersteuningsgesprek: Goed voor elkaar! 2022: Uitvoeren motie extra middelen Ik doe mee fonds voor kinderen en kindpakket waar mogelijk 2022: Uitvoeren motie zwemlessen 2023: Invoeren Maatschappelijk Meedoen grens 2023: Aanpassen huidige regelingen: * Bijzondere bijstand op basis van Maatschappelijk Meedoen grens * Collectieve aanvullende ziektekostenverzekering handhaven * Ik doe mee fonds splitsen * Kwijtschelding handhaven * Tegemoetkoming Chronisch zieken handhaven * Individuele Inkomenstoeslag handhaven

Herijking beleid schulden • Vroegsignalering (2021); • Invoeren saneringskredieten (2021); • Invoeren collectief schuldregelen (2022); • Invoeren schuldenknooppunt (Nederlandse vereniging voor Volkskrediet (NVVK)) (2022); • Invoeren instrument toeleiding (Nederlandse Schuldhulproute) (2022) • Landelijk Waarborgfonds om schulden sneller te kunnen afwikkelen (2022 - 2023)

Bestuurlijke keuzes • Start met ondersteuningsgesprekken in 2022. • Om het beleid te kunnen herijken zijn vanuit de huidige bevindingen bestuurlijke keuzes te maken.

Bestuurlijke keuzes en vervolg

• Keuzes hebben betrekking op inhoud, financiën en omvang doelgroep. • Keuzes voorleggen middels consultatienotitie.

Vervolgproces • Voorstel rondom invoeren ondersteuningsgesprek; • Consultatienotitie op bestuurlijke keuzes; • Verwerken bestuurlijke keuzes in definitief beleidsvoorstel.

Vragen?