Raadsinformatiebrief afsprakenkader aandachtsgroepen def

Aan de raden van de deelnemende gemeenten Regio Foodvalley

uw kenmerk: uw brief van: ons kenmerk: --

--

behandeld door:

doorkiesnummer:

e-mailadres:

bijlage:

datum: 26 september 2025

25/RFV/250926

onderwerp: Afsprakenkader aandachtsgroepen

Geachte raadsleden, Op 26 november 2025 vindt een regionale radenbijeenkomst Foodvalley plaats. Een van onderwerpen op de agenda is het regionaal afsprakenkader aandachtsgroepen. Ter voorbereiding op deze bijeenkomst informeren wij u door middel van deze brief over de achtergronden, het proces en wat voor de gemeenten en u als raad in dit kader van belang is. Waarom een afsprakenkader aandachtsgroepen? De woningmarkt staat al jaren onder druk. Er is een tekort aan betaalbare en passende woningen waardoor het voor onze inwoners steeds moeilijker wordt om een woonplek te vinden. Dat geldt voor iedereen maar in het bijzonder voor mensen die zich in een kwetsbare positie bevinden, zoals uitstromers uit zorginstellingen. Deze mensen hebben extra aandacht nodig. De Regio Foodvalley1 staat dan ook voor een belangrijke uitdaging: het maken van duidelijke afspraken over het huisvesten van deze aandachtsgroepen, zodat hun kansen op passende huisvesting toenemen. Met inzet op een evenwichtigere spreiding over de regio, zodat gemeenten die al relatief veel mensen in een kwetsbare positie huisvesten niet verder worden belast. Daarnaast moet er ook lokaal sprake zijn van een evenwichtige verdeling, zodat wijken en kernen leefbaar en veerkrachtig blijven. Het traject om te komen tot een afsprakenkader aandachtsgroepen is juni van dit jaar gestart.

Het streven is om dit afsprakenkader in het eerste kwartaal van 2026 gereed te hebben voor bestuurlijke besluitvorming. Wettelijk kader Het afsprakenkader aandachtsgroepen komt voort uit het rijksprogramma “Een Thuis voor Iedereen”. Daarin is als doel gesteld om voldoende betaalbare en passende woningen voor aandachtsgroepen te hebben met een evenwichtige verdeling over gemeenten. De ervaring is namelijk dat de uitstroom uit instellingen vaak plaats vindt in de gemeente waar deze is gevestigd. En dat grote(re) steden en dorpen een aanzuigende werking hebben op mensen die zich in een kwetsbare positie bevinden (zoals daklozen). Dit heeft consequenties voor de woningmarkt en de leefbaarheid in die gemeenten, en voor aanpalende zaken zoals zorg, ondersteuning en veiligheid. Vanuit het rijk is geconstateerd dat hier meer regie op moet komen. Dit wordt verder geregeld in de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv), waarbij de verplichting is opgenomen om per gemeente een 1 Veenendaal, Wageningen, Rhenen, Scherpenzeel, Barneveld, Renswoude en Ede (Nijkerk valt voor deze

opgave onder de regio Amersfoort).

Datum: Betreft:

26-9-2025 Afsprakenkader aandachtsgroepen

volkshuisvestingsprogramma en huisvestingsverordening (inclusief urgentieregeling) op te stellen. De wet is actueel nog onderwerp van gesprek. De Tweede Kamer heeft net voor het zomerreces met de wet ingestemd, inclusief o.a. het verbod voor het geven van urgentie aan statushouders. Bespreking in de Eerste Kamer vindt na de zomer plaats. Onduidelijk is wanneer. De Eerste Kamer heeft vooruitlopend hierop advies gevraagd aan de Raad van State. Verwachting is (nog steeds) dat de wet in 2026 in werking treedt. De regio Foodvalley heeft ervoor gekozen dit niet af te wachten maar nu al aan de slag te gaan. In lijn met de Wet, maar ook rekening houdend met het feit dat in het traject van landelijke vaststelling nog zaken kunnen worden gewijzigd. Wel is het van belang om het landelijke traject op de voet te blijven volgen en hierop in te spelen. Over welke aandachtsgroepen hebben we het? In de Wvrv is een flink aantal aandachtsgroepen benoemd. Voor een deel van deze aandachtsgroepen geldt dat zij verplicht in aanmerking komen voor urgentie voor een sociale huurwoning. Hieronder een overzicht zoals dit door het rijk wordt gebruikt.

Tijdens de behandeling van de Wvrv in de Tweede Kamer is middels een amendement een extra urgentiegroep toegevoegd, namelijk ‘gezinnen met minderjarige kinderen die zich in een thuisloze situatie bevinden’. In de wet is opgenomen dat regio’s verplicht ‘fair share afspraken’ (hierna afsprakenkader) moeten maken over de urgentiecategorieën (de rechterkolom). De mogelijkheid (optioneel) is er om extra aandachtsgroepen hieraan toe te voegen (de linkerkolom). Daarnaast kunnen gemeenten samen met de eigen woningcorporaties lokale urgentiegroepen aanwijzen, bijvoorbeeld herstructureringskandidaten of mensen die tot bepaalde beroepsgroepen behoren (leraren, politieagenten e.d.). Er is voorlopig besloten ons in dit traject met name te richten op de categorieën in de rechterkolom. Als er gedurende het traject (wettelijke of procesmatige) redenen zijn om dit te wijzigen is hiervoor ruimte. Rol van de raad In de Wvrv is de verplichting opgenomen om per gemeente een volkshuisvestingsprogramma en een huisvestingsverordening (inclusief urgentieregeling) vast te stellen. Het vaststellen van het volkshuisvestingsprogramma is een verantwoordelijkheid van het college. Uw raad stelt de huisvestingsverordening vast. Het afsprakenkader is kaderstellend voor zowel het volkshuisvestingsprogramma als de huisvestingsverordening.

Daarom vinden we het belangrijk dat de raden in een vroeg stadium hierover worden geïnformeerd met de mogelijkheid om input te geven. Hiervoor is de informatiebijeenkomst van 26 november bedoeld. Na vaststelling van het afsprakenkader door de colleges in 2026 zullen de gemeenten in de Foodvalley hun huisvestingsverordening actualiseren. Dit is een apart traject waarbij de raden nadrukkelijk betrokken worden. Over de planning hiervan wordt u te zijner tijd nader geïnformeerd.

Datum: Betreft:

26-9-2025 Afsprakenkader aandachtsgroepen

Wat hebben we tot nu toe gedaan ? Gemeenten kunnen en willen deze opgave niet alleen oppakken. Er wordt daarom nauw samengewerkt met de regionale woningcorporaties, zorgpartijen, welzijnsorganisaties, de twee provincies en een afvaardiging vanuit belangenbehartigers en ervaringsdeskundigen om hier de schouders onder te zetten. In het proces om te komen tot een gedeeld afsprakenkader is er bewust voor gekozen om alle partijen te betrekken. Hiermee wordt gezorgd voor breed draagvlak. Voor het voeren van een goed gesprek over de verdeling van aandachtsgroepen is het allereerst belangrijk dat de juiste cijfers op tafel liggen. De gegevens moeten niet alleen accuraat zijn, maar ook gedragen worden door de betrokken partijen. Op 11 september jl. heeft een stakeholdersbijeenkomst plaatsgevonden om te peilen of de betrokken partijen zich herkennen in de verzamelde cijfers. De input die daar is gegeven, wordt gebruikt om het beeld te ver- en herijken. Wat gaan we in 2025 en 2026 verder doen? Wanneer op hoofdlijnen bekend is om welke aantallen het gaat, moet worden bepaald welke aandachtsgroepen worden meegenomen in de fair share afspraken en op basis van welke grondslag gemeenten verdeelafspraken maken en hoeveel woningen er dus per gemeente beschikbaar moeten zijn. Tevens zullen we afspraken maken over hoe de coördinatie en monitoring van de woningtoewijzing eruit gaan zien.

Ook dit doen we in samenspraak met de betrokken partijen. Relatie met andere beleidsontwikkelingen In het afsprakenkader ligt de focus op de wettelijke urgentiegroepen. Dat wil niet zeggen dat de andere groepen vergeten worden. Hier is of wordt apart beleid voor opgesteld. Dit geldt ook voor de doelgroep (dreigend) daklozen. Landelijk is de ambitie om in 2030 geen dakloosheid meer te hebben. Het is aan de regio’s om deze landelijke ambitie te vertalen in een regionaal plan van aanpak. Dit plan is bijna gereed. Op 26 november wordt u via een aparte bijeenkomst geïnformeerd over de regionale speerpunten. Besluitvorming Het streven is om in het eerste kwartaal van 2026 het afsprakenkader gereed te hebben voor besluitvorming door de colleges van B&W. Zoals eerder aangegeven, zullen deze afspraken opgenomen worden in het gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma en de huisvestingsverordening. Vaststelling is een verantwoordelijkheid van het nieuwe college van B&W (volkshuisvestingsprogramma) en de gemeenteraad (huisvestingsverordening). Wij hopen u met deze raadsinformatiebrief voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, namens het Algemeen Bestuur Regio Foodvalley,

Monique Esselbrugge, Secretaris-directeur

René Verhulst, voorzitter