(Concept) Raadsvoorstel RPW

*21.0200290*

Raadsvoorstel (concept) Wageningen, 11 januari 2022 Raadsvergadering : Agendanummer : Afdeling : Registratienummer : Portefeuillehouder :

xx maand 2022

Onderwerp

Actualisatie Regionaal Programma Werklocaties (Beleid Bedrijventerreinen) Regio Foodvalley: Visie Werklocaties RPW 2020-2030 en Afsprakendocument RPW 2021-2025.

:

21.0200290 M.D. Hulshof

Beslispunten 1.

Vast te stellen dat de raad geen wensen en/of bedenkingen heeft met betrekking tot de Visie Werklocaties Foodvalley 2020-2030 richting het Algemeen Bestuur van Regio Foodvalley.

2. Vast te stellen dat de raad geen wensen en/of bedenkingen heeft met betrekking tot RWP Foodvalley 2021-2025 - Afsprakendocument richting het Algemeen Bestuur van Re gio Foodvalley. 1.

Bestuurlijke samenvatting Wat is het en waarom nu? De Omgevingsverordening Gelderland vereist regionale afstemming bij ontw ikkeling van bedrijventerreinen. Deze regionale afstemming vindt plaats in het Regionaal Programma Werklocaties - RPW. Het huidige RPW beleid heeft een looptijd 2017-2020 en dient volgens afspraak te worden herbezien en te worden geactualiseerd. In 2021 hebben de acht Foodvalley gemeenten in samenwerking met de stakeholde rs (ondernemersverenigingen, investeerders) en beide provincies gezamenlijk het bestaande RPW beleid herbezien, beleidsuitgangspunten (indien nodig) aangepast en een nieuw toekomstbestendig (concept) Regionaal Programma Werklocaties opgesteld. Dit concept-beleid dient de komende maanden door de raden van de regio Foodvalley te worden vastgesteld. Wat houdt het RPW precies in? In het nieuwe beleid worden (zoals in voorafgaand RPW-beleid) met de andere regiogemeenten en provincies Gelderland en Utrecht afspraken gemaakt welke gemeenten welke bedrijventerreinen (waar en hoeveel?) ontwikkelt en voor welke segmenten/‘soorten’ bedrijven. De voor het afsprakenkader uitgevoerde vraag-aanbod-analyses bieden inzicht in mogelijke behoeften (tekorten) en/of overschotten aan bedrijventerreinen in de regio. De in de Vraag-Aanbod-Analyse geprognosticeerde vraag is gebaseerd op de provinciale Bedrijventerreinen-prognose 2019-2030.

Door een aantal trends en ontwikkelingen, o.a. digitalisering, robotisering (kan leiden tot ‘reshoring’, d.w.z. terugkeer assemblage-activiteiten naar Europa), circulariteit, verduurzaming en energietransitie (kan leiden tot energieopwek -zon, wind- op eigen terrein) en e-commerce (groei webhandel leidt tot meer logistieke stromen en meer logistieke verdeelcentra) kan de toekomstige vraag naar bedrijfsruimte hoger uitpakken dan voorzien. Aan de andere kant, de genoemde trends en ontwikkelingen zijn recent en zullen (in combinatie bezien met Covid en de gevolgen van de Lockdow n) met een bepaalde vertraging doorwerken in de toekomstige vraag naar bedrijventerreinen. Wat is er veranderd, m.a.w.: wat is er nieuw? Nieuw in het beleid is dat de actualisatie van het RPW met meer dan alleen kwantitatieve economische modellen krijgt te maken maar tevens met de kwalitatieve aspecten van bedrijventerreinen, o.a. op gebied van duurzaamheid, klimaat, groen, verdichten waar kan, het optimaal gebruik van de ruimte én het maken van afspraken (resultaat- dan wel inspanningsverplichting) over aanbod van aantrekkelijke bedrijventerreinen voor de gehele regio.

1

nummer blad

BSP/21.0200290 2/9

Het gevolg hiervan is dat w e met deze actualisatie van het RPW steeds meer de integraliteit van Economie met zowel ‘Wonen’ (zoals we momenteel doen in de VerstedelijkingsStrategie, namelijk 1 huis : 1 baan) als ook ‘Duurzaamheid’, m.n. Circulariteit (zoals we doen in de Regionale Energiestrategie - RES) in betrachting dienen te nemen. T.z.t. zal worden bekeken op welke manier de kaders van het RPW en de ruimtebehoefte aan werklocaties/ bedrijventerreinen moet worden gewogen in combinatie met de andere behoeften vanuit Verstedelijkingsstrategie. Wat betekent dit voor Wageningen? Voor Wageningen betekent dat concreet dat voor de beleidsperiode 2021-2025 er geen verandering in de huidige bedrijfsbestemmingen komt. Het aantal hectaren bedrijventerreinen zal derhalve gelijk blijven en op termijn toenemen als het bestemmingsplan voor de uitbreiding van de Wageningen Campus (Born Oost) zal worden vastgesteld. Zoals in de regio Foodvalley zal ook voor Wageningen de afweging dienen plaats te vinden van de verschillende ruimtebehoeften in het kader van de Verstedelijkingsstrategie. Voor de komende jaren beschikt Wageningen over het volgende aanbod van werklocaties:  Wageningen Campus, m.n. locatie de Born Oost (plan nog vast te stellen). Gebruikersdoelgroep zijn kennis-gerelateerde bedrijven en instellingen.  Business & Sciencepark, locatie Kortenoord.

Gebruikersdoelgroep zijn kennis-gerelateerde bedrijven en instellingen. Momenteel vindt onder de belanghebbenden een inventarisatie plaats of, en in hoeverre, het huidige bedrijvendeel van Kortenoord, rekening houdend met de toenemende woningbehoefte in Wageningen en de Zuidelijke Foodvalley, kan worden getransformeerd tot een gemengd bedrijven- en woongebied.  Nude 2, Fase 1. Gebruikersdoelgroep is het reguliere bedrijfsleven (MKB, o.a. handel, opslag, transport, productie, ambacht). In het geactualiseerde beleid wordt Wageningen, tezamen met Ede, gepositioneerd als hét KennisHart op het gebied van (Agro)Food en Life Sciences. Vanuit Foodvalley bestaat de ambitie om de kennisintensieve locaties Wageningen Campus/Business & Scie ncepark en het World Food Center voor de regio te behouden en uit te breiden. Overleg met partners Er is overleg gepleegd met de andere initiatiefnemers en partners in deze, namelijk de provincies Gelderland en Utrecht, de Regio Foodvalley-partnergemeenten en diverse stakeholders (o.a. VNONCW, ondernemersverenigingen, WOC en WUR). Hoe nu verder? Het (concept) regionale beleid RPW is ambtelijk voorbereid en besproken in het regionale w ethouders-overleg PHO Economie, Werkgelegenheid & Voedsel. Op grond van Art.

4, 20 en 21 van de ‘Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley’ heeft het PHO het Regiobestuur geadviseerd het concept regionaal beleid RPW voorlopig vast te stellen en worden de colleges van de partnergemeenten verzocht, beide documenten aan de raad voor te leggen, met het verzoek om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Na de fase van wensen en bedenkingen, is het de bedoeling dat de colleges van de Foodvalley-gemeenten de raden een voorstel voorleggen met gezamenlijke uitgangspunten afkomstig van het Afsprakenkader teneinde hierover eenduidig te besluiten. 2.

Aanleiding Op weg naar een verbeterd vestigingsklimaat in de regio Foodvalley Samen met partners in de Triple Helix (de provincies Gelderland en Utrecht, het bedrijfsleven en de onderwijsinstellingen) wordt momenteel door de partnergemeenten hard gewerkt aan de verbetering van het vestigingsklimaat van de Foodvalley. Gezamenlijk w orden diverse projecten gerealiseerd in het kader van de doorontwikkeling van de kennispropositie Ede-Wageningen, hét kennishart van de Foodvalley. De Wageningen Campus is een locatie waar (inter)nationale bedrijven en instellingen en start-ups kunnen worden gehuisvest. Het World Food Centre in Ede w ordt hét focuspunt voor kennis, beleid en bedrijvigheid van bedrijven en consumenten. Barneveld versterkt haar kennispositie op het gebied van pluimvee met het Poultry Expertise Centre, Veenendaal presenteert zich als het ICT kenniscentrum van de regio en Nijkerk is het zwaartepunt van de foodproductie. De regio streeft er dan ook naar om voor de verschillende ‘doelgroepen’ van gebruikers ook de meest geschikte werklocaties (bedrijventerreinen, kenniscampussen en andersoortige werklocaties)

2

nummer blad

BSP/21.0200290 3/9

te ontwikkelen. De ontwikkeling van een breed palet van geschikte werklocaties, in combinatie met het werven van bedrijven en instellingen actief op het gebied van (Agro)Food (‘Rode Loperbenadering’) staat ook centraal in de Strategische Agenda Regio Foodvalley 2020-2025. Wens tot regionale afstemming bij realisatie van bedrijventerreinen De Omgevingsverordening Gelderland vereist regionale afstemming bij ontw ikkeling van bedrijventerreinen. Deze regionale afstemming vindt plaats in het RPW , het Regionaal Programma Werklocaties. Het huidige RPW beleid heeft een looptijd 2017-2020 en dient volgens afspraak te worden herbezien en te worden geactualiseerd. In 2021 is in opdracht van de Regio Foodvalley door onderzoeks- en adviesbureau STEC en een ambtelijke Werkgroep (Regio Foodvalley partnergemeenten en beide provincies) een beleidsdocument opgesteld met een aantal beleidsuitgangspunten. Voor het geactualiseerde RPW is een Afsprakendocument 2021-2025 en een Visiedocument 2020-2030 opgesteld. In het RPW Afsprakendocument (Bijlage 1 ‘Regionaal Programma Werklocaties Foodvalley, 20212025’) maken de Regio Foodvalley-partnergemeenten met elkaar (en met de provincies Gelderland en Utrecht) bindende afspraken omtrent te ontwikkelen bedrijventerreinen.

De afspraken hebben betrekking op de kw antiteit (wie ontwikkelt hoeveel en waar?) en kw aliteit (voor wie wordt ontwikkeld, m.a.w.: wat zijn de doelgroepen?). Het RPW – Visiedocument (Bijlage 2 ‘Visie Werklocaties Foodvalley 2020-2030’’), is meer een strategisch document en is ‘’vooral ook een verdiepingsslag in het onderscheidend vermogen van de regio en de kansen en opgaven die daaraan verbonden zijn.’’ Deze visie is de basis voor de afspraken die de regio met de provincie Gelderland 1 en Utrecht maakt voor wat betreft de opgaven voor de komende periode. Tevens behelst deze visie de leidende principes die richtinggevend zijn voor de uitwerking naar deze concrete kwantitatieve en kwalitatieve afspraken. De voor het Afsprakendocument uitgevoerde Vraag-Aanbod-Analyse is gebaseerd op de provinciale Bedrijventerreinenprognose 2019-2030 en biedt inzicht in mogelijke behoeften (tekorten) en/of overschotten aan bedrijventerreinen in de regio. Regio Foodvalley wil in het geactualiseerde RPW de huidige, grote waarde van de bedrijventerreinen in Foodvalley borgen en versterken naar de toekomst. Dat betekent dat we onze terreinen optimaal willen laten aansluiten bij de hedendaagse (en toekomstige) marktvraag en opgaven die op bedrijventerreinen afkomen. We zien door een aantal recente trends en ontwikkelingen een aantal nieuwe elementen in het RPW.

Veranderingen op het vlak van energie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, gezonde werkomgeving, ruimtelijke kwaliteit, veiligheid, mobiliteit en (digitale) bereikbaarheid en ‘Next Economy’ (circulaire economie, smart industry, smart logistics, open innovatie en robotisering) zijn daarbij het meest prominent. Wat is er nieuw in het geactualiseerde regionaal beleid RPW? Nieuw in het beleid is dat de actualisatie van het RPW met meer dan alleen kwantitatieve economische modellen krijgt te maken maar tevens met de kwalitatieve aspecten van bedrijventerreinen o.a. op gebied van duurzaamheid, klimaat, groen, verdichten waar kan, het optimaal gebruik van de ruimte én het maken van afspraken (resultaat- dan wel inspanningsverplichting) over bieden van aantrekkelijke bedrijventerreinen voor de gehele regio. Het gevolg hiervan is dat w e met deze actualisatie van het RPW steeds meer de integraliteit van Economie met zowel ‘Wonen’ (zoals we momenteel doen in de VerstedelijkingsStrategie, namelijk 1 huis : 1 baan) als ook ‘Duurzaamheid’, m.n. Circulariteit (zoals we doen in de Regionale Energiestrategie - RES) in betrachting dienen te nemen. T.z.t. zal worden bekeken op welke manier de kaders van het RPW en de ruimtebehoefte aan werklocaties/ bedrijventerreinen moet worden gewogen in combinatie met de andere behoeften vanuit Verstedelijkingsstrategie. 3.

Doelstelling en gewenst resultaat De centrale doelstelling van het opgestelde (concept) regionale beleid luidt: “‘Het formuleren van een gemeenschappelijk regionaal (d.w.z. vóór en dóór de Regio Foodvalley partnergemeenten) beleid voor het onderling afstemmen en regionaal programmeren van de ontwikkeling van werklocaties (bedrijventerreinen, kenniscampussen en andersoortige werklocaties) met als tijdshorizon 2025. Beleid waarin de ambities voor de Regio Foodvalley zijn weergegeven en dat leidt tot betere onderlinge afstemming tussen de gemeente(n) en Provincies Gelderland en

1

Een deel van de regio Foodvalley ligt in de provincie Utrecht. Ook de provincie Utrecht is betrokken bij de totstandkoming van de visie,er worden echter geen formele (bestuurlijke) afspraken tussen regio en provincie Utrecht aan gekoppeld.

3

nummer blad

BSP/21.0200290 4/9

Utrecht, een evenwichtige lokale en regionale economische ontwikkeling, het duurzaam omgaan met de beschikbare (bedrijfs)ruimte, het creëren van werkgelegenheid en het genereren van regionaal inkomen”. Gewenst resultaat: vaststellen regionaal beleid RPW:  Er vindt een kwalitatieve sturing plaats op het gebied van duurzaamheid, klimaat, groen, optimaal gebruik van de ruimte én het maken van afspraken (resultaat- dan wel inspanningsverplichting) hieromtrent.  Tevens ontstaat een toenemende integratie van Economie met zowel ‘Wonen’ (middels de VerstedelijkingsStrategie) als ook ‘Duurzaamheid’, m.n. Circulariteit (middels RES - Regionale Energiestrategie).  Duidelijkheid en transparantie: een duidelijk en een met de Regio Foodvalley-gemeenten en beide provincies afgestemd vraag en aanbod van huidige en toekomstige werklocaties (bedrijventerreinen, kenniscampussen en andersoortige werklocaties).  Afstemming: het beleid wordt vorm gegeven middels een transparante overlegstructuur tussen de Regio Foodvalley-gemeenten onderling en met beide provincies.  Duurzaamheid: door het onderlinge overleg en regionale afstemming wordt er op een duurzame wijze met de ruimte omgesprongen.

 Werkgelegenheid: door een onderling afgestemd beleid betreffende regionale programmering van werklocaties (‘’Wie ontwikkelt waar, hoeveel en voor wie?’’) wordt werkgelegenheid gecreëerd en in stand gehouden. 4.

Mogelijke oplossingen Oplossing 1: Wel vaststelling van een gemeenschappelijk regionaal beleid werklocaties Voordelen:  Vermijden onderlinge concurrentie tussen de gemeenten: één lijn trekken naar bedrijven die mogelijk in de regio zijn geïnteresseerd  Een gemeenschappelijk beleid leidt tot een duurzaam ruimtegebruik. Door regionale afstemming en programmering zal vraag en aanbod van/naar werklocaties beter op elkaar worden afgestemd en wordt er op een duurzame wijze met de ruimte omgegaan.  Segmentering: de regio streeft er naar om voor de verschillende ‘doelgroepen’ van gebruikers speciaal daarvoor geschikte werklocaties te ontwikkelen.  Mobiliteit en bereikbaarheid: de segmentering (bepaalde werklocaties voor bepaalde doelgroepen/ segmenten) zal leiden tot een clustering van bepaalde ‘soorten’ bedrijven. De infrastructuur (bereikbaarheid, ontsluiting en parkeren) kan hieraan worden aangepast zodat mobiliteit en bereikbaarheid kunnen worden geoptimaliseerd. Nadelen:  Regionale kaders beperken de lokale beleidsruimte. Door het vaststellen van een regionaal kader verbindt de gemeente zich aan een aantal beleidsuitgangspunten inzake w erklocaties. Elke gemeente kan niet zomaar (meer) bedrijventerreinen gaan ontwikkelen. Dat kan de lokale beleidsruimte en eigen ambities beperken.

Vanuit de gekozen regisseursrol en omwille van transparantie worden grote projecten en ontwikkelingen voorgelegd aan het portefeuillehouderoverleg (PHO EW&V, Economie, Werkgelegenheid en Voedsel). Zij geven een advies aan het betreffende college. Ook de provincies worden hier in gekend. Oplossing 2: Geen vaststelling gemeenschappelijk regionaal beleid Werklocaties Dit houdt dat de Regio Foodvalley-gemeenten geen gemeenschappelijk beleid vaststellen ten aanzien van de ontwikkeling van werklocaties. Voordeel:  Minder regionale afstemming lijkt tot meer beleidsvrijheid te leiden: geen nieuw beleid behoeft ook minder (of geen) intergemeentelijke afstemming, coördinatie of onderling overleg tussen gemeenten zoals in het conceptbeleid wordt voorgesteld. Gemeenten zijn ‘vrij’ om afhankelijk van de gelegenheid die zich voordoet bepaalde bedrijven binnen hun gemeentegrenzen te laten vestigen. Gemeenten ‘lijken’ onafhankelijker. Zie echter ook ‘Kanttekeningen’. Nadelen:  Er vindt bij het ontbreken, c.q. niet vaststellen van het (voorgestelde) RPW-beleid geen kwalitatieve sturing plaats op het gebied van duurzaamheid, klimaat, groen, optimaal gebruik van de ruimte én het maken van afspraken (resultaat- dan wel inspanningsverplichting) hieromtrent.  Tevens ontstaat onvoldoende integraliteit van Economie met zowel ‘Wonen’ (middels Verstede-

4

nummer blad



 

BSP/21.0200290 5/9

lijkingsStrategie) als ook ‘Duurzaamheid’, m.n. Circulariteit (middels RES - Regionale Energiestrategie). Onvoldoende coördinatie leidt tot inefficiëntie en ongewenste concurrentie tussen gemeenten: hoe om te gaan met interesse van bedrijven en instellingen voor nieuwe investeringen op het gebied van Agro(Food), maar ook breder (andere segmenten)? Bij het ontbreken van regionale afstemming c.q. beleid tussen de Regio Foodvalley gemeenten zal een situatie ontstaan (of voortduren) van mogelijke concurrentie om voor die gemeente mogelijk interessante bedrijven te werven. Shopgedrag: onderlinge concurrentie wordt in de hand gewerkt als bedrijven bij meerdere geïnteresseerde gemeenten gaan ‘shoppen’ om de meest gunstige vestigingsvoorwaarden te bedingen. Beslag op schaarse ruimte: als meerdere gemeenten onvoldoende segmenteren en dezelfde ‘soorten’ werklocaties ontwikkelen, leidt dat niet alleen tot onderlinge concurrentie maar tevens tot onnodig gebruik van ruimte. Minder vraag, meer aanbod georiënteerd ontwikkelen.

Kanttekeningen.  Bij het ontbreken van een regionaal vastgesteld beleid zal er voor het ontwikkelen van nieuwe werklocaties nog steeds regionale afstemming dienen plaats te vinden volgens artikelen 2.3.3.1 (tweede en derde lid) en 2.3.3.2 (derde lid) van de (provinciale) Omgevingsverordening.  Ondanks het ontbreken van een regionaal beleid inzake werklocaties zal in geval van veranderende bestemmingen (bijv. bij het ontwikkelen dan wel herbestemmen/ de-programmeren van een bedrijventerrein) nog steeds het Rijksbeleid (o.a. Wet Bro) te worden gevolgd alsmede de ‘Ladder voor de Duurzame Verstedelijking’.  Opgemerkt dient te worden dat hoewel het concept beleid RPW een regionale segmentering van werklocaties voorstaat (bepaalde werklocaties voor bepaalde ‘soorten’ activiteiten), de autonomie en keuzevrijheid van bedrijven en instellingen centraal staan. Waar binnen de kaders van het bestemmingsplan op aangewezen locaties bepaalde activiteiten toegestaan zijn, hebben bedrijven en instellingen de keuzevrijheid (het laatste woord) zich op dergelijke locaties te vestigen. 5.

Voorkeursoplossing en argumentatie Voorkeursoplossing De Voorkeursoplossing is Oplossing 1, namelijk wél vaststelling van een gemeenschappelijk regionaal beleid inzake werklocaties. Argumentatie Met het vaststellen/actualiseren én participeren in het RPW – Regionaal Programma Bedrijventerreinen kunnen voor Wageningen de voordelen van regionaal beleid worden gerealiseerd Zie ook: Onderdeel 4: de voordelen bij Oplossing 1: Wel vaststelling van een gemeenschappelijk regionaal beleid inzake werklocaties Passend in de ambitie van de gemeente Wageningen, Kennishart Ede-Wageningen én van de Regio Foodvalley. Het is de ambitie van de gemeente Wageningen om het investeringsklimaat op het gebied van (Agro)Food verder te willen versterken en als zodanig de positie van Wageningen als ‘City of Life Sciences’ en binnen het Kennishart gebied (v.h. KennisAs) Ede-Wageningen als hét middelpunt van kennis en kunde op het gebied van (Agro)Food en Life Sciences van de Regio Foodvalley nog verder uit te bouwen. Als zodanig is deze ambitie omschreven in de Investeringsagenda 2020-2021, het ambitiedocument van KennisHart Ede-Wageningen.

Het ontwikkelen van geschikte werklocaties voor kennis-gerelateerde bedrijven en instellingen, maar ook voor het reguliere bedrijfsleven, past zowel in het beleid van de gemeente Wageningen als ook de ambitie van de Regio Foodvalley (Strategische Agenda 2020-2025) om uit te groeien tot een internationale topregio op het gebied van duurzame voeding. Passend in Beleid Wageningen: Programmabegroting 2022-2025 – Wageningen Fysiek: een aantrekkelijk, sociaal, duurzaam en circulair economisch klimaat. Een regionaal beleid voor het afstemmen en programmeren van werklocaties past in het huidige (Economische) beleid van de Gemeente Wageningen. In de Programmabegroting 2022-2025 zijn met betrekking tot het regionale beleid van werklocaties (afstemmen en programmeren van o.a. bedrijventerreinen, kenniscampussen) in Wageningen/Regio Foodvalley de volgende doelen en

5

nummer blad

BSP/21.0200290 6/9

beoogde resultaten vastgelegd: Doelen  Sterk vestigingsklimaat voor het kennisecosysteem  Aantrekkelijke functionele en bereikbare werklocaties reguliere bedrijvigheid  Een groene en bio-diverse leefomgeving, waarin de mens in samenhang met de natuur gezond kan leven en welke is aangepast en anticipeert op de effecten van de klimaatverandering. Beoogde resultaten  Behoud en aantrekken van nieuwe (met name) kennisintensieve bedrijven (nationaal en internationaal).  Hoogwaardige (groen en duurzaam) en goed bereikbare werklocaties.  Sterke positie binnen regio Foodvalley waarin partners complementair zijn, gebaseerd op gezamenlijke ambities.  De biodiversiteit van het openbaar groen is verhoogd (zowel binnenstedelijk als in het buitengebied), waarbij kansen voor innovatie waar mogelijk w orden toegepast. Hoe nu verder: proces van besluitvorming Het (concept) regionale beleid RPW is ambtelijk voorbereid en besproken in het regionale wethouders- overleg PHO Economie, Werkgelegenheid & Voedsel. Op grond van Art. 4, 20 en 21 van de ‘Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley’ heeft het PHO het Regiobestuur geadviseerd het concept regionaal beleid RPW voorlopig vast te stellen en worden de colleges van de partnergemeenten verzocht, beide documenten aan de raad voor te leggen.

De Raad wordt gevraagd of men kan instemmen met het voorliggende voorstel, zo niet, wordt men uitgenodigd haar wensen en bedenkingen kenbaar te maken. In alle Foodvalley gemeenten worden beide documenten op soortgelijke wijze voorgelegd aan de raad. Na de fase van wensen en bedenkingen, e n de eventuele aanpassingen in beide documenten die dit tot gevolg kan hebben, is het de bedoeling dat de colleges van de Foodvalley-gemeenten de raden een voorstel voorleggen met gezamenlijke uitgangspunten c.q. afspraken afkomstig van het Afsprakenkader teneinde hierover eenduidig te besluiten (eensluidende én eenduidige besluitvorming). Hiervoor dienen alle acht partnergemeenten van de Regio Foodvalley uiteindelijk dezelfde set van beslispunten vast te stellen. Pas dan is er écht eensluidend regionaal beleid. Bovendien moeten de diverse eensluidende (identieke) beslispunten eenduidig zijn. Hiermee wordt bedoeld dat de beslispunten maar op één manier zijn te duiden (interpreteren) en niet multiinterpretabel zijn.

Verdieping van het RPW beleid met een duurzaam en toekomstbestendig ruimtegebruik In vergelijking tot het vigerende RPW Bedrijventerreinen beleid (looptijd 2017-2020) bestond tevens de wens tot verdieping van de kwalitatieve overwegingen zowel bij nieuwe uitgifte als bestaande voorraad met extra aandacht voor een integrale afweging van de ruimte, bijvoorbeeld door resultaat- of inspanningsverplichtingen m.b.t. verduurzaming, circulariteit en zuinig (multifunctioneel en intensief) gebruik van de ruimte. Resultaat is een RPW waarin naast het kwantitatieve aanbod en behoeften de kwalitatieve opgaven van de toekomst centraal staan. Dit leidt tot een Afsprakenkader met duidelijke kwalitatieve uitgangspunten. Er is nu tevens aandacht is voor circulariteit en duurzaamheid (incl. klimaat-bestendigheid, biodiversiteit, eigen energieopwek, multifunctionaliteit). Wageningen zit ook op dit spoor. Zie ook kopje in onderliggend voorstel ‘Beleid Wageningen: Programmabegroting 2022-2025 – Wageningen Fysiek: een aantrekkelijk, sociaal, duurzaam en circulair economisch klimaat. Doelen en beoogde resultaten’. Link met VerstedelijkingsStrategie Regio Foodvalley heeft te maken met een extra ruimtedruk vanuit omliggende regio’s. Vanuit regio’s als Arnhem-Nijmegen en Amersfoort kijkt men steeds vaker naar vestigingsmogelijkheden (voor bedrijven maar ook wonen) in onze regio.

Hoe groot deze vraag precies is, is moeilijk in te schatten en sterk afhankelijk van beleidskeuzes die worden gemaakt. Middels een uitgiftestrategie dient te worden bepaald in hoeverre een bovenregionale ruimtevrager binnen de regio kan worden gehuisvest. Gezien de hoge ruimtedruk vinden gemeenten in de regio het belangrijk om keuzes te maken in het type bedrijvigheid dat men binnen de regio wenst te huisvesten. Regionaal Programma Werklocaties en de positie van Wageningen Voor Wageningen betekent dat concreet dat voor de beleidsperiode 2021-2025 het huidige aanbod van werklocaties zal bestaan uit:  Wageningen Campus, m.n. locatie de Born Oost (plan nog vast te stellen). Gebruikersdoel

6

nummer blad

BSP/21.0200290 7/9





groep zijn kennis-gerelateerde bedrijven en instellingen. Business & Sciencepark, m.n. locatie Kortenoord. Gebruikersdoelgroep zijn kennisgerelateerde bedrijven en instellingen. Momenteel vindt onder een aantal belanghebbenden een inventarisatie plaats of, en in hoeverre, het huidige bedrijvendeel van Kortenoord, rekening houdend met de toenemende woningbehoefte in Wageningen en de Zuidelijke Foodvalley, kan worden getransformeerd tot een gemengd bedrijven- en woongebied. Nude 2, Fase 1. Gebruikersdoelgroep is het reguliere bedrijfsleven (handel, opslag, transport, productie, ambacht).

In het geactualiseerde RPW wordt Wageningen, tezamen met Ede, gepositioneerd als hét KennisHart op het gebied van (Agro)Food en Life Sciences. Vanuit Foodvalley bestaat de ambitie om de kennisintensieve locaties Wageningen Campus/Business & Sciencepark en het World Food Center voor de regio te behouden en uit te breiden. Nog te ontwikkelen is de uitbreidingsfase van de Wageningen Campus, nl. de Born Oost. Deze voorziene werklocatie in Wageningen, waarvan het bestemmingsplan nog niet definitief is vastgesteld, zal w orden ontwikkeld met onderbouwing van de urgentie en aantoonbare behoefte (de zgn. ‘Ladder voor de Duurzame Verstedelijking’) en met expliciete regionale afstemming zoals in het vige rende RPW-beleid is afgesproken. Conclusie In het huidige (Concept) RPW staan naast het kwantitatieve aanbod en behoeften de opgaven van de toekomst centraal. Dit leidt tot een Afsprakenkader dat een stap verder gaat dan eerdere RPW’s, namelijk waarin nu tevens aandacht is voor circulariteit en duurzaamheid (incl. klimaatbestendigheid, biodiversiteit, eigen energie-opwek, multifunctionaliteit). De gemeente Wageningen zit ook op dit spoor. Zie ook kopje in dit voorstel ‘Beleid Wageningen: Programmabegroting 2022-2025 – Wageningen Fysiek: een aantrekkelijk, sociaal, duurzaam en circulair economisch klimaat. Doelen en beoogde resultaten’.

Daarom stelt het college uw raad voor geen wensen en/of bedenkingen kenbaar te maken aan het Algemeen Bestuur van Regio Foodvalley met betrekking tot de twee documenten (Visie en Afsprakenkader). Risico’s Positie en rol provincie Na vaststelling van de RPW-afspraken door de raden van de Foodvalley partnergemeenten zal het geactualiseerde RPW-beleid ook door Gedeputeerde Staten wordt vastgesteld. Wanneer afspraken in een regio te lang op zich laten wachten of van onvoldoende kwaliteit zijn, ontstaat een rol voor de provincie. Dit kan betekenen dat - indien een regio er niet in slaagt om binnen een redelijke termijn een afsprakenkader vast te stellen of wanneer de afspraken van onvoldoende kwaliteit zijn – het college van GS dit zelfstandig doet. Provincie kan handhavend optreden op basis van provinciaal beleid (Omgevingsverordening). 6.

Draagvlak en advies Overleg Adviesraden / adviescommissies Klimaattoets Minimacheck Overleg Er is overleg gepleegd met de andere partners in deze, namelijk  De provincies Gelderland en Utrecht.  Regio Foodvalley.  Stakeholders. Prov incies Gelderland en Utrecht Overleg is gevoerd met de provincies Gelderland en Utrecht. Het regionaal beleid betreffende afstemming en programmering van bedrijventerreinen past in het Gelderse beleid (Omgevingsverordening) en visie (‘Gaaf Gelderland’). Gelderland herkent zich in het topsectorenbeleid van het Rijk en werkt met de Regio Foodvalley samen om de regio als een (inter)nationale topregio op het gebied van gezonde en duurzame voeding te positioneren met als middelpunt het KennisHart-gebied Ede-Wageningen. Regio Foodv alley gem eenten De uitgangspunten van het rapport zijn akkoord bevonden door het Portefeuillehoudersoverleg Economie, Werkgelegenheid & Voedsel (PHO E, W & V) van de regio Foodvalley. Het Regiobestuur

7

nummer blad

BSP/21.0200290 8/9

regio Foodvalley heeft beide documenten voorlopig vastgesteld en aangeboden aan de colleges van regio Foodvalley-gemeenten. Het is afgesproken het RPW-Afsprakendocument en het RPW Visiedocument voor te leggen aan de gemeenteraden voor wensen en bedenkingen. Stakeholders Er is overleg gevoerd met VNO-NCW, ondernemersverenigingen, makelaars en een aantal individuele bedrijven/instanties, in Wageningen o.a. WOC en WUR. Klim aattoets, Minim acheck, Groentoets en Relatie m et Om gev ingswet Klimaattoets In het kader van de ambitie “Wageningen klimaatneutraal in 20XX” zal met betrekking tot de ‘harde’ (bestemmingsplan reeds vastgesteld) en ‘zachte’ plannen (nog niet vastgesteld) de planontwikkeling van de Wageningse werklocaties voldoen aan de duurzaamheidseisen van de gemeente, waarbij onder andere gedacht moet worden aan DuBo eisen, natuur-inclusief bouwen, energieneutraal, ecologisch versterkend en groene daken. Daarmee voldoet de planontwikkeling aan de klimaattoets. Regionaal gezien betekent afstemming van werklocaties (bedrijventerreinen, kantoorontwikkeling) een segmentatie (clustering) van bepaalde soorten van activiteiten (bedrijven en instellingen). Dit zal tot gevolg hebben dat de gewenste interactie tussen gelijksoortige activiteiten (op grond van nabijheid) minder vervoerskilometers vergen.

Tevens zullen geclusterde, gelijksoortige activiteiten gemakkelijker (en dus duurzamer) zijn te voorzien van een gemeenschappelijke infrastructuur (wegontsluiting, parkeergelegenheid) - en diensten (O.V., oplaadfaciliteiten). Minimacheck De minimacheck is niet van toepassing. Groentoets De groentoets zal in het kader van de procedure voor nog niet vast geste lde bestemmingsplannen van de Wageningse werklocaties plaatsvinden. Dit houdt in dat zorgvuldig nagegaan zal worden in welke mate er bestaand groen bij de planvorming is betrokken en op welke manier dit in de planvorming is verwerkt (handhaven, compenseren). Tevens zal een flora- en faunatoetsing plaatsvinden. Relatie met Omgevingsw et Als in het kader van het Regionaal Programma Werklocaties bestemmingsplannen dienen te worden vastgesteld, zullen volgens de bedoeling van de Omgevingswet initiatiefnemers worden gestimuleerd en, waar nodig, gefaciliteerd, om vroegtijdig de dialoog met de omgeving (omwonenden, belanghebbenden en instellingen) te starten. D.w.z. dat de voor de nota ‘Ruimtelijke uitgangspunten’ als de verdere planvorming overleg zal worden gevoerd met zowel bewoners als bedrijven en instellingen in de omgeving. In de Omgevingsvisie ‘Gaaf Gelderland’ (vastgesteld door G.S.

September 2020), de kadernota voor de doorontwikkeling van de Gelderse Omgevingsvisie en Omgevingsverordening, wordt aangegeven dat een aantal wettelijke taken zullen opgaan in de Omgevingswet, waaronder ook Wet Ruimtelijke Ordening, met hierin in onder meer de regiefunctie van de provincie bij het afwegen van bovenlokale en (boven)regionale ruimtelijke belangen, bijvoorbeeld de bedrijventerreinen. 7.

Financiën  

8.

De actualisatie RPW - Regionaal Programma Werklocaties 2021-2025 Regio Foodvalley is in opdracht en op kosten van de Regio Foodvalley opgesteld. Het vaststellen van het RPW - Regionaal Programma Werklocaties 2021-2025 Regio Foodvalley heeft geen financiële gevolgen voor de gemeente Wageningen.

Uitvoering/Communicatie Uitvoering   

Door het vaststellen van een regionaal kader verbinden de gemeenten zich aan de uitgangspunten en het afsprakenkader van het vastgestelde RPW-beleid. Voor de regionale afstemming worden bepaalde (grote) projecten en ontwikkelingen voorgelegd aan het regionale portefeuillehouderoverleg (PHO Economie, Werkgelegenheid & Voedsel). Zij geven een advies aan het betreffende college. Bij het tot ontwikkeling brengen van werklocaties (bedrijventerreinen, kenniscampussen en andersoortige werklocaties) dient ook een onderbouwing plaats te vinden conform de Ladder

8

nummer blad

BSP/21.0200290 9/9

voor Duurzame Verstedelijking (zoals wettelijk verankerd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Communicatie De vaststelling van het gezamenlijke RPW beleid Regio Foodvalley zal via een persbericht door de regio Foodvalley worden gecommuniceerd. Tevens zal het besluit digitaal gepubliceerd w orden. 9.

Bijlagen en voorafgaande relevante besluitvorming Bijlage 1: 21.0103689 Concept RPW Afsprakenkader 2021-2025 Bijlage 2: 21.0103690 Concept RPW Visiedocument 2020-2030 Bijlage 3: 21.0200471 Concept Raadsbesluit Regionaal Programma Werklocaties Foodvalley W&B Bijlage 4: 21.0200290 Concept Raadsvoorstel Regionaal Programma Werklocaties Foodvalley W&B Bijlage 5: 21.0200292 Concept B&W Besluit Regionaal Programma Werklocaties Foodvalley W&B Bijlage 6: 21.0101427 Advies PHO EZ Gemeente Wageningen Bijlage 7: 21.0104022 Aanbiedingsbrief Bestuur Regio FoodValley aan College Voorafgaande relevante besluitvorming De in het RPW - Regionaal Programma W erklocaties - Bedrijventerreinen vast te stellen Actualisatie afsprakenkader is gebaseerd op en is een actualisatie van het regionale beleid RPW 2017-2020 – Regionaal Programma Werklocaties – Bedrijventerreinen.

10. Rol van de raad Kaderstellend 11. Fatale behandeltermijn Deadline van partnergemeenten om aan regio Foodvalley ‘Wensen en/of Bedenkingen’ kenbaar te maken is eind februari 2022. 12. Bezwaar, beroep, zienswijzen N.v.t. Burgemeester en wethouders van Wageningen, de secretaris,

de burgemeester,

J. de Wit

F. Vermeulen

9