Rapportage Wonen - Waddinxveen def
Tekst van het document
Aan:
Gemeenteraad van Waddinxveen
Contactpersoon
Telefoon
Datum
E. van der Welle
06 21 47 65 74
30 augustus 2021
onderwerp
Aanbieding rapport GHR-onderzoek Woonbeleid Geachte leden van de gemeenteraad, De Groene Hart Rekenkamercommissie heeft onderzoek laten uitvoeren door Stec groep naar het woonbeleid in de gemeente Waddinxveen. De resultaten van dit onderzoek treft u in bijgevoegde rapportage. In deze brief beschrijven wij achtereenvolgens de onderzoeksvragen, onze conclusies en onze aanbevelingen. Ook gaan we in op het onderzoekproces. Tot slot vertellen wij u meer over het vervolg. Onderzoeksvragen In het onderzoek staan de volgende onderzoeksvragen centraal: 1. Wat werd bij aanvang in elk van de vier gemeenten precies beoogd met het woonbeleid zoals dat in onder meer de vigerende woonvisie is benoemd? Inclusief reconstructie van de beleidsdoelen uit de gemeentelijke woonvisie naar beleidsuitvoering, programmering, instrumenten, aannamen en veronderstellingen die aan de woonvisie ten grondslag liggen en de vraag naar de sturingsmogelijkheden die een gemeente heeft om het woonbeleid succesvol tot uitvoering te brengen. 2.
Zijn de beleidsdoelen in elk van de vier gemeenten SMART en zijn ze gehaald? In welke mate heeft het beleid en de uitvoering die elk van de gemeenten hieraan hebben gegeven bijgedragen aan de gestelde doelen? Hierbij gaan we in op het werkingsmechanisme van instrumenten, de mix van instrumenten in relatie tot de rol van de gemeente, de context waarin elk van de gemeenten opereert, het speelveld waarin gemeenten zich bevinden en hoe elk van de gemeenten met belanghebbenden opereert in het woonbeleid en de uitvoering daarvan (denk bijvoorbeeld ook aan de interactie met andere overheden, en met ontwikkelaars en bouwers, corporaties en beleggers). 3. Welke aanbevelingen kunnen we destilleren om het woonbeleid in elk van de vier gemeenten te optimaliseren, ook in het licht van de huidige en toekomstige (markt)ontwikkelingen? Conclusies Op basis van de rapportage van Stec groep trekken wij onderstaande conclusies. In hoofdstuk 2 van de rapportage worden deze conclusies verder uitgewerkt en toegelicht. De gemeente Waddinxveen richt zich op de grote woningmarktopgaven zoals het (versneld) toevoegen van voldoende nieuwbouw, op de juiste plekken en in de juiste kwaliteiten. Tevens richt de gemeente zich op de opgaven in de bestaande woningvoorraad met het oog op verduurzaming en levensloopgeschiktheid. Hierin heeft de gemeente oog voor verschillende doelgroepen. De gemeente heeft hierbij
realistische doelstellingen voor nieuwbouw. De realisatie van en plannen voor nieuwe woningen zijn groter dan de ambitie in de woonvisie. Realisatie van de kwalitatieve ambities in de woonvisie blijft achter. Hiervoor is in de nieuwe woonvisie wel meer aandacht. Doestellingen op het gebied van betaalbaarheid en beschikbaarheid zijn gedeeltelijk behaald. Zonder doorstroming zal de druk op de sociale woningvoorraad verder toenemen. Doelstellingen op het gebied van duurzaamheid vorderen gestaag, vooral door de inspanning van corporaties. Aandachtspunt is de bestaande particuliere voorraad. We merken op dat duurzaamheidsambities die de gemeente heeft bovenop Rijksambities, tegen de tijd dat nieuwbouwplannen worden gerealiseerd al door wet- en regelgeving zijn ingehaald. De realisatie van doelstellingen op het gebied van zorg en welzijn vordert gestaag. Er zijn aanpassingen nodig in de bestaande woningvoorraad, maar het zicht hierop is beperkt. Het aanbod van appartementen is met 260 toegenomen in de woonvisieperiode. De gemeente Waddinxveen heeft goede afstemming over zorg en welzijn aan de voorkant, maar er is geen integraal inzicht in de resultaten.
De rekenkamercommissie constateert dat de twee belangrijkste belemmeringen voor het behalen van doelstelling (i) een tekort aan ambtelijke capaciteit en (ii) een tekort aan financiële middelen om kosten te dragen voor alle opgaven is. Partners ervaren de samenwerking met de gemeente als positief. Het sectorale beleid binnen de gemeente kan echter leiden tot vertraging en belemmert de doeltreffendheid. Met name in oude plannen worden kwalitatieve doelstellingen van de gemeente niet gehaald vanwege de eerder gemaakte afspraken. Ook constateert de rekenkamercommissie dat ontwikkelaars het uitdagend vinden om rekening te houden met al het (veranderende) beleid. De rekenkamercommissie constateert dat er nog onvoldoende zicht en sturing op ingrepen in de bestaande woningvoorraad is. Om de uitdagingen aan te gaan, zijn ingrepen in de bestaande woningvoorraad wel noodzakelijk. Bovendien constateert de rekenkamercommissie dat woningmarktopgaven sneller om oplossingen vragen dan het fysiek domein nu kan bieden. Aanbevelingen Op basis van bovenstaande conclusies en de onderzoeksrapportage door Stec groep doet de Groene Hart Rekenkamer voor de gemeente Waddinxveen de volgende aanbevelingen, die veelal in hoofdstuk 3 van de rapportage verder worden toegelicht en uitgewerkt: 1
Ga door met uitvoering van kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen De gemeente richt zich in haar beleid op het toevoegen van grote aantallen woningen en diverse relevante en actuele kwalitatieve thema’s. Ga daar mee door. Het tot uitvoer brengen van woonbeleid en woningbouwplannen kost tijd. Dit betekent dat effecten van huidig beleid pas over jaren zichtbaar zal zijn. De verwachting is echter dat woningbehoefteprognoses verder worden opgeschaald. Het doorzetten van vigerend beleid en de huidige planvorming is daarom wezenlijk. Complicerende factor daarbij is dat de provinciale prognose de afgelopen jaren sterk achterbleef bij de daadwerkelijke vraag. Houd rekening met verandering en programmeer adaptief.
2
Prioriteer kwalitatieve doelen en borg deze op gemeenteniveau De woningbouw voor doorstroming is en blijft de kern. Daarbij moet de gemeente prioriteit blijven geven aan meer betaalbare (huur)woningen en levensloop geschikte huisvesting. De pagina 2
rekenkamercommissie beveelt aan om door te gaan met de middenhuurverordening en om in regionaal verband werk te maken van een doelgroepenverordening. Op deze twee prioritieten zou de gemeente ook ambtelijk en financieel in moeten zetten. Voor andere kwalitatieve doelstellingen op het snijvlak van wonen en zorg, duurzaamheid, mobiliteit bevelen wij u aan te volstaan met het voldoen aan de wettelijke eisen, omdat de praktijk leert dat eigen, hogere ambities tegen de tijd van realisatie veelal door nationale wet- en regelgeving is ingehaald. Tenslotte zou de gemeente er goed aan doen om de realisatie van beleidsdoelstellingen integraal en over de totale woningmarkt te monitoren. 3
Benut kansen die de Omgevingswet biedt voor integrale en gebiedsgerichte werkwijze De Omgevingswet biedt kansen voor een integrale en gebiedsgerichte aanpak, maar dit vraagt wel om een andere mindset en werkwijze van de gemeente. Daar is het belangrijk dat gestopt wordt met het ‘silo-denken’ en er meer gewerkt wordt aan outputgerichte uitvoering van doelstellingen.
4
Breng gemeenteraad in positie om integrale afwegingen te kunnen maken. Integraliteit is niet alleen ambtelijk, maar ook bestuurlijk van groot belang. Het helpt om de relatie tussen verschillende beleidsdoelstellingen als samenhangend pakket te presenteren. Alleen als de raad duidelijk en integraal geïnformeerd wordt, en kennisneemt van de consequenties voor andere doelstellingen, kan de raad een afgewogen keuze maken. Uiteraard is het daarbij van belang dat de raad keuzes op hoofdlijnen maakt. Kernkeuzes voor woonbeleid zorgen voor focus in uitvoering hiervan.
5
Zet in op snelle bouwproductie en meer ambtelijke uitvoeringscapaciteit De behoefte aan extra woningen is, en blijft waarschijnlijk, goot. Het is daarom van belang om een grote pijplijn aan plannen te hebben. De rekenkamercommissie adviseert om vol in te zetten op de harde woningbouwplannen en op projecten met woningen die doorstroming bevorderen. Ook adviseert de rekenkamercommissie niet te lang te wachten op vertraagde projecten die opstopping veroorzaken. De zachte plannen kunnen vervolgens op basis van massa en kwalitatieve eisen geprioriteerd worden. Dit geeft sturing aan initiatiefnemers en zorgt voor betere plannen aan de voorkant. Daarbij geeft de rekenkamercommissie nadrukkelijk in overweging om extra, liefst vaste, ambtelijke capaciteit beschikbaar te maken.
6
Maak meer werk van structurele monitoring toekomstbestendigheid voorraad Op dit moment vindt monitoring van de resultaten gefragmenteerd plaats. Hierdoor is niet duidelijk in hoeverre beleidsdoelen gehaald worden en waar bijgestuurd moet worden. Maak meer werk van structurele monitoring van de bestaande woningvoorraad.
7.
Stem af met Zuidplas over middengebied De rekenkamercommissie beveelt de gemeente Waddinxveen nadrukkelijk aan om met de gemeente Zuidplas in gesprek te gaan over de ontwikkeling van het middengebied ofwel de Zuidplaspolder. In dat gebied worden 8.000 woningen gepland. Deze ontwikkeling zal grote gevolgen hebben voor de regio en de haalbaarheid van projectontwikkeling in uw gemeente negatief beïnvloeden.
Onderzoeksproces Het onderwerp ‘wonen’ is door de rekenkamercommissie gekozen uit de groslijst. De Groene Hart Rekenkamer stelt op basis van actualiteiten en haar expertise een groslijst van onderzoeksonderwerpen vast. Aanvullend nodigt de Groene Hart Rekenkamer via de programmaraad de raden uit tot het aanleveren van mogelijke onderzoeksonderwerpen voor de groslijst. Ook staat de Groene Hart Rekenkamer open voor suggesties vanuit inwoners, organisaties of media. pagina 3
De rekenkamercommissie heeft de startnotitie met de programmaraad besproken. De rekenkamercommissie heeft drie op de woningmarkt gespecialiseerde onderzoeksorganisaties gevraagd offerte met daarin een verdere uitwerking van het onderzoeksplan uit te brengen. Twee bureaus hebben dat gedaan. Beiden zijn op basis van de offerte uitgenodigd een presentatie over hun plannen te geven. Op basis daarvan heeft Stec groep de opdracht gekregen. De rekenkamercommissie is steeds op de hoogte gehouden van de voortgang van het onderzoek. Rekenkamercommissieleden zijn als toehoorder aanwezig geweest bij een groot aantal interviews en hebben gespreksverslagen die daarvan zijn gemaakt ingezien. Ook hebben rekenkamercommissieleden geconstateerd dat geïnterviewden is gevraagd interviewverslagen te lezen en zo nodig te corrigeren. Tot slot is ambtelijk wederhoor (technische reactie) opgevraagd bij de gemeente om eventuele feitelijke onjuistheden te corrigeren. De technische reactie is in overleg tussen Stec groep en de rekenkamercommissie verwerkt. Zie de bijlage voor de technische reactie van de ambtelijke organisatie en de wijze waarop deze reactie is verwerkt. Vervolg De Groene Hart Rekenkamer is van mening dat met het opleveren van de rapportage en deze oplegnotitie, het vervolg nu aan de politiek is.
De Groene Hart Rekenkamer adviseert de gemeenteraden om het rapport inclusief de conclusies en aanbevelingen te agenderen in de raad(scommissie) en de aanbevelingen door middel van een raadsbesluit te bekrachtigen. De programmaraad hecht er grote waarde aan dat colleges een bestuurlijke reactie op het rapport geven (zie verslag programmaraad 17 juni 2021). De discussie zal in de raad(scommissie) dan tussen het college van B&W en de raad gevoerd kunnen worden. De rekenkamercommissieleden beseffen uiteraard dat het niet aan de Groene Hart Rekenkamer, maar aan de gemeenteraad zelf is om al dan niet over te gaan tot agendering van het onderzoeksrapport en het nemen van besluiten. Toelichting op de rapportage Zoals u van ons gewend bent, lichten wij de uitkomsten van het onderzoek aan u toe. De Groene Hart Rekenkamer organiseert daarom een bijeenkomst voor alle vier de gemeenteraden tegelijk. Deze bijeenkomst zal op donderdag 16 september om 18.30 uur plaatsvinden in het gemeentehuis van Bodegraven-Reeuwijk. Onze bedoeling is dat de bijeenkomst zowel fysiek als online te volgen is. Hoe deze bijeenkomst er feitelijk uit gaat zien, is afhankelijk van wat in september mogelijk is. U ontvangt van ons hierover nog informatie via de griffier. Ook informeren wij u dan hoe u zich kunt aanmelden.
Wij hopen u op deze manier voldoende te hebben geïnformeerd en u met het bijgevoegde rapport en de bijlage met daarin overkoepelende conclusies en aanbevelingen voor de vier gemeenten, te helpen in uw beeldvorming over dit belangrijke onderwerp. Als u nog vragen of opmerkingen heeft dan vernemen wij die uiteraard graag. Wij zijn graag bij de bespreking van het onderzoek in uw raad(scommissie) aanwezig. Wij ontvangen daarvoor graag een uitnodiging. Met vriendelijke groet, Namens de rekenkamercommissie Groene Hart Rekenkamer,
pagina 4
Mw. dr. M.J.M. Blom, voorzitter
pagina 5
•
•
•
• • •
• • •
• • • •
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
• •
• • • • •
• •
•
• • •
• • •
• • • •
•
•
•
•
•
• •
•
•
•
•
•
•
• •
•
•
• •
• • • •
• • •
• • • • •
• •
•
•
• •
• •
• • •
• •
•
•
•
•
• • •
• • •
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
• •
• • •
•
•
•
• • • •
• • •
• • •
• •
•
•
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
TECHNISCHE REACTIE BETREFT: NOTA VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK WOONBELEID GROENE HART REKENKAMER
Paginanummer en regelnummer
Opmerking
Opmerking wel of Toelichting niet overgenomen in rapport
p. 5 r. 17
Waddinxveen heeft geen dorpen, maar 1 dorp
Wel
Aangepast.
P.5 r 37
1040 woningen in totaal in 2018, 2019 en 2020. Zoals het er nu staat lijkt het per jaar
Wel
Aangepast.
P. 5, r 47
TR 2019: lezer weet niet dat er trendmatige wordt bedoeld, wellicht voluit schrijven
Wel
Aangepast.
P 5 r 40 t/m 43
Getallen en jaartallen: niet helder of het per jaar is of voor de hele periode
Wel
Aangepast.
P 6, r 22
Ik mis waarom dit zo is. In een eerdere alinea staat wel dat planvorming lang duurt en gebaseerd is op ouder beleid
Wel
Tekst genuanceerd.
P 6 r 43
Er staat dat mutatiegraad lager Wel is dan gemiddeld in de provincie. ,maar 7,3 is toch echt hoger dan 7
Aangepast.
P 6 r 44
Waar is dit op gebaseerd? Kan Niet het of zou het zo kunne zijn. Het is mij niet helder of dit een mening is of blijkt uit onderzoek
Minder mutaties (verhuizingen) betekent automatisch ook minder dynamiek op de woningmarkt. Beperkte doorstroommogelijkhed en kunnen hier een oorzaak van zijn.
P7r5
Wie is we? Gemeente zet in ieder geval geen seniormakelaar in. Is dit dan Woonpartners?
Wel
Aangepast naar Woonpartners.
P 7 r 30
Waarom heeft de gemeente hier beperkt zicht op? Dat mis ik hier. Zie ook opmerking verderop over deze regel.
Wel
Tekst genuanceerd.
P 7 r 44
Gemeente gaat dit gesprek wel Niet degelijk aan en zet hier ook in en legt de afspraken vast. Afspraken boven bouwbesluit zijn alleen juridisch niet af te dwingen.
Deze informatie is afkomstig uit één van de gesprekken die wij hebben gevoerd met medewerkers van de gemeente Waddinxveen.
P 8 r 47
Waddinxveen heeft geen kernen, maar 1 kern
Wel
Aangepast.
P 10 r 39 e.v.
Lijkt een dubbel te zijn met de regels 8 t/13
Niet
Regel 39 en verder schetst een mogelijke oplossing voor de vertragende effecten die in regel 8 t/m 13 worden beschreven.
P 11 r 7
Raad is ook gemeente, moet er niet college staan ipv gemeente?
Wel
Aangepast.
P 12 r 11 en 12
Nodig staat er twee keer
Wel
Aangepast.
P 13 r 26
Er staat staterslening in plaats van starterslening
Wel
Aangepast.
P 14 r 7
Er staat twee keer hebben
Wel
Aangepast.
P 15 r 12
Noodzakelijk is
Wel
Aangepast.
P 17 r 21
Er is geen onderstaand figuur. Wel Is dat de figuur op de volgende pagina?
Aangepast.
P 17 r 25
Kloppen de getallen wel? Groei van 2540 naar 1875 klinkt niet als groei
Niet
De cijfers die hier genoemd staan beschrijven de huishoudensgroei waar ieder van de afzonderlijke prognoses (WBR 2016, BP 2016, WBR 2019, TR2019, Primos 2019 en Primos 2020) vanuit gaat. De cijfers geven dus geen groei of krimp aan, maar een bandbreedte.
P 17 r 30
Nieuwe trendmatige is inmiddels beschikbaar. Raad zal hier naar vragen. Kan dat nog worden verwerkt?
Niet
We hebben van te voren afgestemd met de Groene Hart Rekenkamer hier niet op te wachten. De nieuwe
pagina 2
trendraming wordt dus niet verwerkt in de rapportage P 18 r 1
Ik mis de lijn van Waddinxveen Niet zelf. Hoe verhoud Waddinxveen zich tot de prognoses?
Dit figuur geeft de historische ontwikkeling van het aantal huishoudens en de geprognotiseerde huishoudensgroei weer aan de hand van zes verschillende prognoses. Elk van de prognoses gaat dus over de gemeente Waddinxveen. Zoals hierboven ook beschreven laat het figuur een bandbreedte zien (WBR2016 = onderkant, TR2019 = bovenkant).
P 21 r 23
Ik mis de conclusie dat de gemeente ook haar rol als aanjager invult. Staat er alleen tussen de regels door
Wel
Aangepast.
P 24 r 36
Er staat bijhaalde in plaats ven behaalde
Wel
Aangepast.
P 24 r 36
Er is geen onderstaand figuur. Is da de figuur op de volgende pagina?
Wel
Aangepast.
P 27 r 36
‘daar’ moet waarschijnlijk ‘draait’ of ‘gaat’ zijn
Wel
Aangepast
P 29 r 3
Er is onlangs een complex met 54 kleinere appartementen opgeleverd. Dit is nog niet verwerkt in de overzichten en monitor. Zou de raad wel naar kunnen vragen
Wel
Toegevoegd.
pagina 3
P 32 r 8
In het hele rapport worden geen namen genoemd. Ik zou de naam van Hendrik hier ook niet noemen. Alternatief is om aan te geven dat ambtelijk de behoefte is geuit om een woonzorgvisie op te stellen.
Wel
Naam vervangen door ambtelijk apparaat.
P 32 r 37
Conclusie lijkt niet helemaal te kloppen: mensen konden er van op de hoogte zijn, omdat de blijverslening onderdeel was van de campagne. Tweede deel van de conclusie lijkt meer te kloppen.
Wel
Notie toegevoegd.
P 33 r 4
Er vindt jaarlijks onderhoud aan de trapliften. Deze moeten jaarlijks worden gekeurd. Dat loopt elk jaar door en neemt dus toe.
Wel
Notie toegevoegd.
P 41 r 26
Dit is de tweede plek waar een Wel naam wordt genoemd. Die zou ik niet noemen. Wellicht zelfs BPD niet noemen. Wat er staat doet BPD nl samen met de gemeente vanuit de GEM Park Triangel. Het samenwerkingsverband tussen de gemeente en BPD
Naam verwijderd.
P 42 r 46
Ik mis de rol als verbinder. Er staat niet dat we het wel doen en ook niet dat we het niet doen. Er staat niets over.
Wel
Notie toegevoegd.
P 44 r 21
Ook hier zijn wel alle disciplines betrokken, alleen omdat het om kleinere locaties gaat is het minder intensief.
Wel
Notie toegevoegd.
pagina 4
P 47 r 37
Wij hebben geen afdeling Wel sociaal domein. Jos (adviseur sociaal domein) en Elfrida (teamverantwoordelijke sociaal team) werken vanuit aandachtsgebied maatschappij
Aangepast.
P 48 r 23
Er is een initiatief opgeleverd aan de Kerkwegoost/Raadhuisplein, Jos en Elfrida waren hier niet van op de hoogte
Wel
Notie toegevoegd.
P 51 r 33
Tara is projectleider aandachtsgebied Ruimte en Xavier is adviseur Ruimtelijke Ordening
Wel
Aangepast.
P 56
Er zit geen gespreksverslag bij van de beleidsadviseur wonen
Niet
We hebben de beleidsadviseur Wonen gesproken tijdens het startoverleg en daarna nogmaals kort per telefoon voor de beantwoording van een aantal vragen. We hebben geen uitgebreid interview gehouden met deze beleidsadviseur omdat hij in de loop van het project vertrokken is bij de gemeente Waddinxveen.
Algemeen
Ik ga ervan uit dat de gespreksverslagen geen onderdeel zijn van het rapport. Ik vind het niet wenselijk dat namen van ambtenaren worden genoemd. Het is ook voor de gemeenteraad niet relevant wie wat heeft gezegd.
Wel
Gespreksverslagen verwijderd uit het rapport.
Algemeen
In het rapport is niet altijd duidelijk of iets een mening is van een geïnterviewde of de mening van het onderzoeksbureau of dat het een objectieve conclusie is.
Niet
We hebben dit proberen te verduidelijken op basis van de opmerkingen in deze technische reactie.
pagina 5
Algemeen
Door de conclusie onderdeel te Niet laten zijn van het rapport, heb ik het gevoel dat ik veel dubbel moet lezen. Kan de conclusie ook een los document bij het rapport zijn?
De conclusie is een samenvatting van de belangrijkste punten uit de overige hoofdstukken. Het is dus logisch dat hier dubbelingen in zitten. Door van de conclusie een los document te maken ontstaat het risico dat de context en de achterliggende informatie niet goed gelezen/begrepen wordt. Dit doen we daarom niet.
P 57 vanaf regel 30
Bij de bronvermelding worden de ambtenaren genoemd die het hebben opgesteld. Dat is geen relevante info, het is allemaal vastgesteld door raad of college en mensen werken soms niet meer bij de gemeente. Het is opgesteld door de gemeente of door een bureau in opdracht van de gemeente
Wel
Namen zijn verwijderd.
P7, 30
maar hierop is beperkt zicht binnen de gemeente. Dat suggereert alsof de gemeente dat zou moeten weten, maar een gemeente heeft per definitie die informatie positie niet. Graag duidelijk dit duidelijk maken.
Wel
Notie toegevoegd.
P7, 31
Zie ook verderop. Er zit een Wel rare dip in 2019 en de conclusie wordt nu volledig toegeschreven aan die dip.
P7, r53
“Hiermee worden de doelen uit de woonvisie in feite ingehaald”. Nee, hiermee worden de doelen uit de woonvisie in feite gerealiseerd! Graag aanpassen
Wel
Aangepast.
P8, r6
Ik mis in deze alinea de integrale buurt aanpak. Ik mis hier ook de diverse aanpakken die hebben beschreven (gemeentebrede aanpak, buiurtaanpak, aanpak utiliteit enz.
Deels
De verschillende aanpakken stonden al beschreven in het kader (zie originele tekst hieronder). Alleen het woord ‘integrale’ is hier toegevoegd.
Tekst genuanceerd.
‘’Deze bestaat uit een gemeente brede aanpak, een integrale en gefaseerde aanpak
pagina 6
per buurt en een aanpak voor bedrijventerreinen, utiliteitsbouw en maatschappelijk vastgoed.’’ P9, r14
Te weinig ‘handjes en slimme koppen’. De uitleg gaat eigenlijk voor over ambtelijke capaciteit. Ik vind de titel handjes/slimme koppen suggereren dat er onvoldoende kennis in huis is. In de tekst wordt dit echter niet onderbouwd.
Wel
P11, r19
Ik vind deze conclusie eenzijdig. Wel Er is echt wel inzicht in de combinatie energielabel, bouwjaren op buurtniveau; inzicht in welke label beweging woningen moeten maken voor de toekomstsituatie. Dus wat mij betreft niet een volledig valide conclusie
Aangepast.
Conclusie aangevuld met mogelijkheden die TVW biedt.
De conclusie kan ook zijn: de gemeente heeft met de TVW een duidelijke richting uitgezet die start bij een gemeentebrede aanpak energiebesparing. Ze heeft daar inzicht gecreëerd in de noodzakelijke verduurzaming als voorbereiding op aardgasvrij en kan, als het rijk de middelen voor de uitvoering een actieve rol spelen. Gelijktijdig heeft de gemeente geen doorzettingsmacht op dit vlak en zal zij moeten verleiden.
P35, r 6/7
elektriciteit wordt gevraagd waar niemand er gebruik van maakt: dat snap ik niet wat daarmee bedoelen
Wel
P35, r15
Oude woonbeleid (welk beleid is Wel dat; graag benoemen) en wat is de relevantie. Dat het meerjarig consistent is?
pagina 7
Tekst verduidelijkt.
Verduidelijkt om welke woonvisie het gaat. We hebben gekeken naar ouder woonbeleid omdat planvorming lang kan duren. Gemiddeld bedraagt de looptijd van een woningbouwproject zo’n 10 jaar (van initiatief tot oplevering). Dit is langer dan de huidige woonvisieperiode.
P35, r6
hoe is de probleemstelling afgeleid?
Niet
De probleemstellingen zijn geformuleerd op basis van de teksten in de huidige woonvisie.
P36 r2 en 3
Ik snap dit punt niet. Kosten te besparen voor wie?
Wel
Tekst verduidelijkt.
P36, r30
“Duurzaamheidsvisie gaat beperkt in op ‘wonen’ en is een voorbereiding op Transitievisie Warmte.” Echter in de tekst wordt gesproken over het actieplan duurzaamheid 20202021. Mijn punten: - Het zijn twee verschillende documenten. De duurzaamheidsvisie staat juist wel ambities mbt wonen benoemd. Verder is het actieplan duurzaamheid breder dan alleen wonen, dus logischerwijs gaat het over meer dan wonen.
Wel
Tekst genuanceerd.
P36, r30
Veel acties hebben geen directe Niet relatie met de woningvoorraad of nieuwbouw. Een van de acties voor ‘wonen’. Maar de duurzaamheidsvisie (of beter het actieplan 2020-2021 gaat over meer dan wonen. Deze zin is daarmee suggestief en zou ik graag willen verwijderen
Nuancering (zie hierboven) zorgt voor verduidelijking.
P37, r3
in uitvoering van de Transitievisie verwacht door de randvoorwaarden die vanuit het Rijk worden gesteld.
Wel
Tekst aangepast.
Maar het rijk stelt geen randvoorwaarden; wij stellen randvoorwaarden die rijk moet invullen. Dus graag wijzighinegn in ….’ingevuld’
P37, r18
Binnen de gemeente Waddinxveen bestaan er daarom in de basis geen afdelingen. Het woordje daarom suggereert een causaliteit. Het niet hebben van afdeling komt niet door de TVW. Er zijn geen afdelingen, daarom wordt integraal werken meer de normale manier van werken en kunnen we er in de uitvoering van de TVW van profiteren.
Wel
Tekst aangepast.
P37, r35
“De gemeente Waddinxveen monitort deze ontwikkelingen niet zelf, maar gebruikt hiervoor openbare cijfers van het CBS/Klimaatmonitor”
Wel
Tekst aangepast.
pagina 8
Het gaat er toch niet om dat wij zelf data verzamelen; volgens mij kan volstaan worden met de feitelijke constatering: ‘De gemeente gebruikt openbare cijfers van CBS/klimaatmonitor. Of is het bureau van mening dat die gegeven niet gebruikt moeten worden?
P38, r15
In vergelijking met de provincie Wel Zuid-Holland, waar het gasverbruik per woning sinds 2015 al onder de 1.200 m³ ligt, is het gasverbruik in de gemeente hoog.
Hoog vervangen door hoger.
In de toelichting wordt een verklaring gegeven waarom het hoger is dan in PZH. Maar dan vind ik de conclusie dat het in Wadinxveen ‘hoog’is ook niet terecht: woonoppervlakte is 20% hoger, maar aardgasverbruik niet.
P39,r9
Energieverbruik of electriciteitsverbruik?
Wel
Aangepast.
P40, r1
Geregistreerde zonnepanelen vergelijkbaar met landelijk gemiddelde. Uit de figuur 10 blijkt dat Waddinxveen aanmerkelijk beter scoort dan zuid holland. Dat is gelet op andere teksten dan ook wel zo fair om dat hier te benoemen.
Wel
Notie toegevoegd.
p. 36 vanaf regel 35
In de gemeente Waddinxveen spreken we over uitvoeringsplannen op buurtniveau/buurtuitvoeringspl annen en niet over wijkuitvoeringsplannen
Wel
Aangepast.
p. 36 vanaf regel 38
Deze paragraaf is niet meer up Wel to date. De Ontwerp TVW is vastgesteld door college en de raad en is vrijgegeven voor inspraak
Aangepast.
p. 36 r. 41
Het is gebouwde omgeving niet bebouwde omgeving
Wel
Aangepast.
p. 37 r. 18
Het lijkt nu net als of er geen afdelingen bestaan door de TVW, maar dat is al eerder opgestart.
Wel
Aangepast (zie ook eerder opmerking hierover).
p. 37 vanaf regel 37
Het is Woonpartners MiddenHolland
Wel
Aangepast.
pagina 9
p. 38 vanaf regel 10
Er wordt gesproken over daling Wel van het gasverbruik, als hier aardgas mee wordt bedoeld, dan daar graag aardgas van maken. Er zit een verschil tussen aardgas en gas (groen gas, biogas, etc.)
Aangepast naar aardgas.
p. 40 regel 17 en 18
om de Blijverslening – die nog nooit verstrekt is – Ik snap de relevantie van de bijzion ‘die nog nooit verstrekt is’niet zo goedl
Niet
Het gaat hier om een feitelijke constatering.
P40, r20
Figuur 11. Ik vraag me af of hier niet een fout in de tabel zit. Waddinxveen heeft keurig de nationale cijfers gevolgd van 2014 tot 2018 en alleen in 2019 wijkt deze plotseling sterk af. Ook in 2018 was het afgegeven bedrag nog hoger dan landelijk en provincie. Ik zou dit beter uitgezocht en geduid zien. Vind de conclusies wel wat sterk geformuleerd.
Deels
Figuur niet aangepast. Data gecontroleerd en klopt. Tekst genuanceerd (zie ook opmerking hierboven).
p. 40 regel 17 en 18
Dit klopt niet. We zijn aan het kijken of de Blijverslening omgezet kan worden naar een geïntegreerde stimuleringsregeling, waar duurzaamheid onderdeel van is. Ik vraag me daarnaast af of het wenselijk is om dit zo te benoemen, want dit is een keuze van het college en de raad.
Wel
Tekst aangepast.
P41, r5
Ik mis hier dat grote delen van woningbouw (in Triangel) met langdurige contracten te maken hebben. Kan gemeente dus nu niet meer op bijsturen
Wel
Notie toegevoegd.
Algemeen
Is het noodzakelijk dat de namen van de ambtenaren worden genoemd (in de gespreksverslagen)?
Wel
Gespreksverslagen verwijderd.
Toelichting op format: De eerste twee kolommen worden door de gemeente ingevuld. De laatste twee kolommen worden ingevuld door de onderzoekers.
pagina 10
• •
•
•
•
•
•
•
•
• • • • •
• • •
• • •
• •
•
•
• •
•