Memo Voortgangsinformatie regionale taken sociaal domein

MEMO

Zaakkenmerk: Z/21/086076 Documentkenmerk: 221257 Onderwerp: Voortgangsinformatie regionale taken sociaal domein Afzender: B.J.A. Leferink Datum: 15 maart 2022

Geachte Raad, In oktober 2021 hebben de vijf gemeenteraden in Midden-Holland de regiovisie jeugd en Wmo ‘Scherper aan de wind’ vastgesteld. Hiermee is de inhoudelijke koers voor het regionaal sociaal domein bepaald. Naar aanleiding hiervan hebben de colleges een samenwerkingsovereenkomst opgesteld om de samenwerking te versterken. Eén van de wensen is om alle gemeenteraden dezelfde informatie te verstrekken. Het doel is om over de regionale taken binnen het sociaal domein de komende tijd toe te werken naar het tussentijds informeren van de vijf gemeenteraden. Dit op basis van de regiovisie en de jaarlijkse uitwerking daarvan in het jaarprogramma. Dit jaarprogramma wordt deze zomer voor het eerst opgesteld voor het jaar 2023 en wordt zoals in de samenwerkingsovereenkomst staat ter informatie aan de raden toegestuurd. Voordat het programma wordt opgesteld, informeert het college de raad met deze verzamelmemo over een aantal regionale onderwerpen in het sociaal domein. Door de uitgebreidheid van de informatie is in deze memo de hoofdlijn geschetst en zijn de bijlagen in totaal in één document opgenomen. De volgende regionale voortgangsrapportage volgt na de zomer. 1. Periodieke voortgangsinformatie programma Sturen op kosten jeugd en Wmo (bijlage 1) Het regionaal programma: Sturen op kosten jeugd en Wmo is gestart in september 2020 en loopt door tot eind 2022.

De voortgangsinformatie sluit aan op de vorige rapportage uit juli 2021 en volgt de drie lijnen van het programma. In de rapportage wordt vooral stilgestaan bij de geleerde lessen en keuzes rondom de invoering van de budgetplafonds. Een tweede onderwerp is de afbakening van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning. Hiervoor zijn uitgangspunten opgesteld, bedoeld als eerste aanzet tot een gezamenlijke visie op de interpretatie van genoemde wetten. De onderdelen waar regionale overeenstemming over is, zijn opgenomen. Met de genoemde uitgangspunten wordt geen volledigheid beoogd. 2. Invulling motie 4 bij agendapunt 9 raad 13-10-2021: Regiovisie jeugd en Wmo – Jeugdhulp en passend onderwijs (bijlage 3) Bij het vaststellen van de regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’ is een motie aangenomen over de aansluiting van jeugdhulp en passend onderwijs. De bijgevoegde memo is een reactie op deze motie en gaat in op de stand van zaken in de samenwerking tussen jeugdhulp en passend onderwijs. Dit is ook verbonden aan de landelijke evaluatie van het passend onderwijs

en het landelijke rapport ‘Met andere ogen’. 3. Invulling motie 2 bij agendapunt 9 raad 13-10-2021: Regiovisie jeugd en Wmo - Voorbereid op mogelijke afschaling (bijlage 4) De raden hebben ook een motie aangenomen, welke vroeg om een toelichting op de samenwerking rond afschaling en op het verschil tussen de lokale en regionale verantwoordelijkheden. In bijlage 4 is dit toegelicht, waarin is ingegaan op de situatie bij afschalen, de manieren van afschalen en de taakverdeling tussen het regionaal contractmanagement en de lokale teams. De toelichting is in afstemming met de regiogemeenten opgesteld. 4. Invulling amendement 2 raad 13-10-2021: Regiovisie jeugd en Wmo – Afbakening en normalisering (bijlage 5) De vijf gemeenteraden hebben aangegeven een maatschappelijk debat aan te willen gaan samen met de maatschappelijke partners. Dit om verder invulling te geven aan de wens tot afbakening en normalisering. Het doel is om te komen tot regionaal gedeelde leidende principes om normalisering vorm te geven en ook mee te kunnen nemen voor de nieuwe inkoopperiode. Hiervoor is een regionale handreiking opgesteld, zodat in de vijf gemeenten in de kern dezelfde inhoud wordt besproken. Daarnaast biedt de handreiking de ruimte om de bijeenkomst lokaal zelf vorm te geven. 5.

Oplopende wachtlijsten Specialistische GGZ Jeugd (SGGZ) De afgelopen maanden zijn de wachtlijsten bij de SGGZ sterk opgelopen voor reguliere ondersteuning en specialistische zorg. Ook blijkt het oppakken van spoed- en crisiszaken kwetsbaar, door een toegenomen vraag. Dit is een zorgelijke situatie: samen met de grootste aanbieders is onderzocht wat de problemen veroorzaakt. Hier zijn verschillende redenen voor aan te wijzen. Zo lijkt er sprake van een groeiende vraag verbonden aan corona, maar zorgt ook krapte op de arbeidsmarkt voor een groeiend personeelstekort. De aanwezigheid van budgetplafonds telt ook mee. Alleen is de invloed hiervan verspreid; het is moeilijk om het juiste personeel te vinden, al zouden de middelen beschikbaar zijn. Samen met de aanbieders wordt op ambtelijk en bestuurlijk niveau gewerkt aan oplossingen op korte en langere termijn. Deze worden gezocht in het versterken van de verwijskant, zodat de juiste casussen op de wachtlijst staan, het vergroten van de door- en uitstroom en de samenwerking met andere partijen. Ook wordt gekeken naar mogelijkheden om het budgetplafond te verruimen waar dat helpend is. Om de cliënten met vaak ingewikkelde casuïstiek goed over de beschikbare capaciteit bij de aanbieders te verdelen, is er door de gemeenten eind vorig jaar een spoedcoördinatieroute ingericht.

Vooral voor de verwijzende huisartsen wordt het daardoor eenvoudiger om sneller passende hulp te organiseren. Daarnaast versterkt deze werkwijze de samenwerking en afstemming tussen de SGGZ partijen met elkaar. In 2022 wordt deze nieuwe manier van werken geëvalueerd. Ondanks deze investering is toch de druk op de crisisdienst momenteel te hoog, zeker in combinatie met de wachtlijsten. Op de spoed- en crisiszaken wordt mogelijk een aparte actie ingezet. 6. Winsten bij aanbieders (bijlage 2) Op 8 februari 2022 is het college van Krimpenerwaard opgeroepen om te onderzoeken of winstbeperking – in navolging van de regio Haaglanden – ook in de regio Midden-Holland mogelijk en haalbaar is. Daarbij is gevraagd de raad daarover snel te informeren. Ook in andere

raden zijn de afgelopen maanden vragen gesteld verbonden aan dit onderwerp. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van de wijze waarop de gemeenten in de regio Midden-Holland sturen op de winsten bij zorgaanbieders. 7. Aanpassing en indexatie tarieven 2022 Het rijk wil een verbetering van de salarissen in de zorg en heeft besloten tot een stijging van de zorgsalarissen. Het kabinet heeft hiervoor € 675 miljoen beschikbaar gesteld. Gemeenten ontvangen hiervan € 94 miljoen structureel. Daarnaast speelt dat de onderhandelingen over de cao-jeugdzorg zijn vastgelopen. Werkgevers vrezen dat ze straks niet meer kunnen bestaan als ze op de looneis in gaan, maar vervolgens geen hogere tarieven van gemeenten ontvangen. De vastgelopen situatie die hierdoor ontstaat, is gezien het tekort op de arbeidsmarkt niet wenselijk. Hierom hebben de VNG, het rijk en werkgevers gemeenten opgeroepen de tarieven voor jeugd en Wmo voor 2022 aan te passen. De colleges in Midden-Holland hebben besloten gehoor te geven aan deze oproep door de tarieven voor jeugdhulp en Wmo aan te passen. Per 1 februari 2022 zijn de tarieven voor ambulante diensten met 0,79% gestegen en met 0,05% voor locatie-gebonden diensten. Daarnaast wordt voor de jaren 2023 en 2024 een andere indexatiemethode ingevoerd. De oude methode kijkt terug naar de ontwikkeling van lonen en prijzen in het vorige jaar.

De nieuwe methode houdt rekening met de te verwachten stijging in het jaar waar het om draait. Daarmee wordt een dubbele indexatie voorkomen en aangesloten bij de eenvoudigere en vaak landelijk gebruikte methode. 8. Kaders inkoop 2025 De huidige contracten voor inkoop van zorg en ondersteuning voor jeugd en Wmo lopen tot en met 2024. Er zijn geen verlengingsopties meer. Om tijdig te zorgen voor passende ingekochte zorg is het nodig om al in 2022 voorbereidende stappen te zetten. Uitgangspunten colleges Voor de zomer zullen de colleges een aantal uitgangspunten moeten vaststellen voor de voorbereiding op het inkoopproces en de kaderstelling door de raad. In een gezamenlijke radenbijeenkomst op 19 mei 2022 wordt een eerste stap met de raden gemaakt, zodat de raden, wanneer gewenst, ook vooraf kaders mee kunnen geven aan het college. Kaders raad De huidige planning is om vanaf het najaar met de raden toe te werken naar besluitvorming over de kaders voor de inkoop 2025. De uiteindelijke besluitvorming zal naar verwachting begin 2023 plaatsvinden. De precieze planning hangt voor een deel af van landelijke ontwikkelingen en wetgeving die op dit moment in voorbereiding is. Met de klankbordgroep Regio Midden-Holland is afgestemd om hier een traject te lopen die lijkt op die van de regiovisie ‘Scherper aan de wind’. 9.

Verdiepingsmiddag Jeugdbescherming (19 mei 2022) Motie 1 raad 13-10-2021: Regiovisie jeugd en Wmo - Vervolgacties RASD In navolging van de aangenomen motie over het informeel Regionale Afstemmingsoverleg Sociaal Domein (RASD) wordt op 19 mei 2022 een verdiepingsmiddag over de jeugdbescherming georganiseerd. Het doel voor de leden van de vijf raden is om een beter begrip te krijgen van de hoeveelheid betrokken partijen en werkwijzen. De invulling wordt vormgegeven aan de hand van de verzamelde vragen van de RASD.

10. Beëindiging van verscherpt toezicht en Interbestuurlijk Toezicht Jeugdbescherming In juli 2021 is de regio Zuidwest voor de Jeugdbescherming onder verscherpt toezicht geplaatst. Dit vanuit de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en onder Interbestuurlijk Toezicht (IBT) vanuit het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Het gaat om de jeugdzorgregio’s Haaglanden, Holland-Rijnland, Zuid-Holland Zuid en Midden-Holland. De raden zijn hierover verschillende keren geïnformeerd in de tweede helft van 2021. De colleges zijn verheugd mee te kunnen delen dat het verscherpt toezicht en het IBT voor de regio Zuidwest opgeheven wordt. De afgelopen periode is door de regio Zuidwest, samen met de Gecertificeerde Instellingen (GI) en jeugdhulpaanbieders hard gewerkt aan het opstellen en uitvoeren van een plan van aanpak voor het oplossen van de geconstateerde knelpunten. De volgende zaken zijn bijvoorbeeld uitgevoerd: Maandelijks overleg tussen gemeenten en partners over jeugdigen (met een maatregel) die nog geen passende hulp hebben en de oorzaken daarvan. Er is beter zicht op de knelpunten in het zorgaanbod en een betere afstemming met zorgaanbieders en de inkooporganisatie o Het vinden van de juiste plek, blijkt bij sommige jeugdigen een ingewikkeld proces.

Dit komt bijvoorbeeld door een combinatie van verschillende en ingewikkelde problemen, door wachtlijsten en personeelsproblemen bij aanbieders, maar ook door bijvoorbeeld een tekort aan woningen. In overleg met de GI’s, zorgaanbieders en gemeenten proberen we voor iedere jeugdige tot een passende oplossing te komen. Er is gestart met (boven)regionale afspraken om bureaucratische (door regels veroorzaakte) belemmeringen weg te nemen. De regio Zuidwest werkt samen rondom de jeugdbescherming (bijvoorbeeld aan de verbeterplannen) en werkt waar nodig samen aan het organiseren van passende zorg. De IGJ heeft geconstateerd dat de betrokken partijen in de regio tot een gezamenlijke aanpak zijn gekomen, die uiteindelijk zal leiden tot een kwantitatief en kwalitatief toereikend passend specialistisch hulpaanbod voor kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel. De IGJ vertrouwt erop dat partijen deze aanpak meteen zullen doorzetten. Vanuit het reguliere toezicht blijft de inspectie de voortgang de komende maanden nog volgen

Bijlage(n) 1. Verzamelde bijlagen Raadsinformatie regionale taken sociaal domein