Bijlage 1 Raadsmemo afvalinzameling

Memo afvalinzameling Inleiding In het collegeprogramma 2022-2026 ‘Thuis in Waddinxveen’ heeft het college ambities vastgelegd over het verminderen van zwerf- en restafval en over het verlagen van de kosten van afvalinzameling.  Zwerfafval hoort niet thuis in de openbare ruimte. We gaan met Cyclus onderzoeken hoe de hoeveelheid zwerfafval kan worden verminderd1.  We willen minder vervuiling door restafval. Dat doen we door inwoners in staat te stellen hun afval goed te scheiden 2.  We streven naar de laagste woonlasten voor huishoudens in de regio Midden-Holland. We beoordelen jaarlijks of we het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid voor afvalstoffenheffing kunnen voortzetten3. Daarbij vinden we het belangrijk dat inwoners zich gehoord en betrokken voelen bij besluiten van de gemeente4. In 2022 en 2023 zijn drie onderzoeken gedaan als voorbereiding op de aanpassing van het afvalbeleid.  Kostenbeheersende maatregelen afval, analyse en aanpak door Stantec  Evaluatie afvalbeleid Waddinxveen door KplusV  Onderzoeksrapport ‘Hoe gaan we verder met de afvalinzameling van PMD?’ Onderzoek onder inwoners. Dit is een onderzoek onder de inwoners. Over de resultaten hiervan bent u geïnformeerd in de Themaraad van 5 april 2023. De rapporten heeft u inmiddels ontvangen via de weekmap.

Opzet In deze memo gaan we in op de toekomstige afvalinzameling van huishoudelijk PMD-afval: afval dat bestaat uit plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons. We doen dit in drie scenario’s. 1. Continueren huidige wijze van PMD-inzameling met PMD-zakken 2. PMD-inzameling met een combinatie van containers bij huis en verzamelcontainers bij hoogbouw 3. PMD-inzameling uitsluitend via ondergrondse containers Per scenario zetten we de volgende zaken op een rij. Dit sluit aan bij het collegeprogramma. a. Mogelijke effecten op zwerfafval en restafval b. Wensen van- en effecten voor inwoners c. Kosten d. Overig Voordat we de scenario’s beschrijven zetten we eerst de algemene uitgangspunten op een rij. Deze zijn ook op 5 april 2023 gepresenteerd in de Themaraad. Uitgangspunten  We zetten de publiekscampagne voort. Deze campagne informeert inwoners over het belang van afvalscheiding. En hoe afval op de juiste manier gescheiden wordt.  We handhaven de inzameling van restafval via containers aan huis en via verzamelcontainers.  We gaan geen duobakken inzetten. Duobakken leiden tot vervuiling van grondstoffen. Hierdoor wordt veel afgekeurd en neemt de hoeveelheid restafval toe. Dat betekent ook hogere kosten.

1

Collegeprogramma blz 46 Idem blz 47 3 Idem blz. 62 4 Idem blz. 51 2

 

We maken geen gebruik van nascheiding. Nascheiding is wettelijk alleen toegestaan als bronscheiding geen optie is. De schaal van Waddinxveen is te klein voor een investering in nieuwe methoden zoals vergassing of natte nascheiding.

Scenario 1: alleen PMD-zakken We handhaven de huidige situatie. Inwoners hangen hun PMD-zakken aan de PMD-palen of kroonringen aan de lantaarnpalen in de straat. Dit afval wordt elke maandag en vrijdag opgehaald. Op enkele locaties kunnen inwoners de PMD zakken kwijt in verzamelcontainers. De gemeente blijft gratis PMD-zakken verstrekken. a. Mogelijke effecten op zwerfafval en restafval Voor het verminderen van zwerf- en restafval zijn we afhankelijk van de effecten van de publiekscampagne. b. Wensen van- en effecten voor inwoners Dit scenario heeft het meeste draagvlak onder de inwoners. 61% heeft voorkeur voor het ophangen van de PMD-zak aan de PMD-paal of kroonring aan de lantaarnpaal. c. Kosten De kosten van deze manier van PMD inzameling bedragen ruim € 520.000 per jaar. Hiervan wordt ruim € 100.000 uitgegeven aan het gratis verstrekken van PMD-zakken. De verwachting is wel dat de kosten voor verwerking van PMD-afval de komende jaren zullen stijgen. d. Overige effecten Ook op niet-inzameldagen worden PMD-zakken opgehangen. Optie is om naast de publiekscampagne een pilot te starten waarbij ingezet wordt op handhaving en extra controles. Scenario 2: minicontainers aan huis en verzamelcontainers bij hoogbouw Huishoudens in laagbouwwoningen krijgen een PMD-minicontainer. Elke twee weken kan de container aan de straat gezet worden en wordt deze geleegd.

Bij de hoogbouw worden vijf extra verzamelcontainers geplaatst waarin inwoners hun PMD-zakken kwijt kunnen. a. Mogelijke effecten op zwerfafval en restafval Op basis van ervaringen in andere gemeenten5 is de verwachting dat de hoeveelheid restafval afneemt met vijf kilo per inwoner per jaar. Er worden geen PMD-zakken meer ingezameld, dus deze verdwijnen uit het straatbeeld. b. Wensen van- en effecten voor inwoners 62% van de inwoners in de hoogbouw is voorstander van de inzameling via verzamelcontainers in de buurt. Van de inwoners in de laagbouw is 57% tegen een extra minicontainer aan huis. c. Kosten De structurele kosten nemen af doordat er eens per twee weken PMD-afval wordt opgehaald in plaats van elke week en het rijden voor een extra route voor het inzamelen van afgekeurd PMD-afval niet meer nodig is. Jaarlijkse besparing: € 177.000 6. De incidentele kosten voor de invoering van minicontainers aan huis en extra verzamelcontainers bedraagt € 129.000. d. Overige effecten Het risico bestaat dat ander afval dan PMD in de minicontainers en verzamelcontainers wordt weggegooid. Als het PMD teveel vervuild wordt met restafval kan het PMD afgekeurd worden en wordt dit alsnog restafval. De maximaal toegestane vervuiling is 15%. Dit percentage neemt jaarlijks af. Invoering van dit scenario vraagt de nodige voorbereidingstijd.

Denk onder meer aan het volgen van de aanwijsprocedure voor de verzamelcontainers, de aanschaf en de realisatie. Daadwerkelijke invoering van dit scenario vindt plaats in het najaar van 2025.

5 6

Rapport Stantec Idem, berekening Stantec

Scenario 3: alleen verzamelcontainers Alle inwoners gaan gebruik maken van de verzamelcontainers. Er worden dus geen PMD-zakken meer opgehangen aan PMD-palen en kroonringen aan lantaarnpalen en daar opgehaald. Hiervoor worden in de gemeente 25 perscontainers PMD bijgeplaatst. Op deze manier kan elke inwoner binnen een redelijke afstand en op een logische locatie het PMD kwijt. Vanuit veiligheidsoverwegingen moeten deze afgesloten zijn, dus met een toegangscontrolesysteem. a. Mogelijke effecten op zwerfafval en restafval De aanname op basis van ervaringen elders is dat de hoeveelheid restafval toeneemt met 11 kilo per inwoner per jaar. Dit komt omdat inwoners meer moeite moeten doen voor het wegbrengen van het PMD-afval. Er worden geen PMD-zakken meer ingezameld, dus deze verdwijnen uit het straatbeeld. Het risico bestaat dat PMD-zakken naast de container worden gezet als gevolg van het toegangscontrolesysteem. b. Wensen van- en effecten voor inwoners In het onderzoek onder inwoners is aangegeven dat dit scenario kan beteken dat de inwoner met zijn PMD met de fiets of auto naar de verzamelcontainer moet. 86% van de inwoners wil dit niet, er is dus weinig tot geen draagvlak voor deze aanpak. c. Kosten De jaarlijkse kosten stijgen met € 16.000. De incidentele kosten om dit systeem in te voeren bedragen € 162.000 d.

Overig De invoering van dit scenario vraagt een vergelijkbare voorbereidingstijd als scenario 2. Dus ook hiervoor geldt dat de daadwerkelijke invoering van dit scenario in het najaar van 2025 kan plaatsvinden. Mogelijk aanvullende acties kostenverlaging Naast bovengenoemde scenario’s zijn er mogelijkheden om de kosten van afvalinzameling te verlagen. We noemen de volgende opties. A. Bij scenario 1: De PMD-zakken niet elke week, maar eens per twee weken inzamelen. Dit levert een besparing in vaste kosten van € 60.000 per jaar en een eenmalige kostenpost van €56.000. B. Bij scenario 2: Bij dit scenario is uitgegaan van het eens per twee weken legen van de mini containers. Wordt deze frequentie teruggebracht naar eens per vier weken, dan bespaart dit € 177.000 per jaar. C. Algemeen: de restafvalcontainer eens per vier weken legen in plaats van eens per twee weken. Ook dit levert een besparing op van € 177.000 per jaar. De verwachting is dat het verlagen van de frequentie tot meer dumping van restafval zal leiden. De meerkosten van het opruimen hiervan bedragen € 45.000 per jaar. Per saldo is de besparing dus € 132.000 per jaar. Mogelijk kan meer bespaard worden als de publiekscampagne tot een betere inzameling leidt. Waardering scenario’s Hieronder koppelen we de ambities uit het collegeprogramma aan de scenario’s en geven zo een waardering van de scenario’s.

ambitie Zwerf- en restafval verminderen Draagvlak inwoners Kosten

Scenario1: Huidige situatie, alleen PMD-zakken

Scenario 2: minicontainers laagbouw en verzamelcontainers hoogbouw

Scenario 3: PMD alleen met verzamelcontainers

Scenario 2 biedt de meeste kansen voor minder zwerf- en restafval en lagere kosten. Het merendeel van de inwoners in de laagbouw wil deze variant niet. Inwoners in de hoogbouw hebben wel een voorkeur voor deze variant. Scenario 3 is op alle onderdelen niet aantrekkelijk.