Bijlage 1 Beleidskaders visie op mobiliteit

OMGEVINGSVISIE WADDINXVEEN 2050, VASTGESTELD 12 OKTOBER 2022

Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

Inhoudsopgave Leeswijzer ................................................................................................................................................ 3 1

Wat is een omgevingsvisie? ............................................................................................................. 4 1.1

2

1.1.1

Werken met de omgevingsvisie........................................................................................... 4

1.1.2

De instrumenten van de Omgevingswet ............................................................................. 4

1.2

Inwerkingtreding Omgevingswet: verkeerscirculatieplan, parkeerbeleid en mobiliteit ............ 5

1.3

Samenhang instrumenten bij opstellen verkeerscirculatieplan en nieuw parkeerbeleid ......... 5

Omgevingsvisie: verkeer, mobiliteit en parkeren ............................................................................. 6 2.1 2.1.1

3

4

Waarom een omgevingsvisie? ................................................................................................ 4

Opbouw omgevingsvisie .......................................................................................................... 6 Werken met de omgevingsvisie als basis ........................................................................... 6

Beleidskaders verkeer, mobiliteit en parkeren ................................................................................. 8 3.1

Pijler: Veelzijdig polderlandschap ............................................................................................ 9

3.2

Pijler: Goed leven tussen stad en land .................................................................................. 11

3.3

Pijler: Innovatieve knoop aan de Gouwe ............................................................................... 13

3.4

Kapstok voor verkeerscirculatieplan en nieuw parkeerbeleid ............................................... 14

3.4.1

Basis voor het verkeerscirculatieplan ................................................................................ 14

3.4.2

Basis voor nieuw parkeerbeleid......................................................................................... 14

Opstellen verkeerscirculatieplan .................................................................................................... 15 4.1

Samenhang en bevoegd gezag Verkeerscirculatieplan ........................................................ 15

4.2

Vertrekpunt opstellen verkeerscirculatieplan......................................................................... 15

4.2.1

Centrale thema’s voor opstellen verkeerscirculatieplan .................................................... 16

Bijlagen .................................................................................................................................................. 17

2

Leeswijzer In deze bijlage van memo Visie op mobiliteit leest u de vastgestelde beleidskaders verkeer, mobiliteit en parkeren uit de Omgevingsvisie Waddinxveen 2050. Ook de uitwerking van deze beleidskaders in het op te stellen verkeerscirculatieplan wordt toegelicht. Hoofdstuk 1 beschrijft het werken met de Omgevingswet en samenhang van de verschillende instrumenten. In hoofdstuk 2 staat de opbouw van de Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 centraal. Hoofdstuk 3 maakt de vastgestelde beleidskaders voor verkeer, mobiliteit en parkeren uit de omgevingsvisie inzichtelijk. Het afsluitende hoofdstuk 4 beschrijft de uitwerking van de vastgestelde beleidskaders naar het verkeerscirculatieplan.

3 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

1

Wat is een omgevingsvisie?

In de omgevingsvisie wordt – samen met inwoners, partners en ondernemers – de koers uitgezet voor de toekomst, gericht op de fysieke leefomgeving. De bestaande kwaliteiten vormen daarbij het vertrekpunt. Deze visie moet helder aangeven waar we als gemeente naartoe willen. De omgevingsvisie is daarbij de kapstok voor toekomstig beleid en initiatieven.

1.1 Waarom een omgevingsvisie? We bereiden ons voor op de Omgevingswet die op 01 januari 2024 in werking treedt. Deze wet bundelt de wetgeving voor onder andere ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. In plaats van 26 losse wetten is er straks nog maar één wet. De Omgevingswet vraagt om een andere werk- en denkwijze van de gemeente, maar ook van andere overheden, inwoners en bedrijven. 1.1.1 Werken met de omgevingsvisie Het uitgangspunt van de Omgevingswet is: ontwikkelingen mogelijk maken en tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving waarborgen. Met de omgevingsvisie laten we inhoudelijk in hoofdlijnen zien hoe een bijdrage wordt geleverd aan de kwaliteit van de leefomgeving. Met deze visie als onderlegger gaan we daar de komende tijd concreet mee aan de slag. 1.1.2 De instrumenten van de Omgevingswet Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 01 januari 2024 verandert de manier waarop we als gemeente omgaan met onze leefomgeving. De wet biedt ons nieuwe instrumenten die we kunnen inzetten (zie figuur 1). Deze verschillende instrumenten worden in samenhang ontwikkeld en actief gemonitord en aangescherpt. Dat betekent dat de omgevingsvisie een ‘dynamisch’ instrument is dat we in samenhang met de andere instrumenten en samen met betrokkenen blijven aanscherpen. Omgevingswet en de verschillende instrumenten Omgevingswet

-

De verschillende instrumenten, omgevingsvisie, omgevingsprogramma en omgevingsplan, worden in samenhang ontwikkeld en actief gemonitord en aangescherpt.

De verschillende instrumenten van de Omgevingswet Omgevingswetinstrument Beschrijving instrument Omgevingsvisie De centrale plek voor al het strategisch ruimtelijk beleid. Er worden geen andere thematische visies als losstaand beleid gemaakt. Omgevingsprogramma Hierin wordt het strategisch beleid uitgewerkt of geoperationaliseerd. Via omgevingsprogramma’s werken we bijvoorbeeld aan de uitvoering, een specifieke gebiedsuitwerking of aan ‘zachte’ maatregelen zoals het opzetten van subsidietrajecten en samenwerkingsverbanden. Omgevingsplan De eventuele juridische consequenties van de strategische uitspraken uit de omgevingsvisie moeten landen in het omgevingsplan.

Vastgesteld door Gemeenteraad (12 oktober 2022)

College van B & W verkeerscirculatieplan

Gemeenteraad

4 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

Figuur 1, schematische weergave instrumenten Omgevingswet

1.2 Inwerkingtreding Omgevingswet: verkeerscirculatieplan, parkeerbeleid en mobiliteit De inwerkingtreding van de Omgevingswet per 01 januari 2024 verandert de werkwijze van de gemeente. De verschillende instrumenten die de wet ons biedt worden in samenhang ontwikkeld en actief gemonitord en aangescherpt. We beschouwen de omgevingsvisie, en in het verlengde daarvan alle Omgevingswetinstrumenten, als levende documenten. De wereld verandert continu en daarom moeten we dus ook regelmatig onze instrumenten herijken.

1.3 Samenhang instrumenten bij opstellen verkeerscirculatieplan en nieuw parkeerbeleid De omgevingsvisie is de centrale plek voor al het strategisch ruimtelijk beleid. De op 12 oktober 2022 vastgestelde Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 v1.0 vormt de kapstok voor het verkeerscirculatieplan en nieuw parkeerbeleid. Het verkeerscirculatieplan is een uitwerking van de omgevingsvisie om de verkeersnetwerken te optimaliseren, de toekomstige ontwikkelingen optimaal te kunnen faciliteren en geeft specifieke maatregelen. Dit maakt het verkeerscirculatieplan tot een omgevingsprogramma.

5 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

2

Omgevingsvisie: verkeer, mobiliteit en parkeren

Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 01 januari 2024 is de Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 de centrale plek voor al het strategisch ruimtelijk beleid. Met het vaststellen van de omgevingsvisie op 12 oktober 2022 heeft de Waddinxveense gemeenteraad het verkeers-, mobiliteits- en parkeerbeleid vastgesteld. In deze omgevingsvisie staan dus de beleidskaders voor wat betreft verkeer, mobiliteit en parkeren.

2.1 Opbouw omgevingsvisie De komst van de Omgevingswet vraagt om een andere werk- en denkwijze. De omgevingsvisie is opgesteld met het credo ‘Waddinxveen; bruggen bouwen richting de toekomst’ en wordt verder uitgewerkt langs drie pijlers: ‘Veelzijdig polderlandschap’, ‘Goed leven tussen stad en land’, en ‘Innovatieve knoop aan de Gouwe’. Dit betekent dat de beleidskaders voor verkeer, mobiliteit en parkeren niet meer als thematisch losstaand beleid is opgesteld. Deze beleidskaders zijn verder uitgewerkt langs de drie genoemde pijlers. 2.1.1 Werken met de omgevingsvisie als basis Elk van de pijlers beschrijft belangrijke ambities voor heel gemeente Waddinxveen. Iedere pijler is vervolgens verder uitgewerkt. Hoe deze uitwerking zich vertaalt voor de beleidskaders verkeer, mobiliteit en parkeren wordt in dit document (hoofdstuk 3, Beleidskaders verkeer, mobiliteit en parkeren) inzichtelijk gemaakt. Vertrekpunt is het credo ‘Waddinxveen; bruggen bouwen richting toekomst’, de reis vervolgt via de pijlers naar de bijbehorende onderdelen (zie figuur 2/ bijlage A).

6 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

Figuur 2, schematische weergave Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 v1.0

7 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

3

Beleidskaders verkeer, mobiliteit en parkeren

In dit hoofdstuk worden de op 12 oktober 2022 vastgestelde beleidskaders voor verkeer, mobiliteit en parkeren uit de omgevingsvisie inzichtelijk gemaakt. Het credo ‘Waddinxveen; bruggen bouwen richting de toekomst’ wordt uitgewerkt langs de drie pijlers. (zie figuur 3) Vervolgens wordt per pijleronderdeel alleen de beleidskaders voor verkeer, mobiliteit en parkeren uitgelicht. De op de beleidskaders voor verkeer, mobiliteit en parkeren van toepassing zijnde tekst is schuin en dik gedrukt. Bij de pijleronderdelen is een paragraaf- en/of paginaverwijzing opgenomen naar de Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 (Bijlage B).

Figuur 3, De ambities van Waddinxveen 2050 in één oogopslag

8 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

3.1 Pijler: Veelzijdig polderlandschap

Veelzijdig polderlandschap (§4.3, pag. 41)

Koesteren van het Waddinxveense veelzijdige landschap

Het Waddinxveense landschap bestaat uit strakke polders, maar ook bos, moeras en ongerept veenweidegebied. Afgewisseld met een levendige dorpskern en allerlei kenmerken van de drukte en bewoning van de Randstad. Dit veelzijdige polderlandschap omvat dan ook niet alleen het buitengebied, maar eveneens het stedelijke landschap.

Het koesteren van het veelzijdige Waddinxveense landschap betekent voor ons inzetten op:

Robuust groen (§4.3.1)

Klimaatadaptieve inrichting (§4.3.2)

Groene uitstraling (pag. 42) Openbaar groen is van groot belang voor de beleving en waardering van onze woon, werk- en leefomgeving. (…) We werken aan meer mogelijkheden om in de directe woonomgeving een ommetje te kunnen maken; met groene wandelroutes in elke buurt/wijk. Zo stimuleren we beweging en een gezonde leefstijl. Recreatie (pag. 44) Recreatiemogelijkheden zijn waardevol voor Waddinxveners zelf en voor bezoekers van buitenaf. In de groene gebieden faciliteren we recreatiemogelijkheden voor verschillende doelgroepen: verschillende leeftijden maar ook wandelaars, hardlopers, fietsers, racefietsers en andere soorten recreanten. Verschillende doelgroepen zitten elkaar niet in de weg, door op sommige plekken te kiezen voor aparte routes voor aparte recreantendoelgroepen. De recreatiegebieden en recreatieve routes zijn vanaf het dorp goed te bereiken, zowel qua fysieke verbinding als qua bewegwijzering. Op sommige plekken kiezen we er bewust voor om een gebied rustig te houden en de natuur de vrije loop te laten.

Hittestress (pag. 45) Inwoners van Waddinxveen moeten in tijden van hitte idealiter binnen loopafstand verkoeling kunnen vinden.

Toekomstbestendige leefomgeving: Energieneutraal & circulair (§4.3.3)

Opwekking van duurzame elektriciteit (pag. 47)

Ook mobiliteit is uiteindelijk CO2neutraal.

Waterstress (pag. 45) De gemeente accepteert dat (buurt)wegen en groenstroken vaker kortdurend onder water staan. Belangrijke doorgaande routes in Waddinxveen zijn ook bij hevige neerslag begaanbaar voor hulpdiensten.

9 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

Robuust groen (§4.3.1)

Klimaatadaptieve inrichting (§4.3.2)

Water (pag. 44) Om op het veranderende klimaat en de bijbehorende veranderende weerpatronen in te spelen, is het van belang om slim met water om te gaan. Water moet meerdere functies dienen zoals voor flora en fauna, voor de energietransitie, voor verkoeling en voor verplaatsing.

Overstromingen (pag. 46) Bij nieuwe ontwikkelingen en herinrichting wordt rekening gehouden met overstromingsrisico’s, kwetsbare functies en evacuatieroutes.

Toekomstbestendige leefomgeving: Energieneutraal & circulair (§4.3.3)

De gemeente informeert, samen met haar partners, bewoners over de mogelijke gevolgen van een overstroming en opties om verticaal te evacueren.

10 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

3.2 Pijler: Goed leven tussen stad en land

Goed leven tussen stad en land (§4.4, pag. 51) Inwoners hebben een goed leven in Waddinxveen: een plek tussen stad en land met alle voordelen van dien.

Een goed leven tussen stad en land betekent voor ons inzetten op:

Een gezonde leefomgeving (§4.4.1)

Wonen en voorzieningen (§4.4.2)

Sociaal en inclusief (§4.4.3)

Positieve gezondheid (pag. 52) We zorgen dat de juiste zorg aanwezig is in Waddinxveen en dat dit laagdrempelig en goed bereikbaar is.

Passende voorzieningen (pag. 53) Het is belangrijk dat mensen hier gemakkelijk kunnen komen en dat ze laagdrempelig te bezoeken zijn.

Beweegvriendelijke omgeving (pag. 53) We benutten de inrichting van de openbare ruimte om sporten laagdrempelig te maken en bewegen te stimuleren. Dit betekent dat lopen of fietsen een aantrekkelijk alternatief ten opzichte van de auto vormt om lokale voorzieningen te bereiken. Hierbij hanteren we bij aanpassingen in de wegenstructuur het STOPprincipe. Hierbij geeft de inrichting ten eerste prioriteit aan: Stappen - voetgangers Trappen - fietsers Ov - openbaar vervoer Personenwagens - auto's Vanuit het dorp zijn veel recreatiemogelijkheden in het groen te bereiken.

Parkeerbeleid 2.0 (pag. 54) De ambitie is om in eerste instantie het autogebruik en autobezit te verminderen daar waar het kan. We moeten daarom anders kijken naar autogebruik en ruimte voor parkeren. Met ons parkeerbeleid streven we naar een goede en eerlijke parkeersituatie. De uitgangspunten dragen bij aan: - een optimaal bereikbaar Waddinxveen - verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers

Ontmoeting centraal (pag. 55) In de openbare ruimte kan ontmoeting worden gestimuleerd worden door speeltoestellen, bankjes en sportfaciliteiten te clusteren in een autovrije ruimte met hoge verblijfskwaliteit. Toegankelijk voor eenieder (pag. 55) De openbare ruimte is toegankelijk voor groepen die minder goed ter been zijn (zoals ouderen, kinderen en mindervaliden) en mensen met een taalachterstand. Ook voorzieningen zoals het openbaar vervoer en sociale of culture instellingen dienen goed toegankelijk te zijn. Dit betekent dat stoepen en opgangen geschikt zijn voor rolstoelen en mindervaliden, er veel zitgelegenheid is en dat bordjes en teksten begrijpelijk zijn. Ook dienen mensen die slecht ter been zijn niet onnodig lange afstanden te moeten afleggen om voorzieningen te bereiken.

11 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

Een gezonde leefomgeving (§4.4.1)

Wonen en voorzieningen (§4.4.2)

Sociaal en inclusief (§4.4.3)

Gezond wonen (pag. 53) Een gezonde woning heeft: - minimaal één aangename zijde die rustig is en waar geen geur of geluid van wegen of horeca overheerst. Voor elke woning moet voldoende kwalitatief groen op loopafstand bereikbaar zijn.

12 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

3.3 Pijler: Innovatieve knoop aan de Gouwe Innovatieve knoop aan de Gouwe (§4.5, pag. 57) Waddinxveen is goed verbonden en ondernemend Om zo goed mogelijk gebruik te maken van deze kwaliteiten en onze positie optimaal te benutten, is het van belang dat we blijven innoveren, ook in de toekomst.

Een innovatieve knoop aan de Gouwe betekent voor ons inzetten op: Emissieloos bereikbaar (§4.5.1)

Innovatieve economie (§4.5.2)

Economisch gezond (§4.5.3)

Sterk openbaar vervoer (pag. 58) We vinden het belangrijk om te werken aan een sterk aansluitende openbaar vervoersysteem. Aansluitende op elkaar en op de juiste bestemmingen. We zetten daarvoor in op goede openbaar vervoersbereikbaarheid binnen de kern, naar de omliggende kernen en naar veelgebruikte bestemmingen. Een zo goed mogelijke inzet van de drie treinstations en een sluitend busnetwerk is essentieel. Met aantrekkelijke frequenties en goede aansluiting op treintijden. Prettige toelooproutes zijn van belang omdat de meeste mensen het openbaar vervoer te voet bereiken. Voetgangers moeten zich veilig voelen en kunnen genieten van aantrekkelijke wandelroutes. Aantrekkelijk betekent groen en schaduwrijk met voldoende voorzieningen zoals prullenbakken, oversteekplaatsen en bankjes.

13 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

Emissieloos bereikbaar (§4.5.1)

Innovatieve economie (§4.5.2)

Economisch gezond (§4.5.3)

Uitgebreid fietsnetwerk (pag. 58) Het is van groot belang een uitgebreid en aantrekkelijk fietsnetwerk te hebben, die mensen uitnodigen om op de fiets te stappen in plaats van de auto te pakken. We willen aantrekkelijke groene routes. De fietsroutes moeten veilig en efficiënt zijn. Waar er obstakels ervaren worden in overzichtelijkheid of doorstroming, zoeken we naar oplossingen met het STOP-principe als uitgangspunt. We willen de juiste fietsvoorzieningen bij het centrum, de stations en andere belangrijke bestemmingen. Deze voorzieningen maken het aantrekkelijker om te fietsen. Slim omgaan met de auto (pag. 58) De auto zal voorlopig nog een rol spelen in ons verkeerssysteem. Toch zien we nu al hoe de vorm van autobezit en –gebruik aan het veranderen is. Er wordt steeds meer elektrisch gereden. Dit faciliteren we met; een uitgebreid netwerk van laadpalen voor elektrische voertuigen. een goede beschikbaarheid van deelvoertuigen. Ander vervoer (pag. 59) We zetten in op zero-emissie bouwverkeer, mobiele werktuigen en schone binnenvaart over de Gouwe. Want niet alleen bewonersverkeer, maar ook bouwverkeer zorgt voor uitstoot en overlast van vervuilende stoffen.

3.4 Kapstok voor verkeerscirculatieplan en nieuw parkeerbeleid Met het opstellen van het verkeerscirculatieplan en daarnaast het opstellen van nieuw parkeerbeleid werken we vanaf 2024 volgens de werkwijze van en de bevoegdheden onder de Omgevingswet. 3.4.1 Basis voor het verkeerscirculatieplan De beleidskaders uit de Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 en de door Royal Haskoning DHV opgestelde en gepresenteerde technische rapportage vormen de basis, het zgn. vertrekpunt, voor het opstellen van het verkeerscirculatieplan. 3.4.2 Basis voor nieuw parkeerbeleid De beleidskaders uit de Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 en het in 2023 uitgevoerde parkeeronderzoek vormen de basis, het zgn. vertrekpunt, voor het opstellen van het nieuw parkeerbeleid. 14 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

4

Opstellen verkeerscirculatieplan

Zoals gezegd is de omgevingsvisie een ‘dynamisch’ instrument dat we in samenhang met de andere instrumenten, omgevingsprogramma en omgevingsplan, en samen met betrokkenen blijven aanscherpen. Vanaf 2024 werken we volgens de werkwijze van en de bevoegdheden onder de Omgevingswet.

4.1 Samenhang en bevoegd gezag Verkeerscirculatieplan Zoals gezegd is de omgevingsvisie een ‘dynamisch’ instrument dat we in samenhang met de andere instrumenten, omgevingsprogramma en omgevingsplan, en samen met betrokkenen blijven aanscherpen. Vanaf 2024 werken we volgens de werkwijze van en de bevoegdheden onder de Omgevingswet, zie onderstaande afbeelding (figuur 4) voor een schematische weergave. De raad stelt de kaders en het college verzorgt de uitvoering. De omgevingsvisie, oftewel ons strategisch ruimtelijk beleid, wordt door de gemeenteraad vastgesteld. De uitwerking hiervan, het VCP is een bevoegdheid van het college van B&W. Figuur 4, schematische weergave samenhang en bevoegdheden m.b.t. verkeerscirculatieplan

4.2 Vertrekpunt opstellen verkeerscirculatieplan De beleidskaders uit de Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 en de door Royal Haskoning DHV opgestelde en gepresenteerde technische rapportage vormen de basis, het zgn. vertrekpunt, voor het opstellen van het verkeerscirculatieplan. 15 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

4.2.1 Centrale thema’s voor opstellen verkeerscirculatieplan De omgevingsvisie, met daarin de beleidskaders voor verkeer, mobiliteit en parkeren, vormt het kader voor het op te stellen verkeerscirculatieplan. In het verkeerscirculatieplan nemen we de maatregelen op die nodig zijn om de doelstellingen uit de omgevingsvisie te bereiken. Centrale thema’s voor verdere uitwerking naar maatregelen in het verkeerscirculatieplan zijn onder andere: 1. Verbeteren van de verkeersveiligheid; 2. Aantrekkelijk maken van duurzame mobiliteit; 3. Beperken van doorgaand verkeer door Waddinxveen; 4. Verkeersveilige inrichting van onze wegen; 5. Prioriteit aan optimale en veilige bereikbaarheid en voorzieningen voor fietsers en voetgangers bij onderwijs- en kinderopvanglocaties; 6. Zoveel mogelijk beperken van landbouwverkeer in de bebouwde kom; 7. Zoveel mogelijk beperken van vrachtverkeer in de bebouwde kom. De gemeenteraad kan sturing geven door middel van moties aan het college van B&W.

16 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren

Bijlagen A. Schematische weergave Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 v1.0 B. Omgevingsvisie Waddinxveen 2050 C. Technische rapportage Royal Haskoning DHV

17 Visie verkeer, mobiliteit en parkeren