6. Memo raad informeren RPW en Realisatieagenda Midden-Holland

MEMO Zaakkenmerk: 3327 Documentkenmerk: 3329 Doelgroep: Raad Onderwerp: Informeren Regionale Projectenlijst Woningbouw Midden-Holland en Regionale Realisatieagenda Midden-Holland Afzender: College van B&W Datum: 31 januari 2023 Geachte Raad, Wij informeren u met dit memo over twee onderwerpen: de Regionale Projectenlijst Woningbouw MiddenHolland en de Regionale Realisatieagenda Midden-Holland. Zie onderstaande afbeelding voor een overzicht van de onderwerpen die in dit memo aan bod komen.

1. Regionale Projectenlijst Woningbouw Midden-Holland De Regionale Projectenlijst Woningbouw Midden-Holland (hierna RPW) bevat een overzicht van het regionale woningbouwprogramma tot en met 2030. Sinds vorig jaar werken wij met de Planmonitor Wonen: een nieuw systeem waar alle gemeenten in de Provincie Zuid-Holland (hierna PZH) de woningbouwplannen kunnen invoeren. De Planmonitor Wonen heeft een dynamisch karakter: op ieder moment kan de gemeente wijzigingen doorvoeren in haar eigen projectenlijst en nieuwe projecten toevoegen. Dit betekent dat de regio Midden-Holland niet meer een eigen Excel-format, zoals voorheen werd gehanteerd, hoeft in te vullen. Besluitvorming in GS onder voorbehoud van instemming colleges In overleg met de PZH heeft de regio Midden-Holland ervoor gekozen om de Planmonitor per 1 december 2022 te ‘bevriezen’ om vervolgens die lijst ter goedkeuring aan te bieden aan Gedeputeerde Staten van PZH

(hierna GS). Voor deze bevriezingsdatum is gekozen in verband met de Regionale Realisatieagenda (zie punt 2). Normaal gesproken wordt de RPW ter aanvaarding aangeboden aan GS nadat het college met het lokale deel van de projectenlijst heeft ingestemd. In dit geval is de RPW al op 17 januari 2023 in GS behandeld, onder voorbehoud van instemming colleges, in verband met de aankomende provinciale verkiezingen. GS kijkt bij de aanvaarding van de RPW MH naar twee onderdelen:  Woningprogrammering in relatie tot de woningbehoefteraming in de regio;  De Provinciale Omgevingsverordening en de ruimtelijke ordeningsaspecten van de locatie. Als GS deze RPW aanvaardt is voor die plannen de eerste stap van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking doorlopen De gemeente kan dan bij een bestemmingsplanprocedure verwijzen naar het door GS aanvaarde onderdeel van de regionale projectenlijst. Voor het kwantitatieve aspect (de aantallen) hoeven de afzonderlijke bestemmingsplannen dan niet meer ter goedkeuring aan de provincie te worden voorgelegd. Kortom, GS stemt dan in met het gegeven dat de plannen voorzien in een behoefte aan woningen en dat het specifieke plan daaraan bijdraagt. Ook wordt gekeken of er geen bezwaren zijn voor de locaties van de betreffende woningbouwplannen.

De RPW blijft een dynamische lijst en kan op ieder moment aangevuld worden Minstens één keer per jaar wordt de RPW aan GS aangeboden. De RPW van 1 december 2022 vindt u in bijlage 1. Tijdens ambtelijke overleggen en in het Bestuurlijke Overleg op 16 november 2022 met de Gedeputeerde is de verwachting uitgesproken dat deze RPW door GS zal worden aanvaardt. 2. Regionale realisatieagenda Midden-Holland De ambitie van minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Hugo de Jonge is om tot 2030 900.000 woningen toe te voegen aan het woningbestand. Hiertoe heeft de minister samenwerkingsafspraken (voorheen woonbod genoemd) gemaakt met alle provincies over het aantal te realiseren woningen per provincie. In de samenwerkingsafspraken tussen PZH en het Rijk is de doelstelling opgenomen dat voor 2030 235.460 woningen worden gerealiseerd. Dit is iets meer dan de behoefteraming van PZH en het aantal plannen dat is opgenomen in de Planmonitor Wonen. PZH heeft nadrukkelijk in haar samenwerkingsafspraken laten opnemen dat het aantal van 235.460 woningen alleen gerealiseerd kan worden als het Rijk helpt om zogenoemde kritische succesfactoren op te lossen. Voorbeelden van deze kritische succesfactoren zijn stikstof, schaarste aan personeel en middelen, mobiliteit en infrastructuur.

PZH spreekt van een regionale realisatieagenda in plaats van een woondeal Het vervolg van de samenwerkingsafspraken tussen Rijk en Provincie is het afsluiten van een ‘woondeal’ met iedere regio. In een woondeal worden afspraken gemaakt over hoe deze aantallen woningen gerealiseerd kunnen worden. PZH heeft daar een andere naam aangegeven: de regionale realisatieagenda. Dit hebben zij gedaan omdat het volgens PZH niet om een deal gaat, maar om het maken van afspraken om samen met elkaar de woningbouwopgave te kunnen realiseren. De realisatieagenda kunnen we zien als een intentieovereenkomst met procesafspraken om de intenties waar te gaan maken. De regionale realisatieagenda kent een opbouw volgens een vast format Dit format is een aanpassing van het format van het Rijk, zodat het beter aansluit op de situatie in de provincie en de kritische succesfactoren die benoemd zijn. De regionale realisatieagenda is te vinden in bijlage 2. De opbouw van de regionale realisatieagenda is als volgt:  Partijen die de regionale realisatieagenda ondertekenen Dit betreft naast GS van PZH, de colleges van B&W van alle regiogemeenten en de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ontwikkeling, ook de bestuurders van de woningcorporaties in de regio en de bestuurders van de waterschappen in de regio. Er zijn daarnaast nog een aantal partijen die een ondersteuningsverklaring gaat afgeven.



Overwegingen De bovengenoemde samenwerkingsafspraken tussen het Rijk en PZH worden genoemd en een regionale context wordt geschetst.



Woningbouwopgave Hierin wordt een ‘foto’ getoond. Dit is de RPW van 01-12-2022 in een notendop. De realisatieagenda gaat voornamelijk in op het realiseren van de bestaande plannen die in de RPW zijn opgenomen.



Bouwlocaties Er worden van twee projecten gesignaleerde knelpunten/kritische succesfactoren benoemd. Dit geldt als een praktijkvoorbeeld.



Betaalbaarheid De Nationale Woon- en Bouwagenda van het Rijk en de Samenwerkingsafspraken tussen Rijk en PZH waarin gestreefd wordt 2/3e van het woningbouwprogramma betaalbaar te laten zijn worden hier beschreven. Er wordt ook ingezoomd op de huidige stand van zaken in Midden-Holland omtrent dit streven.



Samenwerking en sturing Hierin worden de rollen en samenwerking tussen alle partijen die mee tekenen beschreven. Ook wordt ingegaan op een nader te bepalen toekomstige samenwerkings- en evaluatievorm.



Versnellingsafspraken Gezien de opgave waar we voor staan, is het nodig dat woningen sneller worden gerealiseerd. Er worden aanbevelingen gedaan waarop (regionaal) gezamenlijk op ingezet kan worden.



Kritische succesfactoren De eerder genoemde kritische succesfactoren uit de Samenwerkingsafspraken tussen het Rijk en de PZH komen hierin terug waarbij specifiek ingezoomd wordt op de situatie in Midden-Holland. Het gaat over middelen en sturing voor betaalbare woningen, beperken schaarste menskracht en stijgende kosten, water en bodemsturend in combinatie met toekomstbestendig bouwen, mobiliteit en infrastructuur, procedures en onzekerheid over regelgeving en stikstof.



Ondersteuning locaties In dit subonderdeel worden woningbouwlocaties met meer dan 200 woningen genoemd en omschreven welke ondersteuning diverse partijen te bieden hebben.



Bijlage 1: aanvullende afspraken Het Rijk wil in 2023 aanvullende afspraken maken met de regio over een aantal onderwerpen die in de regionale realisatieagenda nog niet aan bod komen. Deze onderwerpen worden in bijlage 1 van de realisatieagenda omschreven.

De tijdsplanning om te komen tot een regionale realisatieagenda was krap Eind oktober 2022 is er gestart met de eerste gesprekken en de besluitvorming moet voor 1 februari 2023 plaatsvinden. De snelheid kent 2 oorzaken: de urgentie om de woningbouwopgave te realiseren en de aankomende verkiezingen bij de provincies. Samenwerking door de partijen die de regionale realisatieagenda ondertekenen is belangrijk Alleen dan kunnen we woningbouwplannen op lange(re) termijn realiseren. De ondertekenaars van de regionale realisatieagenda zijn de vijf gemeenten in Midden-Holland, PZH, het Rijk, woningcorporaties en waterschappen. Het ondertekenen van de regionale realisatieagenda is het startpunt voor een verdere samenwerking in de regio omtrent dit onderwerp. Hoe die samenwerkingsvorm eruit gaan zien, wordt in de loop van 2023 duidelijk.

Bijlage(n) 1. RPW van 01-12-2022

2. Regionale Realisatieagenda Midden-Holland