1. Jaarstukken 2023

Jaarstukken 2023

Inhoudsopgave Leeswijzer: .......................................................................................................................................... 3 Voorwoord ........................................................................................................................................... 5 Inleiding ................................................................................................................................................ 6 1. Juiste zorg voor iedereen .......................................................................................................... 9 2. Ruimte voor iedereen ................................................................................................................ 16 3. Groeiende gemeente ................................................................................................................. 22 4. Aantrekkelijke gemeente ........................................................................................................ 33 5. Slagvaardige gemeente ........................................................................................................... 40 6. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ....................................................................

46 Paragraaf 1 Lokale heffingen ...................................................................................................... 53 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................... 59 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................. 64 Paragraaf 4 Financiering .............................................................................................................. 70 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................... 73 Paragraaf 6 Verbonden partijen ................................................................................................. 78 Paragraaf 7 Grondbeleid ............................................................................................................... 81 Paragraaf 8 Duurzaamheid (klimaatactie en biodiversiteit) ............................................ 89 Jaarrekening: Balans ..................................................................................................................... 91 Overzicht van baten en lasten ....................................................................................................

93 Toelichting op de Balans .............................................................................................................. 99 Toelichting op de programmarekening ................................................................................. 117 Toelichting per programma ....................................................................................................... 118

2

Jaarrekening 2023 in één oogopslag Het grootste deel van onze inkomsten komt uit het gemeentefonds dat de Rijksoverheid beschikbaar stelt. Dit fonds wordt gevuld door landelijke belastingen. Elke gemeente krijgt hieruit een bijdrage. Hoe hoog de bijdrage is, hangt af van het aantal inwoners, de oppervlakte, het aantal jongeren, hoeveel watergebied er is en nog veel meer. Er zijn ook andere inkomsten: bijvoorbeeld uit de verkoop van gronden. Dat speelt vooral op de nieuwbouwlocaties. Andere inkomsten zijn de gemeentelijke belastingen zoals de Onroerendezaakbelasting (OZB). Waddinxveen groeit momenteel waardoor deze inkomsten allemaal hoger zijn dan in 2022.

Totale inkomsten 2023

Totale uitgaven 2023

Totaal: €130.846

Juiste zorg voor iedereen

Totaal:

€32.471

€125.623

Overige baten

€37.355

Ruimte voor iedereen Overige bijdragen Rijk

€10.921 Afvalstoffen- en rioolheffing

€8.435 Onroerende zaakbelastingen

€9.756 Grondbeleid

€5.685 Algemene uitkering gemeentefonds

€ 26.814 Groeiende gemeente

€21.484 Aantrekkelijke gemeente

€17.457 Slagvaardige gemeente

€ 12.645 Algemene dekkingsmiddelen

€14.752

€58.694

De gemeente Waddinxveen sluit het jaar 2023 met een positief resultaat af. Inmiddels is 2024 in volle gang en blijven er net als vorig jaar financiële onzekerheden voor de toekomst. Omdat het Rijk bij de opstelling van de begroting geen duidelijkheid geeft, zal het gemeentefonds een onzekerheid zijn voor gemeenten om een sluitende meerjarenbegroting aan te kunnen bieden. Voor het college ligt er wederom een grote uitdaging voor het opstellen van de Programmabegroting 2025-2028.

€ 32.471

Juiste zorg voor iedereen - We maakten energiearmoede onderdeel van het minimabeleid - We stelden het plan van aanpak Dementie 2023-2025 op

€ 9.996 Inkomen

Ruimte voor iedereen -

€ 14.264 Jeugd

€ 26.814

We hebben het cultuurplatform Kunstkade opgezet We breidden de ruimte voor onderwijshuisvesting, buurthuis en kinderopvang in Park Triangel uit Het onderzoek naar duurzaamheid en binnenklimaat van schoolgebouwen is aanbesteed De helft van ons maatschappelijk vastgoed (waaronder het zwembad) is gasloos gemaakt

€ 10.303 Educatie

€ 10.854 Sport

€ 1.389 Kunst & cultuur

€ 2.346 Nieuwe & kwetsbare groepen

€ 1.922 Volksgezondheid

Aantrekkelijke gemeente

€ 17.457

- Inwoners konden makkelijker een melding bij ons maken over ontoegankelijke situaties in de openbare ruimte - We ontwikkelden verschillende Monitors Groen - We startten met het project Behoud Identiteit Plasweg - We hebben deelgebieden ingericht in natuur- en recreatiegebied Vredenburghzone - De onderhandeling voor een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met Cyclus is gestart - We maakten een plan om zwerfafval tegen te gaan

€ 4.379 Afval

€ 4.902 Wegen

€ 6.088 Groen & Water

€ 2.088 Riolering

- We hebben aandacht voor inwoners die aan het werk willen - We stelden vijf programmalijnen op in de aanpak ‘sturen op kosten’

€ 2.344 Werk

€ 5.867 Wmo

€ 21.484

Groeiende gemeente

- We maakten regels over de verdeling en toewijzing van woningen (huisvestingsverordening) - Met regiogemeenten maakten we afspraken over nieuwe bedrijventerreinen en een beter gebruik van bestaande bedrijventerreinen - We hielden vijf verkeersveiligheidsacties, aandacht voor fietsverlichting, dodehoek lessen, doortrappen, de scholen zijn weer begonnen en de praktische verkeersproef - Met een lening konden inwoners hun woning verduurzamen of aanpassen om langer thuis te blijven wonen - Er zijn woningen gebouwd in Park Triangel. Er is gewerkt aan het Sleutelkwartier en de Noordkade om de bouw van woningen in de toekomst mogelijk te maken.

€ 1.261 Economie

€ 9.247 Grondbeleid

€ 2.239 Milieu & duurzaamheid

€ 2.526 Ruimtelijke ordening

€ 4.052 Verkeer

€ 2.159 Wonen

€ 12.645

Slagvaardige gemeente

- We hebben de vierde kinderburgemeester benoemd en we zijn gestart met een kindercomité - We organiseerden verkiezingen: de gecombineerde verkiezing Provinciale Staten/Waterschappen en de Tweede Kamerverkiezing - We hebben inwonerinitiatief ‘QR-Fit beweegroute’ uitgevoerd op de Putteringdijk, waarmee alle inwoners gratis en laagdrempelig kunnen bewegen - We hebben een medewerker benoemd die de uitvoering van wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) coördineert

€ 701 Algemeen bestuur

€ 1.864 Brandweer

€ 909 € 1.658 Openbare orde Publiekszaken & veiligheid

€ 974 Dagelijks bestuur

€ 263 Wijkregie

€ 6.276 Ontheemden

Jaarverslag 2023

Leeswijzer: Voorwoord en inleiding Het jaarverslag start met een voorwoord, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in 2023. In de inleiding staat het voorstel bestemmingsresultaat beschreven.

Programma's Daarna volgt de verantwoording van de programma's en van het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De verantwoording gebeurt met de volgende vragen:   

Wat willen we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost?

Elk programma kent onderliggende beleidsproducten Programma

Beleidsproducten

Juiste zorg voor iedereen

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) (F. Vleij) Jeugd (F. Vleij) Werk (B.J.A. Leferink) Inkomen (B.J.A. Leferink) Volksgezondheid (B.J.A. Leferink) Educatie (B.J.A. Leferink) Nieuwe en kwetsbare groepen (B.J.A. Leferink) Kunst en cultuur (B.J.A. Leferink) Sport (B.J.A. Leferink) Ruimtelijke ordening (A. Kerssies) Grondbeleid (F. Vleij) Verkeer (F. Vleij) Duurzaamheid & Milieu (B.J.A. Leferink) Economie (A. Kerssies) Wonen (A. Kerssies) Groen en water (A. Kerssies) Wegen (A. Kerssies) Riolering (A. Kerssies) Afval (F. Vleij) Algemeen bestuur (drs. E.J. Nieuwenhuis) Dagelijks bestuur (drs. E.J. Nieuwenhuis) Publiekszaken (drs. E.J. Nieuwenhuis) Openbare orde en veiligheid (drs. E.J. Nieuwenhuis) Wijkregie (F. Vleij) Brandweer(drs. E.J. Nieuwenhuis)

Ruimte voor iedereen

Groeiende gemeente

Aantrekkelijke gemeente

Slagvaardige gemeente

Paragrafen In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Er is specifiek aandacht voor onderwerpen waar politieke of financiële risico’s aan verbonden zijn.

Jaarrekening Deze omvat de financiële verantwoording over 2023 en het zogenaamde overzicht van baten en lasten en de balans. Ook het overzicht "Single information Single audit" maakt hier deel van uit.

Controleverklaring De jaarrekening is onderworpen aan de accountantscontrole en leidt tot een controleverklaring van de onafhankelijke accountant met een oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening.

Besluit en bijlagen De jaarstukken worden gecompleteerd met het voorgestelde raadsbesluit en enkele bijlagen.

3

De volgende emoticons worden in het jaarverslag gebruikt Tijd (Voor) op schema Bijna op schema Niet op schema

  

Voorwaarden en activiteiten Voorwaarden/activiteiten bijna op orde Voorwaarden/activiteiten niet op orde

4

Voorwoord Geachte lezer, Bij deze biedt het college de jaarstukken 2023 aan. In dit document kijken we terug op de behaalde resultaten van het afgelopen jaar op basis van de begroting 2023. In de begroting 2023 schreven wij dat de gemeenteraad en het college hoge ambities hebben voor de komende jaren. We zagen echter ook grote onzekerheden. Zo was vanuit het rijk nog geen duidelijkheid over de structurele middelen vanaf 2026 en ook de bedragen die we als gemeente krijgen om te werken aan de duurzaamheidsdoelen waren onbekend. Uiteindelijk bleken de inkomsten vanuit het rijk hoger dan geraamd. Dit heeft bijgedragen aan het positief jaarrekeningresultaat. Ook hebben we een deel van onze ambities niet geheel uit kunnen voeren. We hebben veel gedaan op het gebied van maatschappelijke voorzieningen De haalbaarheid, betaalbaarheid én realisatie van maatschappelijke voorzieningen hebben in 2023 onverminderd aandacht gekregen. De gemeenteraad heeft een startnotitie vastgesteld waarmee in 2024 een visie maatschappelijke voorzieningen opgeleverd kan worden. We hebben actief ingezet op het zorgen voor extra voorzieningen als een school, sporthal en kinderopvang in de Triangel. Ook het project Wereldwijd is afgerond waardoor een aantal verenigingen passende ruimtes kan huren.

Het nieuwe Coenecoop College is geopend en een deel van het oude gebouw is omgebouwd naar een tijdelijke locatie voor basisonderwijs. We blijven hier stevig op inzetten. We hebben zelf geïnvesteerd om onze duurzaamheidskoers uit te voeren Vooruitlopend op de rijksmiddelen hebben we in 2023 zelf financieel extra bijgedragen aan de duurzaamheidskoers. Door zelf te investeren in duurzaamheid konden we inzetten op initiatieven als energiecoaches, voorlichtingsavonden, biodiversiteit en circulaire economie. We zetten in op prettig wonen voor iedereen De groei van Waddinxveen brengt kansen en uitdagingen met zich mee. Een goede balans tussen woningbouw, maatschappelijke voorzieningen, een groene en gezonde leefomgeving, de energietransitie en bedrijvigheid is een blijvende uitdaging. In 2023 heeft de raad de ‘Huisvestingsverordening gemeente Waddinxveen 2023’ vastgesteld. Daarin zijn regels op het gebied van verdeling en toewijzing opgenomen voor sociale huurwoningen, nieuwbouw middenhuurwoningen en nieuwbouw betaalbare koopwoningen. Ook is het maximale percentage van 25% lokale voorrang bij toewijzing in de eerder beschreven categorieën verhoogd naar 50%. We wilden onze taken kunnen uitvoeren Dit is niet overal gelukt. In de jaarrekening kunt u op verschillende plekken lezen dat doelstellingen niet behaald zijn vanwege onder andere het personeelstekort.

Dit tekort heeft ten eerste te maken met een ingewikkelde arbeidsmarkt. Het is lastig om personeel te vinden en te houden. Wij merken dat, net als bij veel andere bedrijven, medewerkers vaak sneller vertrekken. Dit legt een hoge druk op de gemeentelijke organisatie. Kennis en ervaring vertrekt en nieuwe mensen moeten weer worden ingewerkt. Dat is voor ons een dubbele belasting. Daarnaast merken wij dat de organisatie de afgelopen jaren onvoldoende mee is gegroeid met de groei van Waddinxveen. Meer inwoners betekent meer maatregelen voor verkeer, meer aanvragen voor verbouwingen, meer beheerwerkzaamheden, enzovoort. De groei van taken door bevolkingsgroei gaat harder dan de groei van de organisatie. Het college is trots op wat in 2023 is bereikt Hoewel we een deel van onze ambities niet hebben uitgevoerd, lukt het ons nog steeds om belangrijke resultaten te bereiken. Bovendien zijn we een financieel gezonde gemeente, waar –ook in de regio- steeds meer gemeenten geen sluitende meerjarenbegroting hebben. We willen de lijn voor een solide beleid voortzetten. De groei van Waddinxveen vraagt immers dat we moeten blijven investeren. We willen dat Waddinxveen een gemeente is en blijft waar het prettig is om te wonen, te werken en te recreëren. Het college van burgemeester en wethouders Waddinxveen, 28 mei 2024

5

Inleiding Aan de raad Hierbij bieden wij u de Jaarstukken 2023 aan. Deze jaarstukken omvatten het jaarverslag, bestaande uit de programmaverantwoording en de paragrafen en de jaarrekening. Het college legt hiermee verantwoording af over het in 2023 gevoerde beleid. Uitgangspunt bij de samenstelling van deze jaarstukken was de begroting 2023 - 2026. Resultaat 2023 Het werkelijk resultaat 2023 inclusief winstneming grondexploitatieprojecten bedraagt € 5.223.000 voordelig. Bij de 2e Burap werd nog een voordelig resultaat verwacht van € 2.010.000. Bij het opstellen van de jaarrekening waren er o.a. meevallers te noteren voor onder andere algemene uitkering decembercirculaire, onroerende zaakbelastingen in verband met areaaluitbreiding, opgelegde dwangsommen, eigendomsoverdracht Oude Dreef waardoor het resultaat € 3.213.000 voordeliger uitgevallen is. Op basis van de nieuwe regelgeving van het Besluit Begroting en Verantwoording is het verplicht tussentijds winst te nemen bij grondexploitatieprojecten, indien dit gerealiseerd is. De tussentijdse winstneming voor 2 projecten bedraagt € 1.554.000.

Bestemming werkelijk resultaat 2023 Het bestemmingsvoorstel voor het voordelig resultaat van € 5.223.000 kan als volgt worden onderbouwd: Bestemmingsreserve achterstallig onderhoud Coenecoop college Bij Burap 1-2023 was voorgesteld om het eenmalige bedrag van € 435.000 voor het achterstallig onderhoud van het oude gebouw Oude Dreef 6 te storten in de voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen. Aangezien er geen onderbouwd plan aanwezig is, wordt voorgesteld om het bedrag te storten in een nieuw te vormen bestemmingsreserve achterstallig onderhoud gebied Oude Dreef. Bestemmingsreserve energietoeslag Bij Burap-2 2023 is aangegeven dat wij in 2023 eenmalig een energietoelage van € 1.300 verstrekken aan inwoners die tot 130% van de bijstandsnorm verdienen. Dit betreft een totaal bedrag van € 1.487.000. Tot en met eind december 2023 is een bedrag van € 1.190.000 uitgekeerd. Voorgesteld wordt om het restant bedrag ad. € 297.400 te storten in de bestemmingsreserve energietoeslag, om zodoende dit bedrag in 2024 te kunnen uitkeren. Bestemmingsreserve accommodatiebeleid Ten behoeve van de Scouting Klimop is een bedrag van € 50.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve accommodatiebeleid. Aangezien de subsidie in 2023 nog niet is verstrekt, wordt voorgesteld om dit bedrag terug te storten in de bestemmingsreserve accommodatiebeleid.

Dit bedrag zal in 2024 verstrekt worden aan de Scouting Klimop. Bestemmingsreserve POK gelden Om de dienstverlening te verbeteren wordt voorgesteld om een bedrag van € 87.600 toe te voegen aan de bestemmingsreserve POK gelden. Bestemmingsreserve opvang vluchtelingen en andere doelgroepen In Burap 2-2023 is het verwachte overschot op de SPUK gelden Oekraïne van € 1.698.000 gestort in de bestemmingsreserve opvang vluchtelingen en andere doelgroepen. Bij het opstellen van de jaarrekening blijkt dat

6

het voordeel € 208.000 hoger uitvalt. Voorgesteld wordt om dit bedrag te storten in de bestemmingsreserve opvang vluchtelingen en andere doelgroepen. Bestemmingsreserve invoering Omgevingswet Voor de implementatie van de Omgevingswet was in 2023 een budget opgenomen van € 440.000. Aangezien de werkzaamheden grotendeels nog in 2024 zullen plaatsvinden, wordt voorgesteld om een bedrag van € 359.000 terug te storten in de bestemmingsreserve invoering Omgevingswet. Bestemmingsreserve organisatieontwikkeling Ten behoeve van de organisatieontwikkeling WadsMore en uitvoering te geven aan het advies over het organisatieontwerp van bureau Berenschot wordt voorgesteld om een bedrag van € 1.000.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling. Voorts wordt besloten om voor de jaarschijf 2024 een bedrag van € 300.000 te onttrekken aan deze reserve en voor de jaarschijf 2025 een bedrag van € 700.000. Bestemmingsreserve organisatieontwikkeling Om uitvoering te geven aan het optimaliseren van de begroting voor de komende jaren, wordt voorgesteld om een bedrag van € 100.000 te storten in de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling. Algemene Bedrijfsreserve Algemene Dienst Het resterende voordelige rekeningresultaat 2023 van € 2.686.000 toe te voegen aan de Algemene Bedrijfsreserve Algemene Dienst.

Saldo incidentele lasten en baten In de Toelichting op de programmarekening 2023 is een overzicht incidentele baten en lasten over 2023 opgenomen. Dit overzicht is van belang voor het verkrijgen van inzicht in de structurele en incidentele component van het werkelijk voordelig resultaat 2023 van € 5.223.000. De structurele component is € 534.000 voordelig en de incidentele component is € 4.689.000 voordelig. Gemeenschappelijke regelingen In de Paragraaf 6 - Verbonden partijen zijn over 2023 per verbonden partij de geraamde en de werkelijke uitgaven opgenomen. De werkelijke uitgaven zijn gebaseerd op de informatie die we tot en met 1 april 2024 van de betreffende partijen hebben ontvangen. Afrekeningen op basis van de jaarrekening van de verbonden partijen die na die datum zijn ontvangen zullen in de jaarrekening 2024 worden verantwoord. In deze jaarstukken zijn de inhoudelijke bijdragen van de verbonden partijen opgenomen bij de programma’s. Op mogelijke risico’s die zich bij de verbonden partijen voor kunnen doen wordt indien noodzakelijk in de Paragraaf 2 - Weerstandsvermogen en risicomanagement nader ingegaan.

7

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De jaarstukken over 2023, bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening met een voordelig rekeningresultaat van € 5.223.274 vast te stellen; 2. Het eenmalige bedrag van € 435.000 voor achterstallig onderhoud oude gebouw Oude Dreef toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve achterstallig onderhoud gebied Oude Dreef. 3. Het saldo van de eenmalige energietoelage voor een bedrag van € 297.400 toe te voegen aan de bestemmingsreserve energietoeslag; 4. Het terugstorten van een bedrag van € 50.000 in de bestemmingsreserve accommodatiebeleid in verband met een nog te verstrekken subsidie aan Scouting Klimop; 5. Om de dienstverlening te verbeteren wordt een bedrag van € 87.600 toegevoegd aan de bestemmingsreserve POK gelden; 6. Het saldo van de SPUK gelden Oekraïne voor een bedrag van € 208.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve opvang vluchtelingen en andere doelgroepen; 7. Het saldo van de implementatie Omgevingswet voor een bedrag van € 359.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve invoering Omgevingswet; 8. Ten behoeve van de organisatieontwikkeling WadsMore een bedrag van € 1.000.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling. Voorts wordt besloten om voor de jaarschijf 2024 een bedrag van € 300.000 te onttrekken aan deze reserve en voor de jaarschijf 2025 een bedrag van € 700.000. 9.

Ten behoeve van de optimalisatie van de begroting een bedrag van € 100.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve organisatieontwikkeling; 10. Het resterende voordelige rekeningresultaat 2023 van € 2.686.274 toe te voegen aan de Algemene Bedrijfsreserve Algemene Dienst; 11. De onderhanden restantkredieten groot onderhoud en investeringen zoals opgenomen in de Paragraaf 3 – Onderhoud kapitaalgoederen en de Bijlage – Overzicht (restant) investeringskredieten voor een bedrag van € 31 miljoen over te hevelen naar het begrotingsjaar 2024.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

Mevr. J.M. van Vugt

dhr. E.J. Nieuwenhuis

8

Programma: Juiste zorg voor iedereen

1. Juiste zorg voor iedereen Iedereen telt mee en doet mee De vraag naar zorg en ondersteuning neemt al jaren toe. Vergrijzing leidt tot meer mensen met dementie en gevoelens van eenzaamheid. De groei van het aantal jeugdigen leidt tot meer gebruik van maatschappelijke ondersteuning en jeugdzorg. Ook de druk op de noodzakelijke zorg neemt toe. Daardoor stijgen de kosten van de maatschappelijke zorg. Daarnaast constateren we dat het kunnen betalen van de energierekening of het kunnen investeren in verduurzaming niet voor iedereen haalbaar is.

Wat willen we bereiken? We willen dat iedereen in Waddinxveen op een gelijke manier mee kan doen Niet voor iedereen is dat mogelijk. In die gevallen is het belangrijk dat onze inwoners hulp en zorg krijgen die hen goed helpen om mee te kunnen doen in de samenleving. We willen dat iedereen kan meedoen aan verduurzaming van de gebouwde omgeving De duurzaamheidskoers is leidend voor de energietransitie. Het vraagstuk van energiearmoede en het voor iedereen mogelijk maken om bij te dragen aan verduurzaming van de gebouwde omgeving nemen we daarin mee. Het omlaag brengen van het energiegebruik moet uiteindelijk ook bijdragen aan het verminderen van de energiearmoede. We willen dat iedereen die echt zorg nodig heeft, die zorg ook krijgt Om ook in de toekomst de noodzakelijke zorg te kunnen blijven bieden, is het belangrijk dat de zorg betaalbaar blijft. Een rechtvaardige en tegelijk zorgvuldige aanpak in het sociaal domein vraagt om een stevige sturing. We monitoren en sturen sterk op onder andere het voorkomen en op tijd verminderen van zwaardere zorg. We werken samen met andere gemeenten in de regio om dit te bereiken, en letten hierbij ook op het behalen van onze eigen gestelde doelen. Dit vraagt om een gemeente die hier zowel lokaal als regionaal aandacht voor heeft. De vraag naar zorg en ondersteuning neemt al jaren toe.

Dit komt onder andere door de veranderingen in de samenstelling van de bevolking (zoals steeds meer ouderen). We zetten in op effectieve preventie. Dat betekent dat we preventie niet als doel op zich zien, maar dat we laten zien hoe preventie kan helpen bij lichtere, veilige zorg. We zetten ons in voor een veilige leefomgeving voor mensen met dementie. We kiezen daar waar mogelijk voor zorg vanuit (eigen) netwerk en de samenleving. Zo normaliseren we de hulpvraag. We ondersteunen diegenen die de informele zorg verlenen. We vinden het mentaal welzijn van onze inwoners belangrijk. Meer ouderen in vergelijking met jongeren leidt tot vragen over bijvoorbeeld dementie en/of eenzaamheid. Door nieuwbouw, zoals in Triangel, komen er steeds meer jeugdigen naar de gemeente. Dit zien we terug in de maatschappelijke ondersteuningen in de jeugdzorg.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Iedereen telt mee en doet mee Beleidsdoelstelling

1.

We doen een startmeting naar het zo goed mogelijk inzetten van talenten en kwaliteiten

2.

We zorgen voor passende dagbesteding

3.

We helpen bij het vinden van werk

4.

We werken samen met het regionale Werkgevers Servicepunt (WSP) en de arbeidsmarktregio

5.

We evalueren minimaregelingen

Algehele realisatie

Aandacht voor

     9

6.

We stellen handhavingsbeleid op



We doen een startmeting naar het zo goed mogelijk inzetten van talenten en kwaliteiten (1) Het uitvoeren van de startmeting is een meerjarig proces. Dat vraagt een goede voorbereiding om tijdens de gesprekken met inwoners de best passende middelen aan te kunnen bieden. In 2023 is een start gemaakt met de voorbereiding van de uitvoering van het project. Het spreken van nieuwe inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen start in 2024. We zorgen voor passende dagbesteding (2) We hebben passende dagbesteding ingezet vanuit de Wmo voor personen die niet kunnen werken maar waarvoor het aanbrengen van structuur in de dag noodzakelijk is. Er is in 2023 voor 6 inwoners met een uitkering activerende dagbesteding ingezet met als doel uiteindelijk een bijdrage te kunnen leveren in de maatschappij. Dit kan zijn in de vorm van gedeeltelijke (vrijwilligers)werk of uiteindelijk uitstroom naar een passende baan. We helpen bij het vinden van werk (3) Voor inwoners die geen uitkering ontvangen heeft de gemeente ook in 2023 de mogelijkheid gehad haar eigen dienstverlening en de dienstverlening van het Werkgevers Servicepunt (WSP) in te zetten. Er zijn, in samenwerking met het WSP, in 2023 41 inwoners toegeleid naar werk. Dit is een toename in vergelijking met 2022, toen waren het er 35.

We hebben in regionaal verband verder gewerkt aan een betere aansluiting van de voorzieningen en instrumenten op de behoefte en persoonlijke situatie van de inwoner. We werken samen met het regionale Werkgevers Servicepunt (WSP) en de arbeidsmarktregio (4) We hebben nauw samengewerkt met het WSP in het aanbieden van diensten aan inwoners om belemmeringen om aan het werk te gaan weg te nemen. Voorbeelden zijn re-integratietrajecten, ontdek je talentdagen, CVtrainingen, banenmarkten en themabijeenkomsten Tevens werken we in de regio aan het Regionaal Werkcentrum (RWC) waar onze inwoners terecht kunnen voor het hulp en ondersteuning in het vinden van werk of het wegnemen van belemmeringen om te kunnen werken/participeren. We evalueren de minimaregelingen (5) De evaluatie van de minimaregelingen is uitgevoerd. Uit de evaluatie zijn meerdere aanbevelingen voor het aanpassen van ons beleid gekomen. Ook is er een enquête verstuurd naar inwoners waarin zij zich konden uitspreken over ons huidige beleid. Hiermee is de evaluatie afgesloten en kunnen we ons richten op het aanpassen van het minimabeleid. We stellen handhavingsbeleid op (6) We hebben ons handhavingsbeleid bijgesteld, inclusief de aanscherping van de beleidsregels omtrent terugvordering en verhaal. We verwerkten hierin de landelijke ontwikkelingen die raken aan het hoogwaardig handhaven en natuurlijk naleven.

Het handhavingsbeleid is afgerond. In 2024 wordt het uitvoeringsprogramma vastgesteld. Minimabeleid Beleidsdoelstelling

1.

We ondersteunen huishoudens die problemen hebben met het betalen van hun energierekening

2.

We willen energiearmoede onderdeel maken van het minimabeleid

Algehele realisatie

Aandacht voor

 

We ondersteunen huishoudens die problemen hebben met het betalen van hun energierekening (1) Huishoudens met energiearmoede ontvangen een gratis energiecoachgesprek inclusief energiebesparende producten. Via de Waddinxveense Isolatie Subsidie kunnen huishoudens met energiearmoede, waarbij de woning voldoet aan de voorwaarden, ook €3.000 subsidie krijgen voor het verduurzamen van hun huis. Daarnaast wordt actief samengewerkt met sociale partners om de doelgroep zo goed mogelijk te bereiken en te helpen.

10

Verder heeft de gemeente in opdracht van het Rijk de energietoeslag weer uitgekeerd. Deels loopt de afhandeling van de energietoeslag nog door in 2024. We willen energiearmoede onderdeel maken van het minimabeleid (2) Energiearmoede is onderdeel geweest van de evaluatie van het minimabeleid. Zo zijn inwoners die gebruik maken van één of meerdere minimaregelingen via een enquête bevraagd over het thema energiearmoede om meer zicht te krijgen op de situatie in Waddinxveen. Ook zijn de hogere energielasten en de energietoeslag meegenomen in de berekeningen rondom inkomen. Uit de evaluatie is gebleken dat over het geheel genomen Waddinxveen niet slecht scoort op het gebied van minimaregelingen. Er komt naar voren dat gemeente Waddinxveen een breed pakket aan minimaregelingen aanbiedt waarbij verschillende doelgroepen worden ondersteund. Op basis van de evaluatie van het minimabeleid is gewerkt aan voorstellen voor aanpassing van het huidige beleid en beoordeeld in hoeverre de verordening sociaal domein hierop moet worden aangepast.

Zorg krijgen wanneer nodig Beleidsdoelstelling

1.

We versterken de monitoring van de uitgaven in het sociaal domein

2.

We actualiseren de beheersmaatregelen

3.

We gaan zorg (jeugd en Wmo) opnieuw inkopen vanaf 2025

Algehele realisatie

Aandacht voor

€  

We versterken de monitoring van de uitgaven in het sociaal domein (1) We hebben steeds beter zicht op onze uitgaven en kunnen meer verdiepende analyses maken, bijvoorbeeld doorlooptijd van specifieke ondersteuning, verwijzingen door huisartsen en aanbieders die het meest worden ingezet. De cijfers worden regelmatig gevolgd. Bij een afwijking wordt nagegaan hoe deze veroorzaakt kan zijn. Dit ook in relatie tot de beheersmaatregelen die we hebben. Hierdoor zijn onze uitgaven in 2023 niet hoger geworden dan in 2022 en zijn we binnen de begroting gebleven. We actualiseren de beheersmaatregelen (2) Voor het programma 'sturen op kosten’ is gekeken welke beheersmaatregelen resultaat opleveren en welke niet of minder. Er zijn vijf programmalijnen opgesteld met acties. De acties zijn gericht op het tijdig kunnen bijsturen om de balans tussen resultaten en inzet te behouden. Hierdoor krijgen we de kwaliteit en het resultaat waar we voor betalen. In 2023 is het meest effect gehaald uit het terugvorderen van bedragen, het aanpassen van trajecten Jeugdbescherming, het beperken van UitzonderingsContracten (URC) en het toetsen op mogelijkheden via de Wet Langdurig Zorg (WLZ). Ook op regionaal niveau is ingezet op het beheersen van de uitgaven en het monitoren van de uitgaven. In 2023 is verder gewerkt aan monitoring op basis van real-time data.

Daarnaast is het beheersen van de uitgaven ook meegenomen in het inkooptraject 2025. We gaan zorg (jeugd en Wmo) opnieuw inkopen vanaf 2025 (3) In 2022 zijn we gestart met het regionaal inkooptraject voor Jeugdzorg en Wmo voor 2025. In 2023 is hier verder aan gewerkt. Het inkoopkader is door de gemeenteraad vastgesteld. Dit kader is opgesteld op basis van reacties van verschillende regionale partijen, waaronder aanbieders, gemeenteraden en adviesraden. Ter ondersteuning van de gemeenteraden is ook een regionale motiemarkt georganiseerd. Daarnaast heeft de gemeenteraad input gegeven op de potloodschets inkoopkeuzes. Effectieve preventie kunnen verantwoorden Beleidsdoelstelling

1.

We kijken welke acties werken en zorgen voor verbeteringen van gezondheid en welzijn

Algehele realisatie

Aandacht voor

 11

We kijken welke acties werken en zorgen voor verbeteringen van gezondheid en welzijn (1) We hebben voor het gehele aanbod aan cursussen dat via het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) wordt aangeboden, beoordeeld of deze erkend worden door het Nederlands Jeugd Instituut (NJI). Het NJI beoordeelt voor veel interventies of en in hoeverre deze effectief zijn. Uit onze beoordeling bleek dat het CJG, waar mogelijk, altijd kiest voor door het NJI erkende interventies. Daarnaast hebben we in 2023 een nieuwe opzet voor de monitoring van onze preventieve activiteiten bepaald. In deze opzet koppelen we onze preventieve activiteiten direct aan de beleidsdoelen van de gemeente. Verder zijn we begonnen met het bepalen van de nodige indicatoren om onze preventieve inzet te meten, Deze activiteit is nog niet afgerond. Mantelzorgers Beleidsdoelstelling

1.

We stellen apart beleid/visie op voor mantelzorgers en vrijwilligers

Algehele realisatie

Aandacht voor



We stellen apart beleid/visie op voor mantelzorgers en vrijwilligers (1) In de tweede helft van 2023 is in samenwerking met een onderzoeksbureau gewerkt aan de voorbereiding van een onderzoek naar informele zorg in Waddinxveen. Een belangrijk onderdeel hiervan was de ontwikkeling van een uitgebreide vragenlijst waarin inwoners wordt gevraagd naar de zorg en hulp die zij (willen) geven en welke ondersteuning zij daarbij nodig hebben. De uitkomsten van het onderzoek worden gebruikt bij het opstellen van de beleidsnota informele zorg. Het onderzoek wordt in het voorjaar van 2024 afgerond. Verminderen eenzaamheid en dementievriendelijke gemeente Beleidsdoelstelling

1.

We onderzoeken hoe we ruimtes van o.a. buurthuizen eenvoudiger en slimmer kunnen gebruiken

2.

We moedigen activiteiten aan tegen eenzaamheid en ondersteunen inwoners met dementie

Algehele realisatie

Aandacht voor

 

We onderzoeken hoe we ruimtes van onder andere buurthuizen eenvoudiger en slimmer kunnen gebruiken (1) Uit overleg met de buurthuizen blijkt dat alle al bestaande georganiseerde activiteiten goed lopen. Wel is geconstateerd dat er weinig vraag is naar nieuwe activiteiten zoals elkaar ontmoeten tegen eenzaamheid, ruimte voor jongeren en het opvangen van inwoners in tijden van winterkou. Daarnaast is het (nog) beter gebruik maken van de ruimten moeilijk te realiseren omdat deze veelal in gebruik, en dus vol zijn, en er te weinig vrijwilligers zijn die deze activiteiten kunnen begeleiden. In de implementatie van de visie op de maatschappelijke voorzieningen wordt het gebruik van de buurthuizen als aandachtspunt meegenomen. We moedigen activiteiten aan tegen eenzaamheid en ondersteunen inwoners met dementie (2) We hebben het subsidieplafond van de subsidieregeling voor activiteiten ‘die bijdragen aan het aanpakken van eenzaamheid’ structureel verhoogd, zodat er meer ruimte is voor financiering van deze activiteiten. In april 2023 heeft de gemeente samen met Alzheimer Nederland en lokale gezondheids- en welzijnsorganisaties middels een dementiescan onderzocht hoe dementievriendelijk Waddinxveen is. Hieruit blijkt dat Waddinxveen het al relatief goed doet.

Op basis van de uitkomsten uit de dementiescan is het Plan van aanpak ‘Dementie 2023-2025’ opgesteld waarin tien uitvoeringsacties zijn opgenomen die de dementievriendelijkheid van onze gemeente verder vergroten. In december 2023 is dit plan door het college vastgesteld en is er een start gemaakt met de uitvoering.

12

Sterke regionale samenwerking sociaal domein Beleidsdoelstelling

1.

We versterken de regionale samenwerking

Algehele realisatie

Aandacht voor



€

We versterken de regionale samenwerking (1) De taken die nu zijn ondergebracht bij de Regionale Werkorganisatie (RWO) en de samenwerking tussen de gemeenten is beschreven in de vastgestelde regiovisie ‘Samen scherper aan de wind’ en in de samenwerkingsovereenkomst regionaal sociaal domein. Om de regionale samenwerking te versterken is besloten om ook de huidige centrumtaken voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang die nog ondergebracht zijn binnen de gemeente Gouda onder te brengen bij de RWO. Een dienstverleningsovereenkomst is daarvoor getekend. Deze ontwikkelingen leiden tot structurele gemeentelijke bijdragen in de toekomst. De RWO wordt omgevormd tot een Gemeenschappelijke Regeling. Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren zijn in de meeste gevallen cijfers die worden gepubliceerd op waarstaatjegemeente.nl. Per indicator verschilt het wanneer de cijfers bekend zijn. Jeugd Indicator

Jaar

Eenheid

W'veen

MiddenH.

Zuid-H.

Werkloze jongeren

2022

% werklozen 16-22 jarigen

1

1

1

Kinderen in een uitkeringsgezin

2022

% kinderen tot 18 jaar

3

4

7

Jongeren met jeugdhulp

2023

% van alle jongeren tot 18 jr

9,5

10,8

10,7

Jongeren met delict voor rechter

2022

% 12-21 jarigen

1

1

1

Jongeren met jeugdbescherming

2023

% van alle jongeren tot 18 jr

1,1

1,2

0,9

Jongeren met jeugdreclassering

2023

% van alle jongeren 12-23jr

0,2

NB

0,4

Het percentage werkloze jongeren, kinderen in een uitkeringsgezin en jongeren dat na een delict voor de rechter moest verschenen is ten opzichte van 2021 gelijk gebleven. Het percentage jongeren met jeugdhulp is in Waddinxveen licht gedaald (9,8% in 2022). In zowel de regio als de provincie is hier een lichte stijging zichtbaar. Het percentage jongeren met een jeugdbescherming- en jeugdreclasseringsmaatregel is licht gedaald ten opzichte van 2022, in lijn met de regionale cijfers (respectievelijk 1,2 en 0,3% in 2022). Wmo Indicator Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Jaar 2023

Eenheid Aantal per 10.000 inwoners

W'veen

MiddenH.

Zuid-H.

400

550

620

Het aantal inwoners dat gebruik maakt van een maatwerkarrangement Wmo is ten opzicht van 2022 licht gedaald. In 2022 waren dit 410 cliënten per 10.000 inwoners. In de regio is sprake van een lichte stijging (van 540 naar 550). Het gebruik van maatwerkarrangementen Wmo is in de provincie Zuid-Holland gelijk gebleven aan 2022 (toen 624).

13

Werk en inkomen Indicator

Jaar

Eenheid

W'veen

MiddenH.

Zuid-H.

Banen

2022

Aantal per 1.000 inwoners 1564 jaar

742,7

716,7

762,6

Netto arbeidsparticipatie

2022

% werkzame beroepsbevolking t.o.v. (potentiële) beroepsbevolking

75,4

74,1

71,3

Lopende re-integratie voorzieningen

2023

Aantal per 10.000 inwoners 15-64 jaar

68,9

142,2

195,9

Personen met een bijstandsuitkering

2023

Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder

173,9

244,6

436,9

Banen Ten opzichte van 2021 (734,3) is het aantal banen in Waddinxveen licht gestegen. Netto arbeidsparticipatie De nette arbeidsparticipatie is ten opzichte van 2021 licht gestegen, in lijn met vergelijkbare regionale stijgingen. Lopende re-integratievoorzieningen Het aantal lopende re-integratievoorzieningen is ten opzichte van 2020 (65,6) enigszins toegenomen. De regionale cijfers laten hetzelfde zien. In de provincie is een daling zichtbaar. Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een bijstandsuitkering is ten opzichte van 2021 sterk gedaald, namelijk met 14,3%. Dit is in lijn met de regionale en landelijke trend.

Verbonden Partijen Promen We streven naar een inclusieve arbeidsmarkt De gemeente Waddinxveen heeft belang bij de organisatie Promen gezien het feit dat deze een (beschutte) werkplek kan bieden. Hiernaast ondersteunt de organisatie bij het ontwikkelen van passende (garantie-)banen. Het hebben van werk is belangrijk voor het gevoel dat je maatschappelijk van betekenis bent. Hiermee draagt Promen bij aan een inclusieve samenleving en het verminderen van het aantal inwoners in de bijstand. Tussen Promen en de gemeenten zijn afspraken gemaakt voor de periode 2018-2025. De uitvoering van de Participatiewet blijft voor Promen binnen de Gemeenschappelijke Regeling de belangrijkste taak. ProWork is een onderdeel van de gemeenschappelijke regeling. Gemeenten nemen daar ook individueel diensten af zodat die zoveel mogelijk aansluiten bij de behoefte van de betreffende gemeente.

Overige samenwerking Jeugdhulp en WMO De uitvoeringsorganisatie Regionale Werkorganisatie (RWO), gehuisvest bij de gemeente Gouda realiseert voor de gemeenten in Midden-Holland de inkoop en het contractmanagement bij de aanbieders van maatwerkvoorzieningen jeugdhulp en WMO. Daarnaast levert de RWO de rapportage en analyse van het zorggebruik en coördineert deze de verantwoording en bijbehorende bestuurs-/ accountantsverklaringen. Centrumtaken Gouda We werken regionaal samen met de andere gemeenten in Midden-Holland bij centrumtaken die de gemeente Gouda overdraagt. Het gaat om taken op het gebied van maatschappelijke zorg, een verzamelnaam voor zorg en ondersteuning aan mensen met een psychische kwetsbaarheid.

14

Wat heeft het gekost? Program m a

Begroting 2023

Rekening 2023

voor w ijziging Lasten Baten

Verschil 2023

na w ijziging

-27.647

-32.488

-32.471

17

6.143

7.060

6.975

-85

-21.504

-25.428

-25.497

-68

Stortingen

0

0

0

0

Onttrekkingen

1

716

716

0

-21.503

-24.712

-24.781

-68

Saldo baten en lasten

Resultaat

Bedragen *€ 1.000

Leerlingenvervoer

€ 236.000 Nadeel

In december 2023 zijn met terugwerkende kracht meerkosten aan Connexxion betaald. Daarnaast is met terugwerkende kracht per augustus 2023 een indexatie toegepast van 5,66% op leerlingen- en Jeugdwetvervoer. Ook is het volume van leerlingenvervoer toegenomen en heeft de historisch hoge NEA-index uiteindelijk geleid tot hogere lasten dan voorzien.

Inburgering

€ 221.000 Voordeel

De kosten voor maatschappelijke begeleiding van statushouders van € 22.000 is binnen het budget van het sociaal team opgevangen. Daarnaast zijn er meer middelen dan verwacht ontvangen middels specifieke uitkeringen voor Onderwijsroute van € 28.000 en Inburgering van € 171.000.

Stelpost systeemleren

€ 88.000 Voordeel

De stelpost systeemleren is niet volledig in de exploitatie opgenomen, omdat er nog gewerkt wordt aan het uitvoeringsplan dienstverlening.

Bijstandsverlening

€ 681.000 Nadeel

Vanwege de indexatie van het minimumloon per 1 januari 2023 met 10,15% en per 1 juli 2023 met 3,13% zijn de kosten Bijstandsverlening met gelijke percentage gestegen. Deze stijging is in de begroting 2023 niet verwerkt.

Minima

€ 593.000 Voordeel

Voor de gemeentebrede aanpak energiearmoede zijn er specifieke middelen beschikbaar gesteld. De uitvoering loopt door in volgende jaren. Het voordeel van € 91.000 zal daarom op de balans geplaatst worden. Daarnaast is laat in het jaar de energietoeslag door het Rijk beschikbaar gesteld. Een deel van de aanvragen komt in 2024. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 297.400. De lasten voor schulhulpverlening zijn abusievelijk bij maatwerkvoorzieningen 18+ geboekt. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 124.600. Tot slot is € 80.000 meer teruggevorderd dan verwacht.

WSW

€ 90.000 Voordeel

De afrekeningen WSW 2021 en 2022 leveren een voordeel van € 90.000.

Arbeidsparticipatie

€ 55.000 Voordeel

In 2023 zijn er minder trajecten ingezet dan verwacht.

WMO

€ 252.000 Voordeel

Bij de 2e bestuursrapportage 2023 is rekening gehouden met hogere kosten WMO. De realisatie is uiteindelijk lager uitgevallen dan de prognose. Daarnaast ontvangt de gemeente een hogere bijdrage uit de compensatieregeling beschermd wonen. Dit resulteert in een voordeel van € 252.000 op WMO voorzieningen.

Jeugd

€ 450.000 /Nadeel

De stijging van het aantal cliënten wordt vooral veroorzaakt door een lage uitstroom. Dit betekent dat trajecten, relatief gezien, langer duren of dat er verschillende trajecten na elkaar worden gevolgd. Daarnaast is Waddinxveen een groeigemeente en heeft dit invloed op de instroom. Dit resulteert in een nadeel van € 450.000

15

Programma: Ruimte voor iedereen

2. Ruimte voor iedereen De voorzieningen groeien mee met de groei van Waddinxveen Waddinxveen groeit snel. Een aantal maatschappelijke voorzieningen is daar nog niet op afgestemd. Bovendien wonen mensen langer zelfstandig. Dat brengt onder andere een behoefte aan levensloopbestendige woningen met zich mee.

Wat willen we bereiken? We willen dat de voorzieningen meegroeien met de groei van het aantal inwoners Waddinxveen is de afgelopen jaren hard gegroeid. En ook de komende jaren groeit Waddinxveen fors. Het aanbod van voorzieningen in Waddinxveen is daar op dit moment niet op ingericht. We willen een passend en gevarieerd aanbod van voorzieningen als sport, kunst, cultuur, zwemles, onderwijs, kinderopvang, gezondheid, evenementen en ontmoeting. Hier zijn goede plekken en gebouwen voor nodig. Dit hoeft niet altijd nieuwe huisvesting te zijn. We gaan onderzoek doen naar maatschappelijke voorzieningen: hoe ziet dit aanbod van voorzieningen er in de toekomst uit, zodat het blijft passen bij de groei van Waddinxveen? Op basis van dit onderzoek vernieuwen we op korte termijn onder andere het sportbeleidsplan. Waar mogelijk gebruiken we gebouwen voor verschillende doelen. Daar waar dit niet lukt, zoeken we naar oplossingen. Om een toekomstbestendige huisvesting van scholen te garanderen, hebben we blijvend aandacht voor het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs. We willen voor het basis- en het voortgezet onderwijs kwalitatief goede en voldoende huisvesting (lesgebouwen en gymnastiekgebouwen). Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) is daarvoor een middel en geen doel op zich.

Het regelmatig (1x per 4 jaar) actualiseren en vaststellen van een meerjarig IHP wordt waarschijnlijk een wettelijke verplichting voor de gemeenten. Daarbij wordt waarschijnlijk ook een wijziging van de verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden op het gebied van de onderwijshuisvesting van schoolbesturen en gemeenten meegenomen. In 2023 gaan we samen met de schoolbesturen werken aan de voorbereiding en vaststelling van het IHP 2024-2040. Hierin nemen wij ook de ontwikkeling mee, van de nieuwe wijk Noordkade en de hierbij horende maatschappelijke voorzieningen. Sommige ontwikkelingen kunnen niet op de vaststelling van een IHP wachten. Met name in de wijk Park Triangel vraagt de snelle stijging van het aantal leerlingen van de twee daar gevestigde basisscholen (Dick Bruna en cbs TOV) veel aandacht, nu en zeker ook in de komende jaren. Uiterlijk in 2023 zullen er besluiten moeten worden genomen over een nieuwe uitbreiding van de schoolgebouwen in Park Triangel. We gaan onderzoek (0-meting) doen naar het niveau van de voorzieningen “duurzaamheid en ventilatie” in de gebouwen van de basisonderwijs scholen. Daarna gaan we kijken welke voorzieningen hier nodig zijn om het (dan actuele) wettelijke minimale niveau of het gewenste beleidsniveau te bereiken. De raad ontvangt een apart voorstel voor de benodigde voorzieningen/ investeringen.

De te verwachten groei van Waddinxveen heeft ook gevolgen voor het leerlingenaantal van het Coenecoop College. Samen met het schoolbestuur gaan we bekijken welke consequenties dit heeft. De capaciteitsvraag is ook van toepassing op het bewegingsonderwijs. Omdat binnensportaccommodaties worden gebruikt door zowel de sport als het onderwijs is bij het brede onderzoek naar het aanbod van voorzieningen (zoals hiervoor genoemd) een goede afstemming nodig Voorzieningen in de vorm van maatschappelijk vastgoed Daar waar voorzieningen de vorm hebben van maatschappelijk vastgoed, houden we rekening met de energietransitie. We willen een passende en betaalbare woonruimte voor iedereen Mensen wonen langer zelfstandig. Dat is een mooie ontwikkeling. Dit brengt wel een groeiende behoefte aan levensloopbestendige woningen (zie programma 3) met zich mee. We stellen een woonzorgvisie op, met bijzondere aandacht voor ouderen en voor eenzaamheid.

16

Wat hebben we daarvoor gedaan? Bij het opstellen van de begroting voor 2023 zijn bij programma 2 onder ‘wat gaan we daarvoor doen’ per abuis een aantal acties genoemd die in het collegewerkprogramma gepland staan om in 2024 en/of 2025 uit te voeren. Deze acties zijn ook nog niet uitgevoerd en worden hieronder ook niet behandeld. Uiteraard rapporteren we de jaarrekeningen van 2024 en 2025 wel over deze acties. Voor de volledigheid vindt u hieronder de lijst met acties die wel zijn genoemd in de begroting 2023, maar die in het collegewerkprogramma gepland staan om uit te voeren in de periode 2024-2026. -

We vertalen de visie op maatschappelijke voorzieningen in andere plannen We vertalen de visie maatschappelijke voorzieningen naar geld We gebruiken de voorzieningenvisie standaard als richtlijn We stellen een nota maatschappelijk vastgoed op We gaan de onderwijshuisvestingsverordeningen actualiseren We beoordelen aanvragen voor meer capaciteit op basis van het IHP

Voorzieningen groeien mee met de groei van het aantal inwoners Beleidsdoelstelling

1. We stellen een visie op maatschappelijke voorzieningen vast 2. We stellen een leefstijlplan op 3. We stellen een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op 4. We nemen een besluit over onderwijscapaciteit in Park Triangel 5. We besteden aandacht aan duurzaamheid en klimaat in schoolgebouwen 6. We nemen een besluit over huisvesting van een nieuwe basisschool 7.We gaan verder met de uitbreiding van de Theo Thijssenschool

Algehele realisatie

Aandacht voor

      

We stellen een visie op maatschappelijke voorzieningen vast (1) In 2023 hebben we gewerkt aan het opstellen van de visie op maatschappelijk voorzieningen. We hebben een 0meting gedaan om de huidige voorzieningen in kaart te brengen en we hebben referentiekaders bepaald om na te kunnen gaan hoeveel van welke voorzieningen nodig is als Waddinxveen is doorgegroeid naar 40.000 inwoners. De oorspronkelijke planning om de visie eind 2023 vast te stellen, is -vanwege een aangenomen amendement bij de behandeling van de startnotitie- doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2024. We stellen een leefstijlplan op (2) In september 2023 is het Leefstijlplan 2024-2026 Waddinxveen vastgesteld. In dit plan geven we aan wat onze lokale uitdagingen en doelstellingen op het gebied van volksgezondheid zijn en wat we gaan doen om de leefstijl en gezondheid van onze inwoners verder te verbeteren. Ook staat in het plan hoe we uitvoering geven aan de doelstellingen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Sportakkoord II en de Brede Regeling Combinatiefuncties. In oktober 2023 ontving de gemeente een positief advies van de kerngroep VNG op dit plan, waarna de middelen uit de Brede SPUK-regeling voor 2024-2026 zijn aangevraagd en toegekend.

We stellen een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op (3) In december 2023 zijn we samen met een adviesbureau en in samenwerking met de schoolbesturen van Waddinxveen, gestart met het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan. Volgens de huidige planning wordt deze voor de zomer 2024 opgeleverd. In het nieuwe IHP wordt ook het toekomstig benodigde aanbod van onderwijshuisvesting zoals vastgesteld in de visie maatschappelijke voorzieningen verder uitgewerkt. Dit geldt ook voor de kinderopvang.

17

We nemen een besluit over onderwijscapaciteit in Park Triangel (4) In mei 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met nieuwbouw voor basisschool TOV op de locatie Park Vredenburgh in Park Triangel. Naar verwachting wordt deze locatie in gebruik genomen vanaf het schooljaar 2026-2027. Op deze locatie is ook ruimte voor kinderopvang en (para)medische zorg of een andere maatschappelijke functie mogelijk gemaakt. Op de locatie Parklaan in Park Triangel komt tevens een sportzaal, buurtcentrum/ sportkantine en kinderopvang. We besteden aandacht aan duurzaamheid en klimaat in schoolgebouwen (5) Door een gebrek aan ambtelijke capaciteit zijn wij in 2023 niet toegekomen aan het uitvoeren van het geplande onderzoek naar de duurzaamheid en het binnenklimaat van onze basisscholen en de maatregelen die nodig zijn om deze op het vereiste niveau te brengen. Wel hebben we dit onderzoek aanbesteed. We hebben deze opdracht samengevoegd met het opstellen van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). We nemen een besluit over huisvesting van een nieuwe basisschool (6) In 2023 zijn geen aanvragen gedaan voor de huisvesting van een nieuwe basisschool. Wel waren er initiatieven om nieuwe basisscholen te vestigen. Deze initiatieven hebben (vooralsnog) niet tot een positief besluit van de minister geleid om deze te bekostigen.

We gaan verder met de uitbreiding van de Theo Thijssenschool (7) De gemeenteraad heeft budget beschikbaar gesteld voor de uitbreiding van de Theo Tijssenschool met vier lokalen. In december 2023 is het ontwerpbestemmingsplan voor de uitbreiding van de Theo Thijssenschool gepubliceerd. Hierin is het planologisch mogelijk gemaakt om met acht lokalen uit te breiden. Kinderopvang Beleidsdoelstelling

1.

Goede kwaliteit van kinderopvang is belangrijk

2.

Voldoende huisvesting voor kinderopvang is belangrijk

Algehele realisatie

Aandacht voor

 

Goede kwaliteit van kinderopvang is belangrijk (1) Controles op de kwaliteitseisen waar kinder- en gastouderopvang aan moet voldoen worden namens de gemeente uitgevoerd door de GGD. In Waddinxveen zijn in 2023 geen grote overtredingen geconstateerd. Wel waren, zoals overal in Nederland de bezetting van oudercommissies en het vinden van voldoende gecertificeerd personeel aandachtspunten. Voldoende huisvesting voor kinderopvang is belangrijk (2) Bij het raadsbesluit over de uitbreiding van maatschappelijke voorzieningen in Park Triangel is besloten om ook extra ruimte voor kinderopvang te realiseren. Ook is gestart met een onderzoek naar de mogelijkheid om in Waddinxveen een Puzzelgroep (VVE voor kinderen met extra zware problematiek) gerealiseerd kan worden. Ondanks deze ontwikkelingen is er nog wel een tekort aan plekken in de kinderopvang. Cultuur Beleidsdoelstelling

1.

We voeren het cultuurbeleid verder uit

2.

We gaan een besluit nemen over huisvesting Cultuurhuys De Kroon

Algehele realisatie

Aandacht voor

 

We voeren het cultuurbeleid verder uit (1) De uitvoering van het cultuurbeleid is in 2023 voortvarend voorgezet. Belangrijkste wapenfeit dat, mede door inzet van de cultuurmakelaar zijn gerealiseerd, zijn het opzetten van maatschappelijk cultuurplatform KunstKade. Andere resultaten betroffen onder andere de vaststelling van het profiel en werving en van de nieuwe

18

dorpsdichter, diverse activiteiten in de Week tegen de Eenzaamheid en het Festival Fit4Nop. Ook is een culturele belevingsroute Midden Holland (per fiets door Waddinxveen) opgezet. We gaan een besluit nemen over huisvesting Cultuurhuys De Kroon (2) In 2023 zijn de gesprekken die in 2022 zijn gestart met Stichting De Kroon en Stichting Vonk over huisvesting en over de gesubsidieerde activiteiten van de hoofdgebruikers van het Cultuurhuys De Kroon voortgezet. Hieruit is naar voren gekomen dat zowel Stichting De Kroon (als beheerstichting) en de hoofd-gebruikers (met enkele kleine kanttekeningen) goed uit de voeten kunnen met de bestaande afspraken over beheer en gebruik. Wat betreft de huisvesting is geconcludeerd dat de accommodatie toereikend is voor het gebruik voor de komende 5 jaar. Wij zijn daarom voornemens om gebruik te blijven maken van de huisvesting in de Kroon en het huidige contract bij afloop van de huurperiode in 2024 te verlengen. Maatschappelijk vastgoed verduurzamen Beleidsdoelstelling

1.

We gaan een duurzaam meerjarenonderhoudsplan maken

2.

We gaan het maatschappelijk vastgoed naar het gewenste niveau tillen

3.

Inventarisatie en vervanging loden leidingen

Algehele realisatie

Aandacht voor

  

We gaan een duurzaam meerjarenonderhoudsplan maken (1) Door een gebrek aan ambtelijke capaciteit zijn wij in 2023 niet toegekomen aan het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan voor ons maatschappelijk vastgoed. Deze activiteit is daarom doorgezet naar 2024. We gaan het maatschappelijk vastgoed naar het gewenste niveau tillen (2) Het klimaatadaptief, natuurinclusief en waar mogelijk gasloos maken van onze gebouwen vereist zoals gepland meerjarige inzet. In 2023 zijn wij hiermee verder gegaan. De uitvoering hiervan ligt op schema. Inventarisatie en vervanging loden leidingen (3) Voor 2023 was er incidenteel € 50.000 begroot voor een eenmalig onderzoek naar de nog eventuele aanwezigheid van loden leidingen in Waddinxveen en de mogelijkheden tot vervanging daarvan. Zoals omschreven in de Tweede Bestuursrapportage 2023 kon dit door een tekort aan capaciteit niet in 2023 worden uitgevoerd. De uitvoering hiervan vindt naar verwachting in 2024 plaats het budget is daarom overgeheveld. Inclusie In 2023 heeft de Rekenkamer Groene Hart in alle deelnemende gemeenten een onderzoek gedaan naar toegankelijkheid. In reactie op dit onderzoek heeft het college toegezegd om de gemeenteraad via de programmabegroting en de jaarrekening op de hoogte te houden over de ambities en acties naar aanleiding van de aanbevelingen van de rekenkamer op dit gebied.

Programma 2 van de jaarrekening en begroting bevatten daarom vanaf deze jaarrekening standaard een onderdeel ‘inclusie’. Om onze brieven voor iedereen begrijpelijk te maken zijn we in 2023 aan de slag gegaan met de verbeterpunten die de rekenkamer had bij de brieven en de websites die het heeft onderzocht voor het onderzoek naar toegankelijkheid. Daarnaast hebben medewerkers een training gevolgd om te leren schrijven in begrijpelijke taal (B1-niveau). Nieuwe collega’s die in dienst komen krijgen volgen deze training ook automatisch. Ook hebben we intern tien taalcoaches opgeleid. Deze taalcoaches helpen andere medewerkers met het schrijven in begrijpelijke taal. Om onze websites toegankelijker te maken, hebben we deze in 2023 laten toetsen door een onafhankelijke stichting. Deze toetsing vindt minimaal elke drie jaar plaats. Op basis van deze toets hebben we de nodige verbeteringen doorgevoerd. Om de toegankelijkheid van de buitenruimte te verbeteren hebben we via Waddsup een onderzoek uitgevoerd naar knelpunten voor inwoners met een lichamelijke beperking. We hebben de deelnemers aan dit onderzoek laten weten welke van de gemelde knelpunten we gaan oplossen.

19

We hebben in 2023 een nieuw plan opgesteld om onze dienstverlening te verbeteren. Dit plan is begin 2024 vastgesteld. Dit plan bevat onder andere acties om de inzet van gebarentolken voor doven en slechthorenden mogelijk te maken en te experimenteren om onze brieven eenvoudiger begrijpelijk te maken voor laaggeletterden. Tot slot hebben we, in samenwerking met Stichting Alzheimer, een scan uitgevoerd om te bepalen hoe dementievriendelijk onze gemeente is. Op basis van de resultaten van deze scan hebben wij een plan van aanpak opgesteld om dementievriendelijker te worden. Dit doen we onder anderen door medewerkers te trainen om dementie te herkennen en hiermee om te gaan in de dienstverlening. Beleidsindicatoren Sport Indicator

Jaar

Eenheid

W'veen

Midden-H.

ZuidH.

Wekelijks sporten

2022

%

54,1

56,2

-

Deze indicator is gewijzigd ten opzichte van de indicator die in eerdere jaren werd gebruikt. Toen betrof de indicator het percentage niet sporters. Deze indicator is gewijzigd, omdat de oude indicator niet meer gemeten wordt. De nieuwe indicator laat hetzelfde beeld zien als de oude indicator; het aantal sporters ligt in Waddinxveen structureel iets lager dan in de regio. Onderwijs Indicator

Jaar

Absoluut verzuim

2022

Relatief verzuim

Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Eenheid

W'veen

Midden-H.

Zuid-H.

Aantal niet ingeschreven leerplichtigen

0

0

-

2022

Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen per 1.000 leerlingen dat meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuimd heeft gedurende 4 opeenvolgende lesweken

53

49

30

2023

% deelnemers aan VO en MBO

1,5

1,6

2,4

In het schooljaar 2021-2022 lag het absolute verzuim in Waddinxveen opnieuw op 0. Van absoluut verzuim is sprake als een leer- of kwalificatieplichtige jongere niet op een school staat ingeschreven. Het relatief verzuim neemt sinds 2020 in Waddinxveen en Midden-Holland toe. Van relatief verzuim is sprake als een leer- of kwalificatieplichtige leerlingen 16 uur of meer ongeoorloofd verzuimd heeft gedurende 4 opeenvolgende lesweken. Leerlingen van 5 tot 16 jaar zijn leerplichtig. Jongeren tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald zijn kwalificatieplichtig. De stijging van het relatief verzuim is ook landelijk te zien en werd waarschijnlijk veroorzaakt door de maatregelen naar aanleiding van de coronapandemie. De regiogemeenten bekijken gezamenlijk hoe een verdere stijging kan worden voorkomen. Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers) zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonderstartkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo-diploma of minimaal een mbo-2diploma. Het vsv-percentage is het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan. In 2021 en 2022 was er een relatief sterke stijging van het percentage vsv’ers te zien. Deze stijging was landelijk ook waarneembaar en werd waarschijnlijk veroorzaakt door de corona pandemie.

In 2023 daalde het aantal vsv’ers in Waddinxveen en de regio Midden-Holland weer naar pre-corona niveau. Landelijk en provinciaal daalde het percentage vsv’ers niet, maar bleef het hangen op de piek die in 2022 werd bereikt.