Verslag informatieve beeldvormende bijeenkomst 27 september 2021

Verslag van de Informatieve Beeldvormende Bijeenkomst van de raad van Voorst

maandag 27 september 2021

Dit verslag is vastgesteld in de raadsvergadering van 25 oktober 2021

Bernadette Jansen raadsgriffier

Renske Helmer-Englebert burgemeester

________________________________________________________________________________________________________

Verslag van de Informatieve Beeldvormende Bijeenkomst van de raad van Voorst op maandag 27 september 2021

1

Cluster Bestuur Datum bijeenkomst Agendapunt 1. Aanvang Einde Aanwezig: Namens de raad

College Ambtenaar Voorzitter IBB-griffier Publieke tribune a.

Beknopte weergave

27 september 2021 Bestuursrapportage 2021 en Meerjarenprogrammabegroting 2022 - 2025 19.30 uur 21.00 uur I.W.M. Aarnink-Westerbeek, A. Bannink, B.G.J. van Ekeren, R. Hafkamp MSc, R.G.H. Hazelaar, H.G.M. Jansen-Greiving (Gemeente Belangen), G.J. ten Brummelaar, R. Teunis, J.E. de Weerd (VVD-Liberaal 2000), W.J. Moleman (PvdA-GroenLinks), G.W.F.J. Wolff van Wülfing (CDA), P.T.M. Jonkman, A.F. Liese (D66) A.A. Jansen (Lijst Arend), M.M.G. Suelmann (Fractie Suelmann) R. Helmer-Englebert, A.B. Lagerweij, H.J. Pinkster, H. van der Sleen J. Hutten, A. Moerkerken, F. War E.K. Horstman drs. B.J.M. Jansen 6 Het college geeft een toelichting op de Bestuursrapportage 2021 en de Meerjarenprogrammabegroting 2022 – 2025. De bedoeling van de extra middelen voor de hervormingsagenda jeugd is om te voorkomen dat gemeenten drastisch (moeten) gaan bezuinigen op jeugd. Het is fictief geld, de definitieve toekenning is aan het nieuwe kabinet. Het is een zwaarwegend advies, met als achterliggend stuk een rapport waar ook het rijk zich aan gecommitteerd heeft. Het is geen geoormerkt geld. Er gaat zo spoedig mogelijk een raadsmededeling naar de raad over de effecten van de septembercirculaire. Deze is vandaag in definitieve vorm ontvangen door het college. Bij de herverdeling van het gemeentefonds is niet het uitgangspunt dat kleinere gemeenten per definitie minder krijgen.

Uitgangspunt is dat de verdeling van geld moet aansluiten bij de kosten die gemeenten maken en de inkomsten die zij zelf kunnen genereren. De totale WOZ waarde (taxatie) is daarbij een uitgangspunt. En niet de hoogte van de heffing. Want een gemeente met veel dure woningen heeft meer mogelijkheden om een hoger bedrag aan OZB binnen te halen. De tussenuitkomst is dat de gemeente Voorst een nadeelgemeente is: 1,1 mln. De Raad voor het Openbaar Bestuur komt nog met een advies. De verwachting is dat het nieuwe verdeelmodel begin 2022 definitief wordt. De raad heeft eerder besloten dat de OZB tarieven komend jaar gaan stijgen. Nog niet bekend is wat dat gaat betekenen voor het kengetal. Want daarbij worden de woonlasten van Voorst gerelateerd aan het landelijk gemiddelde, en dat landelijk gemiddelde is nog niet bekend. Het is niet verstandig nu al harde conclusies te trekken voor de toekomst, omdat de maatstaven van het gemeentefonds nog steeds wijzigen. Overigens wijzigt de totale omvang van het gemeentefonds niet. Het feit dat de gemeente Voorst een nadeel heeft van 1.1 mln. wordt niet meegenomen in de toetsing door de provincie. 10% van de jeugdhulp is bewezen effectief, maar je mag hopen dat het meer is. Om zicht te houden op de effectiviteit van de jeugdhulp is het contact van de gemeente met de hulpverleners belangrijk.

De gemeente Voorst heeft hier aandacht voor, onder andere door 1 op 1 gesprekken met aanbieders. Hierdoor wordt geprobeerd om een zekere mate van control te organiseren. De grootste aanbieders zorgen voor een groot deel van de jeugdzorg. Er wordt niet opnieuw ingekocht. Er is ruimte om aan knoppen te draaien en tot verbeteringen te komen. Door de raamovereenkomsten wordt niet van alle aanbieders gebruik gemaakt. De gemeente kan sturen op partijen waar goede ervaringen mee zijn, door deze ervaringen te delen. Maar de cliënten hebben keuzevrijheid.

______________________________________________________________________________________________________

Verslag van de Informatieve Beeldvormende Bijeenkomst van de raad van Voorst op maandag 27 september 2021

2

Bij inburgering gaan de gemeenten een andere rol krijgen, met meer mogelijkheden voor activering dan in het verleden. Daar liggen kansen, aldus het college. Daar komen we opnieuw over te spreken zodra de nieuwe medewerker op dit terrein is begonnen. b.

Openstaande vragen

c.

Vervolg

De raadsleden hebben kennis genomen van de informatie van het college. De Bestuursrapportage 2021 en de Meerjarenprogrammabegroting 2022 – 2025 zijn geagendeerd voor de ronde-tafelgesprekken van 11 oktober 2021 en voor debat in de raad op 25 oktober 2021.

______________________________________________________________________________________________________

Verslag van de Informatieve Beeldvormende Bijeenkomst van de raad van Voorst op maandag 27 september 2021

3

IBB P&C-cyclus

Voorlichtingsbijeenkomst Planning & Control documenten 27 september 2021

Programma

1. Beschouwing en terugblik

2. Highlights P&C-documenten en ontwikkelingen 3. Ontwikkelingen sociaal domein

1. Beschouwing

▪

Beschouwing en terugblik

terugblik IBB 19 mei 2021 - 1

Terugblik IBB 19 mei 2021 - 2

Incidentele gelden Jeugd

Incidentele gelden corona

Huidige stand van zaken

Vragen?

2. Highlights P&C

▪ ▪

▪

Bestuursrapportage 2021 Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025 Ontwikkelingen

Bestuursrapportage 2021

Belangrijkste afwijkingen: ▪ Hogere lasten Wmo voor huishoudelijke verzorging en a.g.v. inhaalvraag na corona ▪ Ontvangst vanuit regiobudget Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen ▪ Lagere lasten voor uitvoering IOAW/IOAZ regeling ▪ Hogere inkomsten uit toeristenbelasting, OZB en dividend BNG ▪ Verrekening van het resultaat 2020 Veiligheidsregio (VNOG) ▪ Hogere algemene uitkering (netto) volgens de Meicirculaire 2021 ▪ Uitvoeringsbudgetten in diverse programma’s met dekking vanuit algemene uitkering ▪ Begrotingstekort 2021 loopt terug van € 2,2 mln naar € 1,4 mln.

Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025

Hoe zag het financieel meerjarenperspectief (FMP) eruit bij de Prioriteitennota 2022 in het voorjaar: Omschrijving Startpositie FMP 2022-2025 Effecten Prioriteitennota 2022-2025 Effecten Voortgangsbericht 2021 FMP 2022-2025 na verwerking VB 2021 en Prionota 2022

2022 -336.485 -181.300 -689.818 -1.207.603

2023 -22.256 -173.070 -689.058 -884.384

2024 427.185 -131.010 -688.288 -392.114

2025 310.985 61.990 -688.288 -315.314

Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025

Ontwikkeling financieel meerjarenperspectief (FMP) volgens de Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025: Omschrijving Startpositie FMP 2022-2025 Effecten Prioriteitennota 2022-2025 Effecten Voortgangsbericht 2021 FMP 2022-2025 na verwerking VB 2021 en Prionota 2022

2022 -336.485 -181.300 -689.818 -1.207.603

2023 -22.256 -173.070 -689.058 -884.384

2024 427.185 -118.510 -688.288 -379.614

2025 310.985 61.990 -688.288 -315.314

Verwerkte mutaties MJB 2022-2025 (per saldo)

2.099.141

926.940

780.775

717.035

FMP 2022-2025 volgens Meerjarenprogrammabegroting 2022

891.538

42.557

401.162

401.722

Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025

Ontwikkelingen na vaststelling Prioriteitennota 2022: ▪ Extra rijksmiddelen jeugdzorg € 1,3 miljard voor 2022 op basis van rapport commissie van wijzen (Jeugdzorg: een onderwerp van aanhoudende zorg, 18 mei 2021) ▪ Voor de gemeente Voorst een extra bijdrage van € 1,5 miljoen voor 2022 ▪ Vooruitlopend op definitieve besluitvorming door nieuw kabinet mogen gemeenten max 75% van berekende bedragen volgens rapport arbitragecommissie voor de jaren 2023 t/m 2025 in begroting opnemen (afspraak tussen Rijk, VNG en provincies) ▪ Oordeel van commissie van wijzen dient als zwaarwegende inbreng ▪ Rijk en VNG committeren zich aan opstellen hervormingsagenda voor een structureel houdbaarder jeugdstelsel. Maatregelen worden in mindering gebracht op extra middelen ▪ Voor de gemeente Voorst extra bijdragen voor deze jaren van resp. € 860.000, € 786.000 en € 697.000

Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025

Extra middelen Hervormingsagenda Jeugd Bedragen x € 1 mln. Basis Hervormingsagenda Dossiers met overeenstemming Idem zonder Inkomensafhankelijke ouderbijdrage Totaal Hervormingsagenda 75% inzetten als stelpost Reeds toegezegde bijdrage Totaal extra rijksbijdrage Bedragen x € 1 Extra bijdrage gemeente Voorst Reeds opgenomen stelpost in mjb Effect voor gemeente Voorst

2022 1.828 -214 1.614

2023 1.828 -374 pm pm 1.454

2024 1.828 -463 pm pm 1.365

2025 1.828 -570 pm pm 1.258

2026 1.828 -961 pm pm 867

2027 1.828 -1.017 pm pm 811

-300 1.314

1.091

1.024

944

650

608

1.091

1.024

944

650

608

2022 1.458.540 1.458.540

2023 1.210.000 -350.000 860.000

2024 1.136.000 -350.000 786.000

2025 1.047.000 -350.000 697.000

2026 722.000 -350.000 372.000

2027 675.000 -350.000 325.000

Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025

Overige verwerkte mutaties in Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025: ▪ Meicirculaire 2021 algemene uitkering: met name hogere uitkering voor het jaar 2022 (al geïnformeerd via raadsmededeling) ▪ Autonome ontwikkelingen zoals prijscompensatie en loonkosten (met name hogere sociale lasten) ▪ Hogere opbrengsten OZB door areaaluitbreiding ▪ Lagere dotatie aan voorzieningen, voornamelijk onderhoud gebouwen (gemeentehuis) ▪ Verdere toelichting in onderdeel Financiële begroting, Ontwikkeling financiële positie vanaf pagina 112

Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025

Overige verwerkte mutaties in Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025: ▪ Meicirculaire 2021 algemene uitkering: met name hogere uitkering voor het jaar 2022 ▪ Autonome ontwikkelingen zoals prijscompensatie en loonkosten (met name hogere sociale lasten) ▪ Hogere opbrengsten OZB door areaaluitbreiding ▪ Lagere dotatie aan voorzieningen, voornamelijk onderhoud gebouwen (gemeentehuis) ▪ Verdere toelichting in onderdeel Financiële begroting, Ontwikkeling financiële positie vanaf pagina 112 mutaties leiden, op basis van huidige kennis en besluiten, tot een structureel sluitende meerjarenbegroting 2022-2025

Ontwikkelingen

▪ Septembercirculaire 2021 algemene uitkering gemeentefonds ▪ Herverdeling gemeentefonds

Ontwikkelingen Septembercirculaire 2021

▪ ▪ ▪

Gepubliceerd op Prinsjesdag 21 september jl.. Echter op 23 september jl. een melding door rijksoverheid dat circulaire en rekenmodel worden gecorrigeerd. Begin deze week komt aangepaste versie De uitkomsten voor onze gemeente zijn daarom nog niet bekend. Een raadsmededeling volgt nog Wat is wel bekend: ▪ Voor alle jaren vanaf 2022 een opwaartse bijstelling van accres. Met name in 2022 een forse stijging ▪ Stijging van ruimte onder het plafond van het BTW-compensatiefonds. Wordt toegevoegd aan het gemeentefonds ▪ Definitieve verdeling van € 1,3 miljard voor jeugdzorg

Ontwikkelingen Herverdeling gemeentefonds

Voor het eerst sinds 1997 wordt de verdeling van het gemeentefonds integraal herzien. Aanleiding: ▪ ▪ ▪

Gemeenten pakken meer taken op in het sociaal domein en overheden werken meer samen Uitgangspunt is dat de verdeling van geld moet aansluiten bij de kosten die gemeenten maken en de inkomsten die zij zelf kunnen genereren In hoeverre sluit de wijze waarop de regionale functie van een aantal gemeenten (centrumfunctie) in de huidige verdeling wordt verwerkt nog wel aan bij de huidige praktijk

Ontwikkelingen Herverdeling gemeentefonds

Herverdeeleffect gemeente Voorst

-/- € 3,26 per inwoner = -/- € 78.897

-/- € 15,21 per inwoner = -/-€ 368.152

-/-€ 43,92 = -/-€ 1.072.379

Ontwikkelingen Herverdeling gemeentefonds

Tijdpad: ▪ Advies door Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB): half oktober ▪ Consultatie door de VNG: t/m december ▪ Ministerie BZK geeft reactie op adviezen: februari 2022 ▪ Laatste actualisatie omvang clusters en basiseenheden bij maatstaven stand 2023 ▪ Definitief verdeelmodel in circulaire: mei 2022 ▪ Inwerkingtreding wet per 1 januari 2023 ▪ Een generiek ingroeipad met een herverdeeleffect voor de jaren 2023 t/m 2026 van maximaal € 15 per inwoner per jaar (max € 60 effect) ▪ Volgens begrotingscirculaire provincie niet anticiperen op herverdelingseffecten

Vragen?

3. Ontwikkelingen sociaal domein

▪

Ontwikkelingen landelijk en lokaal

Sociaal domein: Landelijk

Veel landelijke onderzoeken: ▪ Grip op het sociaal domein (KWIZ) ▪ Verwey-Jonker Instituut ▪ VNG: onder- en overbesteding middelen SD ▪ AEF: Onderzoek besteding budget jeugdzorg ▪ CBS: diverse monitoren & benchmarks zoals abonnementstarief.

Sociaal domein: Voorst

Van Transitie naar transformatie

▪ Transitie 2015: techniek = inkopen: prijsafspraken, aantal aanbieders, systemen op orde, cliëntroutes helder ▪ Transitie 2022: Woonplaatsbeginsel (Pluryn) ▪ Transformatie: doorontwikkeling richting preventie en tijdige ondersteuning met resultaat.

Sociaal domein: Transformatie in Voorst

▪ Algemene voorzieningen versterken icm maatwerk ▪ Versterking gezonde levensstijl icm preventie ▪ Integrale toegang ▪ Borging Voorst Onder de Loep ▪ Datagedreven werken ▪ Opdrachtgeversrol versterken ▪ Inkoop sociaal domein (= een middel) Vervolg: input ‘Heidag’ gemeenteraad voorjaar 2022

Vragen?