tussentijdse analyse

WOZ-bezwaarafhandeling 2023 Er is in 2023 veel gesproken over de WOZ-bezwaren. Ook bij Tribuut zijn er veel bezwaren binnengekomen. In dit document willen wij u informeren over de voortgang van de afhandeling en de eerste analyse met u delen over de afgehandelde dossiers. De WOZ-aanslagen hebben in 2023 voornamelijk door het hoge stijgingspercentage enorm veel reacties opgeroepen, zie onderstaande tabel. 2023

2022

Toename

Aantal objecten

171.500

161.000

Toetreding Brummen

Het aantal telefoontjes

21.000

13.000

8.000 extra telefoontjes

Terugbelafspraken taxateur

8.600

2.655

t.o.v. aantal objecten

5.0%

1.6%

Aantal ingediende bezwaren

14.000

3.188

Bijna 4,5x zoveel

Bezwaren t.o.v. aantal objecten Af te handelen bezwaren NCNPbureaus % NCNP-bureaus van totaal

8.2%

2.1%

Ca. 4x zoveel in %

7.750

1.870

ruim 4x zoveel

55%

55%

Relatief geen toename

Ruim 3x zoveel

De toename van het aantal reacties en bezwaren heeft meerdere oorzaken. Onze inschatting is dat onderstaande oorzaken daar mede aan hebben bijgedragen: • • • • •

Forse stijging van de WOZ-waarde. Toegenomen ontevredenheid over het handelen van de overheid. Toename van de reclamecampagnes van de NCNP-bureaus. Intensieve campagne van Tribuut en gemeenten om zelf te bellen met Tribuut. De toename van kosten voor huishoudens in het algemeen. Stijging van de WOZ-waarde wordt geïnterpreteerd als stijging van lasten.

Een grote hoeveelheid bezwaren geeft enorme druk op het werk. Voor het afhandelen hiervan is extra capaciteit nodig en daardoor kan er minder aandacht worden besteed aan andere belangrijke processen, zoals het bijwerken van basisregistratie-gegevens en herwaardering voor volgend jaar. Echter wordt de kwaliteit van onze data beter na contact met inwoners die aangeven dat er WOZonderdelen niet correct zijn weergegeven. Wat dat betreft is het verwerken van bezwaren een positieve impuls voor de kwaliteit van onze gegevens. Maar het grootste nadeel is de toename van de kosten voor NoCureNoPay-bureaus (NCNP) die recht hebben op proceskostenvergoeding bij een toegekend bezwaar. Die impact is erg groot en de kosten worden uiteindelijk door de gemeenten gedragen.

1

Een overzicht van de getallen tot op heden 2023

In %

Toelichting

Aantal objecten

171.570

Het aantal telefoontjes

21.000

12.2%

t.o.v. aantal objecten

Terugbelafspraken taxateur

8.600

5.0%

t.o.v. aantal objecten

Aantal ingediende bezwaren

14.040

8.2%

t.o.v. aantal objecten

Waarvan regulier

6.275

45%

t.o.v. aantal bezwaren

Waarvan NCNP

7.765

55%

t.o.v. aantal bezwaren

10.694

Afgerond (verzonden)

76%

t.o.v. aantal bezwaren

Waarde handhaven

55%

t.o.v. aantal bezwaren afgerond

Waarde wijzigen

45%

t.o.v. aantal bezwaren afgerond

89%

t.o.v. ingediende bezwaren regulier

50%

t.o.v. afgehandeld regulier

50%

t.o.v. afgehandeld regulier

66%

t.o.v. ingediende bezwaren NCNP

➔ Waarde handhaven

60%

t.o.v. afgehandeld NCNP

➔ Waarde gewijzigd

40%

t.o.v. afgehandeld NCNP

Waarvan regulier (door belanghebbende zelf) ➔ Waarde handhaven

5.607

➔ Waarde gewijzigd Waarvan NCNP-bureau

5087

Trends

Informele bezwaren (terugbelafspraken) Formele WOZ-bezwaren % bezwaren van NCNP Proceskosten in euro

2020 3060

2021 3.289

2022 2.655

2023 8.600

3.386 45% 417.000

3.588 50% 480.000

3.092 55% 525.000

14.007 55% 2.100.000*

*schatting op scenario hoog

De Waarderingskamer is toezichthouder voor de gemeenten wat betreft de WOZ. Ze controleert op de kwaliteit en de tijdige afronding van de bezwaren. WOZ-bezwaren dienen voor het einde van het kalenderjaar te worden afgehandeld. Mocht dat niet lukken dan kan de gemeente (in dit geval Tribuut) uitstel aanvragen van 6 weken. Bij Tribuut krijgen we dit uitzonderlijk grote aantal bezwaren niet tijdig afgerond en zullen we van de 6 weken uitstel gebruik maken. Er was namelijk geen extra gekwalificeerd personeel te vinden om de bewaren tijdig af te handelen omdat alle gemeenten hiermee te maken hebben. Daarnaast moet de herwaardering voor het komende belastingjaar ook voor 90% zijn afgehandeld voor de nieuwe aanslagperiode omdat de Waarderingskamer dan akkoord moet geven. We verwachten dat we de volle 6 weken uitstel nodig hebben en zullen er alles aan doen de bezwaren dan afgehandeld te hebben. De voortgang en het proces van bezwaarafhandeling is met de Waarderingskamer besproken. Die geven aan dat wij daarmee vergelijkbaar zijn of zelfs iets voorlopen op de landelijke trend.

2

Tussentijdse analyse Eind oktober hebben we een tussentijdse analyse gemaakt van de bezwaarafhandeling. Daarvan vindt u hieronder de resultaten per gemeente.

Specifiek voor NoCureNoPay-bureaus

Toelichting Het percentage ‘voltooid’ per gemeente hangt deels af van de bezetting en de personen die de bezwaren afhandelen. Door ziekte en andere taken kan er daarom verschil ontstaan in het tempo van de afhandeling. Dat herstelt zich later in het jaar weer. We kiezen ervoor om medewerkers zoveel mogelijk op de eigen gemeenten te laten werken, waardoor ze de omstandigheden zo goed mogelijk kennen en ze leren van de afhandeling van bezwaren bij de herwaardering van volgend jaar. Wat opvalt in de afhandeling is dat het percentage ‘wijzigen’ (gegronde bezwaren) nogal verschilt per gemeente. Daarvoor moeten we nog een nadere analyse maken. Vooral het grote aantal wijzigingen in Epe valt op. Voor de gemeente Voorst hebben we het project Secundaire Object Kenmerken (SOK) afgerond voor de herwaardering van dit belastingjaar. We hebben het idee dat dit mogelijk de bezwaren positief beïnvloedt. In de gemeente Voorst is namelijk het aantal bezwaren relatief laag en daarvan is 54% door secundaire kenmerken verlaagd, terwijl het gemiddelde op 68% ligt. Dat geeft goede hoop voor het vervolg, want we hebben meerdere gemeenten op dezelfde wijze in beeld gebracht nu. Op het moment van analyse hadden we ongeveer de helft van de bezwaren verwerkt. Daarom zijn de resultaten allemaal onder voorbehoud.

Vooral voor de NCNP-bureaus zijn de aantallen beperkt en dat kan invloed hebben op de cijfers na afronding van alle bezwaren.

3

De aanleiding voor wijziging van de waarde (gegronde bezwaren) De cijfers voor ‘waarde gewijzigd 2023’ zijn opgemaakt naar aanleiding van 10.000 inhoudelijk afgehandelde bezwaren. Ze komen uit onze eigen waarderingsapplicatie. (Regulier en NCNP tezamen) Waarde gewijzigd

2019

2020

2021

2022

2023

secundaire kenmerken

40,8%

51,6%

47,0%

54,8%

68,5%

onderbouwing

32,5%

29,4%

16,4%

11,2%

13,0%

primair

12,2%

10,5%

13,0%

16,7%

7,0%

GO

nnb

nnb

8,6%

10,2%

4,9%

eigen marktinfo of taxatie

6,7%

5,0%

6,4%

3,4%

3,5%

afbakening

0,6%

0,3%

0,7%

0,4%

0,5%

n.a.v. oud bzw.

0,4%

0,4%

0,3%

0,2%

0,0%

n.a.v. beroep

nnb

nnb

1,6%

0,0%

0,0%

consistentie/gelijkheid

nnb

nnb

2,2%

0,9%

1,8%

overige/onbekend

6,3%

2,6%

2,9%

1,8%

0,9%

verhoogd

0,5%

0,1%

1,0%

0,3%

0,1%

totaal

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

Toelichting reden van wijziging -

Secundaire Object Kenmerken (SOK)

Er is een duidelijk stijgend percentage toegekende bezwaren met als aanleiding de secundaire kenmerken. Dit zijn de kwaliteit, onderhoudsniveau, uitstraling, doelmatigheid, ligging van de woning, staat en leeftijd van de voorziening zoals de badkamer, keuken en toilet. Dat is ook voor ons het lastigste te beoordelen omdat we niet in de woning kunnen kijken. Wat doen we om dit te verbeteren? Het project SOK is voor het aanslagjaar 2023 alleen bij gemeente Voorst verwerkt in de WOZ-waarde. Een ingehuurde specialist heeft alle woningen in gemeente Voorst van de buitenkant beoordeeld op onderhoud en daarbij een inschatting gemaakt van de voorzieningen. In deze tussentijdse analyse lijkt het erop dat er in gemeente Voorst ook minder bezwaren zijn toegekend.

4

Ondanks de drukte hebben we besloten voor gemeente Brummen dit jaar een voormelding uit te schrijven. Deze voormelding roept mensen op o.a. deze gegevens te controleren en de gegevens van de secundaire objectkenmerken te melden. Daarvoor zijn eind oktober tussen de 5.000 en 6.000 huiseigenaren aangeschreven. Dat is op advies van de Waarderingskamer, maar ook omdat het % gegronde bezwaren relatief hoog is. De respons is goed te noemen, er zijn rond de 1.300 reacties binnengekomen. De overige meest voorkomende aanleidingen van waarde wijziging hebben nagenoeg allemaal op lange termijn een dalende trend. De primaire kenmerken en het gebruiksoppervlak (GO is in 2021 geïntroduceerd) nemen ook duidelijk weer af. -

Onderbouwing

Voor de onderbouwing zien we dat op plekken waar veel differentiatie is in woningen en/of weinig verkopen zijn, het soms lastig is de onderbouwing te handhaven. Hoewel die trend al jaren daalt, leeft deze dit jaar iets op. Ook dit is voor ons lastig te beïnvloeden. -

Primaire kenmerken en gebruiksoppervlak (GO)

De primaire kenmerken betreffen o.a. woonoppervlak, perceelgrootte, bouwjaar, bijgebouwen en de gebruiksfunctie. Daarin zijn we grotendeels afhankelijk van informatie van gemeenten. We steken veel energie in een goede uitwisseling van gegevens met gemeenten. BAG, BGT en vergunningen zijn belangrijke gegevensbronnen voor ons. Als wij wijzigingen constateren vanuit de WOZ geven wij die door aan de gemeenten. De WOZ kent een grote mate van detaillering van kenmerken en biedt dus belangrijke informatie voor gemeenten. -

Eigenmarktinfo of taxatie

Als woningeigenaren een actuele taxatie hebben voor bijvoorbeeld een financiering of vererving kunnen wij deze waarde ook gebruiken voor een goede waardebepaling. Die zijn dan ook al snel een grond voor wijziging van de WOZ-waarde. Informeel bezwaar Voor het informele traject (de terugbelafspraken door een taxateur) geldt een vergelijkbare aanleiding om de waarde te wijzigen, zie het diagram hieronder. 0,1%

3,5%

2,4%

0,2%

1,9%

0,2%

0,1%

Reden van wijziging informeel bezwaar secundaire kenmerken​

0,5%

onderbouwing​ primair​

5,0%

GO​ eigen marktinfo of taxatie​

11,0%

afbakening​ nav oud bzw​

74,9%

nav beroep​ consistentie/gelijkheid​ overige/onbekend​ verhoogd​

5

Wat willen we nog weten voor latere analyse? We zouden graag meer tijd besteden aan analyses op wijk- en gemeenteniveau. Bijvoorbeeld een analyse per gemeente en type woning waar we de meeste bezwaren krijgen en waar de meeste bezwaren worden toegewezen. Daarnaast zijn we ook nieuwsgierig of er eigenaren zijn die vaker bezwaar maken en wat het resultaat daarvan is. Ook willen we verder vergelijken of gegronde bezwaren bij het zelf indienen van bezwaar een zelfde verdeling kent als bezwaren van NCNP-bureaus. We hebben veel data en we moeten onderzoeken wie voor ons waardevolle informatie uit deze data kan halen. Perspectief voor 2024 De Tweede Kamer heeft een aanpassing van de wet goedgekeurd die de proceskosten beperkt tot 25% van de huidige regeling voor gegronde bezwaren door NCNP-bureaus. De Eerste Kamer moet daar nog over besluiten. Daarnaast regelt deze wijziging de uitbetaling van de proceskosten. Deze moeten nu aan de belanghebbende (onze inwoners) worden uitbetaald en die moeten dan zelf het bureau betalen dat bezwaar voor hen heeft gemaakt. Als de Eerste Kamer dat besluit overneemt, zal dat in combinatie met de beperkte stijging van de WOZwaarde voor komend belastingjaar naar onze verwachting minder bezwaren opleveren t.o.v. 2023.

Daarmee hopen we dat 2023 een incident was wat betreft de aantallen bezwaren, maar we verwachten niet dat het meteen weer zal dalen tot de jaren daarvoor. We houden dus wel rekening met een eventuele begrotingswijziging voor 2024 omdat de oorspronkelijk begroting al in maart 2023 is opgemaakt. Uitnodiging Er wordt onder inwoners veel gesproken over lokale belastingen en de WOZ-waarde in het bijzonder. Daarom willen we u als raadslid graag uitnodigen voor een kennismaking met Tribuut, uitleg over onze dienstverlening en de mogelijkheid vragen te stellen. Wanneer:

Woensdag 17 januari 2024

Hoe laat:

19.00 – 20.30 uur

Waar:

Kantoor Tribuut (onder voorbehoud), Parkweg 5 in Epe (naast gemeentehuis Epe) Parkeren kan op de markt / parkeergarage onder de markt.

Bert Groot Wesseldijk Directeur

6