Advies van de adviesraad sociaal domein over de Nota van uitgangspunten uitvoering Jongerenwerk 2025 - 2028

Adviesraad Sociaal Domein Secretariaat: P/a Vollehandsweg 9, 7396 BW Terwolde E-mailadres: info@adviesraadsociaaldomein.nl Website: https://www.voorst.nl/zoeken?q=asd Aan het College van Burgemeester en wethouders van de gemeente Voorst H.W. Iordensweg 17 7391 KA Twello Twello, 23 april 2024 Advies: Nota uitgangspunten Jongerenwerk Voorst 2025 - 2029 Geacht College, De Adviesraad wil u graag adviseren over de nota “Uitgangspunten jongerenwerk Voorst 2025-2029”. Aanleiding Onderzoek in de gemeente Voorst De coronaperiode heeft laten zien dat de hulpverlening voor jongeren op veel gebieden verbeterd kan en moet worden. Er is recent onderzoek gedaan door de gemeente Voorst, o.a. een enquête onder 20 jongeren, er zijn visiegerelateerde gesprekken gevoerd met stakeholders en men heeft een kijkje genomen in de keuken bij andere gemeenten. Verder heeft het BMC in een onderzoek de effectiviteit van preventie onderstreept. Deze moet laagdrempelig zijn en een sfeer hebben van ontspanning en recreatie. De Uitgangspuntennota jongerenwerk Voorst 2025-2029 geeft een globale omschrijving van wat er momenteel in het jongerenwerk gebeurt en wat verbetering of verdere ontwikkeling behoeft. De nota is een goede weergave van de opdracht die er ligt om het jongerenwerk te verbeteren

Landelijk onderzoek Landelijk ligt er een stevige en gezamenlijke opgave: de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. In deze nota is de definitie van de “pedagogische basis voor jongeren” beschreven. In de Voorster visie is opgenomen dat zij achter de werkdefinitie uit het Leernetwerk Haaglanden staan: “inzetten op het voorkomen van problematiek en het normaliseren van vragen die horen bij het gewone opvoeden”. “Opvoeders en het sociale netwerk moeten waken voor onnodig diagnosticeren of problematiseren van incidenten en afwijkingen van het gemiddelde, ook wel ‘de norm’”.

Contract met Jongerenwerk Younger at Heart loopt af in december 2024 In de vergadering van de adviesraad op 9 april 2024 hebben wethouder Peter Wormskamp en beleidsmedewerkster Belinda Kneppel met ons de nota uitgangspunten Jongerenwerk Voorst doorgelopen en zijn wij geïnformeerd over het aflopen van het contract met YaH en de noodzaak om het jongerenwerk opnieuw aan te besteden. Dit is dus een goed moment om bovenstaande opdrachten gezamenlijk op te pakken. De adviesraad constateert dat de aanbestedingsnota niet volledig overeenkomt met de nota waar ons advies op is baseert. Wij hebben de aanbestedingsnota niet ontvangen i.v.m. geheimhouding en kunnen dit ook niet verder onderbouwen.

Wat bieden we jongeren nu Jongerenwerkers ontmoeten jongeren op straat, online, op school of op locatie waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten en activiteiten georganiseerd worden. Zij weten wat er speelt in de kernen en signaleren trends en ontwikkelingen van beginnende problematiek of risicogedrag. Waar houden de jongeren zich mee bezig? Wat zijn de trends onder jongeren? Waar lopen jongeren tegenaan? Wie zijn de overlast gevende jongeren? Wie zijn de stille jongeren? Dit geeft de jongerenwerkers input om gericht activiteiten te organiseren en de weerbaarheid van jongeren te vergroten, individuele problemen te signaleren/adequaat aan te pakken, jongeren tijdig door te verwijzen naar de juiste instantie of te begrenzen/aan te spreken op overlast gevend gedrag. De online wereld De online wereld is in de digitale samenleving een vanzelfsprekend onderdeel geworden van de leefwereld van veel jongeren. Jongeren besteden steeds meer tijd op sociale media zoals Instagram, Snapchat en Whatsapp. Zes op de tien jongeren (60 procent) besteden dagelijks minimaal drie uur aan hun smartphone. 15 procent gebruikt de smartphone zelfs meer dan zes uur op een dag. Bovendien zegt ongeveer 31 procent van de jongeren in het voortgezet onderwijs de gehele dag online contact te hebben. Advies adviesraad sociaal domein 1.

Resultaten van onderzoeken De adviesraad adviseert u in de nota van uitgangspunten Jongerenwerk Voorst, de resultaten op te nemen van het onderzoek door BMC, de rekenkamer, de bevindingen van (visie) gerelateerde gesprekken en met welke stakeholders is gesproken, de signalen opgedaan bij de pizza-avond en welke lering is opgedaan bij bezoek aan andere gemeenten. Bij de aanbesteding is het van belang om te weten om hoeveel jongeren het gaat, in welke leeftijdscategorie zij vallen, met welke problematiek zij kampen en in welke kernen van de gemeente Voorst de problemen zich voordoen. 2. Preventieve aanpak meer urgentie geven De Hervormingsnota Jeugd 2023-2028 onderstreept de urgentie voor een effectieve en weloverwogen preventieve aanpak. De ASD adviseert u om de preventieve aanpak een prominenter accent te geven in de nota en er een speerpunt van te maken bij de aanbesteding. De ASD adviseert om een plan van aanpak te maken hoe de gemeente Voorst alle jongeren wil bereiken. Dus ook diegene die met problemen thuis zit en niet op de hangplekken komt of de jongere die hoogbegaafd is en gelijkgestemden zoekt. Voorkomen is beter dan genezen. 3. Samenwerking en investeren in kwaliteitsontwikkeling Dit verdient volgens de ASD meer aandacht in de nota, o.a. a.

Voortijdige schoolverlaters (VSV) Het aantal voortijdige schoolverlaters (jongeren die uitvallen zonder een startkwalificatie) hebben minder kans op de arbeidsmarkt en zijn bij krapte op de arbeidsmarkt de eerste die worden ontslagen. Het aantal vsv’ers neemt de laatste jaren toe. Zie https://www.voorst.nl/fileadmin/user_upload/Zorg__welzijn__werk/Opvang_Onderwijs/Lokaal_jaarv erslag_Leerplicht-RMC_Voorst_2021-2022.pdf Neem verbeterpunten/ambities van Leerplicht/RMC op in de nota en benoem naast het voortgezet onderwijs ook het MBO.

b. Meer gelijke kansen De pedagogische basis voor jongeren speelt een grote rol bij het opgroeien van de jongeren. “Waar je wieg staat bepaalt je kansen” is een uitspraak die verwijst naar de invloed van de plaats en de omstandigheden waarin je geboren wordt op je latere levensloop. Uit onderzoek blijkt dat armoede overerfelijk en hardnekkig is en dat kinderen die opgroeien in een arm gezin of een achterstandsbuurt minder kansen hebben dan hun leeftijdsgenoten. Dit heeft gevolgen voor de maatschappij en vraagt om vroege interventies. Daarom is het van belang om de samenwerking te zoeken met allen die betrokken zijn bij het gezin. Geef dit fenomeen ook in plaats in de nota. c. Werkdruk ouders en tijd voor het gezin Ouders hebben te maken met grote werkdruk en worstelen met de tijd voor hun gezin. Gebruik maken van de jeugdzorg ligt al snel voor de hand als het even niet goed gaat. Hierdoor worden wachtlijsten in de jeugdzorg onnodig lang. De nota schrijft ook over onnodig diagnosticeren of problematiseren van incidenten en afwijkingen van het gemiddelde, ook wel ‘de norm’. Er zijn grote verschillen tussen gemeenten als het gaat om het aantal jongeren dat jeugdzorg krijgt. In 2021/2022 maakte landelijk 1 op de 7,5 jeugdigen onder de 18 jaar gebruik van de jeugdzorg.

Die trends hangen deels samen met ontwikkelingen in de jeugdzorg zelf, maar voor een groot deel hangen deze ook samen met veranderingen in de maatschappelijke context en in aanpalende domeinen als het onderwijs (mede in verband met de prestatiedruk), de volwassenenzorg, veiligheid en de sociale zekerheid. De ASD adviseert u deze constateringen te vertalen in een plan van aanpak in de nota. 4. “Wat wil de gemeente Voorst behouden en verder wil ontwikkelen in het jongerenwerk”. a. Van regiokennis naar lokale kennis De punten uit het de regionale kenniswerkplaats zouden toegespitst kunnen worden op de gemeente Voorst. Wat, waar en hoeveel wordt er nu gedaan in onze gemeente en wat wil men verder ontwikkelen? Waar zijn de openbare ruimtes en jongeren in onze gemeente? Hoeveel jongeren krijgen individuele begeleiding en hoeveel jongeren nemen deel aan groepsactiviteiten? Deze gegevens zijn ook van belang bij een ophanden zijnde aanbesteding. b. Jongeren en sociaal media Uit recent onderzoek is gebleken dat gebruik van sociale media fors is gestegen. Het jongerenwerk is online zichtbaar en via online kanalen komt men in contact met jongeren. Online is laagdrempelig, populair, anoniem, lerend, informatief, voor iedereen toegankelijk en heeft een grote reikwijdte onder jongeren. Dit kan ook problemen opleveren (cyberpesten). Investeer hierin en neem concrete plannen op in de nota. c.

Keuze voor jongerenontmoetingsplekken De adviesraad adviseert bij de keuze voor huisvesting jongerenwerk voor inlooplocaties in het centrum van de kernen in de gemeente Voorst te kiezen. Hier is de meeste reuring voor jongeren en maakt de gelegenheid laagdrempeliger. Het BMC heeft in een onderzoek de effectiviteit van preventie onderstreept. Deze moet laagdrempelig zijn en een sfeer hebben van ontspanning en recreatie. In dit kader zou het voor de jongeren in onze gemeente ook een feest zijn als er een sportgelegenheid zou komen zoals een skate- of crossbaan. d. Bekendheid Online kunnen jongeren niet vinden welke activiteiten het jongerenwerk aanbiedt. Eén van de leden van de ASD heeft ongeveer 15 jongeren gesproken. Ze hebben op school nooit over jongerenwerk gehoord, ze weten niet van het bestaan van een jeugdhonk en helemaal niet welke activiteiten er worden aangeboden. De ASD adviseert om de website aan te passen met concrete informatie met adres, openingstijden, aanbod etc. De ASD adviseert om promotieactiviteiten voor scholen te ontwikkelen.

5. Invulling Jongerenwerk Voorst In hoofdstuk 6. gaat het over budget, monitoring en evaluatie en niet zozeer over invulling van het jongerenwerk. Pas de titel aan zodat dit overeenkomt met de inhoud, bijvoorbeeld “Budgettering en evaluatie”. Tot nadere toelichting zijn wij graag bereid.

Hoogachtend,

M.F. Kiers, voorzitter

K. van Heerde secretaris