Samenvatting presentatie 10 november 2020

1

Samenvatting presentatie 10 november 2020 inzake Ontwikkeling bedrijventerrein de Spurkt Aanleiding raadsinformatieavond en terugblik Inzake de ontwikkeling van bedrijventerrein de Spurkt is door het college een drietal raadsvoorstellen op route gebracht: -

voorstel tot vaststellen van het bestemmingsplan incl mer;

-

voorstellen tot vaststellen van het exploitatieplan;

-

voorstel tot het nemen van een onteigeningsbesluit; zijnde het verzoek aan de Kroon om een onteigeningsbesluit te nemen middels KB.

Vanaf de start van de ontwikkeling van het bedrijventerrein de Spurkt bent u o.a. middels kwartaalrapportages van het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo en de rapportages majeure projecten regelmatig geïnformeerd over de voortgang ervan. De raadsinformatieavond heeft beoogd u o.a. wat uitvoerig terug te nemen naar het ontstaan van dit beoogde bedrijventerrein en mee te nemen in de daaraan ten grondslag liggende motieven. De genoemde raadsvoorstellen zijn geagendeerd voor de commissie Wonen van 24 november ten behoeve van de raadsvergadering op 15 december. Vervlechting regionale grond- en opstal exploitaties. In 2016 is een intensief traject gestart om te komen tot een vervlechting van de regionale grond en opstalexploitaties. De aanleiding daarvoor was dat er binnen hetzelfde gebied diverse entiteiten en samenwerkingen waren op het gebied van ontwikkeling van bedrijventerreinen en kantoorlocaties.

Hierboven staan de toenmalige entiteiten schematisch weergegeven. Per entiteit is aangegeven wie aandeelhouder/deelnemer is.

2

Venray nam deel aan de gemeenschappelijke regeling Venlo Greenpark en was aandeelhouder van de Villa Flora BV. Met de vervlechting is beoogd het werklandschap van de gebiedsontwikkeling Greenport Venlo vanuit één gebiedsautoriteit te laten ontwikkelen, met daarbij als uitgangspunt dat de invloed en de sturing daarop vanuit de aandeelhouders wordt vergroot. Dit om meer efficiency in de uitvoering te bereiken, te voorkomen dat er onderlinge concurrentie kan ontstaan daar waar regionale belangen aan de orde zijn, en vanuit het belang dat met betrekking tot acquisitie, marketing en loketfunctie zoveel mogelijk met één gezicht naar buiten wordt getreden. Kortom: het creëren van één helder aanspreekpunt voor potentiële klanten in het Greenportgebied, geen onderlinge concurrentiestrijd, minder belangentegenstellingen en een eenvoudiger besluitvormingsproces. In 2016 is de vervlechting juridisch, financieel en fiscaal uitgewerkt. Dit is een intensief traject geweest waar de raad ook heel nauw bij betrokken is geweest door middel van diverse raadsbrede informatiemomenten. Dit traject heeft in mei 2016 geleid tot een principeakkoord.

Onderdeel van dit principeakkoord was het toekennen van ontwikkelruimte aan Venray voor Venrayse bedrijven omdat Venray als enige deelnemende gemeente geen gronden binnen het werkgebied van de nieuwe entiteit had en Venray sowieso geen ontwikkelruimte voor bedrijven meer had zodra de Blakt zou zijn afgerond. Uw raad heeft in juni 2016 onder een aantal voorwaarde mee heeft ingestemd. -

het opstellen van een gedegen risicoanalyse waaruit de financiële, fiscale en juridische risico’s van deelname voor Venray op een éénduidige manier in beeld worden gebracht: een Due dilligence onderzoek

-

het samen met de betrokken partners opstellen van een voorstel waaruit blijkt op welke manier de geboden ontwikkelruimte in Venray zal worden gerealiseerd.

-

het instellen van een Raadswerkgroep die intensief over de voortgang van de vervlechting wordt geïnformeerd en wordt uitgenodigd input daarvoor te leveren.

Op verzoek van de gemeente raad heeft Venray als enige partij een eigen due dilligence onderzoek uitgevoerd, los van het regionale due dilligence onderzoek. Daartoe is een onafhankelijk bureau ingeschakeld die op alle aspecten een second opinion heeft uitgevoerd. De raadswerkgroep is ingesteld en is regelmatig bij elkaar gekomen. Dat ging verder dan puur het informeren van de werkgroep maar was echt een wisselwerking. Wat opgehaald werd bij de raadswerkgroep werd naar de regionale werkgroepen meegenomen en ingebracht. Uiteindelijk is het definitieve raadsbesluit over de vervlechting genomen op 16 december 2016.

3

Resultaat: BV Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo voor het werklandschap Venray heeft een aandeel van 5,4% En BV Campus Vastgoed (o.a. Innovatoren en Villa Flora) Venray is geen aandeelhouder In het definitieve besluit is een regeling vastgelegd over de wijze waarop wordt omgegaan met de 30 ha. mogelijke ontwikkelruimte op het grondgebied van de gemeente Venray. Voorwaarde waaronder deze ontwikkeling kan worden gerealiseerd is o.a. dat deze een positieve bijdrage leveren aan de grondexploitatie van het Ontwikkelbedrijf. Is aan alle voorwaarden voldaan dan worden de 30 ha integraal ingebracht in de exploitatie van het Ontwikkelbedrijf en ligt de sturing van deze ontwikkelruimte bij het Ontwikkelbedrijf. De resultaten ervan zijn alsdan onderdeel van het totaal en komen uiteindelijk ten gunste cq ten laste van de aandeelhouders. Uiteraard zijn er meer besluiten genomen dan alleen het besluit over de mogelijke ontwikkelruimte van 30 ha in Venray, maar dit onderdeel is onderwerp van de raadsinformatieavond en de genoemde raadsvoorstellen dus de rest is achterwege gelaten. Sinds we aandeelhouder zijn wordt uw raad op de hoogte gehouden van de voortgang van de diverse ontwikkelingen door BV ontwikkelbedrijf middels de kwartaalrapportages van het Ontwikkelbedrijf en via onze eigen rapportages majeure projecten.

Locatiekeuze De locatie van het bedrijventerrein De Spurkt is het gevolg van een uitgebreide analyse die de gemeente Venray in samenspraak met het Ontwikkelbedrijf in 2017 heeft uitgevoerd. In dit proces zijn meerdere locaties beoordeeld waarbij diverse criteria een rol hebben gespeeld. o.a.: -

Landschappelijke inpassing

-

Ruimtelijke uitstraling

-

Ontsluiting

-

Flora en fauna

-

Verwachtte milieueffecten

Van een long list is tot een short list gekomen om uiteindelijk op de locatie aan de Spurkt als meest geschikte uit te komen met daarbij de volgende argumenten: -

Aansluitend aan bestaand bedrijventerrein;

-

Goed verkavelbaar, hoog percentage uitgeefbare grond te realiseren (grote rechthoekige kavels mogelijk);

-

Optimale ontsluiting via bestaande (reeds aangepaste) infrastructuur (Metaalweg en op- afrit A73) en weinig nieuwe openbare infra aan te leggen;

-

Meerwaarde door inpassing in combinatie met voorgenomen herinrichting Loobeekdal (voornamelijk icm. natuurcompensatieverplichting);

4

-

Relatief weinig eigenaren huidige situatie;

-

Relatief weinig woonhuizen en bedrijven te verplaatsen;

-

Geen ondergrondse kabels en leidingen anders dan huisaansluitingen;

-

De aanwezige bovengrondse hoogspanningsleiding lijkt relatief goed inpasbaar te zijn.

In hoofdstuk 3 van de toelichting van het bestemmingsplan De Spurkt, welke als bijlage bij deze samenvatting is gevoegd, staat uitgebreid beschreven hoe tot de locatie aan de Spurkt gekomen is. Op 6 november 2017 heeft het college ingestemd met de locatie aan de Spurkt en heeft het college meteen een voorlopig voorkeursrecht voor drie maanden gevestigd in de zin van de Wet voorkeursrecht gemeenten om speculatie van derden te voorkomen. Uw raad heeft op 30 januari 2018 dit voorkeursrecht bestendigd. Uw besluit is op 3 februari 2018 in werking getreden en geldt voor 3 jaar. Dat wil zeggen dat indien er voor 3 februari 2021 geen vastgesteld bestemmingsplan ligt voor de Spurkt, dit voorkeursrecht vervalt en eigenaren gedurende 3 jaar vrij om te verkopen aan een ander want de Wvg mag 3 jaar niet opnieuw gevestigd worden. De locatie de Spurkt is in totaal cal 42 ha. Dit is meer dan de 30 ha. uitgeefbaar bedrijventerrein omdat het uitgiftepercentage niet 100% kan zijn hoofdzakelijk vanwege de landschappelijke inpassing en vanwege de aan te leggen noodzakelijke infrastructuur. Duidelijk moet zijn dat hoewel nu een gebied van totaal 42 ha. als locatie voor bedrijventerrein De Spurkt wordt ontwikkeld het uiteindelijk niet om meer dan 30 ha. netto uitgeefbaar bedrijventerrein gaat. Economische aspecten De regio Venlo-Venray is het primaire verzorgingsgebied van De Spurkt.

Centraal gelegen ten opzichte van de (inter)nationale vervoersassen A73 en A67 en de Maas. Dit, en de aanwezigheid van barge- en railterminals, maken de regio tot een internationale topcorridor van formaat. In de periode 2000-2019 was er in de regio sprake van 40 bovenregionale vestigers. Hiermee staat de regio landelijk op een 2e plek (net achter West-Brabant). Deze status wordt eens te meer bevestigd door het bericht in Dagblad de Limburger op 10 november jl. over de komst van het bedrijf Hessing Supervers (groenteverwerker), goed voor 1250 banen. In de regio Venlo-Venray wordt gewerkt aan economische ontwikkeling en een complementariteit van vestigingslocaties. Op Greenport Venlo is ruimte voor de heel grote bedrijven van 10 ha. en groter. Aantrekkelijk vestigingsklimaat Zoals beschreven in de ‘Toekomstvisie 2030: Venray loopt voorop’ horen logistiek en maakindustrie bij de regio Venlo-Venray. De sectoren bieden banen op verschillende opleidingsniveaus tot en met WO-niveau. Ook aanverwante bedrijven liften hierop mee. De achtergrond van het streven naar nieuw uitgeefbaar bedrijventerrein in Venray als met de 30 ha. netto uitgeefbare grond op het toekomstig bedrijventerrein De Spurkt is dat er in Venray nauwelijks meer bedrijfsruimte verkrijgbaar is. De ruimte op de bestaande bedrijventerreinen is inmiddels nagenoeg volledig vergeven.

5

Op dit moment zijn er nog overwegend kleine kavels terstond beschikbaar met een totale oppervlakte van ca. 7 ha. Hiervan kent een groot deel kwalitatieve beperkingen. Hierbij gaat het om lage bebouwingspercentages en gefragmenteerde ligging. Het betreft ook veelal woonwerkkavels. Adviesbureau Stec groep heeft onderzocht dat de komende jaren vooral behoefte is aan iets grotere kavels (> 2 ha.). Specifiek voor Venray gaat het om 40 tot 75 ha. In Venray geldt in het algemeen, hoe groter de ruimtebehoefte, hoe kleiner het aantal vestigingsmogelijkheden en voor bedrijven met een grote ruimtebehoefte is er zelfs geen ruimte meer beschikbaar. Met de ontwikkeling van De Spurkt wordt in deze behoefte voorzien. Daarbij is een duidelijk voordeel van deze ontwikkeling dat Venrayse bedrijven bij het doormaken van groei langer in deze gemeente gevestigd kunnen blijven. Dit gebrek aan uitgeefbaar bedrijventerrein uit zich daarnaast ook door het vertrek van in Venray gevestigde bedrijven die binnen Venray geen gelegenheid zien om hun wens tot uitbreiding tot realisatie te brengen. Met het vertrek van deze bedrijven gaat voor Venray flink wat werkgelegenheid verloren. Recente voorbeelden hiervan zijn Vida XL (E-commerce) en Nuvita (Farmaceutische industrie). Op de nominatie om te vertrekken staat voorts het bedrijf Schneider Electric (Groothandel/Logistiek).

Er wordt niet gebouwd voor leegstand Het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo, dat de ontwikkeling en uitgifte van het plan voor haar rekening neemt, stelt in haar uitgiftevoorwaarden strikte eisen aan het bekend en gecontracteerd zijn van de eindgebruiker vóórdat tot verkoop en levering van de grond wordt overgegaan. Er wordt rechtstreeks met de eindgebruiker gesproken. Een combinatie van een ontwikkelaar/belegger samen met een eindgebruiker is enkel toegestaan wanneer op het moment dat de koopovereenkomst wordt gesloten bekend is wie de eindgebruiker is. Hiertoe zal inzage worden gevraagd in een huurovereenkomst van tenminste 5 jaar. Overigens, zo becijferde de Stec groep, de leegstand van bedrijfsruimten in de regio Venlo-Venray is momenteel slechts 3%. Het zogenaamde frictieniveau is 5%. Hiermee wordt bedoeld de ‘gezonde’ leegstand die in principe nodig is om acute groei/verplaatsing van bedrijven te kunnen faciliteren. Streven naar ruim en divers aanbod van werkgelegenheid Het vertrek van deze bedrijven uit Venray doet afbreuk aan het aanbod van werkgelegenheid in Venray. Niet alleen kwantitatief maar zeker ook kwalitatief. Elk bedrijf heeft zo zijn eigen diversiteit aan werknemers qua opleidingsniveau, leeftijd e.d.

Door het vertrek van de eerder genoemde bedrijven vond verschraling plaats onder hoger opgeleid personeel in logistiek management en het call-centerfuncties, middenkader personeel in de aansturing en planning en uitvoerend logistiek- en productiepersoneel. Aantrekkelijk woon- en werkklimaat Door deze ontwikkeling (gebrek aan ontwikkelingsruimte en vertrekkende bedrijvigheid) wordt Venray niet alleen een minder aantrekkelijke plek voor bedrijven om gevestigd te zijn of om zich te vestigen maar ook een minder aantrekkelijke plek voor inwoners en toekomstige inwoners om te wonen en te werken.

6

Zonder arbeidsmigranten werkgelegenheid voor “oorspronkelijke” Venrayse bevolking ook onder druk In Venray zijn, net als in de rest van de regio en de rest van Nederland, bedrijven gevestigd zijn waarin naast de autochtonen ook arbeidsmigranten werkzaam zijn, veelal in de uitvoerende beroepen. Arbeidsmigranten, tegenwoordig internationale werknemers genoemd, maken onderdeel uit van het personeelsbestand van een veelheid aan bedrijven in een veelheid aan sectoren. Dit geldt voor Venray, voor de regio en ook landelijk. Zonder deze internationale werknemers wordt het voor deze bedrijven steeds moeilijker om de benodigde werkzaamheden uitgevoerd te krijgen. Daarmee komt dan het voortbestaan van deze bedrijven in gevaar en dat heeft dan weerslag op de werkgelegenheid voor de door u genoemde Venrayse inwoners c.q. Venrayse werkzoekenden op alle opleidingsniveaus. Ingrijpende opwaardering fietsinfra Spurkt en Smakterheide In het kader van de ontwikkeling van bedrijventerrein De Spurkt wordt voor rekening van het Ontwikkelbedrijf de fietsinfrastructuur langs de bestaande straat Spurkt en op het bestaande bedrijventerrein Smakterheide ingrijpend uitgebreid. Zo komt er langs de bestaande straat Spurkt een breed vrij liggend fietspad.

Tussen dit nieuwe fietspad en de nieuw aan te leggen derde (fiets)ring van Venray wordt langs de Spurkterweg eveneens een nieuw fietspad aangelegd waarvan het Ontwikkelbedrijf een groot deel van de kosten voor haar rekening neemt. Duurzaamheid De ontwikkeling van bedrijventerrein De Spurkt vindt plaats voor rekening en risico van het Ontwikkelbedrijf. Venray is zoals gezegd aandeelhouder van deze BV. De gezamenlijke aandeelhouders hebben voor deze BV een hoge duurzaamheidsambitie vastgelegd. Zo worden de kavels gerealiseerd zonder aardgasaansluiting. Deze kan alleen worden aangelegd indien een aardgasaansluiting om productietechnische redenen noodzakelijk is voor het daar te vestigen bedrijf. Tevens worden de daken van de bedrijfsgebouwen, constructie-technisch in verband met het gewicht, allen geschikt gemaakt voor het plaatsen van zonnepanelen. Landschappelijke inpassing Met de ontworpen landschappelijke inpassing kan voor het toekomstige bedrijventerrein De Spurkt een vrij zachte overgang worden gecreëerd tussen het bedrijventerrein en het recent ingerichtte dal van de Loobeek. De natuurcompensatie, noodzakelijk voor de realisatie van De Spurkt draagt hieraan bij. Tevens zijn bij het ontwerp van het bedrijventerrein de bestaande structuren behouden en worden deze vanuit landschappelijk maar ook ecologisch oogpunt versterkt.

In het beeldkwaliteitsplan voor De Spurkt zijn de uitgangspunten vastgelegd. Verkaveling De verkaveling biedt plaats aan meerdere kavelgroottes voor Venrayse bedrijven. Er is dus in het plan rekening gehouden met de behoefte voor Venrayse bedrijven. Daarom worden er 4 kavels van 1 tot ca. 2 ha, 2 kavels van 4 tot 5 ha en 2 kavels van ca. 7,5 ha gerealiseerd. Hiermee wordt ruimte geschapen voor het gehele scala aan bedrijven zoals wij die nu ook al kennen in Venray. Daarnaast wordt met de verkaveling de structuur van sloten en houtwallen die in het gebied aanwezig is gespaard en zijn de kavels efficiënt ontsloten met zo min mogelijk asfalt.

7

Omgevingsdialoog Gedurende het hele proces is op verschillende manieren met bewoners, eigenaren en ondernemers gesproken. Daarvoor zijn keukentafelgesprekken gevoerd is een inloopavond georganiseerd en is ook de Ondernemersvereniging Smakterheide bezocht. Als gevolg van de beperkingen in deze COVID periode zijn fysieke bijeenkomsten helaas niet mogelijk. Om belangstellenden toch nog gelegenheid te bieden tot het stellen van vragen vindt/vond er op 16 november 2020 een digitaal vragenuur plaats. Positieve ontwikkeling Met de ontwikkeling van bedrijventerrein De Spurkt door het Ontwikkelbedrijf en de daarmee gepaard gaande investeringen in natuurontwikkeling en infrastructuur poogt de gemeente Venray alle in deze Raadsinformatiebrief genoemde aspecten positief te beïnvloeden. Door de positieve bijdrage aan al deze aspecten is de ontwikkeling van bedrijventerrein De Spurkt in de ogen van ons college een positieve ontwikkeling die bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van Venray op economisch, sociaal en infrastructureel vlak en daarnaast ook op het gebied van natuurontwikkeling. Samenhang met herinrichting Loobeekdal Het plangebied van bedrijventerrein grenst aan het Loobeekdal en ligt er zelfs voor een deel ook in.

Hier wordt aan een ander plan gewerkt, namelijk de herinrichting van het beekdal.Het waterschap heeft in samenwerking met de gemeente, provincie, agrariërs en Staatsbosbeheer een plan ontwikkeld voor een klimaatbestendig beekdal dat ze hier gaan inrichten. Hiertoe heeft ook dit project een plangrens waar de juiste maatregelen worden uitgevoerd. Er vindt geen overlap plaats. Tussen de plangrenzen van het Loobeekdal en de plangrenzen van de Spurkt. Dat betekent dus dat het goed functioneren van het beekdal zoals het is bedoeld in het inrichtingsplan de aanleg van het bedrijventerrein niet in de weg zit. Bestaande groenstructuren versterken Het gebied is nu een overwegend open gebied. Vanaf de weg Spurkt kun je op de meeste plekken redelijk vrij richting het Loobeekdal kijken. Er zijn in het gebied een aantal bestaande groene structuren zoals zandwegen met laanbeplanting, waterlopen en het vrije maaiveld onder de hoogspanningsleiding – de paarse lijn. Hier mogen vanuit regelgeving geen hoge gebouwen of hoge bomen onder staan. Dit zijn de uitgangspunten van de vormgeving van het bedrijventerrein. Deze structuren worden behouden en versterkt. Hier komen geen bedrijfsgebouwen en geen verhardingen. Deze elementen bestaan uit beplantingen met al dan niet bestaande zandpaden om te wandelen.

Deze groenstructuren zijn belangrijk voor zowel een zo rustig mogelijke vormgeving in het landschap en infiltratievoorzieningen voor regenwater, als het bieden van een goed werkklimaat buiten als versterking van de biodiversiteit. Daarnaast heeft het groen ook een dempend effect op stijgende temperaturen op hete zomerdagen. Overgang naar het Loobeekdal Er komt een zachte overgang tussen het dal van de Loobeek en het bedrijventerrein. Uitgangspunt hierbij is dat als je vanaf het beekdal richting het zuiden kijkt je niet geconfronteerd wordt met een harde muur van bedrijfsgebouwen. De gebouwen zullen niet geheel aan het oog onttrokken kunnen worden, maar het wordt wel een zachte overgang. Het wordt dan alsof je naar een beekdalbos kijkt

8

met daarachter ergens gebouwen van Venray, zoals ze er nu ook liggen, maar momenteel dan als een hardere muur van Smakterheide. Biodiversiteit en beschermde soorten In het plangebied komen een aantal beschermde soorten voor, zoals dassen, steenuilen, huismussen, boerenzwaluwen en vleermuizen. Van deze soorten gaat leefgebied verloren door de realisatie van het bedrijventerrein. Om dit mogelijk te maken zijn compensatiemaatregelen nodig met toestemming van de provincie. Deze toestemming is inmiddels verkregen in de vorm van een ontheffing. Voor de compenserende maatregelen wordt een apart deel aan de rand van het plangebied ingericht als leefgebied voor deze soorten.