CDA - Algemene Beschouwingen - Programmabegroting 2022

ALGEMENE BESCHOUWINGEN

Begroting 2022

Pas op de plaats

1

VOORWOORD “Als je troebel water met rust laat, wordt het vanzelf weer helder” Lao Tse, Chinees filosoof, ongeveer 600 v.C.

Geachte inwoners, leden van de Raad en leden van het College. Voor ons ligt de begroting 2022. Normaal gesproken het laatste jaar van de coalitie, het zogenaamde oogstjaar en op naar de komende verkiezingen. In het jaar 2021 hebben de coalitiepartners en de oppositiepartijen het vertrouwen opgezegd in een van onze wethouders. Het gevolg daarvan is dat daardoor het vertrouwen ontbrak in deze coalitie en ook onze andere wethouder per direct is opgestapt. Daarmee is er een einde gekomen aan de coalitie. De 7 partijen hebben elkaar gevonden en op basis van het “oude” coalitieakkoord is er een samenwerkingsakkoord opgesteld en ondertekend door de 7 partijen. Over de coalitiebreuk e.d. is al voldoende gezegd en geschreven, daar hoeft niet op teruggekeken te worden. Wel wil het CDA aangeven dat we de afgelopen zomerperiode gebruikt hebben voor zelfreflectie en onze blik gericht hebben op de toekomst. We zitten er tenslotte in het belang van onze burgers, bedrijven en instellingen. Ondanks al hetgeen gezegd en geschreven is, blijft het CDA een harmoniepartij, werkend vanuit het midden en zal daarom op basis van inhoud en argumenten voorstellen van het college toetsen. Voorstellen die passen binnen het verkiezingsprogramma van het CDA en die goed zijn voor Venray en haar inwoners kunnen dan ook altijd op onze steun rekenen.

Het CDA is geen partij van de polarisatie en ook geen partij van de rancune. We zullen ten alle tijden de verbinding blijven zoeken en altijd op basis van de inhoud de discussie voeren. En nogmaals wat goed is voor Venray en haar inwoners kan rekenen op onze steun. We zien steeds vaker dat bepaalde groepen in Venray worden geframed, zonder dat er goed onderzoek naar is gedaan. Er worden veelal aannames gedaan die kant noch wal raken, dat vinden wij jammer. Hierdoor creëert ook de politiek in Venray polarisatie en komen de verschillende groepen in Venray steeds verder uit elkaar te staan. We roepen de politiek in Venray op in bepaalde dossiers om meer samen te werken waardoor we meer kunnen bereiken.

De CDA-fractie wenst onze Raad een constructief debat toe. 13 oktober 2021, Toon Loonen, fractievoorzitter CDA Venray.

2

ALGEMEEN Als CDA hebben we kennis kunnen nemen van de begroting 2022. Het CDA vindt het jammer dat het college een erg beleidsarme begroting aanbiedt en dat deze niet structureel sluitend is. Weliswaar is er een beperkt overschot in 2022 (€ 72.000) maar dit wordt bereikt door het inzetten van incidentele middelen. Wellicht dat er tijdens deze behandeling al meer duidelijkheid is over de september-circulaire en de hoogstwaarschijnlijk positieve gevolgen voor Venray. Het CDA Venray heeft de indruk dat veel lastige keuzes doorgeschoven worden. Deze indruk wordt versterkt door de woorden door de wethouder van financiën, die in een artikel in de Hallo Venray aan gaf: `Daarnaast graven we ons eigen graf als we bezuinigen aankondigen voor volgend jaar terwijl in maart de verkiezingen gepland zijn`. Daarlangs zien we dat de besluitvorming over huisvesting arbeidsmigranten en grote zonneparkenlos van haalbaarheid of nuttigheid- doorgeschoven worden tot na de verkiezingen. Betekent dit dat het huidige college geen moeilijke en duurzame beslissingen durft te nemen? Dat zou toch een zeer slechte zaak zijn. Het CDA vindt dat iets te gemakkelijk. Ook in deze tijd moet je keuzes maken, of op zijn minst voorstellen of scenario’s schetsen. Nu wordt het allemaal heel gemakkelijk vooruitgeschoven.

Het CDA vindt dat de begroting financieel goed op orde moet zijn en dat Venray financieel gezond moet blijven voor nu en de toekomst. Kan het college hier een reactie op geven? LEVEN IN VENRAY Sociaal Beleid Nagenoeg 70 miljoen hebben we jaarlijks nodig voor participatie, WMO en jeugdzorg. Het sociaal domein vraagt om veel jaarlijkse financiële middelen waarbij het steeds de vraag voor het CDA Venray is: “Zorgen waar het moet en ontzorgen waar het kan”. Graag gaat het CDA Venray, ook met andere partijen, op zoek naar de balans naar datgene wat moet en datgene wat kan. Onderwijs en zorg Er wordt door het college gesteld dat er door corona de kansenongelijkheid is toegenomen en er veel extra inzet noodzakelijk is op onderwijsgebied en zorg. Het CDA Venray vraagt zich af waar het college dat op baseert en waar we dat dan terug kunnen zien in de begroting. Graag een reactie van het college. Verenigingen en aanverwante organisaties. Corona heeft de wereld het afgelopen 1,5 jaar veranderd. De natuurlijke loop naar verenigingen zoals sport, muziek of anders werd ernstig verstoord. En als iets weg is, dan krijg je dat niet zomaar terug. Het CDA Venray vraagt aan het college hoe men denkt de gevolgen van Corona op te vangen. Voorkomen moet worden dat sociale verbanden verloren gaan. 3

Graag een reactie van het college. Vrijwilligers Een onmisbare groep in de samenleving zijn de vrijwilligers. Als corona een ding duidelijk heeft gemaakt is dat veel verenigingen, maatschappelijke instellingen en anderen welke mede afhankelijk zijn van de inzet van vrijwilligers moeite hebben om weer op te kunnen starten. Hoe kunnen zij vrijwilligers blijven binden en boeien. Graag een reactie van het college. Kunst en cultuur/museum De laatste tijd was er gedoe omtrent het museum en de daar gehuisveste verenigingen. Naar ons bekend is zijn er gesprekken geweest -waarbij het college betrokken was- om tot een oplossing te komen. Daarna is het stil geworden!? Kan het college de stand van zaken aangeven? Schoon door de Poort In verschillende dorpen wordt nog hard gewerkt aan een nieuw gemeenschapshuis in het kader van Schoon door de Poort. De verwachting is dat hier ook extra financiële vragen uit voortvloeien. Het CDA Venray is voorstander van maatwerk en vind het belangrijk dat ieder dorp en wijk de beschikking heeft tot een passende accommodatie. Graag een reactie van het college en de andere partijen.

Venray gezond! Als de crisis ons iets geleerd heeft dan is het toch wel dat een gezonde levensstijl het verschil kan maken. Het is dan ook positief te lezen dat de Regiodeal een impuls gaat geven aan de gezamenlijke investeringsagenda, met daarin de ambitie Noord-Limburg tot de gezondste regio te maken. Het is tevens goed dat “Venray Beweegt” verder wordt uitgevoerd. Ondersteunen van alle vormen van sport en bewegen in Venray verdient continu aandacht. Alleen zo kunnen we inwoners gezond houden. Gelukkig heeft het college daar al stappen gezet. WONEN IN VENRAY Woningbouw: Er is vorig jaar een onderzoek uitgevoerd naar de kavelbehoefte in de verschillende dorpen. Nu komt er weer een woningbouwbehoefte onderzoek. Waarom blijven we maar aan het onderzoeken!? Het is tijd dat de betonmolen gaat draaien, het heeft lang genoeg geduurd. In Venray en de dorpen is een tekort aan diverse soorten woningen, zoals starterswoningen, seniorenwoningen, huurwoningen etc. Dus: Bouwen, bouwen en bouwen. Het CDA stelt voor om taakstellingen op te nemen in de begroting. We zouden ons als taakstelling 250 woningen per jaar kunnen opleggen. De gemeente zorgt ervoor dat vergunningen en locaties beschikbaar zijn. Te gemakkelijk wordt verwezen naar allerlei beperkingen (stikstof, PFAS, etc.), lastige procedures, of als het economisch wat minder gaat de stagnerende markt. Echter, in 4

werkelijkheid lukt het de gemeente vaak niet om de procedures tijdig af te ronden. Als we ons duidelijke taakstellingen opleggen weet de organisatie waar ze aan moeten werken. Graag een reactie van het college en andere fracties op deze suggestie. Het college moet nu locaties gaan aanwijzen waar woningbouw (ook in de toekomst) mogelijk is en mogelijk via een GREX. Nu stappen zetten, dat we ook in de toekomst kunnen blijven bouwen. Huisvesting internationale werknemers: In de afgelopen coalitieperiode zijn er gelukkig 2 initiatieven van de grond gekomen welke overduidelijk laten zien dat de vrees die er bestond (overlast) niet aan de orde is. De initiatieven aan de Henri Dunantstraat en de Kafra-toren op het Keizersveld zijn goede voorbeelden van hoe het moet. Waarom kiest het college ervoor om hier juist niet mee door te gaan. Het mes snijdt tenslotte aan 2 kanten. Arbeidsmigranten bezetten geen woningen, of minder, in de wijken en of dorpen en het vraagstuk arbeidsmigranten is beter te monitoren. De coalitie heeft besloten geen initiatieven meer op te pakken. Kunnen we een overzicht krijgen van welke initiatieven zijn blijven liggen? Graag een reactie van het college. Afronding gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum: Het project gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum is nagenoeg afgerond en heeft het afgelopen jaar met de watersnoodcrisis direct zijn waarde bewezen. Geweldig toch.

Wat ons betreft zorgen we ervoor dat dit gebied nog beter op de kaart wordt gezet. Initiatieven op het gebied van toerisme en reactie of versterking daarvan moeten wat ons mogelijk zijn of mogelijk gemaakt worden. Daarnaast zit zoals we weten in de bufferzones 540 ha voor natuurbeheer. Is het al duidelijk hoe dit ingevuld gaat worden en wie hier verantwoordelijk voor wordt? Graag een reactie van het college Vorige raadsvergadering is er unaniem een motie aangenomen om het landbouwverkeer uit de kern van Wanssum te weren. We gaan er van uit dat dit tot resultaat leidt en wachten een reactie van het college af. Daarlangs zouden we de stand van zaken willen weten met betrekking tot de afwikkeling van het verkeer komende van Blitterswijck naar de rondweg, zodat ook daarmee de sluiproute door de kern van Wanssum wordt ontmoedigd. Graag een reactie van het college WERKEN & BESTUREN IN VENRAY Duurzaamheid, circulaire economie en energietransitie. De visie circulaire economie is vastgesteld. Schrikbarend is hoe weinig afvalstoffen wereldwijd worden hergebruikt. In Nederland doen we het ook nog lang niet voldoende. Hier moeten we stappen in gaan zetten. We wachten op de uitwerking hiervan, wat naar onze beleving veel te lang op zich laat wachten. Kan het college aangeven wanneer de uitwerking komt? 5

Kringlooplandbouw is een voorbeeld van circulaire economie, we zien dat het overgrote deel van met name varkensvoer afkomstig is uit de levensmiddelenindustrie. Mooi is om te zien dat vloeibare stikstof uit de luchtwassers weer wordt gebruikt om planten te voorzien van voedingsstoffen. Het CDA Venray wil meewerken deze sector verder te verduurzamen. Door bijvoorbeeld toepassing van innovatieve technieken. Energietransitie. De energietransitie is een uitdagende klus. Afgelopen jaar is er een onderzoek uitgevoerd, en daaruit blijkt dat er geen plaats en draagvlak is voor (grote) windmolens in Venray. Deze optie is dus voor het CDA Venray nu uitgesloten. Aan zonneparken wil het CDA Venray meewerken, met inachtneming van de huidige toegepaste zonneladder (zonnewaaier in KODE) en als voorwaarde dat het college c.q. de verantwoordelijk portefeuillehouder inzichtelijk heeft gemaakt hoe ver we zijn met de energietransitie. Wanneer kunnen we dit overzicht en inzicht verwachten? CDA Venray is altijd voorstander geweest van het plaatsen van zonnepanelen op daken, denk aan de motie welke wij in het begin van deze raadsperiode hebben ingediend. Vanuit die gedachte wil het CDA Venray op verantwoorde manier aan de energietransitie werken. Daarnaast is er de ontwikkeling van het Wells meer. Het CDA sluit op voorhand participatie niet uit als dit gunstig is voor Venray en haar inwoners.

De KODE (kader opwekking duurzame energie) zou dit najaar geëvalueerd worden. Tot op heden hebben we daar nog niets van vernomen. Wanneer kunnen we de evaluatie verwachten? Energiebesparing We kunnen energie duurzaam (wat is duurzaam?) gaan opwekken, maar we moeten ook kijken naar het verbruik van energie. Op dit moment met de explosief stijgende prijzen een “hot item”. Energiebesparing is nog steeds de beste methode om de energiedoelstellingen te bereiken. Immers, wat je niet gebruikt hoeft ook niet opgewekt te worden. We moeten samen met de burgers en bedrijven om tafel om hier stappen te gaan zetten. Eerst het laaghangend fruit oogsten. Pas zijn er enkele visies vastgesteld (visie Warmte en subsidie reductie energie verbruik). Allemaal mooi, maar echt grote stappen worden er niet gezet. Mogelijk kunnen bedrijven en huishoudens door de momentele hoge stroom- en gasprijs gesteund worden om hier stappen te zetten. We zien dat met name bij huurwoningen de bewoners niet of moeilijk in staat zijn om energiebesparende maatregelen te nemen. Graag zouden we willen weten of er mogelijkheden zijn om ook voor deze doelgroep iets te betekenen. We denken dan aan duurzaamheidsleningen of andere maatregelen waarbij deze groep ook energiebesparende maatregelen kan nemen. Afkoppelen regenwater.

Er wordt van alles gedaan om meer regenwater te infiltreren in de gronden die we in onze gemeente hebben. We zien dat we er nog lang niet zijn en dat we hier grotere stappen moeten zetten. We vragen het college meer werk te maken van het afkoppelen van regenwater waardoor het 6

rioleringsstelsel in gemeente Venray minder wordt belast, waardoor er minder overlast is bij extreme regenbuien. We willen een grotere differentiatie van mensen die het regenwater wel of niet hebben afgekoppeld. Deelt het college deze mening? Wat vinden andere fracties? Woonlasten. De woonlasten in gemeente Venray liggen rond het landelijke gemiddelde. We zijn blij dat in de begroting wordt voorgesteld om de OZB niet meer te verhogen als de inflatiecorrectie, waar we als CDA ook altijd voor hebben gestaan. We zien een grote stijging van de kosten in de afvalinzameling en dit is een doelbelasting. 2021 is een jaar met een grote tekorten op de grondstoffenmarkt. CDA Venray vraagt zich af of dit geen positieve invloed kan hebben op de prijsontwikkeling van de afvalinzameling, omdat mogelijk meer afvalstoffen gebruikt kunnen worden als grondstoffen. Is het college hier al mee aan de slag geweest om te kijken of hier voordelen zijn te halen? Graag een reactie van het college. Inning toeristenbelasting. Op 2 juli 2019 is er een motie van het CDA met ruime meerderheid aangenomen waarbij het college opgeroepen werd om alle locaties in beeld te brengen en met beheerders en verhuurders duidelijke afspraken te maken om een adequaat dag en nachtregister bij te houden en de controles te intensiveren. Helaas moeten wij constateren dat deze motie nog niet naar behoren is uitgevoerd.

Ook loopt de gemeente geld mis door een ondeugdelijk administratiesysteem waardoor de controleerbaarheid ook in gebreke blijft. Hetgeen een doorn in het oog is voor die huisvesters die dit wel correct doen. Het CDA heeft er begrip voor dat Covid-19 een en ander vertraagd heeft maar we hebben vernomen dat gerenommeerde huisvesters het ook niet al te nauw nemen met de afdrachten van de toeristenbelasting. Ook hebben wij al gepleit voor het digitaliseren van deze registratie zoals bij andere gemeentes reeds is gebeurd. Kan het college uitleggen waarom hier nog geen actie is op ondernomen? Zonnepanelen op gemeentehuis. Vrij recent zijn er zonnepanelen geplaatst op het gemeentehuis, jammer dat blijkt uit de begroting dat niet alles kan terug worden geleverd op het net. Volgens de begroting is de capaciteit van het netwerk van Enexis niet voldoende. Dit verbaast ons, omdat de wethouder destijds ons mededeelde dat reservering op het net niet nodig zou zijn, omdat de stroom achter de meter zou blijven, lees de opgewekte stroom zou direct gebruikt worden door het gemeentehuis. Hoe kan dit? Want iedereen weet toch dat er energie terug moet op het net! Zijn wij als gemeenteraad verkeerd geïnformeerd? Graag een reactie van het college. Onteigening agrarische ondernemers.

Landelijk speelt er een discussie inzake de mogelijke onteigening van agrarische ondernemers, zowel intensieve veehouderij, als de grondgebonden veehouderij. Het CDA Venray is hierop tegen en wel om diverse redenen. Allereerst gaat het hier over onze voedselketen, daarnaast kun je van natuur niet eten en zal deze wel onderhouden moeten worden. 7

Bovendien blijft het verbazen dat de meest innovatieve en schoonste landbouw ter wereld verplaatst moet gaan worden naar andere landen, immers, de vraag blijft. Uit onderzoek van het PBL (Plan Bureau van de Leefomgeving) blijkt dat verplaatsen van veehouderij naar het buitenland per saldo negatief is voor het milieu en natuur; de “milieuwinst” in Nederland is kleiner dan het “verlies” van natuur en milieu in het buitenland. (Oost-Europa, Brazilië etc) Onteigenen is negatief, voelt zeer oneerlijk, (je moet weg, terwijl je aan alle regels voldoet) en werkt demotiverend. Als je iets wilt bereiken kom dan met goede stoppers-, stimulerings- of saneringsregelingen en lever ook hier maatwerk. Besef daarnaast dat de onteigeningsprocedure onder de omgevingswet de verantwoordelijkheid wordt van de gemeenteraad. Hoe staan de andere politieke partijen hierin? Hoe kijkt het college hier tegenaan? Ruimte voor ruimte regeling. De ruimte voor ruimte regeling heeft nog weinig kavels uit gegeven. Dit komt doordat er een andere, betere landelijke regeling was voor de sanering van varkenshouderijen. Een combinatie van de regeling was niet mogelijk. Het is jammer dat er veel kavels op het schap blijven liggen nu de woningvraag momenteel zo hoog is. Ook hier kan het mes aan twee kanten snijden.

CDA Venray heeft de vorige begrotingbehandeling een motie ingediend om deze regeling te verruimen, dit zou in het voorjaar van 2021 gebeurd moeten zijn. Dat is niet gebeurd. Hoe kan het dat deze uitwerking nog niet heeft plaats gevonden. Waarom ligt er nog geen voorstel? Wanneer verwacht de wethouder deze regeling te hebben herzien en met een voorstel in de gemeenteraad te komen? Graag een reactie van het college. Meten luchtkwaliteit. We hebben de laatste jaren in bepaalde delen van gemeente Venray de luchtkwaliteit gemeten, via het project “Boeren en Buren”. De uitkomsten van dit onderzoek zien we met veel belangstelling tegemoet. De luchtkwaliteit in centrum Venray is voor ons ook belangrijk. We zien een behoorlijke intensiteit van verkeer over de wegen en snelwegen. In Venray wonen relatief veel mensen. Gaat het college de luchtkwaliteit in centrum Venray, langs de rondwegen en snelweg in kaart brengen? Graag een reactie van het college Kernwinkelgebied. Het centrum van Venray moet aantrekkelijk zijn, daarom hebben we als CDA Venray, gezien de mondiale ontwikkelingen, er mede voor gekozen om met name het kernwinkelcentrum aantrekkelijk te houden. We zien het laatste decennium een toename van horeca in het centrum, hoe deze ontwikkeling zich gaat doorzetten, mede door Corona is voor ons ook niet duidelijk.

We vragen het college om met de horecaondernemers in overleg te gaan om te kijken of het mogelijk is meer ruimte te bieden om terrasjes te verruimen. Indien daar uiteraard behoefte aan is. Ook maatwerk richting de andere ondernemers in het centrum moet mogelijk zijn. 8

De Brier, N270 (Via Venray). We zijn op dit moment aan de slag met de Brier. Het is goed dat er aan de noordzijde van de Brier woningen worden gepland. Dit kan antwoord geven op een aantal vraagstukken. De binnenkomst op de Brier moet beter, een afslag van de Deurneseweg, vanuit beide richtingen daar zijn we voor. CDA Venray is ook van mening dat we moeten gaan kijken hoe we de binnenkomst in Venray bij De Brier fraaier kunnen maken. Dit alles hangt natuurlijk ook samen met de ontwikkeling van een ziekenhuisvoorziening bij Wieënhof. Na ruim 4 jaar praten en discussiëren wordt het toch echt een keer tijd dat de N270 met de op en afritten goed aangepakt wordt. We weten dat het viaduct over de Leunseweg intact blijft. Het is juist nu mogelijk om hier de zogenaamde “Poort van Venray” te maken en het viaduct, maar ook de open afritten zou te maken dat het een lust voor het oog wordt. Het CDA Venray heeft al een Venrayse kunstenaar enthousiast weten te maken die hier hele leuke ideeën voor heeft. Staat het college en de andere leden van de gemeenteraad hiervoor open? Maatwerk leveren. Verschillende casussen in het buitengebied passen niet in het bestaand beleid. Hierbij hebben we zowel over landbouwbedrijven als over andere bedrijfsactiviteiten. Vaak zijn deze casussen zo uniek dat hier ook geen beleid voor te maken is.

Daarbij lopen we vaak achter de markt aan, de ondernemers kunnen veel sneller schakelen als de gemeente. CDA Venray wil goede plannen steunen en niet kijken of alles afgevinkt kan worden. Maatwerk is van essentieel belang. CDA Venray zou graag zien dat goede initiatieven die om welke reden dan ook niet in het huidige beleid passen, dat wij daar als gemeenteraad over beslissen. Concreet, dat er bepaalde dossiers aan de gemeenteraad worden voorgelegd om er een oordeel over te geven. Kunnen we bij de andere partijen hier op draagvlak rekenen?

We wensen het college veel succes toe met de uitvoering van deze begroting. De fractie van het CDA-Venray, oktober 2021. Toon Loonen, fractievoorzitter. Jac Derikx

Martijn Direks

Petra van Duijnhoven

Selcuk Ipek

Bram Jeurissen

Leo Philipsen

Guus Reintjes

Erik Vullings

9