Document · PDF

05 Omgevingseffectrapport

Commissie Wonen 12 oktober 2021, gemeente VenrayBij agendapunt: Vaststellen van Omgevingsvisie en Omgevingseffectrapport.30.864 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Niet gevonden in dit document.

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray

projectnummer 0462582.100 definitief revisie 01 14 september 2021

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray

projectnummer 0462582.100 definitief revisie 01 14 september 2021

Auteurs W.J. Daggenvoorde S.M. van Dijken

Opdrachtgever Gemeente Venray Raadhuisstraat 1 5801 MB VENRAY

Gecontroleerd:

datum 14 september 2021

beschrijving definitief

vrijgave T. Artz

Inhoudsopgave

Blz.

Samenvatting

Aanleiding en doel Aanpak van het OER Resultaten Aanbevelingen Monitoring en evaluatie

1 1 5 12 13

Inleiding

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding M.e.r.-plicht Doel en opzet van het OER Leeswijzer

14 15 15 16

Omgevingsvisie Venray

2.1 2.2 2.3 2.4

Ambities en opgaven voor de omgevingsvisie Participatieproces Toelichting deelgebieden Keuzes aan de hand van botsproeven

17 19 19 21

Aanpak van het OER

3.1 3.2 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.4

Proces van de omgevingseffectrapportage Beoordeling van de referentiesituatie Beoordeling van botsproeven en keuzes Het beoordelingskader Beoordeling op basis van ambities Dashboard en beoordelingsmethode Beoordeling van de omgevingsvisie als geheel

23 24 25 25 26 27 28

De referentiesituatie

4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.2.5 4.3

Agrarische gebieden Kenmerken van het gebied Huidig beleid, trends en ontwikkelingen Beoordeling huidige situatie en referentiesituatie van agrarische gebieden Impact op overige gebieden Belangrijkste opgaven Natuurgebieden Kenmerken van het gebied Huidige beleid, trends en ontwikkelingen Beoordeling huidige situatie en referentiesituatie van natuurgebieden Impact op overige gebieden Belangrijkste opgaven Centrumgebied Venray

29 29 30 31 34 34 35 35 36 37 39 39 39

4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.3.4 4.3.5 4.4 4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.4.4 4.4.5 4.5 4.5.1 4.5.2 4.5.3 4.5.4 4.5.5 4.6

Kenmerken van het gebied Huidig beleid, trends en ontwikkelingen Beoordeling huidige situatie en referentiesituatie Impact op overige gebieden Belangrijkste opgaven Woongebieden Kenmerken van het gebied Huidig beleid, trends en ontwikkelingen Beoordeling huidige situatie en referentiesituatie Impact op overige gebieden Belangrijkste opgaven Werkgebieden Kenmerken van het gebied Huidig beleid, trends en ontwikkelingen Beoordeling huidige situatie en referentiesituatie Impact op overige gebieden Belangrijkste opgaven Overzicht beoordeling

39 40 40 43 43 44 44 45 45 48 48 48 48 49 50 52 52 52

Botsproeven agrarische gebieden

5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.3 5.3.1 5.3.2 5.3.3 5.3.4 5.4 5.4.1 5.4.2 5.4.3 5.5 5.5.1 5.5.2 5.5.3

Milieunormen agrarische sector Strengere regels voor agrarische bedrijven Gebiedsgerichte aanpak Bevindingen Ongewenste verweving van wonen/recreatie en agrarische bedrijven Ruimte geven aan agrariërs Ruimte bieden voor een goed woon- en leefklimaat Bevindingen Aanpak leegstand agrarische bedrijven Kleinschalige bedrijfsactiviteiten in VAB’s Slopen van VAB’s (Kleinschalige) woonfuncties in VAB’s Bevindingen Klimaatadaptieve maatregelen Grootschalige klimaatadaptieve maatregelen Kleinschalige klimaatadaptieve maatregelen Bevindingen Energietransitie in agrarische gebieden Eén groot energielandschap Een evenwichtige verspreide aanpak energietransitie Bevindingen

56 56 57 58 59 59 61 61 62 62 63 63 64 64 65 65 66 66 67 67 68

Botsproeven natuurgebieden

6.1 6.1.1 6.1.2

Kwaliteit of kwantiteit van natuur Versterken van de natuurkwaliteit van bestaande natuurgebieden Inzetten op de ontwikkeling van nieuwe natuur en robuuste verbindingen

70 70 71

6.1.3 6.2 6.2.1 6.2.2 6.2.3

Bevindingen Verdroging natuurgebieden Verdroging van natuur tegengaan door maatregelen in agrarisch gebied Verdroging aanpakken door andere vormen van natuurbeheer Bevindingen

71 72 72 73 73

Botsproeven centrum Venray

7.1 7.1.1 7.1.2 7.1.3 7.2 7.2.1 7.2.2 7.2.3

Ontwikkelingsmogelijkheden in het centrum Meer woningen in het centrum Meer horeca en evenementen in het centrum Bevindingen Inrichting openbare ruimte Inzet op positieve gezondheid Inzet op regionale functie Bevindingen

74 74 75 76 76 77 77 79

Botsproeven woongebieden

8.1 8.1.1 8.1.2 8.1.3 8.2 8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.3 8.3.1 8.3.2 8.3.3

Rol van de gemeente bij woningbouw Initiatief voor woningbouw ligt bij de markt De gemeente heeft een sturende rol in de bouw van woningen Bevindingen Verduurzaming woningvoorraad Inzet op verduurzamen individuele woningen Grootschalige aanpak door verduurzamen van woonwijk(en) Bevindingen Vergroenen van de woonomgeving Realiseren van goede verbindingen tussen woon- en buitengebied Inzetten op meer toegankelijk groen in alle woonwijken Bevindingen

80 80 81 81 81 82 82 83 83 83 84 85

Botsproeven werkgebieden

9.1 9.1.1 9.1.2 9.1.3 9.1.4 9.2 9.2.1 9.2.2 9.2.3

Aanpak bestaande bedrijventerreinen Verantwoordelijkheid ligt bij bedrijven en ondernemers Sturende rol van de gemeente Actieve aanpak door gemeente Bevindingen Ruimte voor logistiek Beperking ruimte voor logistieke hallen tot drie bedrijventerreinen In de gehele gemeente is ruimte voor logistieke hallen Bevindingen

86 86 87 87 88 88 89 89 90

De keuzes van de omgevingsvisie

10.1 10.2 10.2.1

De gemaakte keuzes met betrekking tot de botsproeven Alle keuzes in de omgevingsvisie Groen wonen voor iedereen

91 92 92

10.2.2 10.2.3 10.2.4

Venray bloeit, bruist en boeit Een gezond Venray heeft de toekomst Natuurlijk Venray!

93 94 95

Beoordeling van de omgevingsvisie als geheel

11.1 11.1.1 11.1.2 11.2 11.2.1 11.2.2 11.3 11.3.1 11.3.2 11.4 11.4.1 11.4.2 11.5 11.5.1 11.5.2 11.6 11.7

Agrarische gebieden Beoordeling per ambitie Bevindingen en aanbevelingen voor het agrarisch gebied Natuurgebieden Beoordeling per ambitie Bevindingen en aanbevelingen voor de natuurgebieden Centrum Venray Beoordeling per ambitie Bevindingen en aanbevelingen voor het centrum van Venray Woongebieden Beoordeling per ambitie Bevindingen en aanbevelingen voor de woongebieden Werkgebieden Beoordeling per ambitie Bevindingen en aanbevelingen voor de werkgebieden Beoordeling van het doelbereik Wisselwerking tussen OER en omgevingsvisie

96 96 98 98 98 100 100 100 102 102 102 104 104 104 106 106 107

Conclusie en vervolg

109

12.1 12.2 12.3 12.4

Overzicht van de beoordeling Aandachtspunten en aanbevelingen Leemten in kennis Monitoring en evaluatie

109 110 111 111

Bijlage 1: Natura 2000 Bijlage 2: keuzebladen Bijlage 3: leefomgevingsfoto

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Samenvatting Aanleiding en doel De gemeente Venray is bezig met het opstellen van een omgevingsvisie. De omgevingsvisie schetst op hoofdlijnen het beleid ten aanzien van de fysieke leefomgeving en bepaalt dus de koers van de gemeente. Omdat de omgevingsvisie kaderstellend is voor toekomstige ontwikkelingen in de gemeente Venray moet de milieueffectrapportage (m.e.r.) worden doorlopen. Als onderdeel van deze procedure is dit Omgevingseffectrapport (OER) opgesteld. Het OER heeft als doel om het omgevingsbelang mee te wegen bij de besluitvorming rondom de omgevingsvisie. Dit is tweeledig. Ten eerste zijn de verschillende botsproeven beoordeeld op de impact op de leefomgeving. Deze effectbeoordelingen zijn gebruikt bij het maken van keuzes voor de omgevingsvisie. Zo heeft het omgevingsbelang een nadrukkelijke rol gespeeld in de besluitvorming. Het tweede onderdeel van het OER is de beoordeling van keuzes die uiteindelijk gemaakt zijn, zodat een integrale en consistente omgevingsvisie ontstaat. De vier ambities Vertrekpunt voor de omgevingsvisie vormt de ‘Toekomstvisie 2030: Venray loopt voorop’. Daaruit zijn vier ambities naar voren gekomen:  Groen & Sociaal (‘Groen wonen voor iedereen’) gaat over een goed woon- en leefklimaat.

Hieronder vallen thema’s zoals leefbaarheid, de woningvoorraad, het voorzieningenniveau en kwaliteiten van de leefomgeving (waaronder een groene leefomgeving).  Welvarend & Mobiel (‘Venray bruist, bloeit en boeit’) richt zich op een goed werk- en verblijfsklimaat. Het gaat over thema’s zoals economie, werkgelegenheid en bereikbaarheid.  Duurzaam & Gezond (‘Een gezond Venray heeft de toekomst’) richt zich op een duurzame en gezonde leefomgeving. Hieronder vallen thema’s zoals energietransitie, circulaire economie en milieukwaliteit (waaronder geluid, geur, luchtkwaliteit en externe veiligheid).  Waardevol Venray (‘Natuurlijk Venray!’) richt zich op behoud van ruimtelijke kwaliteiten. Hiermee worden bijvoorbeeld erfgoed, cultuurhistorie, landschap, natuur en biodiversiteit bedoeld.

Aanpak van het OER Om met de omgevingsvisie verder invulling te kunnen geven aan deze ambities is op drie manieren informatie verzameld. Ten eerste is een leefomgevingsfoto opgesteld (zie bijlage), waarmee de huidige staat van de fysieke leefomgeving in beeld is gebracht. Daarnaast is het huidige beleid geïnventariseerd. Tot slot zijn verschillende participatiebijeenkomsten georganiseerd om inzicht te krijgen in de wensen en belangen van bewoners, organisaties en andere belanghebbenden. De resultaten van de participatie, de beleidsanalyse en de leefomgevingsfoto zijn vervolgens per deelgebied bij elkaar gebracht. Hieruit is gebleken dat niet alle wensen tegelijkertijd gerealiseerd kunnen worden omdat de ruimte beperkt is of doordat er tegenstrijdige belangen bestaan. Hiervoor dienen beleidskeuzes gemaakt te worden. De verschillende opties (alternatieven) voor deze beleidskeuzes zijn in het OER beoordeeld. Daarmee is het omgevingsbelang vroegtijdig meegenomen bij de besluitvorming. In het OER zijn drie typen beoordeling uitgewerkt.

Blad 1 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Beoordeling van de referentiesituatie. De referentiesituatie is de toekomstige situatie zonder nieuw beleid waarbij rekening is gehouden met autonome trends en ontwikkelingen. Op basis van het huidig beleid, de leefomgevingsfoto en de trends en ontwikkelingen is de referentiesituatie per deelgebied uitgewerkt in de vorm van trendgrafieken. Afweging en beoordeling van de beleidsopties (botsproeven). Per deelgebied zijn de te maken keuzes bepaald en beoordeeld op de vier ambities. De beleidsopties zijn beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie, waarmee inzichtelijk is gemaakt wat het effect van een beleidsoptie is op de fysieke leefomgeving. Dit is gevisualiseerd door middel van dashboards. Beoordeling van de gemaakte keuzes in de omgevingsvisie. De keuzes die uiteindelijk gemaakt zijn, zijn eveneens in het OER beoordeeld. De keuzes zijn naast de referentiesituatie gezet. Daarmee zijn trendgrafieken ontstaan waarmee in beeld gebracht is hoe het beleid uit de omgevingsvisie de fysieke leefomgeving beïnvloedt. Daarnaast geeft het inzicht in het doelbereik van keuzes en maatregelen.

Beoordeling van de beleidsopties In het OER zijn 14 botsproeven uitgevoerd. Elke botsproef bestaat uit twee of drie alternatieven. De alternatieven zijn beoordeeld op basis van expert judgement. Deze beoordeling geeft aan in hoeverre een alternatief bijdraagt aan de ambities. Dit is gevisualiseerd in dashboards zoals hieronder is weergegeven. Deelgebied Agrarische gebieden

Botsproef 1. Milieunormen agrarische sector

Functiemenging wonen/recreatie met agrarische bedrijven

Leegstand agrarische bedrijven

Blad 2 van 116

Alternatieven

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Natuurgebieden

Centrum Venray

Klimaatadaptieve maatregelen

Energietransitie in agrarische gebieden

Kwaliteit of kwantiteit van natuur

Verdroging natuurgebieden

Gewenste functies in het centrum

Blad 3 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Woongebieden

Centrum gericht op lokale of regionale behoefte

10. Rol van gemeente bij woningbouw

11. Verduurzaming woningvoorraad

12. Inzet op toegankelijk groen

Werkgebieden

13. Toekomstbestendige bedrijventerreinen

Blad 4 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

14. Ruimte voor logistieke hallen

Resultaten De gemaakte keuzes De botsproeven, het participatieproces, de beleidsinventarisatie en de leefomgevingsfoto hebben samen geleid tot strategische keuzes voor de omgevingsvisie. In het OER is vervolgens getoetst hoe de gemaakte keuzes de leefomgeving van de gemeente Venray beïnvloeden. Daarbij is ook aandacht besteed aan het doelbereik van de keuzes en maatregelen. In de beoordeling is niet alleen gekeken naar de keuzes die volgden uit de botsproeven, maar alle keuzes uit de omgevingsvisie. Hieronder is een totaal overzicht gegeven van de keuzes in de omgevingsvisie. Daarbij is onderscheid gemaakt per ambitie en per deelgebied. Deelgebied Agrarische gebieden

Ambitie Groen & sociaal

Welvarend & mobiel

Duurzaam & gezond

Gemaakte keuzes per ambitie  Er wordt terughoudend omgegaan met de realisatie van nieuwe woningen  Goede huisvesting en integratie van internationale werknemers wordt bevorderd  Er wordt een gerichte aanpak rondom leegstaande agrarische bebouwing opgesteld  Er wordt alleen grootschalige agrarisch bedrijvigheid toegestaan waar het past op basis van de gebiedsgerichte aanpak  Er worden kansen benut op het gebied van recreatie  De verkeersveiligheid wordt verbeterd  Er wordt ingezet op een gebiedsgerichte aanpak om een goed woon- en leefmilieu voor omwonende van veehouderijbedrijven te verbeteren en het aantal overlastlocaties te laten afnemen  Er wordt ingezet op het verduurzamen van de landbouw  De zonneladder wordt gehanteerd

Blad 5 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

 Waardevol

  

Natuurgebieden

Centrum Venray

Groen & sociaal Welvarend & mobiel Duurzaam & gezond Waardevol



Toegankelijkheid van natuurgebieden wordt vergroot



Recreatieve mogelijkheden worden versterkt



Verdroging van de natuurgebieden wordt aangepakt door alternatieve vormen van natuurbeheer Natuurkwaliteit wordt behouden, hersteld en versterkt Recreatieve mogelijkheden worden versterkt en de toegankelijkheid van natuurgebieden wordt vergroot

Groen & sociaal

       

Er wordt ingezet op meer ruimte voor groen Er wordt ingezet op meer woningen in de leegstaande panden Er wordt aandacht besteed aan de fysieke en sociale veiligheid Duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd Uitbreiding van dagrecreatieve voorzieningen wordt gestimuleerd Er wordt ingezet op meer ruimte voor groen Er wordt een Transitievisie warmte opgesteld Cultureel erfgoed blijft behouden

  

Welvarend & mobiel Duurzaam & gezond Waardevol Woongebieden

Groen & sociaal

 

Welvarend & mobiel Duurzaam & gezond Waardevol



Er wordt meer aangestuurd op woningkwaliteit Het aantal zorgvoorzieningen wordt afgestemd op de doelgroepen Er worden voorzieningen gerealiseerd om te bewegen en te ontmoeten. Er wordt meer toegankelijk groen gerealiseerd. Voorzieningen worden behouden en de toegankelijkheid verbeterd Er wordt aandacht besteed aan de fysieke en sociale veiligheid Goede huisvesting en integratie van internationale werknemers wordt bevorderd. Duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd

  

De overlast van houtstook wordt beperkt Er wordt een Transitievisie warmte opgesteld. Er zijn geen specifieke keuze gemaakt.

Groen & sociaal



De ruimtelijke kwaliteit van bedrijventerreinen wordt verbeterd door meer openbare ruimte en meer groen te realiseren. Een goede huisvesting en integratie van internationale werknemers wordt bevorderd. Er wordt gekeken naar de behoefte en ruimte voor nieuwe bedrijventerreinen. Duurzame mobiliteit wordt bevorderd.

   

Werkgebieden

Klimaatverandering wordt aangepakt door een combinatie van grootschalige en kleinschalige maatregelen Er wordt een gerichte aanpak rondom leegstaande agrarische bebouwing opgesteld Biodiversiteit en landschappelijke kwaliteit worden versterkt Klimaatverandering wordt aangepakt door een combinatie van grootschalige en kleinschalige maatregelen

 Welvarend & mobiel

 

Blad 6 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Duurzaam & gezond Waardevol



Duurzame energie en circulaire economie worden bevorderd



De ruimtelijke kwaliteit van bedrijventerreinen wordt verbeterd door meer openbare ruimte en meer groen te realiseren.

Beoordeling keuzes per deelgebied De bovenstaande keuzes zijn in het OER beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie. Dit is gevisualiseerd in trendgrafieken, waarmee inzichtelijk is gemaakt hoe de leefomgeving verandert als gevolg van het beleid van de omgevingsvisie. Per deelgebied zijn ook aandachtspunten en aanbevelingen opgenomen voor de verdere uitwerking van de omgevingsvisie. Beoordeling van het beleid m.b.t. het agrarisch gebied

De volgende aanbevelingen zijn gegeven met betrekking tot het agrarisch gebied:  Het concretiseren van de aanpak van de huidige milieudruk door de landbouw. Aanpak van problemen bij de bron leidt tot grotere positieve effecten dan het verminderen van overlast door verplaatsing van bedrijven of sanering van woningen.  Maak nadere keuzes voor klimaatadaptieve maatregelen. De gemeente kiest voor zowel kleinschalige als grootschalige maatregelen voor klimaatadaptatie. Met name voor de grootschalige maatregelen dienen nog belangrijke keuzes ten aanzien van locaties, doelen en richtlijnen gemaakt te worden. Dit draagt ook bij aan de opgave om zorgvuldig om te gaan met de ruimteclaims in het buitengebied van Venray. Dit kan uitgewerkt worden in een programma en opgenomen worden in het omgevingsplan.

Blad 7 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Beoordeling van het beleid voor natuurgebieden

De volgende aanbeveling zijn meegegeven met betrekking tot de natuurgebieden:  Met de omgevingsvisie zet de gemeente in op het behouden en herstellen van de natuurkwaliteit. In het verlengde hiervan wordt ingezet op het verbinden van bestaande gebieden en waar nodig verruimen van natuurterrein. Het robuustere natuursysteem en nieuwe mogelijkheden voor recreatie die hierdoor moeten ontstaan, dragen positief bij aan vrijwel alle ambities. Om verbetering van natuur ook daadwerkelijk te realiseren zijn nadere keuzes voor de invulling en inrichting van de gebieden te maken. Dit kan uitgewerkt worden in een programma en opgenomen worden in het omgevingsplan. Beoordeling van het beleid voor centrum van Venray

De volgende aanbevelingen zijn meegegeven met betrekking tot het centrum van Venray:

Blad 8 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray



Om het centrum te vergroenen, verduurzamen en meer verblijfsruimte te creëren moet ruimte vrij worden gemaakt. Waar en op welke manier vergroening wenselijk is en welke verduurzamingsmaatregelen voor het centrumgebied genomen worden, dient verder uitgewerkt te worden.

Beoordeling van het beleid voor woongebieden

De volgende aanbevelingen met betrekking tot de woongebieden zijn opgenomen:  Voor het vergroenen wordt per wijk een streefdoel opgesteld en worden concrete maatregelen uitgewerkt in een programma. Naast het toevoegen van meer groen, vraagt ook de verduurzaming om ruimtelijke inpassing. De manier van verduurzaming en de wijze waarop de gemeente hieraan bijdraagt (faciliteren, stimuleren, versnellen, etc.) wordt verder uitgewerkt in warmtetransitievisies.  Met de omgevingsvisie wordt slechts beperkt ingezet op het uitbreiden en verbeteren van de huidige OV-voorzieningen in de woongebieden maar wordt wel ingezet op verbeteren van de fietsvoorzieningen. Er wordt geadviseerd om de omgevingsvisie aan te vullen met de mogelijke wensen of ambities.

Blad 9 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Beoordeling van het beleid voor werkgebieden

De volgende aanbevelingen zijn opgenomen voor de werkgebieden:  Net als voor de woongebieden geldt dat voor verduurzaming nog nadere keuzes gemaakt dienen te worden. De wijze waarop de gemeente verduurzaming van bedrijventerreinen wil stimuleren en faciliteren verdient verdere uitwerking.  Om duurzame mobiliteit te stimuleren en het autogebruik te ontmoedigen kan de gemeente inzetten op maatregelen om bijvoorbeeld fietsgebruik of deelvervoer te stimuleren. Beoordeling van het doelbereik Voor een groot deel van de keuzes in de omgevingsvisie zijn nog geen concrete maatregelen uitgewerkt. Hierdoor is een inschatting van het doelbereik lastig te maken. Daarom wordt de belangrijke kanttekening meegegeven dat de positieve effecten uit voorgaande beoordeling sterk afhankelijk zijn van de verdere uitwerking in regels en maatregelen. Voor bepaalde punten zijn vanuit deze beoordeling aanbevelingen voor concretisering van de doelen of maatregelen opgenomen. Het OER heeft op deze manier bijgedragen aan de aanscherping van de Omgevingsvisie. Beoordeling op ambities voor de gehele gemeente Wanneer alle beoordelingen gewogen worden voor de gehele gemeente komt onderstaande totaalscore in beeld, in vergelijking met dezelfde totaalscore voor alleen de referentiesituatie.

Zo wordt duidelijk wat de maatregelen zoals hierboven beschreven als gevolg hebben als ze worden ‘opgeteld’ bij de referentiesituatie.

Blad 10 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Voor de ambitie groen & sociaal is een verbetering te zien, met name vanwege de keuzes om in het centrum, de woongebieden en de werkgebieden te vergroenen en meer ruimte te bieden aan verblijfsfuncties. Dit draagt positief bij aan de kwaliteit van de woon- en werkomgeving en stimuleert sociale contacten en ontmoetingen. De effecten op welvarend & mobiel zijn wisselend licht negatief of licht positief. Sommige keuzes leiden tot minder mogelijkheden voor autobereikbaarheid, maar hier worden alternatieve vervoersmiddelen (voornamelijk fiets) juist gestimuleerd. Ook bij keuzes die kunnen leiden tot afname van werkgelegenheid is het voornemen om kansen voor andere vormen van werkgelegenheid of mogelijkheden voor combinaties van ruimtegebruik te onderzoeken en te stimuleren. Binnen de stedelijke gebieden worden keuzes gemaakt die positief zijn voor duurzaamheid en gezondheid. Het ontbreken van doelstellingen en keuzes in de agrarische gebieden maakt echter dat deze ambitie negatief scoort. De impact van deze gebieden op de rest van de gemeente is groot, waardoor het uitblijven van maatregelen om dit aan te pakken doorwerkt in deze beoordeling. De keuze om een gebiedsgerichte uitwerking van het agrarisch gebied op te stellen is voor het OER onvoldoende concreet om de effecten hiervan goed te kunnen beoordelen.

Bij de uitwerking zijn de effecten op de aspecten milieu, bodem en water dan ook erg belangrijk. Wanneer deze op een goede manier (conform de adviezen uit het OER) worden meegenomen zal het effect op deze ambitie ook positiever zijn. Ook voor de ambitie waardevol spelen de keuzes in het agrarisch gebied een grote rol. Voor de grootschalige maatregelen om een meer robuuster natuursysteem te creëren en om verdroging tegen te gaan zijn nog belangrijke keuzes te maken. Voor natuur blijven er knelpunten bestaan doordat doelstellingen om stikstofemissies terug te dringen of de biodiversiteit te vergroten ontbreken. Voor dat laatste bieden maatregelen voor nieuwe natuurgebieden en meer groen in het stedelijk gebied wel goede kansen. Daarnaast zijn er ook maatregelen in het agrarisch gebied nodig.

Aanbevelingen Naast de eerder genoemde aanbevelingen per deelgebieden zijn in het OER onderstaande gemeentebrede aanbevelingen gedaan om het positieve effect van de omgevingsvisie op de leefomgeving te versterken. Doelstellingen en maatregelen voor milieu

Blad 11 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

De aanpak van de milieuproblemen is een van de belangrijkste opgave in het agrarisch gebied. De ambities duurzaam & gezond en waardevol worden hier sterk door beïnvloed. Het ontbreken van richtinggevende keuzes voor de aanpak van de milieubelasting zorgt ervoor dat hier (nog) geen grote verbetering verwacht wordt. Het is aan te bevelen hiervoor doelstellingen, zoals de ambities uit het Schone Lucht Akkoord (SLA), op te nemen en aan te geven welke maatregelen beoogd worden om deze doelstellingen te behalen. Doordat de gemeente ervoor kiest om dit in verdere plannen en programma’s uit te werken, kan er op dit moment geen duidelijkheid gegeven worden over de effecten van de doelstellingen en maatregelen. Keuzes voor grootschalige ontwikkelingen in het buitengebied Met de KODE (Kader voor opwekking duurzame energie) en de ambities voor natuur, water en recreatie zet de gemeente de eerste stap richting grootschalige ontwikkelingen in het buitengebied. Deze ontwikkelingen hebben de potentie om een belangrijk deel van de ambities voor milieu, natuur en klimaat te verwezenlijken. Tegelijkertijd kan de impact op het huidig ruimtegebruik en de omgeving groot zijn. Locatiekeuze en keuzes ten aanzien van de inrichting zijn hierin bepalend. Het is aan te bevelen deze keuzes vroegtijdig te maken om duidelijkheid te creëren en de verdere uitwerking voortvarend op te pakken.

Monitoring en evaluatie Voor de omgevingsvisie zijn slechts ten dele doelstellingen en maatregelen benoemd. Verdere uitwerking van de ambities is nodig om een monitoringsprogramma op te kunnen stellen. Met monitoring en evaluatie kan de gemeente de ‘de vinger aan de pols’ houden. In de eerste plaats kan het doelbereik gemonitord worden: de mate waarin de doelstellingen gehaald worden. Dit geeft inzicht in de effectiviteit van maatregelen en de voortgang in het behalen van de doelstelling. Ook de verdere effecten op de leefomgeving kunnen hiermee inzichtelijk gemaakt worden.

Blad 12 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Inleiding

1.1

Aanleiding De Omgevingswet komt eraan. Met deze nieuwe wet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ordening vereenvoudigen en samenvoegen. Een van de instrumenten van deze nieuwe wet is de omgevingsvisie, de vervanger van de structuurvisie(s). In de omgevingsvisie schetst de overheid het beleid voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Onderwerpen zoals natuur, water, verkeer en economie komen in de omgevingsvisie terug. De gemeente Venray (zie figuur 1.1) is bezig met het opstellen van de omgevingsvisie. De omgevingsvisie schetst op hoofdlijnen het beleid ten aanzien van de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie is geen blauwdruk voor de toekomst, maar bepaalt wel de koers. Hiermee stelt de gemeente kaders voor toekomstige ontwikkelingen. De gemeente wil bij het opstellen van deze kaders de belangen van de fysieke leefomgeving mee laten wegen. Hiervoor is het voorliggend Omgevingseffectrapport (OER) opgesteld. Met het OER geeft de gemeente invulling aan de verplichtingen uit de Wet milieubeheer. Doordat de omgevingsvisie de kaders stelt voor toekomstige ontwikkelingen met (mogelijk significante) effecten op de leefomgeving, is het doorlopen van de milieueffectrapportage (m.e.r.) en het opstellen van een Milieueffectrapport (MER) 1 verplicht.

Figuur 1.1 De gemeente Venray 1

Het is gebruikelijk de afkortingen (de) m.e.r. en (het) MER te gebruiken. De afkorting m.e.r. met kleine letters en puntjes ertussen staat voor de volledige procedure, de milieueffectrapportage. MER met hoofdletters, zonder puntjes staat voor het milieueffectrapport, het rapport dat hierbij opgesteld wordt.

Blad 13 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

1.2

M.e.r.-plicht In de Wet milieubeheer is vastgelegd dat kaderstellende plannen voor (mogelijk) m.e.r.-plichtige activiteiten de procedure van de milieueffectrapportage (m.e.r.) doorlopen moet worden. Het doel van de m.e.r. is het milieubelang volwaardig en vroegtijdig in de plan- en besluitvorming mee te nemen. De omgevingsvisie van de gemeente Venray wordt kaderstellend voor toekomstige ontwikkelingen en is daardoor m.e.r.-plichtig. De m.e.r.-plicht houdt in dat een m.e.r.-procedure moet worden doorlopen, met als resultaat een milieueffectrapport (MER) dat met de ontwerp-omgevingsvisie ter inzage wordt gelegd. Omdat het gaat om een milieueffectrapport over de gehele fysieke leefomgeving wordt dit een Omgevingseffectrapport (OER) genoemd. In het OER zijn de gevolgen van de keuzes voor de gehele fysieke leefomgeving onderzocht, in plaats van enkel de gevolgen voor het milieu zoals in een MER wordt gedaan. Het OER sluit beter aan bij de reikwijdte van de omgevingsvisie dan het MER.

1.3

Doel en opzet van het OER Het OER heeft als doel om het omgevingsbelang mee te wegen bij de besluitvorming rondom de omgevingsvisie. De te maken keuzes voor de omgevingsvisie worden in het OER beoordeeld op de impact op de fysieke leefomgeving. Op basis daarvan doet het OER aanbevelingen in het kader van het omgevingsbelang. Het OER is daarmee ondersteunend aan het besluitvormingsproces rondom de omgevingsvisie. De informatie vanuit het OER is in het visievormingsproces op verschillende momenten ingebracht, bijvoorbeeld om keuzes aan te scherpen en afwegingskaders uit te werken.

De wisselwerking tussen OER en Omgevingsvisie is hieronder op hoofdlijnen weergegeven. Uit de informatieverzameling ten behoeve van de Omgevingsvisie, zoals de beleidsanalyse en het participatieproces, is gebleken dat niet alle wensen en belangen gezamenlijk in de Omgevingsvisie passen. Er ontstaan botsingen, waardoor nadere keuzes gemaakt moeten worden. De keuzemogelijkheden (alternatieven) zijn in het OER onderzocht op de impact op de fysieke leefomgeving. Deze impactbeoordeling heeft bijgedragen aan de afweging van de alternatieven en

Blad 14 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

heeft daarmee de gemeente Venray geholpen bij het maken van keuzes voor de omgevingsvisie. Tot slot zijn ook de uiteindelijk gemaakt keuzes nog eens integraal beschouwd, waarbij de omgevingsvisie als geheel beoordeeld is op de impact die de visie heeft op de leefomgeving. De aanbevelingen uit het OER zijn vervolgens gebruikt om de omgevingsvisie aan te scherpen.

1.4

Leeswijzer Het OER bestaat uit 12 hoofdstukken. Bij het lezen van het OER moet in het achterhoofd gehouden worden dat de omgevingsvisie en het OER parallel aan elkaar zijn opgesteld. In hoofdstuk 2 wordt het proces van de omgevingsvisie toegelicht en in hoofdstuk 3 komt het proces en de aanpak van het OER aan bod. Het OER bestaat uit drie typen beoordelingen. De eerste beoordeling is te vinden in hoofdstuk 4. Dit betreft de beoordeling van de referentiesituatie. Deze referentiesituatie vormt de basis voor de overige beoordelingen in het OER. Vervolgens zijn in de hoofdstukken 5 t/m 9 verschillende beleidskeuzes uitgewerkt. Hierbij is ieder deelgebied in een afzonderlijk hoofdstuk behandeld. Deze beoordeling hebben een rol gespeeld bij het maken van de keuzes in de omgevingsvisie. Een overzicht van deze gemaakte keuzes in weergegeven in hoofdstuk 10. In hoofdstuk 11 is het derde type beoordeling uitgewerkt. Dit betreft de beoordeling van de gemaakte keuzes ten opzichte van de referentiesituatie. In dit hoofdstuk komen alle onderdelen van het OER en de omgevingsvisie samen. Dit hoofdstuk kan dan ook gezien worden als de algehele beoordeling van de omgevingsvisie. Het OER sluit af met de conclusie in hoofdstuk 12. Hier worden de belangrijkste conclusies en aanbevelingen uitgelicht en wordt een doorkijk gegeven naar de vervolgstappen na de omgevingsvisie.

Blad 15 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Omgevingsvisie Venray De omgevingsvisie en het OER zijn parallel aan elkaar opgesteld. Dit betekent dat er op verschillende momenten een wisselwerking tussen het OER en de visie bestaat. Deze wisselwerking is hieronder weergegeven. In dit hoofdstuk wordt het proces van de omgevingsvisie toegelicht. Het proces en de aanpak in het OER komen in hoofdstuk 3 aan bod.

2.1

Ambities en opgaven voor de omgevingsvisie Voorafgaand aan de omgevingsvisie is de strategische visie ‘Toekomstvisie 2030: Venray loopt voorop’ vastgesteld. Deze toekomstvisie heeft het vertrekpunt gevormd voor de omgevingsvisie. De omgevingsvisie vormt namelijk de ruimtelijke vertaling van de Toekomstvisie. De planhorizon is 2030, met een doorkijk naar 2050. Op basis van de Toekomstvisie, een inventarisatie van bestaand beleid en de opbrengsten uit het participatieproces zijn vier kernopgaven bepaald. Deze kernopgaven zijn in de omgevingsvisie opgenomen in vier pakkende ambities. Deze ambities bepalen de koers voor de omgevingsvisie en vormen de vier verbindende doelen. De vertaling van de kernopgaven naar de ambities zijn hieronder toegelicht:  De kernopgaven Groen & sociaal zijn vertaald naar de ambitie Groen wonen voor iedereen;  Welvarend & mobiel zijn opgenomen in de ambitie : Venray bloeit, bruist en boeit;  Duurzaam & gezond zijn vertaald in de ambitie: Een gezond Venray heeft de toekomst;  De kernopgave Waardevol is in de omgevingsvisie de ambitie : Natuurlijk Venray! geworden2.

Het opstellen van het OER liep parallel aan het opstellen van de omgevingsvisie. Bij het uitvoeren van de botsproeven waren de ambities nog niet vormgegeven. Hierdoor zijn in het OER de benamingen van de kernopgaven gebruikt (groen & sociaal, duurzaam & gezond, welvarend & mobiel en waardevol).

Blad 16 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Groen wonen voor iedereen De ambitie groen wonen voor iedereen is gericht op het realiseren van een goed woon- en leefklimaat. Een goed woon- en leefklimaat draagt niet alleen bij aan het welzijn van de inwoners, maar versterkt ook de aantrekkingskracht van ‘woonplaats’ Venray voor nieuwe inwoners, bezoekers en bedrijven. De ambitie richt zich op de volgende ruimtelijke opgaven:  Een groene, veilige en toegankelijke woonomgeving gericht op bewegen en ontmoeten voor een gezonde en vitale samenleving;  Verbeteren van de woonkwaliteit door het bouwen van de juiste woningen en het aanpassen en verduurzamen van de bestaande woningvoorraad; Verbetering van het woonklimaat in agrarische gebieden door meer scheiding tussen wonen en veehouderij Venray bloeit, bruist en boeit De ambitie Venray bloeit, bruist en boeit richt zich op een goed werk- en verblijfsklimaat. In 2030 moet Venray over aantrekkelijke en toekomstbestendige werklocaties beschikken. Inwoners, bezoekers én ondernemers moeten prettig kunnen werken en verblijven in Venray.

De ruimtelijke opgaven die onder deze ambitie vallen zijn:  Een compact, aantrekkelijk en levendig centrum;  In het landelijk gebied zetten we in op duurzame bedrijven en kleinschalige nietagrarische bedrijven op de juiste plek;  Stimuleren van duurzame, veilige en actieve(nieuwe vormen van) mobiliteit;  Verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van bestaande bedrijventerreinen en onderzoek naar behoefte voor nieuwe terreinen;  Versterken van de recreatiewaarde van het agrarisch en natuurgebied zonder dat het ten koste gaat van de natuur Een gezond Venray heeft de toekomst De ambitie een gezond Venray heeft de toekomst gaat over het ontwikkelen van een duurzame en gezonde leefomgeving. De gemeente Venray stelt verschillende doelstellingen met betrekking tot energie, klimaatadaptatie, circulariteit en milieuaspecten. De belangrijkste ruimtelijke opgaven zijn:  een gezonde woonomgeving en het verhogen van milieukwaliteit  een gebiedsgerichte aanpak voor een toekomstige invulling van het agrarisch gebied  bevorderen van duurzame energiemaatregelen en inzet op circulaire economie  tegengaan van wateroverlast en verdroging Natuurlijk Venray! De ambitie Natuurlijk Venray! richt zich op het behoud en versterking van de ruimtelijke kwaliteiten in de gemeente.

De belangrijkste opgave is hierbij:  Het opstellen van een ruimtelijk kwaliteitskader voor de hele gemeente voor behoud en versterking van waarden en karakteristieken en het in beeld brengen van gewenste ontwikkelingen

Blad 17 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

2.2

Participatieproces Bij het opstellen van de omgevingsvisie hebben bewoners, bedrijven en andere partijen kunnen meedenken over de inhoud van de visie. Hieronder is beschreven hoe het participatieproces is ingestoken. Voorbereiding De eerste stap was het verzamelen van informatie over wat er op dit moment in de gemeente Venray gebeurt. Hoe ziet de gemeente eruit, wat zijn de kwaliteiten? Welk beleid kent de gemeente, is dit beleid nog actueel? Welke nieuwe ontwikkelingen komen er op de gemeente af? Zo is in beeld gebracht welke belangrijke opgaven (kernopgaven) er liggen, waar de gemeente de komende jaren mee aan de slag moet. Deze inventarisatie door de gemeente is vervolgens besproken met een groep sleutelpersonen. De sleutelpersonen bestaan uit een vertegenwoordiging van de dorpsraden en ketenpartners, zoals de provincie, de GGD en het waterschap. Digitale enquête De kernopgaven hebben centraal gestaan in het gesprek met inwoners van de gemeente. De inwoners zijn gevraagd hoe zij om willen gaan met de ontwikkelingen die spelen in het gebied waar zij wonen of bij de onderwerpen waar zij zich mee bezig houden. Door de Coronacrisis was het niet direct mogelijk om het proces te vervolgen met fysieke bijeenkomsten. Om inzichten en antwoorden van deze partijen op te halen is een digitale enquête uitgezet. In totaal hebben 768 personen deze enquête ingevuld.

ThemaCafés In het najaar van 2020 zijn twee ThemaCafés georganiseerd. Dit waren fysieke bijeenkomsten waar de hiervoor genoemde partijen de mogelijkheid hadden om mee te denken over de toekomst van de gemeente Venray. Het eerste ThemaCafé was gericht op de thema’s werk & ondernemen, duurzaamheid en mobiliteit. In het tweede ThemaCafé stonden de thema’s wonen, gezondheid en mijn buurt centraal. SlotCafé Het SlotCafé was een digitale bijeenkomst via Zoom op 14 oktober 2020. Tijdens deze bijeenkomst is gekeken naar de resultaten van de ThemaCafés. Welke onderwerpen zijn echt belangrijk en waar moet de gemeente mee aan de slag? Als belangen botsen, welke keuze wordt dan gemaakt? De opbrengsten van het SlotCafé zijn gebruikt bij het opstellen van de beleidskeuzes.

2.3

Toelichting deelgebieden In de Omgevingsvisie Venray is gekozen voor een gebiedsgerichte uitwerking van het omgevingsbeleid, in plaats van een sectorale insteek. Door deze gebiedsgerichte benadering komt de integrale afweging beter tot stand en komen de gebiedskenmerken meer centraal te staan. Om gebiedsgericht beleid op te kunnen stellen is onderscheid gemaakt in de volgende deelgebieden:  Agrarische gebieden: Verreweg het grootste deel van het grondoppervlak in de gemeente Venray is in gebruik van de landbouw (met name akkerbouw, volle grondtuinbouw en veehouderijen). Dit gebied is aangeduid als agrarisch gebied. Ongeveer de helft van de

Blad 18 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

 



agrarische bedrijfslocaties bestaat uit varkenshouderijen en pluimveehouderijen. In agrarische gebieden zijn ook woonfuncties en recreatieve functies te vinden. Natuurgebieden: In het landelijk gebied liggen meerdere relatief grootschalige natuurgebieden in de vorm van bos, heide of vennen. Dit zijn de gebieden die zijn aangeduid als natuurgebied. Centrum Venray: Het centrumgebied van Venray is het gebied dat zich binnen de binnenring bevindt. Het is een dynamisch en bruisend gebied, waarin historie, winkelen, (culturele) evenementen, horeca, recreatie, werken en wonen samen komen. Woongebieden: In de woongebieden staat de woonfunctie voorop. De woongebieden omvatten de dorpen en wijken van de gemeente. In de kern Venray wonen circa 30.000 inwoners en in de 13 dorpen samen circa 13.500 inwoners. Elk dorp heeft zijn eigen ontstaansgeschiedenis en woonkwaliteit. Werkgebieden: In de gemeente Venray ligt een groot aantal bedrijventerreinen, welke belangrijk zijn voor de werkgelegenheid en welvaart in Venray. De werkgebieden liggen verspreid over de gemeente, met name bij Venray en Oostrum, maar ook in Ysselsteyn en Wanssum (haven).

Figuur 2.1 De deelgebieden in de gemeente Venray

Vliegbasis De Peel In het westen van de gemeente ligt vliegbasis de Peel. Deze vliegbasis valt onder de verantwoordelijkheid van het Rijk (Ministerie van Defensie). Het Ministerie is voornemens de vliegbasis te heropenen en het militair gebruik weer mogelijk te maken. Voor dit besluit worden de effecten op de leefomgeving onderzocht in een afzonderlijke milieueffectrapportage.

Blad 19 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

De voorgenomen heropening van de vliegbasis kan voor de gemeente Venray tot overlast leiden. Het vliegverkeer zorgt voor een toename van omgevingsgeluid en luchtverontreiniging. Ook kan het leiden tot (verdere) verstoring van kwetsbare natuur door stikstofdepositie en aantasting van de biodiversiteit. Er wordt een afzonderlijk MER opgesteld om deze effecten inzichtelijk maken. In dit OER is de eventuele heropening van de vliegbasis niet onderzocht. Bij het onderzoek dat hiervoor uitgevoerd wordt dient het bevoegd gezag rekening te houden met de leefomgeving van Venray en de ontwikkelingen uit de omgevingsvisie.

2.4

Keuzes aan de hand van botsproeven Ten behoeve van de Omgevingsvisie is informatie verzameld middels de participatie, de beleidsanalyse en de leefomgevingsfoto. Het participatieproces is beschreven in paragraaf 2.1. Uit de participatie zijn de wensen van verschillende stakeholders (onder andere bewoners, ondernemers, de provincie, het waterschap en de GGD) verzameld. Hieruit is gebleken hoe zij de toekomst van de gemeente Venray voor zich zien. Naast dit participatietraject is ook het huidige beleid geïnventariseerd. Waar zet de gemeente al op in en welk beleid mist er juist om dit toekomstbeeld te bewerkstelligen? Tot slot is een leefomgevingsfoto opgesteld (zie bijlage). Dit is een beschrijving van de huidige staat van de leefomgeving in de gemeente Venray, in beeld gebracht met kaartmateriaal en cijfermatige informatie.

Leefomgevingsfoto Participatiesessies

Beleidsanalyse

Gebiedsgerichte beleidskeuzes De resultaten van de participatie, de beleidsanalyse en de leefomgevingsfoto zijn vervolgens per deelgebied bij elkaar gebracht. Hieruit is gebleken dat niet alle wensen tegelijkertijd gerealiseerd kunnen worden omdat er bijvoorbeeld beperkte ruimte is of doordat er tegenstrijdige belangen bestaan. Hiervoor dienen beleidskeuzes gemaakt te worden. Per deelgebied zijn de onderstaande onderwerpen geïnventariseerd, beoordeeld in dit OER en voorgelegd aan de gemeente. Agrarische gebieden 1. Terugbrengen milieuoverlast agrarisch gebied 2. Aanpak ‘probleemgebieden’ 3. Aanpak leegstand agrarische bedrijven 4. Klimaatadaptieve maatregelen 5. Energietransitie

Blad 20 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Natuurgebieden 6. Kwaliteit en kwantiteit van natuur 7. Verdroging van natuurgebieden Centrum 8. Ontwikkelingsmogelijkheden in het centrum 9. Inrichting openbare ruimte Woongebieden 10. Rol van de gemeente bij woningbouw 11. Verduurzaming woningvoorraad 12. Vergroenen van de woonomgeving Werkgebieden 13. Aanpak van bestaande bedrijventerreinen 14. Ruimte voor logistieke hallen Om de juiste keuze te maken is een aantal alternatieve opties voorgelegd, Voor elk alternatief zijn andere belangen van toepassing. Dit noemen we de ‘botsproeven’. Dit OER helpt bij de belangenafweging doordat de impact van de alternatieven op de leefomgeving is onderzocht. De resultaten van deze impactbeoordeling (zie hoofdstuk 5 tot en met 9) zijn verwerkt in keuzebladen (zie bijlage). Op de keuzebladen staat informatie over zowel de participatie, de beleidsanalyse, de leefomgevingsfoto als de impactbeoordeling uit dit OER, en bevat daarmee alle informatie die voorhanden is om nadere keuzes voor de omgevingsvisie te maken. De keuzebladen zijn op 7 januari 2021 voorgelegd aan de gemeenteraad om informatie op te halen voor het keuzeproces. Vervolgens zijn de daadwerkelijke keuzes gemaakt in de ontwerp-Omgevingsvisie die door het college van burgemeester en wethouders is vastgesteld. Een belangrijke kanttekening is hierbij op zijn plaats.

In de Omgevingsvisie zijn meer beleidskeuzes gemaakt dan de keuze uit bovenstaande 14 botsingen. De visie bevat aanvullend (bestaand en nieuw) beleid per deelgebied. Voor de OER is een selectie gemaakt van beleidsalternatieven /botsingen waarbij naar verwachting de meeste effecten optreden op de leefomgeving. De beoordeling van de visie als geheel is terug te vinden in H11.

Blad 21 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Aanpak van het OER De omgevingsvisie en het OER zijn parallel aan elkaar opgesteld. Dit betekent dat er op verschillende momenten een wisselwerking tussen het OER en de visie bestaat. Deze wisselwerking is hieronder weergegeven. In dit hoofdstuk wordt het proces en de aanpak van het OER toegelicht. In hoofdstuk 2 is het proces van de omgevingsvisie al aan bod gekomen.

3.1

Proces van de omgevingseffectrapportage NRD als start van de procedure De procedure voor de m.e.r. start met het opstellen en publiceren van de notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). In de NRD is de onderzoeksopzet beschreven en is aangegeven wat er in het OER onderzocht wordt. De NRD lag van vrijdag 3 april 2020 t/m donderdag 14 mei 2020 voor een ieder ter inzage. Hierop zijn zestien zienswijzen ontvangen. Dertien van deze zienswijzen gaan in op de voorgenomen reactivering van vliegbasis de Peel (zie paragraaf 2.3.1). Voor de gemeentelijke reactie naar deze zienswijzen wordt verwezen naar het Eindrapport zienswijzen NRD. Leefomgevingsfoto als basis Bij het opstellen van de NRD is ook een leefomgevingsfoto opgesteld (zie bijlage). De leefomgevingsfoto is een analyse van de kwaliteiten van de fysieke leefomgeving van Venray. De leefomgevingsfoto vormt een belangrijk naslagwerk voor de fysieke leefomgeving. Het geeft inzicht in bestaande kwaliteiten en aandachtspunten en vormt daarmee een belangrijke basis voor de beoordeling van de referentiesituatie. De referentiesituatie is de toekomstige situatie, waarbij rekening wordt gehouden met autonome trends en ontwikkelingen. Aan de hand van een indeling in thema’s en aspecten is op basis van openbare informatie, bestaand beleid en eerder uitgevoerde onderzoeken de fysieke leefomgeving van Venray beschreven.

De leefomgevingsfoto vormt een belangrijk naslagwerk voor de beoordeling van de referentiesituatie.

Blad 22 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Opzet van het OER Het OER heeft als doel om het omgevingsbelang mee te wegen bij de besluitvorming rondom de Omgevingsvisie. De beoordeling bestaat in feite uit drie onderdelen:  Beoordeling van de referentiesituatie (toekomstige situatie zonder nieuw beleid)  Afweging en beoordeling van de botsproeven  Beoordeling van de gemaakte keuzes in de omgevingsvisie

3.2

Beoordeling van de referentiesituatie In het OER is de referentiesituatie per deelgebied beschreven en beoordeeld. Aan de hand van de relevante thema’s en aspecten uit de leefomgevingsfoto zijn de bestaande kwaliteiten en aandachtspunten benoemd. Bij de beoordeling komen drie elementen naar voren: 1. Belangrijke, grote opgaven binnen het deelgebied 2. Beoordeling van de vier ambities 3. Beschrijving van impact op en van de andere deelgebieden Weergave in trendgrafieken Voor de beoordeling van de vier ambities is gebruik gemaakt van trendgrafieken (zie hoofdstuk 4). In deze grafiek is de huidige situatie weergegeven op een kwalitatieve schaal van voldoende tot onvoldoende. Voor de beoordeling is gebruik gemaakt van openbare bronnen, zoals databronnen en kaartlagen. Daarnaast vormt gemeentelijk beleid een belangrijke bron voor de beoordeling. Er zijn geen specifieke onderzoeken of analyses uitgevoerd. De scoreschaal is kwalitatief en maakt gebruik van smileys. Een voldoende wordt gegeven wanneer uit het huidige beleid blijkt dat de opgaven in het deelgebied worden opgepakt. Een onvoldoende wordt gegeven als er juist veel grote uitdagingen in het deelgebied te benoemen zijn, maar deze nog niet actief in het beleid zijn opgenomen. Daarnaast is op basis van de trends en ontwikkelingen een doorkijk gemaakt naar de toekomst.

Hoe zullen de opgaven zich ontwikkelen? Dit is weergegeven door middel van een lijn. Aangezien het een inschatting betreft van de toekomstige situatie is er gebruik gemaakt van een marge. De toekomst kan er altijd rooskleuriger (of juist minder rooskleurig) uitzien dan nu voorspeld is. Een voorbeeld van een trendgrafiek is hieronder weergegeven.

Figuur 3.1 Voorbeeld van een trendgrafiek voor de beoordeling van de referentiesituatie

Blad 23 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Deze trendgrafiek moet als volgt gelezen worden. In de huidige situatie zijn enkele opgaven te benoemen. Op basis van het huidige beleid en de trends en ontwikkelingen kan gesteld worden dat er een bijdrage wordt geleverd aan de opgaven, maar deze inzet is nog onvoldoende om het ambitieniveau te halen. Schaal 5 4 3 2 1

3.3

Toelichting De kwaliteit is overal goed; er zijn geen aandachtspunten; ambities worden gehaald De kwaliteit is grotendeels goed; lokaal zijn er enkele aandachtspunten De kwaliteit is redelijk, er zijn diverse aandachtspunten; ambities worden niet altijd gehaald De kwaliteit is matig; er zijn veel aandachtspunten; ambities worden ten dele gehaald. De kwaliteit is slecht; er zijn veel aandachtspunten; ambities worden niet gehaald.

Beoordeling van botsproeven en keuzes Het OER is bedoeld om het omgevingsbelang mee te wegen bij de besluitvorming rondom de omgevingsvisie. Bij het maken van de keuzes om te komen tot de omgevingsvisie wil de gemeente de effecten op de fysieke leefomgeving expliciet meewegen. Per deelgebied zijn de te maken keuzes bepaald. Elke ‘botsproef’ bestaat uit een twee of drie alternatieven. Het OER beoordeelt deze op de vier ambities. De effecten die het alternatief heeft op de leefomgeving van Venray staat hierbij centraal. Deze beoordelingen zijn te vinden in de hoofdstukken 5 t/m 9. Hieronder is het beoordelingskader toegelicht dat bij deze beoordelingen is gebruikt.

3.3.1

Het beoordelingskader In het OER is per alternatief van een botsproef onderzocht wat de effecten op de fysieke leefomgeving (kunnen) zijn. Hiervoor is het brede begrip leefomgeving onderverdeeld in thema’s en aspecten. De vier ambities van de Omgevingsvisie vormen de kapstok voor deze thema’s. Per thema zijn aspecten en criteria bepaald. Deze criteria komen ook aan bod in de leefomgevingsfoto. De onderverdeling van ambities, thema’s en aspecten vormen het beoordelingskader van het OER. Bij de beoordeling van de botsproeven en de keuzes van de Omgevingsvisie is per thema een selectie gemaakt van de relevante aspecten. Als voor een bepaald aspect geen effecten verwacht worden, wordt dit aspect niet meegenomen in de beoordeling. In onderstaande tabellen is het beoordelingskader opgenomen. Groen & sociaal Thema Wonen

Aspecten Leefbaarheid

Criterium De bijdrage aan (de versterking van) het voorzieningenniveau en de ruimte voor ontmoetingen, activiteiten en evenementen.

Blad 24 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Woningvoorraad Gezonde omgeving

Kwaliteiten woonomgeving Hittestress (groene omgeving)

De uitbreiding van de woningvoorraad in kwantitatieve zin en de kwalitatieve aansluiting bij de woningvraag. De effecten op de kwaliteit van de openbare ruimte (stedenbouwkundig). De ruimte voor groen en water in het stedelijk gebied en de mogelijke effecten op hittestress.

Welvarend & mobiel Thema Economie & werkgelegenheid

Aspecten Arbeidspotentieel Werkgelegenheid

Bereikbaarheid

Doorstroming en verkeersveiligheid Multimodale bereikbaarheid

Criterium De effecten op het aanbod aan werknemers in de gemeente Venray. De effecten op de omvang van het aantal arbeidsplaatsen en de verdeling per sector. De effecten op de omvang van het wegverkeer, het aandeel vrachtverkeer en de mogelijke knelpunten voor doorstroming of verkeersveiligheid. De bijdrage aan (het stimuleren van) het gebruik van OV en fiets.

Duurzaam & gezond Thema Milieu

Aspecten Luchtkwaliteit (incl. geur en stikstof) Geluid Bodemkwaliteit Externe veiligheid

Energie

Emissie broeikasgassen Energiegebruik

Bodem, water & ondergrond

Waterkwantiteit Waterkwaliteit Wateroverlast

Criterium De effecten op de concentraties luchtverontreiniging en de aanpak van knelpunten voor luchtkwaliteit. De effecten op de geluidbelasting en de aanpak van knelpunten voor geluid. De mogelijke impact van bodemverontreiniging en de mogelijkheden om de bodemkwaliteit te verbeteren. De impact van aanwezige risicobronnen en de mogelijke effecten op veiligheid. De effecten op de emissies van broeikasgassen en de mogelijkheden om emissies te verminderen. De impact op het energiegebruik in de gemeente Venray en de mogelijkheden om het energiegebruik te verminderen. De ruimte voor oppervlaktewater en de effecten op grondwaterstanden en de omvang van de voorraad diepe grondwater. De effecten op de kwaliteit van oppervlaktewater en grondwater. De risico’s op wateroverlast door hevige regenval of overstromingen en de mogelijkheden om wateroverlast te beperken.

Waardevol Thema Historisch kapitaal

Aspecten Archeologische waarden Cultuurhistorische waarden Aardkundige waarden

Criterium De aanwezigheid van archeologische (verwachtings)waarden en de mogelijke impact hierop. De aanwezigheid en kwaliteit van cultuurhistorische waarden en de mogelijke impact hierop. De aanwezigheid van aardkundige waarden en de mogelijke impact hierop.

Blad 25 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

Landschappelijke waarden Natuur

Natuurgebieden

Biodiversiteit

De kwaliteiten van het landschap van Venray, de (mogelijkheden voor) belevingswaarden en de mogelijke impact hierop. De kwaliteiten en instandhoudingsdoelstellingen van de beschermde natuurgebieden, de risico’s op (indirecte) aantasting en de kansen voor verbetering van natuurkwaliteiten. De mogelijke effecten op aanwezige soorten of leefgebied van soorten en de kansen voor verbetering van de biodiversiteit.

Per aspect is beschreven op waar in het OER naar gekeken wordt (criterium). Het criterium beschrijft de wijze waarop de effecten bepaald worden. Vanwege het abstractieniveau van de Omgevingsvisie gaat het hier om een kwalitatieve beoordeling (expert judgement). Er zijn geen berekeningen uitgevoerd of andere kwantitatieve effecten bepaald.

3.3.2

Beoordeling op basis van ambities Hieronder het beoordelingskader nader uitgewerkt. Per ambitie is beschreven wanneer en positieve, dan wel negatieve beoordeling wordt gegeven. Groen & sociaal De eerste ambitie van de gemeente Venray is groen & sociaal. Deze ambitie heeft betrekking op de thema’s wonen en gezonde leefomgeving. Een positieve beoordeling wordt gegeven als een keuze leidt tot een betere balans op de woningmarkt (vraag & aanbod). Ook keuzes die bijdragen aan levendigheid, sociale cohesie en een passend voorzieningenniveau worden positief beoordeeld. Tot slot wordt ook een positieve beoordeling gegeven als een keuze leidt tot een omgeving die (meer) bijdraagt aan het stimuleren van gezond gedrag, zoals sport en beweging. Een negatieve beoordeling voor de ambitie groen & sociaal wordt gegeven als een keuze leidt tot scheve verhoudingen op de woningmarkt of een onvoldoende voorzieningenniveau. Ook wanneer keuzes leiden tot verlies aan sociaal kapitaal en sociale cohesie wordt dit negatief beoordeeld. Tot slot leiden keuzes die ongezond gedrag stimuleren ook tot een negatieve beoordeling. Welvarend & mobiel De tweede ambitie is welvarend & mobiel. Deze ambitie heeft betrekking op de thema’s economie, werkgelegenheid en bereikbaarheid.

Een positieve beoordeling wordt gegeven als een keuze bijdraagt aan een toekomstbestendige economie, met banen die passen bij het arbeidspotentieel en een passend opleidingsniveau en -mogelijkheden. Het bieden van een betere bereikbaarheid van woon- en werklocaties wordt eveneens positief beoordeeld. Een negatieve beoordeling wordt gegeven wanneer de toekomst van belangrijke economische sectoren in gevaar komt of wanneer keuzes leiden tot knelpunten in de bereikbaarheid van woonen werklocaties. Duurzaam & gezond De ambitie duurzaam & gezond heeft betrekking op de thema’s milieu, energie, bodem, water en ondergrond. Een positieve beoordeling wordt gegeven als sprake is van een afname van

Blad 26 van 116

Omgevingseffectrapport Omgevingsvisie gemeente Venray projectnummer 0462582.100 14 september 2021 revisie 01 Gemeente Venray

milieuhinder die optreedt door bijvoorbeeld luchtverontreiniging of geluidemissies. Het voorkomen van ongevallen en mitigeren van veiligheidsrisico’s wordt eveneens positief beoordeeld. Er treden ook positieve effecten op als een keuze bijdraagt aan een toekomstbestendig natuurlijk (eco)systeem. Keuzes waarmee verontreinigingen afnemen, bodemkwaliteiten verbeteren of meer robuuste systemen gecreëerd worden, worden positief beoordeeld. Tot slot leiden keuzes die bijdragen aan de energietransitie of een meer circulaire economie tot een positieve beoordeling. Een negatieve beoordeling wordt gegeven als de keuze leidt tot een toename van verontreiniging en/of hinder, gezondheidseffecten of veiligheidsrisico’s. Ook wanneer een keuze leidt tot toename van risico’s als gevolg van klimaatverandering, zoals droogte, hitte of wateroverlast leidt dit tot een negatieve beoordeling. Waardevol De ambitie waardevol heeft betrekking op de thema’s historisch kapitaal en natuur. Een positieve beoordeling wordt gegeven als een keuze leidt tot meer omgevingskwaliteit. Die kwaliteiten kunnen betrekking hebben op landschap, cultuurhistorie en erfgoed, archeologie en natuur. Een negatieve beoordeling wordt gegeven wanneer een keuze leidt tot (verdere) aantasting van historisch en landschappelijk kapitaal, biodiversiteit en/of de kwaliteiten en omvang van natuuren groengebieden.

3.3.3

Dashboard en beoordelingsmethode Beoordeling op de vier ambities Op basis van de ambities is elk alternatief van een botsproef afzonderlijk beoordeeld op basis van expert judgement (zie hoofdstuk 5 t/m 9). Dit betekent dat de beoordeling een inschatting is. Hierbij is gebruik gemaakt van de kennis van deskundigen en openbare bronnen gebruikt. Deze openbare bronnen zijn ook in de leefomgevingsfoto gebruikt, zoals de Atlas Leefomgeving. Om tot een beoordeling te komen zijn geen onderzoeken uitgevoerd naar bijvoorbeeld de geluidbelasting of verkeersintensiteiten. Dergelijke onderzoeken kunnen worden uitgevoerd bij de nadere uitwerking van de ambities en de monitoring van de omgevingsvisie. De beoordeling geeft weer in welke mate een alternatief bijdraagt aan de vier ambities. Hieraan is een waarde gekoppeld volgens onderstaande scorebalk. De score kan variëren van zeer negatief tot zeer positief. Een neutrale beoordeling wordt toegekend als het betreffende alternatief geen wezenlijke impact heeft op de betreffende ambitie. Positieve en negatieve beoordelingen worden gegeven aan de hand van de beschrijving in de volgende paragraaf. Het verschil tussen een positieve (of negatieve) en een zeer positieve (of zeer negatieve) beoordeling is relatief. Een extremere beoordeling wordt gegeven wanneer een alternatief op meerdere thema’s significante effecten veroorzaakt.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10576175/1