01 Wijziging Omgevingsplan 2025-01 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Wijziging Omgevingsplan 2025-01: opname vergunningplicht gewasbeschermingsmiddelen en overige wijzigingen

Zaaknummer

Z25002032

Raad datum

26 mei 2026

Steller Team

Medewerker team Ruimtelijke Ontwikkeling Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling

Portefeuillehouder

Daan Janssen

Openbaarheid Ja, Per direct m.u.v. bijlage 5 i.v.m. economische belangen gemeente Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel 1.

de zienswijze tegen het ‘Omgevingsplan gemeente Venray, wijziging 2025-01: opname vergunningplicht gewasbeschermingsmiddelen en andere wijzigingen’ ontvankelijk, deels gegrond en deels ongegrond te verklaren overeenkomstig de overwegingen als opgenomen in het Eindrapport zienswijzen dat als bijlage 3 deel uitmaakt van onderhavig wijzigingsbesluit;

2.

het wijzigingsbesluit ‘Omgevingsplan gemeente Venray, wijziging 2025-01’ gewijzigd ten opzichte van het ontwerp vast te stellen, overeenkomstig het advies van het college en de daarbij behorende stukken, waarmee: a.

Regels voor de activiteit gewasbeschermingsmiddelen gebruiken worden toegevoegd;

b.

een verbod op het bouwen en gebruik van een hyperscale datacentrum wordt toegevoegd; en

c. 3.

de regels in hoofdstuk 22 (bruidsschat) worden afgestemd op de Vangnetregeling;

de regels van dit wijzigingsbesluit prevaleren boven – doch vormen een aanvulling op – de bestaande regels in het tijdelijke deel van het Omgevingsplan gemeente Venray en de bruidsschat;

4.

dat dit wijzigingsbesluit vier weken na bekendmaking ervan in werking treedt;

5.

dat dit Wijzigingsbesluit wordt aangehaald als wijzigingsbesluit ‘Omgevingsplan gemeente Venray, wijziging 2025-01: opname vergunningplicht gewasbeschermingsmiddelen en andere wijzigingen’.

1 van 5

Raadsvoorstel Inleiding Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden en kreeg iedere gemeente een tijdelijk omgevingsplan in haar beheer. Daarin zijn de ‘oude’ bestemmingsplannen en een groot aantal Rijksregels voor bouwen en milieu (de bruidsschat) opgenomen. Gemeenten hebben tot 2032 de tijd om de regels uit het tijdelijke deel om te zetten naar één gebiedsdekkend omgevingsplan, waarin alle regels voor de fysieke leefomgeving een plek moeten krijgen. Stapsgewijs wordt het tijdelijke omgevingsplan omgezet naar een nieuw gebiedsdekkend omgevingsplan. De omzetting ziet op een aantal grote stappen – de omzetting van de gebieden, zijnde woongebieden, landelijk gebied, bedrijventerreinen en het centrum – en tussentijds een aantal thematische wijzigingen – zoals de incorporatie van programma’s – en wijzigingsrondes vanwege lopende ontwikkelingen. Onderhavig voorstel ziet op de laatste categorie en omvat een drietal wijzigingen aan het Omgevingsplan gemeente Venray, namelijk: a.

de toevoeging van regels die zien op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen (voor een zone aan de oostzijde van Oostrum, zie bijlage 3);

b.

het verwerken van het voorbereidingsbesluit van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties inzake een verbod op het bouwen van hyperscale datacentra en het gebruiken van gronden en gebouwen als hyperscale datacentrum (voor de gehele gemeente); en

c.

het verwerken van de Vangnetregeling in hoofdstuk 22, de bruidsschat (voor de gehele gemeente).

Beoogd resultaat Het wijzigen van het Omgevingsplan gemeente Venray door regels op te nemen om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen binnen 50 meter tot de woonfuncties in de kern Oostrum te verbieden om zo het woon- en leefklimaat van woningen binnen de kern Oostrum te borgen alsmede enkele andere aanpassingen door te voeren. De borging van deze regels in het Omgevingsplan gemeente Venray betreft een pilot. Daarnaast worden enkele andere wijzigingen doorgevoerd. Argumenten 1.1 De gemeenteraad is het bevoegd orgaan De gemeenteraad is bevoegd om het wijzigingsbesluit, eventueel gewijzigd ten opzichte van het ontwerp, vast te stellen. 1.2 In het Eindrapport zienswijzen en ambtshalve wijzigingen wordt uitgebreid ingegaan op de ontvangen zienswijzen Het wijzigingsbesluit heeft vanaf 4 september 2025 tot en met 15 oktober 2025 in ontwerp ter inzage gelegen. Voorafgaand aan deze termijn zijn er twee zienswijzen ontvangen. Bij de beoordeling van deze zienswijzen in het ‘Eindrapport zienswijzen en ambtshalve wijzigingen’ (Bijlage 3) wordt gemotiveerd aangegeven waarom de zienswijzen gegrond dan wel ongegrond zijn. De zienswijzen hebben geleid tot aanpassing van het onderhavig plan in de zin dat de motivering is aangepast wordt aangevuld met een toelichting inzake de schadeloosstelling.

2.1 Het Rijk heeft een voorbereidingsbesluit genomen dat verwerkt moet worden in het omgevingsplan Op 1 januari 2024 heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een

2 van 5

Raadsvoorstel voorbereidingsbesluit genomen. Met dit voorbereidingsbesluit zijn voorbeschermingsregels voor hyperscale datacentra aan het omgevingsplan toegevoegd. Deze voorbeschermingsregels bevatten een verbod op het bouwen van een hyperscale datacentrum en het gebruiken van bouwwerken of gronden ten behoeve van een hyperscale datacentrum. Met dit wijzigingsbesluit wordt dit verbod opgenomen in het omgevingsplan en kunnen de voorbeschermingsregels van het Rijk komen te vervallen. 2.2 Het verwerken van de Vangnetregeling Omgevingswet zorgt voor duidelijkheid en transparantie De Vangnetregeling Omgevingswet vult de Invoeringswet Omgevingswet, hoofdstuk 22 van de Omgevingswet en de Aanvullingswetten geluid en grondeigendom aan met het oog op een goede invoering van de Omgevingswet. De regels uit de Vangnetregeling gelden van rechtswege naast de bruidsschatregels in het omgevingsplan. Ze wijzigen het omgevingsplan niet rechtstreeks en zijn daardoor niet zichtbaar in het onderdeel Regels op de kaart van het Omgevingsloket.

Met het oog op duidelijkheid en transparantie wordt met deze wijziging van het omgevingsplan de Vangnetregeling verwerkt in de bruidsschatregels waarmee de gewijzigde regels zichtbaar worden in Regels op de kaart 3.1 Deze regels gaan als voorrangsregels onderdeel uitmaken van het Omgevingsplan gemeente Venray Voorrangsregels zijn een juridisch instrument binnen de Omgevingswet dat gemeenten in staat stelt om nieuwe regels in het omgevingsplan vast te stellen die voorrang hebben boven de regels uit het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Dit betekent dat als er een conflict is tussen de nieuwe en oude regels, de nieuwe regels prevaleren. Als gevolg van de toepassing van voorrangsregels blijven de onderliggende regels, waaronder de functie agrarisch en de daarbij behorende gebruiksmogelijkheden gelden totdat er een integrale wijziging van deze functie is uitgewerkt in het Omgevingsplan. 4.1 Het omgevingsplan treedt vier weken na bekendmaking in werking Het omgevingsplan treedt volgens artikel 16.78 van de Omgevingswet vier weken na de bekendmaking van het vaststellingsbesluit, in werking. 5.1 Het voorbereidingsbesluit uit 2024 moet binnen 1,5 jaar verwerkt worden in het omgevingsplan De gemeenteraad heeft op 14 mei 2024 een voorbereidingsbesluit genomen.

Met dit voorbereidingsbesluit werd de situatie binnen het besluitgebied – rondom de kern Oostrum en de bestemmingsplannen Oostrum-Oost en Woningbouw Zompgraaf Oostrum – bevroren waardoor het niet was toegestaan om gewasbeschermingsmiddelen in de openlucht te gaan gebruiken binnen 50 meter tot de gevoelige functies in de kern van Oostrum of tijdens de looptijd van het voorbereidingsbesluit van teelten te wisselen. Een voorbereidingsbesluit geldt gedurende 1,5 jaar. Binnen die periode is het zaak een wijziging van het omgevingsplan voor te bereiden waarin de planologische mogelijkheden voor de gronden binnen het werkingsgebied van dit voorbereidingsbesluit worden herzien. De regels uit het voorbereidingsbesluit worden met dit voorstel overgenomen in het permanente deel van het Omgevingsplan gemeente Venray. 5.2 De regels in het wijzigingsbesluit zijn in lijn met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties Alle regels in het omgevingsplan samen moeten leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In de motivering bij het wijzigingsbesluit is gemotiveerd op welke wijze de opname van de regels over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen bijdraagt aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

3 van 5

Raadsvoorstel

5.3 Zonder het uitsluiten van gewasbeschermingsmiddelen kan vanwege mogelijke driftblootstelling geen aanvaardbaar woon- en leefklimaat worden gegarandeerd voor de nieuwe woningbouwkavels Zoals uit jurisprudentie van de Afdeling blijkt en is bevestigd in de uitspraken van de voorzieningenrechter van de Afdeling met betrekking tot het bestemmingsplan “Oostrum-Oost”, dient bij het mogelijk maken van gevoelige functies nabij agrarische gronden waarop gewasbeschermingsmiddelen (kunnen) worden gebruikt rekening te worden gehouden met driftblootstelling door het aanhouden van zogenoemde spuitvrije zones. Het aanhouden van een afstand van 50 meter tussen een gevoelige functie en dergelijke agrarische gronden wordt niet onredelijk geacht. Door alsnog het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen uit te sluiten binnen 50 meter van de binnen de bestemmingsplan “OostrumOost fase 1” en “Woningbouw Zompgraaf Oostrum”, wordt de mogelijke driftblootstelling gelet op de hiervoor bedoelde jurisprudentie zodanig beperkt dat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd. 5.4 Deze wijziging van het omgevingsplan leidt niet tot onevenredig nadelige gevolgen Het gebied waarop dit besluit betrekking heeft is relatief klein.

Gelet op de grote woningbouwbehoefte en het feit dat andere vormen van agrarisch grondgebruik dan waarop dit besluit betrekking heeft mogelijk blijven, brengt dit besluit geen onevenredig nadelige gevolgen voor de eigenaren en gebruikers van de betreffende percelen met zich mee en wordt een groter belang toegekend aan de invulling van woningbehoefte en het garanderen van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat in de bestaande en nieuw te realiseren woningen. Kanttekeningen of risico’s 1.1 Gebruik gewasbeschermingsmiddelen binnen 50 meter niet absoluut onmogelijk Uit jurisprudentie van de Afdeling volgt dat het hanteren van spuitvrijezones van 50 meter rond gevoelige functies niet onredelijk is. Zoals uit diezelfde vaste jurisprudentie volgt is het hanteren van een kortere afstand in beginsel mogelijk, mits door middel van een zorgvuldig en op de locatie toegesneden onderzoek wordt aangetoond dat in dat geval een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plaatse van de nabijgelegen gevoelige functies kan worden gegarandeerd.

Dergelijke onderzoeken kunnen op dit moment echter niet worden uitgevoerd, omdat uit recente uitspraken van de Afdeling volgt het daarbij in het verleden gehanteerde model (EFSA-model) volgens de Afdeling – mede op basis van een deskundigenbericht van de STAB – geen algemeen wetenschappelijk aanvaard model betreft waarmee in het kader van een goede ruimtelijke ordening (kleinere) spuitvrije zones kunnen worden bepaald. Het deskundigenbericht van STAB is onder meer gebaseerd op een briefrapport van het RIVM waaruit volgt dat het genoemde model nog verder moet worden ontwikkeld. De geconstateerde onzekerheden hebben onder meer betrekking op cumulatieve effecten bij het gebruik van verschillende middelen en risico’s voor kinderen onder 1 jaar en zwangeren. Nu nader wetenschappelijk onderzoek c.q. een verfijning van het genoemde model nog niet beschikbaar is, gaat dit besluit – mede gelet op het voorzorgsbeginsel – uit van de ‘standaard’ 50 meter. 1.2 Als het gevolg van dit besluit kunnen de eigenaren van deze percelen een aanspraak maken op nadeelcompensatie De opname van regels leidt tot een vergunningplicht voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en daarmee tot een beperkingen van gebruiksmogelijkheden van de betreffende agrarische percelen. Als

4 van 5

Raadsvoorstel gevolg hiervan is het mogelijk dat de eigenaren van deze percelen in aanmerking komen voor nadeelcompensatie. Naar aanleiding van de nadeelcompensatierisicoanalyse die is uitgevoerd in het kader van het voorbereidingsbesluit, is de eerste verwachting dat er sprake zal zijn van een beperkt nadeel vanwege dit besluit. Tevens maakt een groot deel van de gronden onderdeel uit van een aanstaande wijziging van het Omgevingsplan gemeente Venray ten behoeve van het project Oostrum-Oost fase 2. De omvang van deze schade per concreet geval zal naar aanleiding van een verzoek moeten worden beoordeeld. Communicatie 1. Na vaststelling wordt het ontwerpbesluit gepubliceerd in het digitale gemeenteblad via www.officielebekendmakingen.nl en via de Landelijke voorziening beschikbaar stellen en bekendmaken (LVBB) in het Omgevingsloket, onderdeel van het Digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). Tevens wordt deze kennisgeving elektronisch verzonden aan de provincie, waterschap en de Inspectie voor Leefomgeving en Transport. 2. Betrokkenen, waaronder de indieners van zienswijzen, worden persoonlijk omtrent de besluitvorming door uw raad geïnformeerd.

Financiële gevolgen Zie kanttekeningen onder 1.2 Vervolgtraject besluitvorming Na vaststelling door de raad wordt het wijzigingsbesluit voor de duur van zes weken ter inzage gelegd en bestaat de gelegenheid om beroep in te stellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het wijzigingsbesluit treedt volgens artikel 16.78 van de Omgevingswet vier weken na de bekendmaking van het vaststellingsbesluit in werking. Hierbij geldt het voorbehoud dat wanneer iemand een voorlopige voorziening aanvraagt en deze wordt toegekend, de inwerkingtreding van het plan kan worden geschorst. Dit kan ook voor slechts een deel van het wijzigingsbesluit. Indien er geen beroep of voorlopige voorziening volgt, wordt het plan daags na de beroepstermijn onherroepelijk. Zodra het wijzigingsbesluit onherroepelijk is geworden, is het plan juridisch-planologisch bindend. Evaluatie Het Omgevingsplan gemeente Venray is een dynamisch document dat de komende jaren voortdurend wordt bijgewerkt. Waar nodig kunnen de regels van het omgevingsplan worden aangepast of aangevuld. Bijlagen 1. Wijzigingsbesluit in PDF (preview van de bekendmaking op overheid.nl), bestaande uit: a.

Juridische regels (p2-3);

b.

Motivering van het besluit (p190-197);

2. Wijzigingsbesluit raadpleegbaar via de viewer (Omgevingsplan gemeente Venray) 3. Eindrapport zienswijzen en ambtshalve wijzigingen 4. Nadeelcompensatie risicoanalyse 5. Niet openbaar: Taxatie i.k.v. risicoanalyse nadeelcompensatie Naslagwerk N.v.t.

5 van 5