01 Gebiedsontsluitingsweg 30kmh (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Gebiedsontsluitingsweg 30 km/h

Zaaknummer

Raad datum

30 juni 2022

Openbaar

Ja

Ter advisering/

Ter bespreking

Steller

Maya Kallen

Team

RO

Teammanager

Veronique Nabben

Portefeuillehouder

Cor Vervoort

kennisneming/ bespreking

Voorstel 1. In te stemmen met de wegcategorie Gebiedsontsluitingsweg 30km/h (GOW-30) met bijpassende kenmerken gelet op het gebruik en de verkeersveiligheid. 2. In te stemmen met het toepassen van de wegcategorie GOW-30 bij de reconstructie van de Oude Heerweg/Ooijenseweg te Blitterswijck. 3. In te stemmen met het toepassen van de wegcategorie Erftoegangsweg 30 km/h (ETW-30) bij de reconstructie van de Beeteweg te Blitterswijck, voor zover gelegen binnen de bebouwde kom. Samenvatting De reconstructie van de Oude Heerweg, Ooijenseweg en Beeteweg te Blitterswijck betreft fase 6 van het project Klimaatadaptatie Blitterswijck (zie bijlage 1). Voor het opstellen van een ontwerp voor herinrichting van deze fase is de aanwonenden om input gevraagd. Vooral de aanwonenden van de Oude Heerweg geven aan ernstige hinder en overlast te ondervinden van hardrijdend (vracht)verkeer. Maar juist omdat veel vrachtverkeer van de Oude Heerweg gebruikmaakt en veel woningen relatief dicht langs de Oude Heerweg staan, zijn fysieke snelheidsremmers niet mogelijk. Uit recent onderzoek is gebleken dat een rondweg waarmee doorgaand vrachtverkeer uit het dorp wordt geweerd, niet haalbaar is.

Met de vastgestelde wegcategorieën (Netwerkennota 2019) en bijbehorende wegprofielen voor doorgaande wegen binnen de bebouwde kom (Wijkontsluitingsweg 50 km/h), is het zonder snelheidsremmers niet mogelijk om een veilige weginrichting te realiseren. Indien de maximumsnelheid wordt verlaagd naar 30 km/h dan is een veilige weginrichting wel mogelijk. Eind 2020 is door de Tweede Kamer een motie aangenomen om binnen de bebouwde kom 30 km/h de norm te maken. Inmiddels is het afwegingskader daarvoor opgesteld en gestuurd naar de Tweede Kamer. Met dit kader kunnen gemeenten bepalen op welke wegen het wenselijk is om de snelheidslimiet naar 30 kilometer per uur te verlagen en op welke wegen een limiet van 50 kilometer per uur veilig mogelijk is. Op basis van de uitgangspunten in de netwerkennota én op basis van het onlangs gepubliceerde afwegingsschema is de nieuwe wegcategorie Gebiedsontsluitingsweg 30 km/h (GOW-30) het meest geschikt voor de Oude Heerweg/Ooijenseweg. Daarbij zijn zowel de verkeersfunctie als de verblijfsfunctie onderdeel van de weg en is 30 km/h de nieuwe maximumsnelheid. Volgens de vigerende netwerkennota moet de Beeteweg worden ingericht als Wijkontsluitingsweg 50 km/h. Op de Beeteweg geldt momenteel echter een snelheidslimiet van 30 km/h en verhogen naar 50 km/h is

Pagina 1 van 5

ongewenst. Gezien de functie en het gebruik van deze weg is de wegcategorie Erftoegangsweg 30 km/h (ETW-30) het meest geschikt. Beoogd resultaat 1. Het vergroten van de verkeersveiligheid en de leefbaarheid van (doorgaande) wegen binnen de bebouwde kom. 2. Het vergroten van de verkeersveiligheid en leefbaarheid van de Oude Heerweg/Ooijenseweg te Blitterswijck. 3. Het behouden van de verkeersveiligheid en leefbaarheid van de Beeteweg te Blitterswijck. Argumenten 1.1

De huidige herinrichtingsmogelijkheden voor 50km-wegen zijn te beperkt

De mogelijkheid tot een (algehele) limietverlaging, raakt aan het achterliggende probleem van de zogeheten ‘grijze wegen’. Binnen de bebouwde kom zijn dit wegen met een snelheidslimiet van 50 km/uur waarop de functies erftoegang en doorstroming beide voorkomen. Fietsverkeer is op deze wegen vaak niet fysiek gescheiden van gemotoriseerd verkeer: een onwenselijke en onveilige situatie. Eind 2020 werd door de Tweede Kamer een motie aangenomen om 30 km/h de norm te maken binnen de bebouwde kom. Inmiddels is het afwegingskader opgesteld en gestuurd naar de Tweede Kamer. Met dit kader kunnen gemeenten bepalen op welke wegen het wenselijk is om de snelheidslimiet te verlagen naar 30 km/h en op welke wegen een limiet van 50 km/h veilig mogelijk is. Uit onderzoek blijkt dat de kans op (dodelijk) letsel ongeval vele malen groter is bij een aanrijding met 50 km/h dan 30km/h. De illustratie hiernaast laat de impact zien van de gereden snelheid op de overlevingskans van een voetganger bij een aanrijding. Als gemeente Venray willen we zorgen voor maximale verkeersveiligheid. Zoals ook vermeld in de Trendsportaldoelstellingen1: “streven naar nul doden in en door het (weg)verkeer.” Als gemeente Venray willen wij vooroplopen in het verbeteren van de verkeersveiligheid.

Voor de grijze wegen is het daarom belangrijk af te wegen of het wenselijk is de snelheid te verlagen en de nieuwe categorie gebiedsontsluitingsweg 30km/h (GOW-30) te introduceren. Bij de eerstvolgende actualisatie van de netwerkennota wordt dit verwerkt en gemeentebreed afgewogen. 1.2

Er is een landelijke vraag naar veiligere wegen binnen de bebouwde kom

Van 50 naar 30: landelijk speelt de discussie om 30 de norm te laten zijn. 50 km/h alleen maar daar waar het kan, bijvoorbeeld op wegen waar een vrijliggend fietspad ligt of te realiseren is. Als het aan Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht ligt, mag er in die steden straks overal nog maximaal 30 kilometer per uur gereden worden. In een brandbrief aan de Tweede Kamer schrijven ze: “Elke dag vallen er twee doden en 70 zwaargewonden in het verkeer. 80 procent van de verkeerongelukken gebeurt op wegen waar de maximumsnelheid 50 kilometer is.” De raad van de gemeente Rotterdam stemde in 2020 al in met het voorstel om in de onveiligste straten binnen de bebouwde kom de maximumsnelheid terug te brengen van 50 1

Trendsportal: regionale samenwerking Noord-Limburgse gemeenten op het gebied van mobiliteit.

Pagina 2 van 5

naar 30 km per uur. Ook andere steden volgen zoals Tilburg, Haarlem en Hilversum. Hoe meer gemeenten aan de slag gaan met het invoeren van de nieuwe wegcategorie, des te meer het voor weggebruikers een duidelijk en eenduidig wegbeeld wordt. 1.3

Dit voorstel draagt bij aan de toekomstvisie 2030 ‘Venray loopt voorop’

Het motto van de toekomstvisie van Venray is “Venray loopt voorop”. Door actief aan de slag te gaan met het afwegingskader, laten we als gemeente Venray zien dat we voorop lopen op het gebied van het vergroten van de verkeersveiligheid. 2.1

De leefbaarheid van de Oude Heerweg en Ooijenseweg wordt verhoogd

De aanwonenden van de Oude Heerweg en Ooijenseweg ervaren stelselmatig leefbaarheidsproblemen. Via meldingen en de voor de herinrichting gevraagde input, geven bewoners van de straat aan dat er onder andere (te) hard wordt gereden. Lawaai en trillingen zorgen voor verstoorde (nacht)rust. Door de Oude Heerweg en Ooijenseweg als GOW-30 in te richten, beogen we dat beide wegen na de reconstructie zo is ingericht dat gemotoriseerd verkeer zijn snelheid aanpast ten gunste van de leefbaarheid. 2.2

De verkeersveiligheid van de Oude Heerweg en Ooijenseweg wordt verhoogd

Het huidige snelheidsregime van 50 km/h past in combinatie met de weginrichting niet bij het gebruik van de weg. Auto- en vrachtverkeer mengt zich met relatief hoge snelheid met fietsers. Ook heeft de voetganger niet overal voldoende ruimte op de trottoirs. Er is onvoldoende ruimte om voor zowel de fietser als de voetganger een veilige oplossing te realiseren én de maximumsnelheid van 50 km/h te behouden. Het verlagen van de maximumsnelheid naar 30 km/h met een passende weginrichting, draagt zodoende bij aan het verhogen van de verkeersveiligheid. 3.1

De Beeteweg heeft nu al de veilige snelheidslimiet

De Beeteweg is momenteel een 30km zone met een inrichting van een erftoegangsweg. Dit functioneert goed, zowel qua inrichting als gebruik. Indien de Beeteweg met de herinrichting conform de netwerkennota wordt ingericht als WOW-50, wordt niet alleen de rijbaan breder, maar gaat ook de maximumsnelheid omhoog. Dat is een ongewenste situatie. Door de Beeteweg bij de reconstructie te behouden als ETW-30 doen we recht aan de wensen van de aanwonenden zonder inbreuk te maken op wensen van de weggebruiker. Bij de eerstvolgende actualisatie van de netwerkennota wordt dit verwerkt. Risico’s 1.1

De concrete inrichtingskenmerken voor een GOW30 zijn nog niet bekend. Een duidelijke set van minimumeisen voor deze wegcategorie is dus nog niet beschikbaar. Evaluatie is daarom van belang om het effect van het gekozen ontwerp inzichtelijk te maken.

2.1

De weg dient op zo’n manier te worden ingericht zodat het snelheidslimiet van 30 km/h geloofwaardig is. De Oude Heerweg en Ooijenseweg zijn echter wegen waar relatief veel zwaar verkeer overheen rijdt (onder andere voor de bedrijven Walkro, Van Leendert, AB Texel en Lamb Weston). Daardoor zijn drempels en klinkers vanwege geluidsoverlast voor omwonenden niet wenselijk. Bij het maken van het ontwerp wordt daarom gekeken naar mogelijkheden voor een geloofwaardige weginrichting die past bij een GOW30 (zowel een verblijfs- als verkeersfunctie).

Pagina 3 van 5

2.2

Voor het verlagen van de maximumsnelheid wordt een verkeersbesluit genomen. In de omgeving gevestigde bedrijven kunnen daar vanwege een langere reistijd bezwaar tegen maken. Het algemeen belang (verhoogde verkeersveiligheid en leefbaarheid) zal waarschijnlijk echter zwaarder wegen dan een (economisch) belang van in de omgeving gevestigde bedrijven.

Kanttekeningen 1.1

Door niet in te stemmen met de nieuwe wegcategorie GOW-30 ontstaat geen gewenste oplossing voor wegen binnen de bebouwde met zowel een verkeers- als verblijfsfunctie. De gewenste snelheidsverlaging van de weggebruiker blijft uit, waardoor een verhoogde kans op ongevallen met (ernstiger) letsel blijft bestaan.

1.2

De leefbaarheid van 50 km-wegen waar woningen dichtbij de rijbaan staan, blijft onder druk staan door onder andere geluids- en trillingshinder.

2.1

De Oude Heerweg/Ooijenseweg wordt ingericht voor een periode van 25 jaar. Gedurende die periode behoudt de weg de inrichting die hij bij de aanstaande reconstructie krijgt. Tussentijds reconstrueren betekent een kapitaalvernietiging.

2.2

Indien het herinrichtingsontwerp van de Oude Heerweg/Ooijenseweg niet leidt tot een verlaging van de maximumsnelheid en daarmee tot een verhoging van de leefbaarheid dan is er een reële kans op minder of geen steun van de aanwonenden voor herinrichtingsontwerp.

3.1

Mocht de Beeteweg worden ingericht als WOW-50 dan zal dat leiden tot hogere snelheden en daarmee een verhoogde kans op ongevallen.

3.2

De Beeteweg wordt ingericht voor een periode van 25 jaar. Gedurende die periode behoudt de weg de inrichting die hij bij de aanstaande reconstructie krijgt. Tussentijds reconstrueren betekent een kapitaalvernietiging.

Communicatie Voor de introductie van de nieuwe wegcategorie GOW-30 is bijgaand persbericht (bijlage 2) opgesteld. In het voorproces is het belang om de implementatie van de nieuwe wegcategorie besproken met vervoersmaatschappij Arriva en de hulpdiensten. De bewoners van de Oude Heerweg en Ooijenseweg zijn (samen met de Kerngroep Blitterswijck) betrokken bij de totstandkoming van het herinrichtingsontwerp. Zij zijn middels een brief (bijlage 3) geïnformeerd dat een veilig ontwerp nu niet kan worden opgesteld en dat de mogelijkheid een weginrichting volgens GOW-30 toe te passen aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Deze bewoners worden ook (samen met de Kerngroep Blitterswijck) geïnformeerd over het herinrichtingsontwerp en de bijbehorende wijziging van de maximumsnelheid, inclusief de argumentatie waarom daarvoor is gekozen. De bewoners van de Beeteweg worden (samen met de Kerngroep Blitterswijck) geïnformeerd over het herinrichtingsontwerp, inclusief de argumentatie waarom daarvoor is gekozen.

Pagina 4 van 5

Financiële gevolgen De totale projectkosten voor de herinrichting van de Oude Heerweg/Ooijenseweg wijzigen in deze situatie slechts in de marge als de wegcategorie GOW-30 wordt toegepast in plaats van WOW-50. Hiervoor wordt geen extra investeringsbudget aangevraagd. Personele/organisatorische gevolgen De nieuwe wegcategorie GOW-30 dient te worden opgenomen in de actualisatie van de Netwerkennota en de Toetssteen Openbare Ruimte (TOR). Dit kan gebeuren binnen de reguliere formatie en taken. Juridische gevolgen Voor het verlagen van de maximumsnelheid dient een verkeersbesluit te worden genomen. Rechtmatigheid De gemeente Venray is als wegbeheerder gerechtigd de wegcategorieën voor haar wegen te bepalen. Fatale termijnen N.v.t. Vervolgtraject besluitvorming N.v.t. Evaluatie Enige tijd na realisatie van de herinrichting van de Oude Heerweg, Ooijenseweg en Beeteweg worden snelheidsmetingen uitgevoerd om het effect van de verlaging van de maximumsnelheid op de Oude Heerweg en Ooijenseweg te meten. Ook wordt de bewoners van de Oude Heerweg en Ooijenseweg met een enquête gevraagd of er verschil is in leefbaarheid als gevolg van de reconstructie.

Bijlagen 1. Projectgebied 2. Persbericht “30 het nieuwe normaal” 3. Bewonersbrief fase 6 d.d. 28 januari 2022 inzake stand van zaken opstellen herinrichtingsontwerp Naslagwerk 1. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2020Z19682&did=2020D42366 2. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2414102-maximaal-30-kilometer-per-uur-door-magisch-schild 3. https://www.crow.nl/downloads/pdf/verkeer-en-vervoer/wegontwerp/afwegingskader-30-km-per-uur.aspx 4. https://swov.nl/nl/nieuws/nieuwe-wegcategorie-gow30-ter-vervanging-van-grijze-wegen

Pagina 5 van 5