003 Bijlage 1 - IHP 2025-2040 Venray
Tekst van het document
IHP Venray 2025-2040
Opdrachtgever Gemeente Venray
Datum 14 mei 2025
Referentie 1533406-0043.0.2
Auteur(s) Bas Verkerk - HEVO B.V. Debbie Pfaff - HEVO B.V.
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Statenlaan 8
5223 LA 's-Hertogenbosch
T 073 - 6 409 409
info@hevo.nl
KvK Brabant 16029774
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●
Burg. Roelenweg 40
8021 EW Zwolle
T 038 - 4 258 101
ISO 9001-gecertificeerd
BTW 0011.60.461.B01
Inhoudsopgave 1. 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5.
Inleiding Landelijke Context Lokale Context Doelstelling Aanpak Leeswijzer
3 3 3 4 4 5
2. 2.1. 2.2. 2.3. 2.4.
Aanbod Onderwijs en Kinderopvang Primair onderwijs (Voortgezet) Speciaal (Basis) Onderwijs Voortgezet onderwijs Kinderopvang
6 6 6 7 7
3. 3.1. 3.2. 3.3.
Beleid en Visie Wettelijke en beleidskaders Beleidskaders: beleid gemeente Venray Onderwijsvisie
8 8 8 8
4. 4.1. 4.2. 4.3. 4.4.
Analyse en opgave Capaciteit Onderwijs Kwaliteit Onderwijs: Quickscans Scholenlandschap Gemeente Reflectie op de Opgave
16 16 17 19 20
5. 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. 5.6. 5.7.
Scenario’s Leeswijzer kaarten en tabellen Kernen West Kernen Oost Venray West Venray Oost Kinderopvang Integrale programmering
21 21 21 23 25 28 30 30
Referentie: 1533406-0043.0.2.
6. 6.1. 6.2. 6.3. 6.4. 6.5. 6.6.
Financiële vertaling en CO2-reductie IHP Kwaliteit Kosten Financiële Uitgangspunten Overzicht investeringskosten Onderwijs Overzicht Kosten Vervolgstudies Status IHP Kosten
31 31 33 35 37 38 38
7. 7.1. 7.2. 7.3.
Vervolg IHP Opstellen uitvoeringsprogramma Opstellen Haalbaarheidsonderzoeken Disclaimer
39 39 39 39
Bijlage I: Wettelijke en beleidskaders
40
Bijlage II: Energieprestaties
43
Bijlage III: Kwaliteitsadvies Frisse Scholen
43
Bijlage III: Methodiek
44
Pagina 2 van 47
1. Inleiding De gemeente heeft samen met de schoolbesturen voorliggend Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld voor de onderwijshuisvesting van het Primair Onderwijs (PO), Voorgezet Onderwijs (VO) en (Voortgezet) Speciaal Onderwijs ((V)SO). In dit plan worden de kaders bepaald waarbinnen de gemeente de schoolbesturen samenwerken aan goede, toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Goede onderwijshuisvesting is een randvoorwaarde voor goed onderwijs. De noodzaak tot samenwerking komt voort uit de gedeelde verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting: de gemeente heeft een zorgplicht voor onderwijshuisvesting voor onder andere nieuwbouw en uitbreiding en schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor onderhoud en exploitatie. In dit IHP worden beide verantwoordelijkheden op elkaar afgestemd. Kinderopvang maakt steeds vaker deel uit van onderwijshuisvesting in Integrale Kindcentra (IKC’s). Ondanks dat de gemeente geen formele verantwoordelijkheid heeft voor de huisvesting van kinderopvang zijn zij een belangrijke schakel in de ontwikkeling van kinderen. De kinderopvang organisatie ’t Nest is daarom ook betrokken geweest bij het proces om te komen tot dit rapport en Spring en Korein zijn geïnformeerd over het proces.
1.1. Landelijke Context Het IHP sluit aan op de landelijke context. Door nu een strategisch IHP te ontwikkelen spelen gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties in op, onder andere, de volgende landelijke ontwikkelingen: • De wettelijke status van IHP’s en renovatie (naar aanleiding van het wetsvoorstel van VNG, VO-raad en PO-raad). • De verbeterslag die gemaakt dient te worden op het gebied van de kwaliteit van onderwijshuisvesting. • De duurzaamheidsambities die voortvloeien uit de afspraken binnen het Klimaatakkoord. • De druk die is ontstaan op de bekostiging van onderwijshuisvesting.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
1.2. Lokale Context In de gemeente Venray is sprake van een breed en divers aanbod aan scholen voor het Primair Onderwijs (PO), Speciaal Onderwijs en Voortgezet Onderwijs (VO). Het VO – het Raayland College – is middels een recentralisatie opnieuw onder de verantwoordelijkheid van de gemeente gekomen. Binnen het VSO is daarnaast een nevenvestiging van Mikado VSO toegevoegd onder de naam Foooocus. Beide scholen vallen onder de reikwijdte van dit IHP. Het vorige IHP is opgesteld in 2019. In lijn met het wettelijk kader is het plan nu aan herijking toe. Deze herijking biedt de mogelijkheid om op basis van nieuwe inzichten en ontwikkelingen een langetermijnperspectief te formuleren, dat tevens een plek krijgt binnen de gemeentelijke begrotingscyclus. De herijking is gestart met het actualiseren van de bouwstenen (zie bijlage uitvraag) en wordt gevoed door een gedragen onderwijskundige visie binnen de gemeente, waarin thema’s als doorgaande leerlijnen, inclusief onderwijs en passend onderwijs een centrale plek innemen. Raayland College en Foooocus maken nadrukkelijk deel uit van deze visie. Tegelijkertijd is het belangrijk stil te staan bij de context waarin dit IHP tot stand komt. De uitvoering van het IHP 2019 is in de praktijk sterk achtergebleven bij de oorspronkelijke planning.
Hierdoor zijn verschillende schoolbesturen geconfronteerd met extra onderhoudskosten, omdat noodzakelijke vervanging of renovatie van gebouwen is uitgesteld. Het inzicht in de noodzaak tot vervanging was in veel gevallen al aanwezig, maar door vertragingen in besluitvorming en uitvoering is geen tijdige opvolging gegeven aan de gemaakte afspraken. Deze situatie onderstreept het belang van betrouwbaarheid en uitvoerbaarheid van dit nieuwe IHP. Het vraagt van de gemeente niet alleen een heldere programmering en prioritering, maar ook het nakomen van afspraken uit het IHP. Het niet realiseren van eerder voorgenomen vervangingsprojecten heeft geleid tot inefficiënte uitgaven en ongewenste druk op de onderhoudsbudgetten van schoolbesturen. Deze reflectie vormt de basis voor een realistischer en betrouwbaarder plan, waarmee de gezamenlijke ambitie voor toekomstbestendige, inclusieve en doelmatige onderwijshuisvesting in Venray kan worden waargemaakt.
Pagina 3 van 47
1.3. Doelstelling Het IHP is een strategisch plan waaraan gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties zich conformeren. Gezamenlijk wordt toegewerkt naar een toekomstbestendig opgroeiklimaat met bijbehorende huisvesting voor onderwijs, kinderopvang en eventueel ontwikkelgroepen. In tegenstelling tot de werkwijze (uitsluitend) op basis van de Verordening Onderwijshuisvesting (in het vervolg ‘verordening’), wordt in het IHP uitgegaan van een proactief onderwijshuisvestings`beleid binnen de gestelde financiële kaders. Het IHP: • Sluit aan op de beleidskaders van de gemeente op het gebied van onderwijs. • Geeft aan op welke wijze de gemeente haar zorgplicht wenst in te vullen. • Stelt de gemeente en schoolbesturen in staat om op korte en lange termijn toekomstbestendige keuzes te maken en proactief beleid te voeren. • Stelt de kaders waarbinnen de gemeente, samen met de schoolbesturen, investeert in de onderwijshuisvesting. • Biedt een meerjarenperspectief waarop het eigen (investerings-)beleid van de gemeente en schoolbesturen kan worden afgestemd. • Vormt het beleidskader voor onderwijshuisvesting voor vier jaar (2025-2029) en geeft een doorkijk voor de langere termijn van 16 jaar (2025-2040). Het IHP wordt elke vier jaar herijkt, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vragen en behoeften van dat moment.
Jaarlijks wordt het jaarprogramma vastgesteld in het OOGO en met het College, waarmee de voortgang wordt bewaakt en indien wenselijk de raad (jaarlijks) wordt geïnformeerd.
De verankering van het IHP kan verdeeld worden over het strategisch, tactisch en operationeel niveau. Dit IHP is daarin het strategisch kader. Na vaststelling van het IHP wordt een uitvoeringsprogramma vastgesteld waarin de eerste termijn van het IHP wordt uitgewerkt. Dit is het tactisch niveau. De uitvoering van de projecten is onderdeel van het operationeel niveau.
Beleid
Strategisch IHP
Tactisch Uitvoerings-programma
Operationeel Projecten
Figuur 1-1 Positie van het IHP als strategisch document incl. het vervolg
1.4. Aanpak Het IHP is samen met gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties ontwikkeld. Daarbij zijn gezamenlijk de volgende stappen doorlopen: 1. Om te komen tot een gezamenlijke visie op de onderwijshuisvesting zijn in diverse bijeenkomsten met de gemeente, de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties uitgangspunten gedefinieerd. De basis onderlegger van deze visie is de visie op het onderwijs. 2. In 2019 heeft er een uitgebreide analyse plaatsgevonden van de onderwijsgebouwen in de gemeente. Er is onder andere gekeken naar capaciteit en kwaliteit. Aan de hand van de analyse is de opgave in beeld gebracht, dit IHP gaat verder met deze analyse. 3. Op basis van de gezamenlijke visie en de uitkomsten van de analyse uit 2019 en gewijzigde inzichten van de schoolbesturen en gemeente zijn de locatie
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 4 van 47
4. 5.
scenario’s benoemd die invulling geven aan de opgave. Deze zijn in interactieve sessies geformuleerd. De scenario’s zijn financieel vertaald en in tijd uitgezet. De vier bovenstaande deelproducten zijn samengevoegd in voorliggend IHP, waarbij tevens de vervolgstappen zijn benoemd.
Figuur 1-2 stappenplan IHP
1.5. Leeswijzer Na dit eerste inleidende hoofdstuk beschrijft hoofdstuk 2 het onderwijslandschap van de gemeente. Hoofdstuk 3 gaat in op de gezamenlijke visie en uitgangspunten. Hoofdstuk 4 introduceert de gehanteerde methoden voor de analyse de opgave die in hoofdstuk 5 worden gepresenteerd. Hoofdstuk 6 beschrijft de scenario’s die invulling geven aan de opgave. Hoofdstuk 7 voorziet de scenario’s uit hoofdstuk 6 van financiële uitgangspunten en een financiële vertaling. In hoofdstuk 7 is het vervolgproces na het IHP omschreven.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 5 van 47
2. Aanbod Onderwijs en Kinderopvang Dit hoofdstuk biedt inzicht in het onderwijs- en kinderopvangaanbod in de gemeente. Het gaat hier voor het onderwijs om het PO, VO en (V)SO en voor kinderopvang om kinderdagopvang (KDV) en buitenschoolse opvang (BSO).
2.1. Primair onderwijs Het scholenlandschap van de gemeente Venray voor het primair onderwijs (PO) is divers. Er zijn verschillen in denominatie, onderwijsconcept en omvang. Er zijn 3 schoolbesturen voor PO in Venray gevestigd. Gezamenlijk hebben de schoolbesturen 17 scholen. Ze verzorgen het PO voor 3.122 leerlingen.
Schoolbestuur Totaal Stichting SPOVenray Dynamiek scholengroep MOZON
Sector PO/SBO PO PO
Aantal Aantal scholen leerlingen 17 3122 14 2726 2 222 1 174
% 100% 87% 7% 6%
2.2. (Voortgezet) Speciaal (Basis) Onderwijs Voor kinderen die zich op de gewone basisschool niet optimaal ontwikkelen is er het speciaal basisonderwijs (SBO) of speciaal onderwijs (SO). S(B)O-scholen hebben dezelfde kerndoelen als reguliere basisscholen, maar de leerlingen krijgen meer tijd om die te halen. Het S(B)O is een combinatie van regulier basisonderwijs aangevuld met specifieke leer-, gedrags- en opvoedingsexpertise. De groepen in het S(B)O zijn kleiner en er zijn meer deskundigen.
Het (voortgezet) speciaal onderwijs (SO) biedt onderwijs aan leerlingen die specialistische en/of intensieve begeleiding nodig hebben. Er zijn drie scholen voor (V)SO in de gemeente Venray: • De Wijnberg: De Wijnberg biedt samen met de Mutsaersstichting ambulante begeleiding en deeltijdtrajecten voor kinderen van 0-8 jaar. Het onderwijs is er in de gemeente Venray voor leerlingen van 4-12 jaar. Deeltijdtrajecten zijn een combinatie van onderwijs en zorg. Het betreffen programma’s voor leerlingen met gedrags- of psychiatrische problematiek. Streven van de school is om de kinderen zo snel mogelijk weer terug in het regulier onderwijs te laten instromen. Gemiddeld stromen de leerlingen na circa 1,5 jaar weer uit. • Foooocus: Foooocus biedt leerlingen de mogelijkheid om onderwijs te combineren met werkervaring. Vanaf 14 of 15 jaar kunnen leerlingen terecht. De locatie in Venray bevinden zich in het centrum van de stad en biedt een leeromgeving waarin onderwijs en praktijkervaring samenkomen. In samenwerking met bedrijven worden leer- en werkplekken georganiseerd, waarbij leerlingen een groot deel van hun tijd doorbrengen. Naast praktijkervaring volgen leerlingen onderwijs en kunnen zij (deel)certificaten behalen. Dit traject ondersteunt hen bij de overgang naar de arbeidsmarkt.
Schoolbestuur Totaal Foooocus (Punt speciaal) Onderwijsgroep Buitengewoon De Wijnberg
Sector (V)SO (V)SO SO
Aantal scholen 4 1 1 2
Aantal leerlingen % 85 10 45 30
100% 12% 53% 35%
Er is één S(B)O-school in de gemeente Venray. De Kwispeldans: De Kwispeldans is een samenwerking tussen de twee scholen Focus (speciaal basisonderwijs, SPOVenray) en Spectrum (speciaal onderwijs, Onderwijsgroep Buitengewoon). Zij verzorgt speciaal (basis) onderwijs aan kinderen die zeer moeilijk lerend zijn en/of omgangsproblemen hebben, en aan kinderen met lichamelijke en meervoudige beperkingen. De school is een expertisecentrum, waarin betrokken specialisten onderwijs op maat geven aan leerlingen in de leeftijd van 4-13 jaar.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 6 van 47
2.3. Voortgezet onderwijs Er is één school voor voortgezet onderwijs (VO) in de gemeente Venray: het Raayland College. Het Raayland biedt alle niveaus in het VO aan op de school: praktijkonderwijs, vmbo-basis, vmbo-kader, vmbo-(g) theoretisch, havo en vwo. Het Raayland biedt leerlingen die een extra ondersteuningsbehoefte hebben een zo optimaal mogelijke begeleiding in het licht van Passend Onderwijs: de Syntheseklas.
Schoolbestuur Totaal Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO)
Sector
VO
Aantal scholen 1
Aantal leerlingen 1649
1
1649
% 100% 100%
2.4. Kinderopvang De volgende organisaties voor kinderopvang zijn actief in de gemeente Venray: Kinderopvangorganisatie Locaties t Nest Kinderopvang 10 Spring Kinderopvang 4 KDV de Mukkenstal 2 Kindercentrum de 2 KinderSofa Kinderopvang De 1 Speelhoeve Het Sterrenhuis 1 Kinderdagverblijf Ollie & Co 1 Korein 1 Heel Wijs 1 Totaal 23
Referentie: 1533406-0043.0.2.
BSO 302 224 88
KDV 263 135 64
102
60
23
48
42 22 40 843
26 32 16 16 660
Figuur 2-1 Scholenlandschap gemeente Venray
Pagina 7 van 47
3. Beleid en Visie
•
Dit hoofdstuk behandelt de beleidskaders en de beleidsambities van dit IHP. Er wordt eerst ingegaan op de wettelijke taak van de gemeente en schoolbesturen op het gebied van onderwijshuisvesting en relevante ontwikkelingen. Daarna worden de beleidsambities van de gemeente, de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties benoemd: de bouwstenen van beleid.
•
• •
Achtergronden De gemeente Venray werkt vanaf 2012 met een IHP, waarmee de gemeente stelselmatig toewerkt naar een vernieuwing van het scholenlandschap. In 2019 is het laatste IHP met de schoolbesturen binnen het primair (basis) onderwijs en een vertegenwoordiging van de kinderopvang opgesteld en in 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarbij is afgesproken dat het IHP om de vier jaar herijkt zal worden. Met de recentralisatie van het VO (het Raayland College) in 2022 en de komst van het VSO (Fooocus) zijn beide onderwijssectoren onderdeel geworden van deze herijking.
3.1. Wettelijke en beleidskaders In bijlage 1 wordt ingegaan op de juridische kaders en ontwikkelingen die gelden voor het IHP: de wettelijke taak van gemeente en schoolbesturen op het gebied van onderwijshuisvesting en relevante ontwikkelingen.
3.2. Beleidskaders: beleid gemeente Venray Collegeprogramma 2022-2026 Samen maken we Venray! Collegeprogramma 2022-2026 Een nadere invulling van het samenwerkingsakkoord ‘bouwen aan vertrouwen’. In het collegeprogramma worden de volgende ambities uitgesproken in relatie met onderwijshuisvesting: • Inclusief Onderwijs: Venray streeft naar een breed onderwijslandschap waar iedereen, ongeacht zijn of haar talenten en behoeften, een plek heeft. Dit vraagt om een goede verbinding tussen onderwijs, samenleving en bedrijfsleven. • Verbinden met Bedrijfsleven: Er wordt ingezet op het stimuleren van de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en lokale ondernemers, zoals de ontwikkeling van een techniek-hub bij het Raayland College.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Lokale Educatieve Agenda: Er wordt een herijking uitgevoerd van de Lokale Educatieve Agenda, gericht op inclusiviteit. Flexibiliteit in Schoolgebouwen: Schoolgebouwen moeten voldoende flexibiliteit bieden om onderwijs en opvang aan te passen aan de behoeften van diverse doelgroepen, waarbij toegankelijkheid centraal staat. Integraal Huisvestingsplan: Er wordt uitvoering gegeven aan het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan om de onderwijshuisvesting te optimaliseren. Gezonde Leefomgeving: De gemeente zet in op een gezonde en veilige leefomgeving, waarbij beweging en een gezonde levensstijl worden gestimuleerd.
3.3. Onderwijsvisie Voor ieder kind goed onderwijs dicht bij huis. Dat betekent inclusief onderwijs in de gemeente Venray. Iedereen is welkom, met z’n eigen talenten en behoeften. Dit vraagt om een breed onderwijslandschap, met een totaalaanbod waarin voor iedereen een plek is. Zodat kinderen en jongeren in hun eigen omgeving samen kunnen spelen, leren en opgroeien tot jongvolwassenen. Onderwijsvisie In Venray staat inclusief onderwijs centraal, met de focus op goed onderwijs dicht bij huis voor elk kind, ongeacht hun talenten en behoeften. Dit vraagt om een breed onderwijslandschap waarin iedereen een plek heeft. Samen voor inclusief onderwijs in Venray Voor ieder kind goed onderwijs dicht bij huis. Dat betekent inclusief onderwijs in de gemeente Venray. Iedereen is welkom, met z’n eigen talenten en behoeften. Dit vraagt om een breed onderwijslandschap, met een totaalaanbod waarin voor iedereen een plek is. Zodat kinderen en jongeren in hun eigen omgeving samen kunnen spelen, leren en opgroeien tot jongvolwassenen. Eén onderwijslandschap Niet elke school kan alle kinderen bedienen, maar door samen te werken, kunnen we veel bereiken. Het onderwijslandschap wordt als één geheel gezien, inclusief voorschoolse opvang. Slimme organisatie en samenwerking zijn essentieel om te
Pagina 8 van 47
bepalen wat elk kind of elke jongere nodig heeft. Dit kan ook tijdelijke of gecombineerde oplossingen omvatten, vooral in het beroepsonderwijs. Samenwerking Verbinding tussen onderwijs- en opvanginstellingen is cruciaal. Van kinderopvang tot speciaal onderwijs delen we kennis en ervaringen om een goede doorstroming te waarborgen. Dit helpt kinderen en jongeren eerder in beeld te komen en hen passende ondersteuning te bieden. Verbinding met de maatschappij Langdurige samenwerking met diverse partijen, zoals de gemeente, leerplicht, (jeugd)zorg en het bedrijfsleven, is noodzakelijk voor inclusief onderwijs. Ouders spelen ook een belangrijke rol, en we creëren netwerken rond elk kind om aansluiting met de lokale arbeidsmarkt te bevorderen. Passende en flexibele huisvesting Gebouwen moeten flexibel zijn en toegankelijkheid bevorderen. Dit houdt ook rekening met een goede spreiding over de gemeente en slimme oplossingen voor zowel groei als krimp. Al doende leren Het proces begint met kleine stappen en praktijkervaring, waarbij samenwerking en dialoog centraal staan. Met een focus op maatwerk en de behoeften van kinderen streven we naar een duurzaam fundament voor inclusief onderwijs. Hierbij staat het kind altijd centraal, en de waarde van inclusie kan niet alleen in cijfers worden uitgedrukt.
Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) In Venray streven we naar een samenleving waarin kinderen en jongeren opgroeien in een kansrijke omgeving. Dit betekent dat zij de nodige ondersteuning, faciliteiten en mogelijkheden krijgen om zich te ontwikkelen, zowel op persoonlijk als educatief vlak. Een sterke sociale cohesie is essentieel om deze omgeving te creëren. Het bevordert niet alleen de individuele groei van jongeren, maar versterkt ook de gemeenschap als geheel.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Verbinding met de omgeving Sociale cohesie komt voort uit verbinding: tussen inwoners, tussen verschillende leeftijdsgroepen en tussen diverse maatschappelijke instellingen. In Venray werken we samen met scholen, sportclubs, culturele organisaties en welzijnsinstellingen om een netwerk te creëren dat jongeren omarmt en ondersteunt. Dit netwerk biedt kansen voor interactie en samenwerking, waardoor een hechte gemeenschap ontstaat waar iedereen zich betrokken voelt. Door gezamenlijke activiteiten te organiseren, zoals sportevenementen en culturele festivals, versterken we de onderlinge banden en bevorderen we een gevoel van saamhorigheid. Win-Win kansen vanuit het accommodatieplan Het accommodatieplan biedt een unieke kans om de sociale cohesie verder te versterken. Door accommodaties te ontwikkelen die multifunctioneel zijn en ruimte bieden voor verschillende activiteiten, creëren we een centrale ontmoetingsplek voor inwoners van alle leeftijden. Deze plekken kunnen fungeren als hubs waar mensen elkaar ontmoeten, samen leren, sporten en ontspannen. De win-win kansen zijn evident: door het delen van ruimtes en faciliteiten tussen scholen, sportverenigingen en maatschappelijke organisaties, maximaliseren we het gebruik van middelen en bevorderen we samenwerking.
Dit resulteert niet alleen in kostenbesparingen, maar ook in een breder aanbod van activiteiten voor kinderen en jongeren, wat hun ontwikkeling ten goede komt. Bovendien worden deze ruimtes toegankelijk voor alle inwoners, waardoor iedereen kan profiteren van de voordelen die een actieve en verbonden gemeenschap te bieden heeft. Samenwerking voor de toekomst In Venray zijn we ons bewust van de noodzaak om de kloof tussen het voortgezet onderwijs (VO) en het bedrijfsleven te verdichten. De samenwerking tussen deze twee sectoren is cruciaal voor het creëren van kansen voor onze jongeren. Door middel van gerichte partnerships met lokale bedrijven kunnen we leerlingen de vaardigheden en ervaring bieden die nodig zijn om succesvol te zijn in de arbeidsmarkt. Praktijkgericht leren Bedrijven kunnen een waardevolle rol spelen in het onderwijs door stages, werkplekken en leerwerktrajecten aan te bieden. Dit geeft leerlingen de kans om praktijkervaring op te doen en te leren in een echte werkomgeving. Daarnaast kunnen
Pagina 9 van 47
bedrijven hun expertise en kennis delen door gastlessen en workshops te organiseren, wat de aansluiting tussen het curriculum en de vaardigheden die in de beroepspraktijk nodig zijn, versterkt. Hierdoor worden leerlingen beter voorbereid op hun toekomst en vergroten ze hun kansen op een succesvolle carrière. De rol van de ISK Inclusief onderwijs is een belangrijk speerpunt in Venray, waarbij we ervoor zorgen dat elk kind, ongeacht zijn of haar achtergrond, de mogelijkheid krijgt om zich te ontwikkelen. Binnen dit kader speelt de Internationaal Schakelklas (ISK) een essentiële rol. De ISK biedt speciaal onderwijs voor nieuwkomers, zoals vluchtelingen en migranten, waarbij ze kennis opdoen over de Nederlandse onderwijscultuur en taal. De ISK fungeert niet alleen als een schakel naar het reguliere onderwijs, maar ook naar de lokale gemeenschap en het bedrijfsleven. Door de verbinding met lokale bedrijven maken ISK-leerlingen kennis met de werkcultuur en -eisen in Nederland. Dit vergroot hun kansen op maatschappelijke participatie en activering naar werk.
hebben vindt, indien noodzakelijk, afstemming plaats met het regionale OOGO en/of het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs. 2.
Het IHP is in lijn met het voorstel van de PO-raad, VO-raad en VNG om IHP’s in de wetgeving te verankeren. Het IHP geldt voor een periode van 20 jaar en wordt om de 4 jaar geactualiseerd op basis van onder andere leerlingenprognose en nieuwe inzichten vanuit (landelijk) beleid. Ieder jaar wordt in het Bestuurlijk Overleg Onderwijs de voortgang van het IHP besproken en vastgesteld middels het jaarprogramma.
3.
Schoolbesturen en gemeente onderschrijven de principes van Total Cost of Ownership (TCO). Extra kwaliteit van het gebouw is een gezamenlijk belang voor zowel de schoolbesturen als de gemeente. Binnen de TCO benadering dragen schoolbesturen bij aan een deel van de stichtingskosten van een nieuwbouw- of renovatieopgave. Deze investering komt de duurzaamheid van het gebouw op het gebied van onderhoud en exploitatie ten goede, waardoor een investering aan de voorkant een besparing kan opleveren tijdens de exploitatie van het schoolgebouw. Een integrale afweging tussen investering en onderhouds- en exploitatiekosten is daarbij van belang. Een TCO-berekening wordt al in een vroeg stadium, tijdens de haalbaarheidsfase, opgesteld. Deze berekening gaat in op de energiebesparingen, benoemd de onderhoudskosten van het gebouw en bepaald de terugverdientijd van exploitatie verlagende maatregelen. De gemeente is voor het PO bereid de extra investeringen, die voortkomen uit de hogere kwaliteit en gedekt kunnen worden door de TCO-besparing, voor te financieren. Per project worden hier specifieke afspraken over gemaakt. In het IHP wordt rekening gehouden met het op dit moment nog geldende investeringsverbod voor het PO en (V)SO en de tekorten die zij (net als de gemeente) ervaren in de bekostiging. Het investeringsverbod is niet van toepassing op het VO.
4.
Voor het speciaal onderwijs kan TCO ook betekenen dat er meer wordt geïnvesteerd aan de voorkant om het kwaliteitsniveau van de materialisering te verhogen. Hierbij gaat het onder andere om het toepassen van robuustere materialen voor specifieke doelgroepen.
3.4. Bouwsteen 1: regie Deze bouwsteen geeft aan hoe gemeente, scholen en kinderopvangorganisaties met elkaar samenwerken op het gebied van onderwijshuisvesting. 1.
De gemeente en de schoolbesturen voeren samen de regie over schoolgebouwen. De gemeente is onder andere verantwoordelijk voor nieuwbouw en uitbreidingen. De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud, aanpassing en de exploitatie van schoolgebouwen. De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderwijsaanbod en de diversiteit daarvan. Kinderopvangorganisaties zijn verantwoordelijk voor het afstemmen van het aanbod op de behoefte aan kinderopvang in de gemeente Venray en het aangeven van de benodigde ruimtelijke capaciteit. In het Bestuurlijk Overleg Onderwijs vindt de afstemming van deze verantwoordelijkheden plaats door middel van gezamenlijk overleg. Voor het onderwijshuisvestingsbeleid is voor alle betrokken partijen het IHP leidend, voordat er wordt teruggevallen op de verordening. Deze wijze van samenwerking is juridisch vastgelegd in de verordening. In het geval dat huisvestingsvraagstukken een regionaal karakter
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 10 van 47
5.
De gemeente laat een prognose opstellen voor het PO en SO waarin de geplande woningbouw en geboortecijfers zijn opgenomen. De prognoses voor het VO en het VSO worden in overleg met de schoolbesturen opgesteld. Deze prognose vormt het uitgangspunt voor het IHP voor de voorspelling van de leerlingenontwikkeling. In het IHP is op basis van ervaring en verwachting van schoolbesturen ruimte voor nuance, gezien de onzekerheid van de prognose. De prognose wordt jaarlijks of tweejaarlijks geactualiseerd om daarmee de leerlingenaantallen te blijven monitoren. In de initiatieffase (haalbaarheidsonderzoek) en de definitiefase (Programma van Eisen) worden de prognoses herijkt op basis van de dan geldende inzichten.
6.
Vanwege veranderende omstandigheden in het onderwijsveld (vooral op het gebied van leerlingenaantallen) worden bij het opstellen van het meerjaren investeringsraming en de realisatie van een in het IHP gedefinieerd project, de uitgangspunten uit het IHP getoetst aan de dan bekende randvoorwaarden.
7.
IHP projecten in termijn 1 prevaleren boven de verordening. Uitzondering zijn spoed, onvoorzien en nieuwbouw bij nieuwe te stichten scholen die niet in het IHP zijn opgenomen. Voor projecten die voortvloeien uit het IHP hoeft er geen aanvraagprocedure worden doorlopen.
3.
Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties willen duurzaamheid breder definiëren dan alleen energiebesparing en CO2reductie: duurzaamheid gaat ook over goed onderwijs, gezondheid, een gezonde financiële exploitatie en toekomstbestendigheid. Deze thema’s hebben een hogere prioriteit dan alleen energiebesparing: a. Ten aanzien van goed onderwijs gaat het om het goed faciliteren van het onderwijsconcept van de scholen. b. Ten aanzien van gezondheid wordt er rekening gehouden met Frisse Scholen-thema’s (naast energie) lucht, temperatuur, licht en geluid om een prettig en gezond klimaat voor kinderen en medewerkers te realiseren. Hierbij wordt, voor zover als mogelijk, geanticipeerd op wijzigingen in het klimaat en meer warme dagen. Voor Frisse Scholen wordt gekozen voor gemiddeld klasse B per subonderdeel, waarbij voor de thema’s lucht en temperatuur minimaal klasse B wordt aangehouden, zowel bij nieuwbouw als bij renovatie c. Ten aanzien van toekomstbestendigheid wordt ingezet op flexibiliteit. Het faciliteren van verandering in onderwijsconcepten is in de huidige praktijk vaak lastig vanwege het statische karakter van de schoolgebouwen. Om te zorgen dat de schoolgebouwen in de toekomst toch een ander onderwijsconcept kunnen faciliteren zetten de gemeente en de schoolbesturen in op flexibiliteit van het gebouw.
Hierbij gaat het om interne flexibiliteit, maar ook om transformatiemogelijkheden van het vastgoed. Daarbij hebben gemeente en schoolbesturen tevens de ambitie uitgesproken om te willen onderzoeken of semipermanente huisvestingsoplossingen (bijvoorbeeld gebouwen voor 20 jaar, in plaats van voor 40 jaar) een optie zijn: een gelijkwaardige kwaliteit, maar hogere flexibiliteit.
4.
Naast bouwkundige kwaliteit van schoolgebouwen is er in het IHP expliciet aandacht voor andere (strategische) kaders voor vastgoedbeleid (in onderlinge samenhang): onderwijskundige functionaliteit, binnenmilieu, exploitatie en uitstraling.
3.5. Bouwsteen 2: kwaliteit en duurzaamheid Deze bouwsteen geeft aan welke duurzaamheids- en kwaliteitsambitie de gemeente en schoolbesturen nastreven op het gebied van onderwijshuisvesting. 1.
2.
De gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties zien het realiseren van kwalitatief goede en duurzame huisvesting als een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een kwalitatief goed en duurzaam gebouw heeft een positief effect op het onderwijs én op het leefklimaat voor de toekomstige generaties. Het IHP streeft, bij nieuwbouw, naar het realiseren van energieneutrale (ENG) gebouwen. Bij renovatie wordt beoogd om dit zoveel mogelijk te realiseren, waarbij BENG als minimale eis geldt.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 11 van 47
5.
Duurzaamheidsprincipes worden toegepast bij nieuwbouw/renovatie van schoolgebouwen. Daarbij bieden de principes van Trias Energetica houvast om hierin een realistische afweging te maken tussen ambitie en budget: a. Voorkomen van onnodig energieverbruik (bijvoorbeeld isolatie). b. Gebruik van duurzame energiebronnen (bijvoorbeeld zonnepanelen). c. Indien nodig, efficiënt gebruik van fossiele brandstoffen (bijvoorbeeld gas). De scholen en schoolgebouwen hebben een voorbeeldfunctie naar leerlingen, hun familie en de wijk of kern.
6.
Vanuit circulariteit verkennen gemeente en schoolbesturen de mogelijkheden binnen het project. Denk aan: restwaarde en de kansen van een renovatie
7.
Het is van belang dat de duurzaamheid op projectniveau intensief wordt afgestemd op de mogelijkheden in de wijk, kern en omgeving. Daarbij is te denken aan geothermie, restgebruik van warmte, aansluiten op warmtenet of het toevoegen van extra zonnepanelen voor het leveren van energie aan omliggende woningen. Het vraagstuk rondom netcongestie is daarbij een belangrijk aandachtspunt.
8.
Het IHP geeft de schoolbesturen inzicht in de vervangingstermijn van hun gebouwen. Schoolbesturen zijn door het IHP in staat om onderhoud en duurzaamheidsmaatregelen af te stemmen op het moment van nieuwbouw of renovatie en te koppelen aan terugverdientijden.
9.
Investeringen in duurzaamheid dienen gerelateerd te worden aan de gehele levenscyclus van gebouwen. Daarbij is een afstemming tussen de verantwoordelijkheden van gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties van belang. Liever gezamenlijk goed investeren in deugdelijke maatregelen dan nadelige gevolgen te ondervinden in bijvoorbeeld exploitatie en onderhoud tijdens de levensduur van een gebouw. Dit valt samen met de principes van TCO: inzetten op betaalbare investeringen die zich laten terugverdienen.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
10. Ten aanzien van de buitenruimte is de ambitie om groenblauwe schoolpleinen te realiseren met voldoende ruimte om te bewegen. Dit zijn schoolpleinen waar veel groen is geïntegreerd ter stimulering van de biodiversiteit en waar extra aandacht wordt besteed aan waterinfiltratie.
3.6. Bouwsteen 4: samenwerking: gemeente, scholen en kinderopvangorganisaties Deze bouwsteen gaat in op samenwerkingsmogelijkheden tussen het onderwijs onderling en overige partners die raakvlakken hebben met het onderwijs. Tevens wordt gekeken naar de mogelijkheden om de school ook voor andere doeleinden in te zetten. 1.
Voor het IHP kan samenwerking betekenen dat scholen gebouwen delen, met elkaar of met partners (bijvoorbeeld kinderopvangorganisaties). Samenwerking kan zowel inhoudelijk als gebouwelijk worden vormgegeven, waarbij gebouwelijke samenwerking bij voorkeur volgt op de inhoudelijke samenwerking. Inhoudelijke samenwerking biedt voordelen op het gebied van kennisuitwisseling. Gebouwelijke samenwerking kan de inhoudelijke samenwerking faciliteren en biedt exploitatievoordelen (delen van ruimten). Verschillende vormen van samenwerking zijn besproken en worden hier toegelicht.
2.
Schoolbesturen streven naar samenwerking tussen het PO onderling. Daarbij zijn enkele randvoorwaarden en uitgangspunten geformuleerd: a. Samenwonen/clusteren van scholen in een gebouw biedt flexibiliteit in tijden van groei en krimp. b. Er wordt bij clustering rekening gehouden met identiteit en onderwijsconcept (voldoende onderscheidend ten opzichte van elkaar). c. Door samenwerking worden faciliteiten gedeeld en ruimten efficiënt ingezet. d. Heldere afspraken over beheer, eigendom en verhuur zijn noodzakelijk. Zeker wanneer er ook andere organisaties in het gebouw worden gehuisvest (zie ook punt 3).
Pagina 12 van 47
3.
4.
5.
Schoolbesturen en kinderopvang zetten in op het behouden en uitbreiden van samenwerking tussen het PO en kinderopvang, peuteropvang en BSO. Dit worden ook wel partners voor integrale kindcentra (IKC’s) genoemd. a. De samenwerking richt zich op de afstemming van de pedagogiek en didactiek van beide partijen. b. De samenwerking tussen PO en IKC-partners kan verschillende vormen aannemen. Er zijn verschillende manieren van integratie tussen onderwijs en kinderopvang. Het IHP (evenals het gemeentelijk Peuteropvang en VVE-beleid) formuleert uitgangspunten, maar biedt ruimte om per project maatwerk te leveren, passend bij de lokale situatie. Gezamenlijke huisvesting is in sommige situaties een pre maar geen voorwaarde. c. Door de afname van het leerlingenaantal en vanuit politieke wenselijkheid is in veel bestaande gebouwen ruimten ontstaan voor IKC-partners. Het is van belang dat ook in nieuwe situaties (na nieuwbouw/renovatie) er ruimte blijft voor IKC-partners. Gemeente, kinderopvang en schoolbesturen gaan in overleg over de mogelijkheid om kinderopvang te faciliteren binnen de scholen. Schoolbesturen zien de mogelijkheden van samenwerking tussen PO en VO onderling. Daarbij zijn enkele randvoorwaarden en uitgangspunten geformuleerd: a. Samenwerking tussen PO en VO kan bijdragen aan een betere overgang tussen basisonderwijs en voortgezet onderwijs. b.
Deze versterking kan gerealiseerd worden door het aanbieden van een doorgaande leerlijn voor leerlingen van bijvoorbeeld 10-14 jaar. Dit wordt ook wel een Tiener- of Juniorcollege genoemd. c. Deze versterking zou zich ook kunnen richten op Inclusief onderwijs door samenwerking tussen basisonderwijs, speciaal basisonderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs te realiseren. d. Er wordt daarbij rekening gehouden met identiteit, onderwijsconcept en doelgroepen (compartimentering). Samenwerking met andere (maatschappelijke) partners (bibliotheek, arbeidsmarkt, jeugdhulp, sportorganisaties, dorpshuis etc.).die gebruik kunnen maken van schoolgebouwen is mogelijk. De functie van een schoollocatie in de wijk wordt breder geformuleerd: niet alleen onderwijs en opvang. Dit vraagt
Referentie: 1533406-0043.0.2.
om samenwerking met andere maatschappelijke partners. Onder een schoollocatie wordt zowel het gebouw als het terrein beschouwd. Hiermee kan onderwijshuisvesting een rol spelen bij de invulling van andere gemeentelijke opgaven. a. Samenwerking biedt ruimte voor verbreding van het onderwijs(aanbod). b. Er wordt tegemoetgekomen aan de sociaal-maatschappelijke rol van een school voor de wijk of kern. Deze functie kan per wijk of kern en per school anders worden ingevuld. Het IHP formuleert uitgangspunten, maar biedt ruimte om per project maatwerk te leveren, passend bij de lokale situatie. c. Scholen en IKC’s kunnen bijdragen aan de wijk- of dorpskernontwikkeling, daarin is deze visie leidend en de beschikbare ruimte is een kans. 6.
Indien ruimten in schoolgebouwen in gebruik worden gegeven aan partijen anders dan het onderwijs (kinderopvang en/of andere maatschappelijke partijen) wordt ofwel ‘verhuur’ ofwel ‘medegebruik’ toegepast. Voorwaarde voor medegebruik is dat het bij medegebruik gaat om het gebruik door (uit de openbare kas bekostigd) onderwijs of voor andere culturele, maatschappelijke of recreatieve doeleinden. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen bestaande en nieuwe (nieuwbouw/ renovatie) huisvesting. Voor nieuwe (nieuwbouw/renovatie/uitbreiding) huisvesting worden uitgangspunten geformuleerd in het IHP. Voor medegebruik/verhuur in bestaande situaties is maatwerk nodig.
7.
Samenwerking stelt eisen aan onderwijshuisvesting. Gemeente en schoolbesturen hebben daarvoor de volgende uitgangspunten geformuleerd. a. Zonder afspraken hoe partijen gaan samenwerken worden er geen meters/functies toegevoegd aan een school. Om te komen tot een goede samenwerking tussen een school en andere partners (zoals jeugdzorg, verenigingen of buurtvoorziening) binnen hetzelfde gebouw dient er samenwerking tussen deze partijen gezocht te worden. De gemeente stimuleert deze samenwerking om meervoudig en multifunctioneel ruimtegebruik mogelijk te maken. Het verschilt per partij of de samenwerking niet alleen gebouwelijk (dus alleen gebruik van capaciteit)
Pagina 13 van 47
b.
c.
8.
maar ook inhoudelijk wordt vormgegeven. Dit wordt nader verkend binnen de projecten. Multifunctioneel gebruik en meervoudig ruimtegebruik mag geen vertragende werking hebben op de uitvoering van het IHP. Indien dit het geval is, gaan gemeente en schoolbesturen hierover in overleg, rekening houdend met de capaciteitsverdeling van het onderwijs en de opvang binnen de wijk. Indien ruimten in schoolgebouwen in gebruik worden gegeven aan partijen anders dan het onderwijs wordt ofwel ‘verhuur’ ofwel ‘medegebruik’ toegepast. Verhuur en medegebruik kunnen een instrument zijn om leegstand tegen te gaan en multifunctioneel en meervoudig ruimtegebruik te stimuleren. Verhuur en medegebruik gaat in overleg met de gemeente. Voor verhuur is toestemming nodig van het College van B&W. Hierop is algemene wetgeving van toepassing.
Samenwerking vraagt om afspraken ten aanzien van beheervorm, eigendomsverhouding, samenwerkingsafspraken, exploitatie en financiële geldstromen. Deze afspraken dienen vooraf vastgesteld te worden binnen een beheermodel; op basis van deze afspraken zal de gemeente de toestemming voor verhuur of medegebruik geven. Er zijn drie beheermodellen, waarbij de eigenaars/ (beheer-) rol ligt bij gemeente, schoolbestuur, of stichting. Per situatie worden hier afspraken over gemaakt.
ambities en het uitgangspunt (V)SO om niet verder te groeien, is de wens een stap verder te gaan, namelijk richting inclusief onderwijs. Bij inclusief onderwijs kunnen kinderen nabij thuis onderwijs volgen, ongeacht hun achtergrond of beperking. Echter zal dit niet voor alle kinderen een optie zijn. Voor kinderen met een specifiek zorgprofiel zal het speciaal onderwijs blijven bestaan. Binnen de reguliere scholen kunnen wel faciliteiten gerealiseerd worden waardoor een deel van de ‘SO’-leerlingen in het regulier onderwijs les kan krijgen. Daarbij kunnen de volgende faciliteiten mogelijk nodig zijn binnen het regulier onderwijs: a. Ruimte voor ambulante medewerkers (bijvoorbeeld logopedie, jeugdzorg of orthopedagoog) waar zij kunnen aanlanden. De zorg voor het kind kan dan binnen een vertrouwde omgeving worden aangeboden. b. Time-in/out-ruimte waar leerlingen kort in een prikkelarme omgeving tot rust kunnen komen. Ook kan er gedacht worden aan een betere spreiding van de kinderen met een specifieke behoefte, hoewel wordt gezien dat dit lastig is. Voor het VO bestaat er de ambitie om het VO en het VSO in elkaars nabijheid realiseren.
In het geval van verhuur geldt een marktconforme huur. De marktconforme huur sluit aan bij de Wet Markt en Overheid en bestaat in basis uit een gebruiksvergoeding: de extra kosten die de verantwoordelijke voor onderhoud en exploitatie maakt als gevolg van de verhuur (ofwel exploitatiekosten) en een vergoeding voor investeringslasten: de jaarlijkse lasten die het gevolg zijn van het realiseren van de voorziening, bestaande uit rente en afschrijving, die kan worden verhoogd met een deel van de kosten van verzekering van het gebouw en de kosten van onroerendezaakbelasting. De vergoeding voor de investeringslasten gaat naar de investerende partij. 9.
Leerlingen in de gemeente Venray zitten op een school die past bij hun kwaliteiten en mogelijkheden. In lijn met de Wet passend onderwijs, landelijke
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 14 van 47
3.7. Bouwsteen 5: vraag en aanbod Deze bouwsteen geeft aan welk aanbod de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties nastreven. Het gewenste aanbod van onderwijs is bepalend voor de huisvestingsoplossingen. 1.
Het streven is goede spreiding van de onderwijssoorten over de gemeente, met behoud van de onderwijslocaties in de kernen. Hierbij rekening houden met openbaar onderwijs in verband met wettelijke bepaling.
2.
De analyse en scenario-ontwikkeling in het IHP richt zich voor het PO op het kern- en wijkniveau. Specifieke denominaties (levensbeschouwelijke visie), onderwijsvormen of speciaal onderwijs kunnen vragen om een analyse of scenario op regionaal niveau. Het VO/SO/VSO is meer op de regio gericht.
3.
Scholen zijn belangrijk voor de leefbaarheid. Dit geldt voor de kerkdorpen, maar ook voor de wijken in kern Venray. Er is daarom aandacht voor de afstand voor inwoners van de gemeente Venray tot een basisschool.
4.
Bedrijfsmatig kan het voor de basisscholen wenselijk zijn om er op te sturen een school te laten bestaan uit 1 leerlijn (8/9 klassen) of 2 leerlijnen (16/17 klassen). Een gevolg hiervan is dat er onderzocht wordt of er scholen kunnen clusteren of fuseren. In de kern Venray kan voor het PO worden onderzocht of het mogelijk is dit te realiseren. Hoewel deze schaalgrootte niet altijd realistisch of wenselijk is, kunnen er mogelijk kansen worden benut om dit te realiseren. In kleine kernen wordt het onderwijsaanbod meer gestuurd door de basisgeneratie (aantal woonachtige kinderen) in de kern.
5.
Het VO in de gemeente Venray wordt vormgegeven door een brede streekschool die als ambitie heeft een plek te bieden voor alle kinderen in de omgeving. Als streekschool biedt deze onderwijsinstelling een divers onderwijsaanbod dat aansluit bij de uiteenlopende behoeften van leerlingen uit Venray en omliggende gemeenten.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
6.
De gemeente en schoolbesturen streven naar het terugdringen van onderwijsleegstand. De inkomsten van schoolbesturen voor onderhoud en exploitatie zijn afhankelijk van het aantal leerlingen. Bij leegstand moet een schoolbestuur met minder inkomsten hetzelfde aantal vierkante meters onderhouden.
Voor het oplossen van leegstand zijn het verwijzen naar (gebruik van ruimteoverschotten door andere scholen met een ruimtetekort) en/of het in medegebruik geven of verhuren van ruimten reële mogelijkheden. Afstoten van leegstand is een optie. Daarnaast kunnen scholen ook leerlingen weigeren wanneer zij vol zitten. Bij het afstoten van leegstand dient het een ‘voor eigendomsoverdracht vatbaar gedeelte’ te zijn: a) een gedeelte van een (school)gebouw dat in het economisch verkeer zelfstandig kan worden gebruikt, dan wel b) een gedeelte van een (school)gebouw dat eenvoudig geschikt is te maken voor zelfstandig gebruik. Er is tevens aandacht voor de relatie met sport en bewegen: De gemeente Venray heeft onderzoek laten doen naar de vernieuwingsopgave van de gymzalen en sporthallen (binnensportaccommodaties). Dit gaat enerzijds om de afstand en bereikbaarheid van Venrayse gymzalen, maar anderzijds ook over hoe de inrichting van een gebouw en directe omgeving bewegen kunnen stimuleren. a. Bewegingsonderwijs is onderdeel van het onderwijscurriculum en dient daarom integraal meegenomen te worden bij ontwikkelingen. b. Er zijn eisen voor het aantal klokuren bewegingsonderwijs per onderwijssector/-niveau (conform verordening). Dit aantal klokuren dient minimaal aanwezig te zijn bij de gymzalen. c. Buiten de schooluren moeten verenigingen gebruik kunnen maken van de gymzalen.
Belangrijke afweging is de omvang van de wedstrijdvloer, de vrije hoogte, kleedvoorzieningen en eventuele andere toebehoren. Vanuit de gemeente zal hier aandacht voor moeten zijn, om te zorgen voor voldoende sportcapaciteit in combinatie met bewegingsonderwijs. Het uitgangspunt is dat de sportvoorziening (gymzaal of sporthal) direct te combineren is in of naast de schoollocatie en daarnaast ook separaat te compartimenteren is vanuit beheer.
Pagina 15 van 47
4. Analyse en opgave Dit hoofdstuk behandelt de analyse van de onderwijshuisvesting voor het BO, SBO, (V)SO en VO. Er wordt respectievelijk ingegaan op de leerlingenprognose, de quickscanscores van de gebouwen en de analyse en voorkeursscenario’s per kern. Ten slotte worden de voorkeursscenario’s voorzien van een prioritering.
4.1. Capaciteit Onderwijs De basis voor de behoefte aan capaciteit zijn de huidige en toekomstige leerlingenaantallen in de gemeente. Er wordt eerst stilgestaan bij de ontwikkeling van de prognose, alvorens een overzicht te geven van de totale capaciteit. Leerlingenprognose In de grafieken in deze paragraaf zijn de leerlingenprognoses van de gemeente te zien voor respectievelijk het PO, VO, (V)SO en SBO. De grafieken geven een beeld van hoe de leerlingenaantallen zich in de komende jaren naar verwachting gaan ontwikkelen. Bij het lezen van de grafieken moet opgelet worden dat de verticale schaal per grafiek verschilt.
Deze grafiek toont de leerlingprognoses van drie onderwijsniveaus (PO, VO en (V)SO) in de periode van 2025 tot 2044. Hier zijn de belangrijkste kenmerken: Primair Onderwijs (PO): De lijn voor PO begint rond de 3.050 leerlingen in 2025. Er is een lichte stijging in het aantal leerlingen tot ongeveer 2034, waarna een piek wordt verwacht. Na deze piek stabiliseert het aantal leerlingen en daalt het geleidelijk richting 2044. Gedurende de hele periode blijven de waarden tussen 3.050 en 3.550 leerlingen. Voortgezet Onderwijs (VO): Het aantal leerlingen in VO begint rond de 1.650 in 2025. De prognose toont een lichte toename tot circa 2030 tot 1.775 leerlingen, gevolgd door een langzame daling richting 1.550 leerlingen in 2044. Opvallend is dat de verwachte piek in het PO rond 2034, die door een vertraging van enkele jaren zou moeten doorwerken in het VO, niet terug te zien is in deze prognoses. Het VO laat juist een stabiele trend zien met een lichte afname. (Voortgezet) Speciaal Onderwijs ((V)SO): Deze groep heeft een kleiner aandeel leerlingen, beginnend rond de 170 voor VSO, SBO, SO in 2025. Er is een stijging van het aantal leerlingen tot 2036 tot 212 waarna het aantal stabiliseert. Analyse en conclusie: De grafiek laat zien dat het leerlingenaantal in het PO een tijdelijke piek kent rond 2034, terwijl het VO relatief stabiel blijft en een lichte daling laat zien na 2034.
Dit roept vragen op over de aannames en gegevens die aan deze prognoses ten grondslag liggen, omdat de verwachte doorwerking van de PO-piek niet zichtbaar is in het VO.
Figuur 4-1 verloop leerlingprognoses
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Gezien deze discrepantie en de verwachte piek in het PO tegenover de daling in het VO, is ervoor gekozen om niet uit te gaan van een referentiejaar maar van een gemiddeld aantal leerlingen over de komende 15 jaar. Dit gemiddelde wordt meegenomen in de capaciteitsberekening voor dit IHP, zodat de planning beter aansluit bij de verwachte ontwikkelingen.
Pagina 16 van 47
Vergelijking IHP 2019 De leerlingenprognose PO van 2019 vertoonde een lichte daling van circa 200 leerlingen tot 2023, waarna een stijging met circa 500 leerlingen was voorzien tot 2033. Binnen het VO ligt het aantal leerlingen hoger dan 2019. Meer kinderen uit Venray kiezen voor het Raayland College, waardoor het belangstellingspercentage hoger ligt. Capaciteitsanalyse
4.2. Kwaliteit Onderwijs: Quickscans De figuur in deze paragraaf toont de resultaten van de QuickScan rapportages welke zijn uitgevoerd in 2019. Deze resultaten zijn vervolgens geactualiseerd naar 2025. Met in achtneming van de actualisatie, schuift de score automatisch één termijn op: • Bij < 63 punten: binnen 0-5 jaar (rood). • Bij 63 - 66 punten: binnen 5-10 jaar (oranje). • Bij 66 - 72 punten: binnen 10-20 jaar (lichtgroen). • Bij 72 > punten: over meer dan 20 jaar (donkergroen). Kern
Oorspronkelijk Bouwjr.
SPOV
Venray
1965
Dynamiek
Wanssum
1978
SPOV
Venray
1988
De Kruudwis
59
59
SPOV
Venray
1959
De Bongerd
59,5
59,5
SPOV
Ysselsteyn
1976
St. Oda
61
61
Venray
1993
De Wijnberg
65
65
SPOV
Oirlo
1975
Eigenwijs
65
65
SPOV
Oostrum
1976
De Meulebeek
66,5
66,5
Blitterswijck
1960
St. Anna
66,5
66,5
Venray
1976
De Hommel
67
67
SPOV
Venray
1940
St. Petrus Banden
68,5
68,5
SPOV
Leunen
1930
De Meent
72,5
72,5
SPOV
Venray
2003/2008
De Hommel
73
73
St. Montessori O.
Venray
1981 (2018)
Montessorischool
75
75
SPOV
Venray
1981
De Klimboom
84,5
84,5
SPOV
Venray
2015
De Krokodaris
84,5
84,5
Raayland College
Geen quickscan uitgevoerd
Bestuur
St. De Wijnberg
Figuur 4-2 capaciteitsanalyse
Dynamiek SPOV
De grafiek laat zien dat de beschikbare onderwijshuisvesting voor PO (circa 27.000 m²) structureel hoger is dan de ruimtebehoefte. Dit wijst op een significant en blijvend overschot aan capaciteit, variërend tussen 2.000 en 3.000 m². Voor het VO laat de analyse zien dat de beschikbare onderwijshuisvesting (circa 12.000 m²) in het VO (Raayland College) lager is dan de ruimtebehoefte gebaseerd op een gemiddelde aantal leerlingen voor de komende 15 jaar. Dit wijst op een tekort aan capaciteit van circa 559m².
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Schoolnaam
2019
2024
Coninxhof
57
57
De Peddepoel
59
59
LVO
Venray
1995/2007
SPOV/Buitengew.
Venray
2024
Kwispeldans
SPOV
Merselo
2023
De Lier
Geen quickscan uitgevoerd Geen quickscan uitgevoerd
SPOV
Venray
2026
JKC Talententuin
Geen quickscan uitgevoerd
Pagina 17 van 47
•
•
Voor het VO en VSO is destijds geen QuickScans opgesteld. Met in achtneming dat het Raayland College (VO) is voorzien van een diverse gebouwelijke aanpassingen en het VSO gebruik maakt van een tijdelijke (huur) oplossing, is een QuickScan niet uitgevoerd. Onderstaande (lopende) projecten zijn in uitvoering of gereed en daarmee aangepast in het overzicht (wit): Raayland College, SBO Focus/ SO Spectrum, De Lier (Merselo) en Talententuin (voormalig De Keg).
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 18 van 47
4.3. Scholenlandschap Gemeente Het scholenlandschap is onder te verdelen in 3 deelgebieden. Waarbij Venray is opgedeeld in Oost en West. De omliggende kernen beschouwen we als 1 deelgebied. Op de kaart staan de scholen aangeven incl. de binnensportaccommodatie, ten behoeve van het bewegingsonderwijs. De scholen die in uitvoering of gereed zijn worden specifiek benoemd.
Met het verplaatsen van Talententuin (voorheen naast Coninxhof) is de spreiding van het onderwijs passend. In dit IHP is de mogelijkheid tot clustering van scholen verder verkend. In overzicht zijn tevens de woningbouwontwikkelingen schematisch weergegeven (onderdeel van de prognose).
Legenda
Ingezoomd: Woningbouwontwikkeling en binnen kern Venray
Figuur 4-3 Woningbouwontwikkeling augustus 2023
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 19 van 47
4.4. Reflectie op de Opgave Op basis van de voorgaande analyse en de ambities die zijn benoemd kunnen we onderstaande opgaves benoemen die van toepassing zijn op het IHP; de onderwijshuisvesting, kinderopvang en de bewegingsonderwijs. • Voor het primair onderwijs (PO) is er sprake van een tijdelijke piek in leerlingenaantallen rond 2034, waarna een lichte daling wordt verwacht. Er is voldoende ruimte beschikbaar (overschot), enkele locatie hebben te maken met een licht tekort, o.a. in Venray Oost. Met de uitvoering van de verschillende projecten worden de onderwijshuisvesting passender gemaakt. • Binnen de bestaande gebouwenvoorraad wordt de beschikbare ruimte binnen het PO ingezet voor kinderopvang. Dit is ook passend bij de visie op de doorgaande leerlijn van 0 tot 13 jaar (integrale kindcentra). Bij de mogelijke vernieuwing van de schoollocaties zal ook de kinderopvang onderdeel worden van het project. • Kinderen uit Venray kiezen vaker voor het Raayland College, waardoor het belangstellingspercentage binnen het voortgezet onderwijs (VO) hoger ligt dan 2019. Mede daardoor wordt een stijging verwacht op korte termijn maar geen stijging in leerlingenaantallen volgend op de prognoses van het PO. Dit roept vragen op over de doorwerking van de prognoses.
De capaciteit van het Raayland College is op dit moment krap .Met in achtneming groei van de prognose in het PO, is de verwachting dat deze groei naar 2038 zal doorzetten in VO. • Voor het (voortgezet) speciaal onderwijs (V)SO blijft het leerlingenaantal stabiel en verandert de ruimtebehoefte nauwelijks. Wel is er een uitbreidingsopgave van De Kwispeldans voor De Wijnberg. Dit wordt meegenomen in de eerste termijn van het IHP. • Daarnaast spelen er enkele woningbouwontwikkelingen in en rond Venray, welke geen onderdeel zijn van de leerlingenprognose. Mede afhankelijk van de beoogde doelgroepen (bijv. eengezinswoningen), kunnen deze ontwikkelingen invloed hebben op het toekomstscenario van de scholen. Denk aan de groei in Venray West, Venray Zuid/ Oost en de kern Leunen (zie figuur).
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 20 van 47
5. Scenario’s Dit hoofdstuk bespreekt de locatiescenario’s voor de onderwijshuisvesting, gymzalen en kinderopvang. De diverse scenario’s worden onderbouwd aan de hand van de quickscanscores, de capaciteitsanalyse en overige urgentiecriteria. De scenario’s en prioritering zijn tot stand gekomen in samenspraak met de schoolbesturen. Er wordt nog geen afweging gemaakt ten aanzien van nieuwbouw, (ver)nieuwbouw en renovatie. Dit vereist bij de uitvoering van het IHP per locatie een gedegen afweging middels haalbaarheidsonderzoeken.
5.1. Leeswijzer kaarten en tabellen De kaarten in dit hoofdstuk visualiseren per school / sector het betreffende deelgebied en benoemd de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenarioontwikkeling. Denk aan: kwaliteit (quickscan score), bouwjaar en beschikbare m². De bijbehorende tabel geeft het leerlingenaantal aan per jaar conform de prognose. Tevens wordt de ‘Ruimtebehoefte Onderwijs’ benoemd o.b.v. het genormeerde benodigd aantal m²’s passend bij het aantal leerlingen. Tot slot wordt het ‘Tekort/Overschot’ benoemd in aantal vierkante meters (resultaat van de capaciteitsanalyse). Een zwart, positief getal is een overschot, een rood, negatief getal een tekort. Daarbij is er ook rekening gehouden met de m²’s die in gebruik zijn door kinderopvangorganisaties of andere partijen.
overleg ervoor gekozen om enkele scholen voorrang te verlenen en daarmee enkele scholen in programmering door te schuiven. De nieuwbouw of renovatie van de St. Oda in de tweede termijn van het IHP (5-10 jaar) opgenomen. Oostrum: • De Meulebeek: nieuwbouw of renovatie in 10-20 jaar. Dit sluit aan bij de quickscanscore van het huidige gebouw. Het ruimteoverschot wordt teruggebracht. Het huidige aanbod aan kinderopvang kan versterkt worden of behouden blijven. Leunen: • De Meent: renovatie of nieuwbouw in termijn 4 (>20 jaar) van dit IHP. In 2003 is het schoolgebouw gerenoveerd en heeft voldoende kwaliteit. De capaciteit van het gebouw is voldoende. In de haalbaarheidsstudies worden de te onderzoeken scenario’s per locatie geformuleerd.
5.2. Kernen West Op de volgende pagina zijn de kaarten gevisualiseerd per kern. Met deze inzichten is de onderstaande planning benoemd: Merselo: • De Lier: er is geen nieuwbouw- of renovatieopgave de komende 20 jaar, de looptijd van dit IHP. In 2023 is de nieuwe multifunctionele accommodatie in Merselo gerealiseerd waarvan basisschool De Lier een onderdeel is. Ysselsteyn: • St. Oda: er is een nieuwbouw- of renovatieopgave binnen 0 tot 5 jaar in het eerste termijn van het IHP. Gezien de omvang van de vervangingsopgave op de korte termijn (0-5 jaar) en de urgentie bij de schoolbesturen is in goed
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 21 van 47
8 De Lier
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
75 2023 788 0
16 St. Oda
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
55 1977 1.663 150
9 De Meent
2025 2026 2027 2034 2039 Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
80 602 186 186
77 587 201 201
76 582 206 206
95 678 110 110
105 728 60 60
2025 2026 2027 2034 2039 Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
Referentie: 1533406-0043.0.2.
170 1.055 758 608
173 1.070 743 593
176 1.085 728 578
176 1.085 728 578
179 1.100 713 563
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
73 1934 1.466 150
2025 2026 2027 2034 2039 Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
10 De Meulebeek
QuickScan Bouwjaar bvo Onderwijs [m2] bvo Opvang [m2]
67 1977 1.362 150
Leerlingenprognose Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs [m2] Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2]
243 1.422 194 44
233 1.372 244 94
229 1.352 264 114
232 1.367 249 99
244 1.427 189 39
2025 2026 2027 2034 2039 145 929 583 433
143 919 593 443
148 944 568 418
175 1.080 432 282
193 1.171 341 191
Pagina 22 van 47
5.3. Kernen Oost Op de volgende pagina zijn de kaarten gevisualiseerd per kern. Met deze inzichten is de onderstaande planning benoemd: Oirlo: •
Eigenwijs: nieuwbouw of renovatie in 5-10 jaar. Dit sluit aan bij de quickscanscore van het huidige gebouw.
Blitterswijck: • Sint Anna: hoewel de quickscanscore uit 2019 geen directe vervangingsnoodzaak voor Sint Anna aangaf, geeft het schoolbestuur aan dat de huidige staat van het gebouw minder goed aansluit bij deze eerdere beoordeling. Het bestuur acht het daarom niet wenselijk om de vervanging opnieuw met één planperiode uit te stellen. Gezien deze overwegingen is de voorkeur uitgesproken om Sint Anna op te nemen in de eerste termijn van dit IHP. Hierdoor wordt de vervangingsopgave van De Peddepoel doorgeschoven naar de tweede termijn, ten opzichte van de planning in het IHP uit 2019. Wanssum: • De Peddepoel: nieuwbouw of renovatie in 5-10 jaar, tweede termijn van het IHP. Dit sluit niet aan bij de quickscanscore van het huidige gebouw. Gezien de omvang van de vervangingsopgave op de korte termijn (0-5 jaar) en de urgentie bij de schoolbesturen is in goed overleg ervoor gekozen om enkele scholen voorrang te verlenen en daarmee enkele scholen in programmering door te schuiven. De vervangingsopgave biedt de kans om minder m²’s nieuw te bouwen of te renoveren (bij sloop van een gedeelte), waardoor het ruimteoverschot afneemt. Dit wordt bij de herijking van het IHP in 2030 nader verkend. In de haalbaarheidsstudies worden de te onderzoeken scenario’s per locatie geformuleerd.
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 23 van 47
Referentie: 1533406-0043.0.2.
Pagina 24 van 47