001 Ontwerpbegroting RES NML 2026 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Ontwerpbegroting RES NML 2026

Zaaknummer

Raad datum

9 december 2025

Steller

Medewerker team Ruimtelijke Ontwikkeling

Team

Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Teammanager Ruimtelijke Ontwikkeling

Portefeuillehouder

Erik van Daal

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel 1. Een positief advies af te geven op de ontwerpbegroting 2026 Regionale Energie Strategie Noord- en Midden Limburg (RES NML)

1 van 4

Raadsvoorstel Inleiding Om de ambities van het klimaatakkoord te realiseren binnen de RES regio Noord- en Midden Limburg werken de vijftien gemeenten, provincie Limburg, Waterschap Limburg en Enexis intensief samen. Deze samenwerking is sinds januari 2025 verder geformaliseerd in een Centrumregeling RES NML. In lijn met de gemaakte afspraken in deze regeling wordt via dit voorstel de ontwerpbegroting 2026 voorgelegd. De begroting van de RES NML is gebaseerd op de te ontvangen middelen van de RES-partners en van het rijk. De rijksbudgetten voor 2026 zijn nog niet volledig bekend. In het najaar volgt hierover meer duidelijkheid. Bij de lasten is een verdeling van de budgetten op hoofdlijnen opgenomen. De lasten zijn uitgesplitst naar Basistaken en de programma’s van de Ontwikkelgroepen. In het Jaarplan 2026 vindt een verdere concretisering plaats op basis van een planning en specifieke uitvoeringsactiviteiten. Het voornemen is om dit jaarplan in het portefeuillehouders overleg van oktober vast te stellen. In dit jaarplan komt ook een definitieve begroting. Vooruitblik op de koers van 2026 We bevinden ons op een keerpunt waarbij zowel technische als maatschappelijke transities vereist zijn om de klimaatdoelen voor 2030 te behalen.

We hebben meer duurzame energie en infrastructuur nodig om de klimaatdoelen te halen, waarbij we tegelijkertijd moeten zorgen dat energie betaalbaar en toegankelijk blijft voor iedereen. De schaarse ruimte moet slim worden gebruikt, waarbij rekening wordt gehouden met de kwaliteiten van de Limburgse leefomgeving. Daarnaast zien we dat er nieuwe marktmechanismen ontstaan en dat institutionele rollen verschuiven tussen overheid, netbeheerders en eindgebruikers door de decentralisatie van energie. In Noord- en Midden Limburg zien we de opgaven rond de energietransitie niet als vraagstukken voor de toekomst. We zien ze als opgaven waar we vandaag een visie op moeten vormen, denk bijvoorbeeld aan hoe we concreet aan de slag gaan met stimuleren van coöperatieve vormen van groengas op basis van monomestvergisting.

Hoe gaan we om met netcongestie en bedrijven die hierdoor geen aansluiting meer kunnen krijgen? Hoe geven we onze warmtetransitie vorm gelet op de kenmerken van onze regio, netcongestie en de inzet op voornamelijk individuele warmtebronnen? Wat is er met enige creativiteit nog wel mogelijk hoe geven we bijvoorbeeld toch in vulling aan collectieve warmteoplossingen die minder drukgeven op het elektriciteitsnet? Welk antwoord geven we aan bedrijventerreinen die willen experimenteren met opwek en afname achter de meter? Hoe anticiperen we op de komst van de aanlanding van wind van zee en de DRC? Welke kansen liggen er in opslag en omslag? Zijn er koppelkansen voor sectoren met overschot aan energie en sectoren waar energie nodig is? Wat is de rol van de energiegemeenschap in het toekomstige energiesysteem? Coalitions of the willing (COW’S) In 2026 kan op basis van verzoeken van partners gestart worden met nieuwe Coalitions of the Willlings. Hierbij kan men gebruik maken van de kennis en expertise van de RES NML. De RES NML beschikt over gecertificeerde projectleiders die ook ingezet kunnen worden voor COW projecten. Voor deze COW’s wordt een separate begroting gemaakt, zoals nu ook bijgevoegd is voor de COW Meerjarige Collectieve Ontzorgingsaanpak (MCO) Nationaal Isolatie Programma (NIP) Noord- en Midden- Limburg.

2 van 4

Raadsvoorstel Beoogd resultaat De ontwerpbegroting RES NML 2026 ligt aan alle partners voor ter advisering. Aan de hand van de adviezen en aanvullende informatie over het beschikbare rijksbudget voor de RES NML vindt verdere uitwerking en detaillering van de begroting plaats in het RES NML Jaarplan 2026. Argumenten 1. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de Centrumregeling artikel 17 – ‘Begroting RES NML’. De centrumgemeente Venlo stelt jaarlijks een ontwerpbegroting op en deze wordt gedurende twaalf weken voor advies voorgelegd aan de vertegenwoordigende organen van de deelnemers, in casu de gemeenteraad. Dit artikel laat onverlet dat de deelnemers verplicht zijn om jaarlijks binnen hun begroting voldoende middelen te reserveren voor de jaarlijkse bijdragen. 2.1 De ontwerpbegroting biedt weinig details waarop gemotiveerd een advies kan worden gegeven. De begroting is opgepakt in de lijn van de in de governance van de Centrumregeling gemaakte afspraken. In de begroting zijn de organisatiestructuur en taken op hoofdlijnen opgenomen. Daarmee is de begroting financieel gezien ook op hoofdlijnen en niet heel gedetailleerd. Er is wel een beschrijving beschikbaar van de inzet gekoppeld aan de opgenomen taken. Deze is te vinden in de toelichting in bijlage 3. Er is hiermee weinig inzicht om gemotiveerd een afwijkend advies te kunnen geven over de ontwerpbegroting.

2.2 De jaarlijkse bijdrage aan de RES NML was bekend en er is in voorzien. In de Centrumregeling artikel 16-‘Jaarlijkse bijdrage voor de uitvoering van de basistaken’, is bepaald dat gemeenten een jaarlijkse vergoeding bijdragen van € 2,60 per inwoner. Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd op basis van de Consumenten Prijs Index (CPI). De bijdrage wordt voldaan uit de middelen die de gemeente ontvangt vanuit de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (SPUK CDOKE) en daarop volgende regelingen. 2.3. Over de gemeentelijke bijdrage aan de Begroting MCO NIP (bijlage 2) is reeds besloten. Voor de uitvoering van de MCO NIP in Venray wordt gebruik gemaakt van daartoe ontvangen middelen van het Rijk, zoals SpUk LAI en SpUk CDOKE, conform besluit van het college van 5 november 2024. Daarmee is de dekking geregeld. Kanttekeningen en risico’s 1. De Centrumregeling laat vrij op welke wijze de advisering door de gemeenteraad over de ontwerpbegroting dient plaats te vinden. Op basis van intern ingewonnen juridisch advies kiezen we ervoor om de artikelen in de Centrumregeling letterlijk te volgen. De centrumregeling is een regeling zoals bedoeld in de Wgr. Anders dan bij andere gemeenschappelijke regelingen wordt bij een centrumregeling geen aparte juridische entiteit opgericht. Er worden uitsluitend bevoegdheden gemandateerd.

En dat moet plaatsvinden binnen de spelregels die horen bij mandaat. Er staat in de regeling dat er advies aan de raden gevraagd moet worden over de ontwerpbegroting. Hoe dat moet is niet nader bepaald, daar zijn we vrij in. We vragen de gemeenteraad om advies volgens de gebruikelijke route van commissie- en raadsvergadering. Gebleken is dat het voorleggen ten behoeve van advies vraagt dat om voldoende tijd. De input van gemeenten zal pas einde van het jaar binnenkomen. Deze zal dan nog verwerkt moeten worden in het Jaarplan, inclusief een definitieve begroting.

3 van 4

Raadsvoorstel

Voor volgend jaar is het dus zaak om reeds eind 2025 met dit proces te beginnen zodat we daadwerkelijk op tijd aan de slag kunnen om alles tijdig vast te stellen. Dit jaar was dit wat ingewikkeld daar waar we lang hebben gewacht op het formeel kunnen treffen van de regeling. Communicatie Niet van toepassing Financiële gevolgen De uitgaven passen binnen het beschikbare budget. Van de gemeente wordt jaarlijks voor de basistaken een financiële bijdrage gevraagd ter hoogte van ongeveer €115.000. Deze uitgaven passen binnen de middelen die we ontvangen vanuit de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (SPUK CDOKE). In 2025 is €788.428 beschikbaar vanuit deze regeling. Dit voorschot is te gebruiken voor uitgaven aan personele kosten (intern en inhuur) in de twee kalenderjaren volgend op het jaar van uitbetaling van het voorschot. Dus tot en met 2027. Het ministerie van KGG heeft op 16 juli 2025 aangekondigd dat er -als vervolg op SPUK CDOKEuitvoeringsmiddelen beschikbaar worden gesteld voor 2026 t/m 2030. In de septembercirculaire is opgenomen dat Venray in 2026 € 1.415.593 ontvangt als decentralisatie uitkering (DU). Het is eenmalig een DU, voor 2027 t/m 2030 wordt een nieuwe regeling uitgewerkt (Bijzondere fondsuitkering (BFU)).

Vervolgtraject besluitvorming Het advies van de gemeenteraad wordt in handen gesteld van de RES NML, ten behoeve van verwerking in het Jaarplan 2026. Evaluatie Niet van toepassing Bijlagen Bijlage 1. Ontwerpbegroting RES NML 2026 pagina1 Bijlage 2. Ontwerpbegroting RES NML 2026 pagina2 Bijlage 3. Toelichting op de ontwerpbegroting RES NML 2026 Naslagwerk Centrumregeling RES NML

4 van 4