001 Jaarstukken MGR (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Jaarrekening 2024, begrotingswijziging 2025, ontwerpbegroting 2026-2029 en uitvoeringsplan 2026-2028 MGR Sociaal Domein Limburg-Noord

Zaaknummer

Steller Team

Raad datum

24 juni 2025

Teammanager Portefeuillehouder

Medewerker team Maatschappelijke Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Teammanager Maatschappelijke Ontwikkeling Martin Leenders

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter bespreking

Voorstel 1. Voor wat betreft de begroting 2026 een zienswijze in te dienen conform de als bijlage toegevoegde brief.

1 van 9

Raadsvoorstel Inleiding De gemeenten hebben de inkoop van diensten in het sociaal domein centraal belegd bij de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord (hierna: MGR). Deze organisatie sluit voor de regiogemeenten raamovereenkomsten met aanbieders, verzorgt het contractbeheer en het contractmanagement, monitort op kwaliteit, rechtmatigheid en continuïteit en verzorgt data-analyses en monitoring. Artikel 25 van de gemeenschappelijke regeling van de MGR bepaalt dat de begrotingsprocedure wordt ingericht conform de wettelijke regels in de Wet gemeenschappelijke regelingen. Op grond van artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna: Wgr) wordt de ontwerpbegroting van een openbaar lichaam, bedrijfsvoeringsorganisatie of gemeenschappelijk orgaan voor een zienswijze aangeboden aan de raden van deelnemende gemeenten. Het uitvoeringsplan, dat eens in de drie jaar wordt opgesteld, wordt eveneens voorafgaand aan de vaststelling voor zienswijze aan de raden voorgelegd. Met dit voorstel wordt de aanbiedingsbrief, de jaarrekening 2024, de begrotingswijziging 2025, de ontwerpbegroting 2026-2029 en het uitvoeringsplan 2026-2028 ter kennisgeving aan u voorgelegd. Voor wat betreft de begrotingswijziging 2025, de begroting 2026 en het uitvoeringsplan bestaat er de mogelijkheid om een zienswijze in de te dienen.

De raad wordt voorgesteld een zienswijze in te dienen over de begroting 2026. Per 2026 zullen de Midden-Limburgse gemeenten aansluiten bij module 1. Hiermee wijzigen de uitvoeringskosten van module 1 welke ten laste worden gebracht aan de Midden-Limburgse gemeenten. In de zienswijze wordt verzocht om te waarborgen dat de aansluiting van de Midden-Limburgse gemeenten bij module 1 niet leidt tot een verhoging van de uitvoeringslasten voor de Noord-Limburgse gemeenten. Beoogd resultaat De gemeenteraad van Venray in de gelegenheid stellen kennis te nemen van de jaarrekening 2024, de begrotingswijziging 2025, de ontwerpbegroting 2026-2029 en het uitvoeringsplan 2026-2028 van de MGR, en een zienswijze hierop in te dienen. Argumenten 1.1

Er is verder uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan 2023-2025.

Het jaar 2024 heeft in het teken gestaan van het verbeteren van de kwaliteit van het werk en intensievere verbinding zoeken in de gehele regio Limburg-Noord. Daarnaast is verder uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan 2023-2025, gebaseerd op de in het plan genoemde ontwikkellijnen: 1. Uitbouwen van vertrouwen in de MGR; 2. Organisatie/functioneren van de MGR in relatie tot de governance in de regio; 3. Eenduidige samenwerking tussen gemeenten en MGR; 4. Effectief datagebruik. Eind 2024 is gestart met het opstellen van het uitvoeringsplan 2026-2028 samen met de gemeenten. Voor een meer inhoudelijke toelichting op de verschillende onderdelen wordt verwezen naar hoofdstuk 3 Programmaverantwoording. 1.2

De jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat van € 354.000,- na mutatie reserve (€ 270.000,-

) voor wat betreft de uitvoeringskosten en € 33.318.000,- met betrekking tot BW, MO en B&P. Het positief resultaat van de uitvoeringskosten kent een aantal oorzaken: -

De gestegen rentebaten (€ 319.000,-)

-

Lagere personeelskosten (€ 310.000,-)

-

Het niet inzetten van het budget onvoorzien (€ 50.000,-)

2 van 9

Raadsvoorstel -

De vorming van de bestemmingsreserve (€ 270.000,-)

Het positieve resultaat van de regionale begroting BW, MO en B&P was geprognotiseerd op € 28.836.000,-, maar valt € 4.482.000,- hoger uit. Dit komt voor het overgrote deel voort uit de hogere bijdrage van het rijk voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang (circulaires gemeentefonds rijk). Het saldo van de regionale begroting wordt door middel van de verdeelsleutel BW, MO en B&P over gemeenten verdeeld. Dit levert voor de gemeente Venray het surplus beschermd wonen op, van waaruit de lokale uitvoeringskosten worden bekostigd. 1.3

De baten en lasten zoals opgenomen in de jaarrekening zijn rechtmatig tot stand gekomen.

Het dagelijks bestuur is, op basis van de goedgekeurde controleverklaring, van mening dat de baten en lasten, zoals opgenomen in de jaarrekening 2024 van de MGR rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde begrotingsonrechtmatigheden zijn acceptabel. 1.4

De begrotingswijziging 2025 en de begroting 2026-2029 kent een aantal inhoudelijke ontwikkelingen.

Een belangrijke ontwikkeling voor de komende periode is de aanpassing van de gemeenschappelijke regeling. Bij de opstelling van de begroting 2026 -2029 is ervan uitgegaan dat alle gemeenteraden zullen instemmen met de voorgestelde aanpassingen per 1 januari 2026. Vanuit financieel perspectief voor de ontwerpbegroting 2026 hebben de wijzigingen in de gemeenschappelijke regeling van de MGR betrekking op: -

Volwaardige toetreding van de Midden-Limburgse gemeenten tot module 1 vanaf 1 januari 2026. Op dit moment ligt er een voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling voor in iedere deelnemende gemeente, waarbij de Midden-Limburgse gemeenten aansluiten op module 1 van de MGR voor de uitvoeringstaken Jeugd en Wmo. In de ontwerpbegroting en het uitvoeringsplan zijn de eerste contouren hiervan zichtbaar, zowel inhoudelijk als financieel.

-

Onderbrengen van het kwaliteits- en rechtmatigheidstoezicht Wmo en Jeugdwet voor de regio Noorden Midden-Limburg bij de MGR;

-

Verdeling van de uitvoeringskosten van module 2 op basis van het inwonersaantal per gemeente (zoals opgenomen in het voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling);

-

Verdeling van het surplus van de regionale begroting BW, MO en B&P op basis van het AEF-model.

Als gevolg van de voorgenomen aansluiting van de Midden-Limburgse gemeenten worden tevens een aantal extra taken bij de MGR belegd die nu niet worden uitgevoerd zoals business control en de declaratie en facturatie. De kosten die betrekking hebben op deze activiteiten worden bekostigd door de gemeenten die hieraan deelnemen (de Midden-Limburgse gemeenten). 1.5

De reactie op de ingebrachte zienswijzen door gemeenten op de kaderbrief 2026 is verwerkt in deze

begroting. Door een aantal gemeenten is een zienswijze ingediend op de kaderbrief 2026. Deze gaan onder andere in op de financiële gevolgen van de aansluiting van Midden-Limburg op module 1 van de MGR. In de begroting heeft de MGR geprobeerd hier zoveel mogelijk duidelijkheid over te geven. Wel is het zo dat bij het schrijven van dit begrotingsdocument de MGR nog uitgaat van aannames die gedurende het jaar aangepast zouden kunnen worden. Deze aanpassingen zullen in de eerste begrotingswijziging 2026 worden opgenomen. 1.6

De begroting kent ook een aantal onzekerheden.

In de begroting worden een aantal ontwikkelingen beschreven die nog verdere uitwerking en/of besluitvorming vergen. Dit heeft vooral betrekking op de aansluiting van de Midden-Limburgse gemeenten bij module 1 van de MGR. Op basis van de resultaten van de kwartiermaker, die de opdracht heeft gekregen om te onderzoeken

3 van 9

Raadsvoorstel hoe de aansluiting vormgegeven kan of moet worden, kan de begroting worden bijgesteld. Dit heeft voornamelijk betrekking op de omvang van het personeel dat naar de MGR zal overgaan en de inrichting van de MGR. 1.7

De uitvoeringskosten stijgen in de begrotingswijziging 2025 met € 393.000,- ten opzichte van de

primaire begroting 2025 en de regionale begroting BW, MO en B&P sluit € 4.128.000,- hoger. Voor wat betreft de uitvoeringskosten heeft € 270.000,- betrekking op lasten van ingezette activiteiten die in 2025 afgerond zullen worden. Hiervoor wordt dus de reserve ingezet die gevormd is bij de jaarrekening 2024. Ook worden de hogere uitvoeringskosten deels gecompenseerd door de hogere geraamde opbrengst uit rentebaten. Per saldo nemen de totale deelnemersbijdragen van de gemeenten in de uitvoeringskosten toe met € 148.000,-. De regionale begroting BW, MO en B&P sluit in 2025 € 4.128.000,- hoger als gevolg van aanpassing van de budgetten via de circulaires vanuit het rijk. Gemeenten ontvangen € 4.208.000,- meer aan inkomsten. Daarentegen verwachten ze een daling van € 80.000,- aan eigen bijdragen ten opzichte van de primaire begroting. De lasten zorgaanbieders sluiten € 745.000,- hoger. Dit is het gevolg van uitbreiding van een viertal plekken voor beschermd wonen en de doorgevoerde indexatie. De lasten gemeenten en MGR dalen met € 25.000,-. Er resteert dan nog een saldo regionale begroting die € 3.408.000,- hoger sluit dan de primaire begroting. 1.8

De totale uitvoeringskosten stijgen in de begroting 2026 met € 1.558.000,- en de regionale begroting

BW, MO en B&P sluit € 150.000,- hoger. Door de geplande wijziging van de gemeenschappelijke regeling zullen de totale uitvoeringskosten MGR stijgen. Dit komt doordat de MGR extra taken krijgt, wat leidt tot hogere kosten. Vanaf 2026 zal de MGR verantwoordelijk zijn voor bepaalde taken die nu nog door de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg worden uitgevoerd en gefinancierd. Hierdoor vervallen deze kosten voor de gemeenten vanaf dat moment. De toetreding van de gemeenten uit Midden-Limburg tot module 1 leidt niet tot een toename van de uitvoeringskosten voor de gemeenten uit Noord-Limburg. Zoals eerder aangegeven zijn er een aantal ontwikkelingen die afhankelijk zijn van verdere uitwerking en besluitvorming die nog niet zijn meegenomen in deze begroting. Deze zijn wel als risico meegenomen in de risicoparagraaf. Voor wat betreft de regionale begroting BW, MO en B&P nemen de kosten voor beschermd wonen toe met € 1.736.000,-. De kostenstijging in 2026 is een direct gevolg van een tariefaanpassing voor beschermd wonen op basis van het tarievenonderzoek. Ook voor de opdracht van de maatschappelijke opvang is een tarievenonderzoek uitgevoerd hetgeen geleid heeft tot een tariefaanpassing voor 2026. Tezamen met de uitbreiding van opvangplekken betekent dit een kostenstijging voor maatschappelijke opvang met € 1.206.000,-.

Verder is wat betreft de regionale begroting slechts rekening gehouden met een beperkte stijging in afwachting van de circulaires vanuit het rijk. 1.9

Met het nieuwe uitvoeringsplan wordt voldaan aan een verplichting die voortvloeit uit de

gemeenschappelijke regeling. Het opstellen van een nieuw uitvoeringsplan eens in de drie jaar is een verplichting die voortvloeit uit artikel 23 van de gemeenschappelijke regeling. Het uitvoeringsplan wordt, voorafgaand aan de vaststelling door het Algemeen bestuur van de MGR, voor zienswijze aan de raden voorgelegd. Omdat het huidige plan afloopt, is gekeken wat de ambitie voor de MGR wordt voor de periode 2026-2028. Een aantal ontwikkelingen maken een herijking van de ambities wenselijk. De toetreding van de Midden-Limburgse gemeenten tot module 1 heeft

4 van 9

Raadsvoorstel wezenlijke gevolgen voor de hoofdpunten waar de MGR zich op richt in de komende jaren. Ook is de houdbaarheid van de zorg een belangrijk vraagstuk, waar niet alleen de MGR een rol in heeft, maar waar gemeenten, aanbieders en het rijk gezamenlijk over in gesprek moeten blijven. Tot slot wordt de continue verbetering van de uitvoeringstaken benoemd. 1.10

Het nieuwe uitvoeringsplan doet recht aan de dynamische omgeving in het sociaal domein.

Het nieuwe uitvoeringsplan is een plan op hoofdlijnen. In tegenstelling tot het voorgaande uitvoeringsplan is het uitvoeringsplan 2026-2028 minder gedetailleerd uitgewerkt. De reden hiervoor is dat het sociaal domein constant in beweging is, waardoor de MGR zich moet kunnen aanpassen aan de veranderende omstandigheden, maar toch focus blijft houden. Jaarlijks zal in overleg met de gemeenten een uitvoeringsprogramma gemaakt worden waarin de hoofdpunten worden uitgewerkt. Er zijn uit de stakeholdersessies uiteindelijk vier hoofdpunten naar voren gekomen waaraan de MGR vanaf 2026 het uitvoeringsplan gaat werken: 1. Inhoudelijke doorontwikkeling op basistaken; 2. Taken en rollen in uitvoering tussen MGR/gemeenten verduidelijken; 3. Nieuwe afstemming toegang/beleid/MGR; 4. Integratie van de uitvoeringstaken van de MGR Midden-Limburg/Noord-Limburg. Een volledige uitwerking van de ontwikkelthema’s is terug te vinden in hoofdstuk 5 van het uitvoeringsplan. 1.11

Het is wenselijk een voorbehoud te maken bij de verwerking van de financiële gevolgen van de

aansluiting van de Midden-Limburgse gemeenten tot module 1. De belangrijkste gevolgen in de ontwerpbegroting 2026 hebben betrekking op financiële aannames aangaande de voorgenomen aansluiting van de Midden-Limburgse gemeenten bij module 1. In het voorjaar van 2025 is een kwartiermaker gestart om het proces van de voorgenomen aansluiting van de Midden-Limburgse gemeenten in te richten en een plan van aanpak en implementatieplan op te stellen. Het implementatieplan zal aan het begin van het derde kwartaal van 2025 gereed zijn. Het implementatieplan kan mogelijkerwijs leiden tot andere inzichten in de uitbreiding van het aantal formatieplekken bij de MGR. Bovendien vindt de implementatie mogelijk gefaseerd plaats, wat ook impact heeft op de financiële gevolgen in 2026. We zijn dus in afwachting van een definitieve financiële vertaling van de aansluiting van Midden-Limburg op module 1. Op voorhand is het wenselijk aan te geven dat de aansluiting van de Midden-Limburgse gemeenten bij module 1 niet mag leiden tot hogere uitvoeringskosten voor de Noord-Limburgse gemeenten. Voorgesteld wordt om deze waarborg via een zienswijze in te brengen. Kanttekeningen en risico’s 1.1

Risico’s en beheersmaatregelen zijn in de ontwerpbegroting 2026-2029 benoemd.

In de begroting zijn de risico’s gekwantificeerd die betrekking hebben op de uitvoeringskosten van de MGR en de regionale begroting BW, MO en B&P. Hierbij is er onder andere aandacht voor het risico op juridische procedures als gevolg van inkooptrajecten, financiële problemen bij aanbieders, mogelijkerwijs nieuwe contractering beschermd wonen en maatschappelijke opvang en een tekort aan opvangcapaciteit beschermd wonen en maatschappelijke opvang. In de risicoparagraaf zijn ook de onzekerheden opgenomen die nog afhankelijk zijn van verdere uitwerking en besluitvorming. Dit heeft onder meer betrekking op het besluitvormingsproces rondom de aansluiting van Midden-Limburgse gemeenten bij module 1. Communicatie

5 van 9

Raadsvoorstel Er wordt een extra raadsinformatiesessie georganiseerd op 8 mei 2025. Een uitnodiging hiervoor heeft u via de griffie zien verschijnen. Tijdens deze sessie worden raadsleden in de gelegenheid gesteld om hun vragen over onder andere de jaarstukken en het uitvoeringsplan te stellen. Financiële gevolgen Jaarrekening 2024 In onderstaande tabellen zijn de gevolgen opgenomen op basis van de jaarrekening 2024:

Tabel 1 Uitvoeringskosten module 1 en 2

Tabel 2 Verdeling saldo BW, MO en B&P

6 van 9

Raadsvoorstel

Tabel 3 Totaaloverzicht In totaal ontvangt de gemeente Venray een bedrag van € 868.259,-. Dit bedrag is al meegenomen bij de opstelling van onze eigen jaarrekening 2024. Begrotingswijziging 2025 en begroting 2026 In onderstaande tabellen zijn de gevolgen opgenomen op basis van de gewijzigde begroting 2025 en de begroting 2026:

Tabel 4 Bijdrage in de uitvoeringskosten module 1 en 2 per gemeente

7 van 9

Raadsvoorstel

Tabel 5 Regionale begroting BW, MO en B&P

Tabel 6 Verdeling saldo regionale begroting BW, MO en B&P De gevolgen voor de gemeente Venray: De bijdrage van Venray in de uitvoeringskosten MGR stijgen in 2025. Deze stijging is reeds meegenomen in de eerste berap. Het saldo van de regionale begroting BW, MO en B&P stijgt in 2025 naar € 30.558.000,- ten opzichte van € 27.150.000,- in de primitieve begroting. Voor Venray levert dit een verhoging van het surplus beschermd wonen op van ongeveer € 371.000,-. De stijging van de kosten is reeds meegenomen in de huidige begroting 2025.

8 van 9

Raadsvoorstel De bijdrage van Venray in de uitvoeringskosten MGR dalen in 2026 naar verwachting met € 65.170,-. Op regionale schaal is te zien dat de uitvoeringskosten MGR stijgen, vanwege de voorgenomen wijziging van de gemeenschappelijke regeling en de uitbreiding van de taken van de MGR door de aansluiting van de MiddenLimburgse gemeenten bij module 1. Hierdoor nemen de bijdragen van de Midden-Limburgse gemeenten toe. De toetreding van de gemeenten uit Midden-Limburg tot module 1 leidt, op basis van de nu voorliggende conceptbegroting 2026, niet tot een toename van de bijdrage in de uitvoeringskosten voor de gemeenten uit Noord-Limburg. Het aandeel van Venray in het saldo van de regionale begroting BW, MO en B&P komt in 2026 uit op € 3.354.423,-. Dit bedrag vormt het surplus beschermd wonen van Venray. Door een voorgestelde wijziging in de verdeelsleutel die van toepassing is op het saldo van de regionale begroting, neemt het aandeel van Venray in dit saldo toe ten opzichte van 2025 (van 10,90% naar 12,27%). Het Algemeen bestuur van de MGR dient in 2025 deze nieuwe verdeelsleutel nog definitief vast te stellen. Daarom geldt voor de verdeling van het saldo van de regionale begroting nog het voorbehoud dat deze mogelijkerwijs aangepast wordt.

In afwachting van de definitieve besluitvorming is bij het opstellen van onze eigen kadernota 2026 derhalve uitgegaan van de verdeelsleutel 2025. In het najaar wordt bij onze eigen begroting 2026 de definitieve verdeelsleutel 2026 toegepast. Vervolgtraject besluitvorming Het Dagelijks bestuur biedt de ontwerpbegroting, de begrotingswijziging en het uitvoeringsplan inclusief zienswijzen ter vaststelling aan bij het Algemeen bestuur. Het Algemeen bestuur stelt de ontwerpbegroting, de begrotingswijziging en het uitvoeringsplan vast. Het Dagelijks bestuur draagt er tenslotte zorg voor dat de vastgestelde begroting vóór 15 september wordt toegezonden aan Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg. Evaluatie De MGR legt jaarlijks verantwoording af via de jaarrekening. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief begroting en jaarstukken MGR 2. Concept-jaarrekening MGR SDLN 2024 3. Begroting MGR SDNL 2026 4. Uitvoeringsplan 2026-2028 5. Concept raadsbesluit jaarstukken MGR 6. Concept zienswijze jaarstukken MGR Naslagwerk N.v.t.

9 van 9