Concept verslag raadsvergadering 211104.docx

De Conceptnotulen van de begrotingssessie van de gemeente Velsen gehouden op donderdag 04-11-2021 om 16 uur in het stadhuis van Velsen. De raad:

L. Aardenburg, S. Bart, J. Bleekman, M. Bok, S. Çelik, P. van Deudekom, A.C. Eggermont, B.J.J. Hendriks, M.M. Hillebrink, M.J. Hoekstra, A.E. Karateke, M. Koedijker, B. Koppes, N. Korf, R.A. van Koten, E.W. Kuin, L. Kwant sr, M. Kwant jr, T. Mastenbroek-Wesseling, G. Nijemanting, L.G.Y. Ouderkerken, H.M. Post, S. de Ruig, C. Schollink, S. Scholts, C.M. Sintenie, I. Sitompul, S. Smeets, P. Stam, I.C. van Turnhout, J.C. Visser, M.G.J.E. Vos-Vester, L. de Winter, K. Wolfs, E.H. Zorgdrager-van Laar

Voorzitter:

F.C. Dales

Griffier:

R.A. Palstra

Wethouders:

F. Bal, W. Diepstraten, S. Dinjens, M. Steijn, R.J. Verwoort

Absent:

Geen

01 OPENING EN MEDEDELINGEN De voorzitter, Allemaal hartelijk welkom in de raadzaal van de gemeente Velsen op 4 november 2021 voor de openbare raadsvergadering over de begroting. Dinsdagavond laatstleden zijn nieuwe: maatregelen aangekondigd door het demissionaire kabinet. In verband met deze maatregelen en de voorbeeldfunctie van de raad alsmede de rol van mij als burgemeester met betrekking tot handhaving en openbare orde heb ik, in nauw overleg met de griffier, besloten nog binnen de korte termijn die we hadden om te schakelen naar vergaderen op 1,5 m. Voor vanavond is dat gelukt, maar qua kwaliteit nog niet helemaal zoals wij dat voor ogen hebben. Gezien de korte voorbereidingstijd is dit het maximum haalbare. Ik ben u dankbaar dat u als raad zich daarin soepel hebt opgesteld. Het begint een beetje traditie te worden, maar bijna altijd als wij vergaderen zijn er raadsleden jarig. Vandaag zelfs 2: Mevrouw Van Turnhout en de heer Van Koten. Gisteren was de heer Sintenie jarig. Met terugwerkende kracht alsnog gefeliciteerd. Applaus Ik wil het college vragen om nu al stil te zijn. Dit is een serieuze vergadering, de Begrotingsraad. Dat is de belangrijkste vergadering, vind ik, in de periode van de gemeenteraad. Ik verzoek het college met het nodige respect daarmee om te gaan.

Omdat we een lange vergadering voor de boeg hebben, wil ik u op voorhand vragen om wanneer u aan het woord bent op de tijd te letten. Ikzelf gaat het zeker ook doen. Ogenschijnlijk zijn er niet zoveel moties en amendementen, maar willen wij daarover en over de algemene beschouwingen een goed debat kunnen voeren dan zult u merken dat de tijd heel snel voorbijvliegt. Mijn streven is dat we vanavond uiterlijk om 23:00 uur de vergadering kunnen sluiten. Mocht dat echter niet lukken – nogmaals, dat is echt niet mijn intentie – zullen we maandagavond vanaf 19:30 uur verder gaan. Als we hier allemaal aan meewerken kunnen we aan de inwoners van Velsen laten zien dat we daartoe in staat zijn als gemeenteraad. Met kennisgeving afwezig zijn mevrouw Zorgdrager – om persoonlijke redenen – en de heer Visser.

02 VASTSTELLEN VAN DE AGENDA De voorzitter: Er zijn 4 amendementen en 5 moties ingediend. Daarvan is één motie “Vreemd aan de orde van de dag”. Deze motie is op 28 november door de VVD ingediend en aangehouden; ook al omdat we toen tegen de klok van 23:00 uur zaten. -1-

In de voorgaande vergadering is een motie doorgeschoven naar deze raadsvergadering. Ik zou dan ook voor willen stellen om MOTIE 18 “Vreemd aan de orde van de dag” als eerste te behandelen en vervolgens over te gaan tot behandeling van de begroting. Kunt u zich daarin vinden? Ja. Dank u wel. Er is verder geen voorstel tot wijziging van de agenda ontvangen. Ik ben wel voornemens om de vergadering te schorsen voor een pauze, zodat we ook weer de even de benen kunnen strekken en, mogelijk, voor intern overleg, mocht dat nodig zijn. Het voorstel is om de agenda ongewijzigd vast te stellen. Bent u het daarmee eens? Ja, aldus vastgesteld. 04 MOTIE 18, “VREEMD AAN DE ORDE VAN DE DAG” De voorzitter: De heer Koppes. De heer Koppes: Gezien de inhoud van deze motie en mijn rol bij de voetbalclub IJmuiden als contactpersoon, ga ik de vergadering even verlaten en neem niet deel aan deze beraadslaging. De voorzitter: Dank u wel. In het kader van de integriteit is dit een terecht besluit. Voor de notulen: de heer Koppes verlaat de vergadering bij dit agendapunt en neemt dus niet deel aan de beraadslagingen, noch aan de stemming. We beginnen met de behandeling van MOTIE 18 “Vreemd aan de orde van de dag” die is ingediend door de fractie van de VVD. Deze motie gaat over de realisatie van een kunstgrasveld bij voetbalvereniging IJmuiden.

Ik stel de volgende behandeling voor: • Een korte toelichting en het voorlezen van het dictum door de indiener. • Reactie van de overige fracties. • Indien nodig een reactie van de portefeuillehouder. • Reactie van de indiener. Ik geef het woord aan de fractie van de VVD. Mevrouw Ouderkerken: Dank u wel, voorzitter. Sinds 2010 is het toevoegen van een kunstgrasveld voor VV IJmuiden vermeld in de Sportnota’s van de gemeente Velsen. Tot op heden is er van realisatie geen sprake. De aanleg van een sportveld lijkt, vanwege de complexe projectstructuur een uitgebreide participatie nog ver weg. Mede dankzij de raadsvragen die de Partij van de Arbeid begin dit jaar naar aanleiding van een collegebericht over de ontwikkeling van Telstar, dat die ook nog bij het totale project betrokken werd, zijn wij geïnspireerd geraakt om deze motie op te stellen. Veel dank ook aan de medeondertekenaars: de Partij van de Arbeid, het CDA en de LGV. De financiering van een kunstgrasveld te koppelen aan de ontwikkelingen rondom Telstar en Waterloo is feitelijk het op de lange baan schuiven van dat kunstgrasveld. Dat vinden wij onwenselijk en onnodig. Het dictum luidt: verzoekt het college: • vooruitlopend op de realisatie van deelgebied 2: Sportpark Schoonenberg, toe te werken naar de realisatie van een kunstgrasveld voor v.v.

IJmuiden op basis van het schets- of voorlopig ontwerp vóór de start van het voetbalseizoen 2022/2023 • De raad vóór eind 2021 een raming en financieringsvoorstel voor te leggen. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er andere fracties die hierop willen reageren? De heer De Ruig. De heer De Ruig: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, inhoudelijk begrijpen we deze motie heel erg goed. We hebben ook, daar moeten we eerlijk over zijn, een ereschuld open staan bij VV IJmuiden waar het gaat om het aanleggen van kunstgras. Het staat inderdaad al heel lang in allerlei sportbeleid en het is er nog steeds niet. Daarnaast duurt het ook wel vrij lang voordat de Integrale Visie er is. Ondertussen groeit -2-

begrijpelijkerwijs bij VV IJmuiden de frustratie. Dat begrijp ik heel goed. We hebben echter ook gezien, als het goed is – en dat hoop ik straks van de wethouder te horen – dat deze Integrale Visie nu dichterbij komt. Dan ligt deze motie wel vrij dicht op het moment dat we ook over die Integrale Visie van Schoonenberg gaan spreken. Dan is die timing dus een beetje lastig, want we hadden ook tijdens de sessies over dit onderwerp kunnen spreken. Toegegeven, dat hebben wij als fractie ook nagelaten. We vragen ons eigenlijk af, met name richting de wethouder, staat dit niet al op de achtergrond in die Integrale Visie op dat Sportpark? Ik neem aan dat, als dat zo is, dat de wethouder toch ook wel het politieke gevoel heeft om te zeggen, nou dan gaan we, gezien de belofte uit het verleden zowel qua geld als qua timing, daar prioriteit aan geven. Voorzitter, voordat wij een definitief oordeel vellen, willen we dus wel even weten hoe de wethouder hier tegenaan kijkt. We willen de wethouder tegelijkertijd ook meegeven dat wij achter de inhoud van de motie staan. Daar spreekt urgentie uit en die voelen wij ook. Dus als de wethouder die urgentie niet voelt of dat onvoldoende aannemelijk mee te maken, dan durf ik wel een tipje van de sluier op te lichten: dan zullen wij de motie steunen. Voor nu wachten we dus heel eventjes af, maar die ereschuld moeten we wel een keertje in gaan lossen.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Stoelman. Mevrouw Stoelman: Dank u wel, voorzitter Eigenlijk wil GroenLinks zich aansluiten bij de woorden van de heer De Ruig. We hebben altijd liever gewoon gras, omdat dat voor onze biodiversiteit een stuk beter is. Daarom zullen we deze motie niet steunen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Sintenie. De heer Sintenie: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij hebben als CDA dit amendement medeondertekend. VV IJmuiden wacht er al meer dan 10 jaar op. De toezegging is dat zij dat kunstgrasveld inderdaad ook zullen krijgen. Mede door alle vertragingen en integrale plannen voor het hele gebied gebeurt dat nog steeds niet. Het wordt steeds nijpender voor deze vereniging. Ze zijn het wachten beu en dat kunnen wij volledig begrijpen. De aanleg van een kunstgrasveld staat volgens ons – maar dat zullen we misschien straks van de wethouder horen – de verdere ontwikkelingen die eraan zitten te komen niet in de weg. Dat kunstgrasveld is sowieso toegezegd en gaat er komen. We zullen deze motie ook steunen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bleekman. De heer Bleekman: Dank u wel, voorzitter. Aansluitend op onze voorganger zouden wij ook willen oproepen toch wat vaart te maken hierin. VVIJ heeft behoorlijk lang gewacht. Wat dat betreft kunnen we ons goed vinden in deze motie.

We vragen ons toch wel af is er genoeg gekeken is naar de andere sportclubs die gebruik maken van Schoonenberg als we nu gaan inzetten op realisatie van het schetsontwerp. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kwant sr. De heer Kwant sr: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we hebben de motie medeondertekend. Waarom? Zoals al meerdere keren gezegd is, duurt het wel heel erg lang. De voetbalvereniging IJmuiden groeit en groeit. Als je daar zaterdags loopt wil je niet weten hoeveel kinderen daar aan het sporten zijn en dergelijke. Dan is zo'n kunstgrasveld zo langzamerhand wel heel erg noodzakelijk. Daarom hebben wij deze motie van harte ondersteund. -3-

De voorzitter: Dank u wel. De heer Scholts. De heer Scholts: Ja, voorzitter, ook dank u wel. Uiteraard onderstrepen wij ook de noodzaak van hetgeen hier voor ons ligt. Wij wilden medeondertekenen, of mede indienen, maar een steunfractielid van ons, Ferry, mag dat uiteraard niet. Daar zit dus een kink in de kabel. Vandaar dat ons logo er ook niet bij staat. De enige opmerking die ik eigenlijk zou willen maken aan de hand van wat hier staat, is dat de raad voor eind 2021 een voorstel zou kunnen krijgen. Maar misschien is dat iets te kort. Ik denk dat de wethouder daar in volle vaart in antwoord op kan geven. De voorzitter: Dank u wel. De heer Karateke. De heer Karateke: Dank u wel, voorzitter. Waar mevrouw Ouderkerken zojuist ook al aan refereerde, onderschrijven wij de samenwerking met de VVD om tot deze motie te komen. We zullen de motie ook steunen. We hebben vanuit de Partij van de Arbeid eind maart raadsvragen gesteld. In de beantwoording van onze vraag kwam ook duidelijk naar voren dat complexiteit de vertraging veroorzaakte. Maar we zien wel graag dat deze ontwikkeling losgekoppeld wordt van die deelontwikkelingen, zodat het kunstgras dan zo spoedig mogelijk gerealiseerd kan worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Winter. De heer De Winter: Dank u wel, voorzitter. Ik zal u letterlijk voorlezen wat ik geschreven heb naar de VVD.

ChristenUnie had de neiging mede te ondertekenen, maar wacht toch eerst even de reactie van de wethouder af, omdat eigenlijk in onze ogen alles met elkaar verweven is. Waterloo, Strawberries, VV IJmuiden en ook de ontwikkeling van de tribune van Telstar met kleedkamers voor IJmuiden. Ook wij vinden dat het wel erg lang duurt, dus dat het sowieso goed is om dit op deze manier aan de orde te stellen. Als de wethouder verder geen problemen ziet, stemmen wij hier van harte mee in. Maar ik wacht even die reactie af. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koedijker. Mevrouw Koedijker: (geluid valt weg)… En misschien is het dan wel beter als we eerst gaan investeren in de opbouw van de ledenaantallen van de kleine sportclubs, dan te beginnen met een kunstgrasveld dat behoorlijk wat geld kost. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Er is een aantal vragen gesteld aan de portefeuillehouder. Ik geef het woord aan wethouder Diepstraten. De heer Scholts bij interruptie: Mag ik wat vragen aan mevrouw Koedijker? De voorzitter: Ja. De heer Scholts: U geeft aan dat u even afwacht of er wel geld voor beschikbaar is en dat er anders eventueel een mogelijkheid is leden binnen sportclubs te promoten. Die snapte ik niet. Mevrouw Koedijker: Ik wil weten of er een potje is, of we wel geld gereserveerd hebben voor een kunstgrasveld.

Als dat niet het geval is, vraag ik me af of dit het juiste moment is om het -4-

kunstgrasveld nu aan te leggen. Of we dat geld niet beter ergens anders in kunnen investeren. Bijvoorbeeld aan ondersteuning van de sportclubs die financieel het water aan de lippen staat. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de portefeuillehouder, wethouder Diepstraten. Wethouder Diepstraten: Ja, voorzitter. Dank u wel voor deze motie. Ik kreeg met tot de indieners en degenen die daar zojuist hun steun voor hebben uitgesproken. Er zijn ook wat vragen gesteld. Ik wil beginnen met te zeggen dat het college de urgentie ook voelt. Sterker nog, voordat deze motie werd ingediend, zaten we al op het spoor vooruitlopend op de realisatie van een volledige visie – er zijn meerdere visies – om het sportgedeelte van het park Schoonenberg naar voren te halen. Ik begin met de laatste vraag van PS, is al een potje? Ja, want in de reserve-Visie op Velsen, is een bedrag gereserveerd voor de revitalisering van Sportpark Schoonenberg. Dat is dan ook gelijk een reactie, denk ik, op D66, die aangeeft dat de integrale Visie nog wel even duurt. Dat klopt. Dat heeft een aantal redenen. Maar het belangrijkste onderdeel daarvan is het sportpark zelf. Daar hebt u al uw oordeel over gegeven en heeft het college daarvoor al een visie vastgesteld. Dat is deelgebied 1.

Daarvan hebben we geconstateerd dat de begroting van het budget voor de totale revitalisering meer is dan we tot nu toe in dat potje dat u nog vrij moet geven hebben gereserveerd. Dat bracht de complicatie met zich mee dat we daardoor het volledige plan niet kunnen realiseren. We waren dus op bezig om vooruit te lopen op die realisatie door eerst het sportgedeelte aan te passen. Als reactie op de vraag van VelsenLokaal: is er ook genoeg gekeken naar andere clubs? Ja, want het is een integraal plan voor VV IJmuiden, maar ook voor Strawberries. Die worden dus ook betrokken bij de uitvoering. De verdere uitwerking van het plan gaat in samenspraak met de sportclubs. Daarmee bepalen we ook welke dingen we als eerste doen, waaronder een kunstgrasveld. Dat is al gezegd. Forza!, eind 2021 een voorstel. Dat gaat lukken. Volgende week bespreek ik een eerste concept raadsvoorstel voor u. Ik wilde even deze motie afwachten om te kijken of er voldoende steun is om die weg te volgen. Die weg zullen we dan ook in het raadsvoorstel opnemen om daadwerkelijk het budget dat er is voor de Visie op Velsen vrij te geven. Die volledige visie voor Schoonenberg houdt ook een bestemmingsplanwijziging in. Dat gaat dus nog even duren. We zitten nu in de fase dat we samen met Telstar en ook andere clubs kijken wat er nu precies aan woningen, maar ook andere elementen in dit gebied mogelijk is.

Dit is mijn reactie, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Als ik het reglement van orde aanhoud gaan we nu naar een reactie van de indiener. Dan kunt u straks met uw stemverklaringen aangeven of uw fractie voor of tegen deze motie is. Ik ga terug naar de indiener. Mevrouw Ouderkerken: Ik heb eigenlijk geen punten meer. Ik wil wel weten of de motie wordt aangenomen, voorzitter. De voorzitter: Dan gaan we gauw over tot stemming. Ik kijk eerst of er behoefte is aan stemverklaringen. De heer De Ruig. De heer De Ruig: Voorzitter, ik had aangegeven dat we ons definitief oordeel nog even zou laten afhangen van wat de wethouder erover zei. Maar inhoudelijk waarin we het er al mee eens. Het blijkt te kunnen, sterker nog de wethouder zoekt ook steun voor die lijn. Dit betekent dat wij van harte kunnen instemmen met deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Is er behoefte aan stemming? Zo niet, dan is motie 18, “Vreemd aan de orde van de dag” over kunstgrasveld voor VV IJmuiden unaniem aangenomen door de raad. Voor het verslag: de heer Koppes is weer aanwezig in de vergadering en neemt nu weer deel aan de beraadslagingen en de stemmingen. -5-

02 BEGROTING 2022 VAN DE GEMEENTE VELSEN De voorzitter: Een korte toelichting. De conceptbegroting 2022 is u aangeboden en ligt nu voor ter besluitvorming. Zoals ik al eerder zei, dit is een van de belangrijkste, zo niet de belangrijkste vergadering van de gemeenteraad in een jaar. Het is een begroting die laat zien dat onze financiën in de komende jaren in balans zijn. Er is een globaal budgettair evenwicht over de jaarschijven heen. En het weerstandsvermogen is voldoende met een ratio van 1,17. In de begroting wordt geanticipeerd op aanvullende middelen van het Rijk. Dit met name wat betreft Jeugdhulp, maar ook de opschorting van de opschalingskorting voor gemeenten. Het wordt steeds duidelijker en zeker de dat de gemeenten hiervoor extra inkomsten gaan ontvangen. Omdat er nog geen 100% zekerheid is over de hoogte van deze inkomsten, worden deze voorzichtig meegenomen in de begroting voor respectievelijk 75% en 50%. Het financiële beeld biedt ruimte om bescheiden en gericht te blijven investeren in de 7 prioriteiten op basis van het raadsakkoord en het collegeprogramma. Te weten: 1. Het lokale klimaatakkoord. 2. Innovatieve en duurzame economie. 3. Voorkomen van armoede in Velsen. 4. Effectieve en betaalbare Jeugdhulp. 5. Impuls aan de woningbouwopgave. 6. Aantrekkelijke leefomgeving. 7. Integrale veiligheid.

Met deze gerichte investeringen worden de Velsense ambities staande gehouden voor het komende jaar. De besluitvorming over de begroting van 2022 is in 2 onderdelen opgebouwd. De basis begroting 2022. Dit is de going concernbegroting waarin de kaders uit de Kadernota 2022 tot en met 2025 zijn uitgewerkt, zowel financieel als beleidsmatig. De eerste begrotingswijziging 2022 voor incidenteel gerichte investeringen en de 7 prioriteiten. Het behandelvoorstel is als volgt: 1. We beginnen met de algemene beschouwingen. 2. Het debat hierover. 3. Pauze om even wat te gaan eten. 4. Daarna gaan we verder met het debat en besluitvorming over de amendementen.

03 ALGEMENE BESCHOUWINGEN De voorzitter: We beginnen de behandeling van de begroting met de algemene beschouwingen. Tijdens de algemene beschouwingen geven de fracties een algemeen oordeel over de conceptbegroting inclusief de beleidskeuzes voor bijsturingsmaatregelen, het raadsvoorstel en het conceptraadsbesluit begroting. Hierbij geldt dat er één woordvoerder is per fractie. Elke fractie krijgt een termijn van 5 minuten. Interrupties zijn niet toegestaan. Daarnaast wil ik u verzoeken om uw algemene beschouwing naar de griffie te mailen, als u dat nog niet hebt gedaan. De griffie kan dan uw algemene beschouwing na afloop van de vergadering publiceren, zodat de inwoners uw inbreng nog eens rustig door kunnen nemen. Het behandelvoorstel is als volgt: bij de algemene beschouwingen brengen de woordvoerders hun visie naar voren voor het komende begrotingsjaar. En welke ambities, doelen en prioriteiten de fracties hebben voor het jaar 2022. Zoals ik al net zei, één woordvoerder; iedere fractie 5 minuten en interrupties zijn niet toegestaan. Daarna een reactie van de fractiewoordvoerders op de inbreng van de andere fracties tijdens de algemene beschouwingen: per onderwerp één woordvoerder. -6-

Voor de duidelijkheid: elk amendement zal afzonderlijk worden behandeld. Tussen de 1e in de 2e termijn zal, indien gewenst, een korte pauze worden gehouden. Dan hebben we debat en besluitvorming over de begroting an sich. Dan houden we weer een korte pauze. Vervolgens het debat en besluitvorming over de moties. Elke motie zal ook afzonderlijk worden behandeld. Dan is het nog geen 23:00 uur en sluit ik de vergadering. Sommige sprekers hebben aangegeven dat zij de algemene beschouwingen zittend willen doen. Dat kan. Een aantal sprekers heeft gezegd de voorkeur te hebben om te gaan staan. Ik adviseer u om bij mij linksachter, of rechtsachter te gaan staan. Dat is het beste beeld voor de camera. Ik geef het woord aan de heer De Winter van de ChristenUnie. De heer De Winter: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, dames en heren, Allereerst wil de ChristenUnie het college en de betrokken ambtenaren ook dit jaar weer bedanken voor hun inzet om deze begroting te realiseren. Het zijn mijn laatste algemene beschouwingen dit jaar. Volgend jaar zal hier hopelijk voor de ChristenUnie Frank Kornet staan. Wat ChristenUnie betreft hadden we liever een jaar pas op de plaats gemaakt.

Hoewel ik in De Jutter van vorige week las dat de meeste coalitiepartijen vinden dat het gevoerde beleid van de afgelopen jaren ervoor heeft gezorgd dat we weer kunnen investeren, vindt de Christine-unie het niet allemaal zo rooskleurig. Uit de presentatie onlangs van onze accountant werd dat voor ons bevestigd. De gemeente Velsen heeft te veel schulden, te weinig bezittingen en te weinig reserves. We zijn in de afgelopen raadsperiode ingeteerd op onze reserves. Dat zou wat ons betreft niet meer moeten gebeuren. Daar moeten we veel beter op sturen met de komende begrotingen. Vergeleken met andere gemeenten doen we het gewoon niet goed. De schuld per inwoner is € 2359; dat is € 200 meer dan in vergelijkbare gemeenten. Het loopt per jaar steeds verderop. Ook de lasten liggen behoorlijk boven het landelijk gemiddelde. We behoren bij de 100 duurste gemeenten van Nederland. Het aandachtspunt voor de komende jaren zou wat de ChristenUnie betreft de ontwikkeling van het eigen vermogen moeten zijn. Natuurlijk is het jammer dat er bij het begroten al langere tijd onzekerheid is over de hoogte van de Rijksbijdrage. Met name omdat, onder andere, de kosten van de jeugdzorg in de afgelopen jaren fors opgelopen zijn en ook de kosten van de Wmo erg hoog waren.

Vorig jaar hebben we 6 ½ miljoen euro bezuinigd, maar voor komend jaar is er toch 1.250.000 gevonden om te investeren in 7 prioriteiten, waarbij de ChristenUnie extra geld voor de Schouwburg en de impulsversnelling woningbouw specifiek wil noemen als grote aandachtspunten. Hoewel lastig, zal de ChristenUnie hier niet tegen gaan stemmen. Er zit gelukkig een groot CU-gehalte in deze prioriteiten. De kaders uit de Kadernota 22 - 25 zijn richtinggevend. Door zicht op extra inkomsten vanuit het Rijk en verhoging van de algemene uitkering kunnen we hierop anticiperen, maar ook hier past ons bescheidenheid, want het weerstandsvermogen is volgens de nieuwe norm van de raad maar net voldoende. ChristenUnie vindt het lastig, maar zodra het weer kan zal er zeker weer gespaard moet worden, om meer vlees op de botten te krijgen, zodat een eventueel toekomstige periode van financiële tegenslag opgevangen kan worden. De begroting ademt een zeker optimisme met uitspraken als: we gaan behoedzaam om met inschattingen, er is evenwicht, er is voldoende reserve. Deze toon mag wat ons betreft wat bescheidener. Maar goed, het is natuurlijk in de aanloop naar verkiezingen leuk als je dan voorstellen kan presenteren om te investeren in ambities. ChristenUnie is tevreden over de woonlasten die iets dalen in de vorm van afvalstoffenheffing en rioolrechten.

Voor de stijging van de gasprijzen houden we echter ons hart vast. Daarom dienen we de motie over energie armoede straks mede van harte in. Ook is de ChristenUnie er niet zeker van of het recycletarief wel uitgerold moet worden in Velsen. Je ziet steden waar het een groot succes is, maar ook behoorlijk wat steden waar men voor miljoenen het schip ingegaan is. Die zijn uiteindelijk toch weer overgestapt op nascheiding. We hebben in ieder geval voorlopig wat uitstel om het nog beter voor te bereiden. De motie die straks aan de orde komt hierover ondersteunen we. -7-

Dan nog iets over sociale huurwoningen bij nieuwbouw. Volgens mij vinden we het met z’n allen in dit huis zeer belangrijk dat sociale huur gespreid wordt over alle woonkernen binnen onze gemeente, waarbij IJmuiden en Velsen-Noord zoveel mogelijk ontzien moeten worden. Ik wil het college oproepen zich hier strikt aan te houden. We zien nu al dat er veel gegoocheld wordt met cijfers. In het ene project zijn geen sociale huurwoningen, in het andere project: ‘ja, er komt 100% voor sociale huurwoningen terug’. Wat ons betreft: houd het duidelijk en transparant, zodat het voor eenieder makkelijker te controleren valt of de afspraken nagekomen worden. Ook vindt de ChristenUnie belangrijk dat de Velsenaar op 1 staat bij het toewijzen van woningen. ChristenUnie rekent erop dat de mogelijkheid om 50% van de Velsenaren een kans te geven om nieuwe woningen in hun eigen Velsen te kopen of te huren. Ook vinden wij het belangrijk dat dit goed geregeld gaat worden in de nieuw aan te nemen huisvestingsverordening. We verwachten van het college dat het bij projectontwikkelaars afdwingt dat de ‘vanaf’prijzen acceptabel en bereikbaar zijn; ook voor starters. Een vanafprijs van 560.000 euro is wat betreft ChristenUnie not done. Thema’s die de Christine-unie ook na aan het hart liggen, zijn luchtkwaliteit, armoede, drugsoverlast, jeugdzorg en schulden.

Mijn spreektijd is te kort om hier dieper op in te gaan. We zullen het komende jaar scherp zijn op deze onderwerpen en de ontwikkelingen. Ik ga naar het slot. De diverse amendementen en moties die straks voorbijkomen, zullen via ons debat de koers voor het komend jaar weer definitief gaan bepalen. Ik hoop en ik heb er ook vertrouwen in dat wij vanavond een goede avond hebben met elkaar, waarin ons Samenspel zichtbaar zal zijn voor de samenleving, zodat zij mogen ervaren en zien dat wij allen, zoals vanavond hier aanwezig, het beste willen voor iedere inwoner, bedrijven en maatschappelijke organisaties van Velsen. Ik wens onze burgemeester en wethouders en de ambtelijke organisatie sterkte met de uitwerking van deze begroting. Ik geef u graag Gods wijsheid en zegen daarin mee. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. We geven nu het woord aan de heer Scholts van Forza! De heer Scholts: Dank u, voorzitter. Zoals gebruikelijk zal ik waarschijnlijk wat tijd overhouden, maar die kan ik niet aan de heer De Winter geven. Voorzitter, vandaag bespreken we de begroting voor Velsen in 2022. Alle fracties zullen het uiteindelijk hebben over het gezonde Velsen met een begroting die sluitend is. Hopende op financiële rust voor ons mooie Velsen. Ondanks onze hoop op rust op financieel vlak en de samenleving, zijn er toch zorgen over de tijd waarin we leven.

Is onze samenleving in onze tijd wel goed genoeg en bestendig genoeg op het financiële vlak. Of is het zo dat onze gehele economie wederom overhoop gehaald wordt door het inmiddels welbekende coronavirus en alle noodzakelijke maatregelen. Maatregelen met voors en tegens, voorstanders en een grote groep tegen allemaal. Voorzitter, er liggen grote opgaven op het gebied van de energietransitie, maar zeer zeker ook op het gebied van woningbouw. Niet te vergeten de RIVM-rapportage met de zorgen over de gezondheid van onze Velsenaren. Ondanks de balans die er is in de begroting zullen bepaalde zaken moeten worden aangepakt, worden versneld. Een motie, zoals de LGV voorstelt over jeugd-boa’s kan op dit moment op onze steun rekenen. Het moet echter bedoeld zijn en dan ook echt bedoeld zijn voor jeugd, om deze op het juiste pad te houden en te krijgen en bij de drugs weg te houden. Het zou ook spijtig zijn dat iedere fractie het heeft over het versnellen van de woningbouw. De tekorten die er zijn en waarvan vele Velsenaren en onze jeugd last van hebben. Maar het wordt niet veranderd of niet versneld. Een motie in de afgelopen raadsvergadering heeft het niet gehaald.

Bijna nog spijtiger is dat bouwen in Kustdorp IJmuiden grote vertraging oplevert waardoor de woningzoekenden keihard worden geraakt en dat statushouders die hier steeds nog urgent zijn, voorrang krijgen op andere woningen in Velsen. Voorzitter het is de laatste begroting voor de verkiezingen in maart volgend jaar. De wetenschap in de afgelopen jaren heeft geleerd dat iedereen nu mooi weer zal spelen en dat er in -8-

de aankomende maanden niet echt grote besluiten worden genomen. Dat is geen verwijt; dat is een feit. Ook wij doen het al bijna 7 jaar. Dat zien we ook in de landelijke politiek. Kijk hoelang duurde formatie duurt en hoelang wij als Nederlanders accepteren dat een demissionair kabinet besluiten neemt en onderling geen stap verder komt. Het niet verder komen of het niet daadkrachtig zijn van de landelijke overheid in de afgelopen periode maakt dat de woningbouw niet altijd gemakkelijk is. De armoede in Velsen moet worden bestreden. Er is veel bezuinigd en veranderd in de zorg in Velsen en omliggende gemeenten. Gelukkig is er vanuit Den Haag extra geld toegezegd om Jeugdzorg en Wmo op peil te krijgen, of op peil te houden. Daarentegen stijgen de energiekosten voor iedereen dusdanig veel dat compensatie hiervan ook welkom is. Anderzijds vragen wij het college om de nijpende gevallen in de energiekosten tegemoet te komen, om te bemiddelen en escalatie te voorkomen. Voorzitter en college, in deze crisis die corona heet zijn er geen winnaars. Ondernemers zijn getroffen, de horeca is snoeihard geraakt, ook de lokale samenleving heeft een heeft een flinke klap gehad. Evenals de sportverenigingen in Velsen. Wij zijn wel voor ondersteuning door Velsen aan de verenigingen die toch voornamelijk op vrijwilligers draaien. Ze hebben ook alle zeilen moeten bijzetten in deze nare periode.

We zijn dan ook blij dat de kosten voor deze verenigingen niet of nauwelijks stijgen. Voorzitter, voor Forza! liggen de aandachtspunten in de aankomende periode op het gebied van walstroom, Witte Theater, Schouwburg Velsen, uiteraard drugsoverlast en onze veiligheid, maar nog meer de zorg en ons belangrijke punt: de woningbouw. Voor wat betreft de moties en amendementen zullen wij deze afwegen tijdens de behandeling. Daarnaast heeft Forza! IJmond een amendement gemaakt om de aanpassing van de Kanaaldijk te bespoedigen. Dit is inmiddels door meerdere fracties ondertekend en is opgesteld in samenspraak met de wethouder. Wij kunnen ons dan ook niet voorstellen dat andere partijen, of VelsenLokaal, dat binnen het college de wethouder levert, ons amendement niet zal steunen. Een en ander is echter spreekwoordelijk ingehaald aangezien VelsenLokaal ook haar steun heeft uitgesproken gisteravond. Daarnaast lijkt het mij dat andere fracties ook niet tegen kunnen zijn. Zeker niet na het ongeval dat vandaag weer heeft plaatsgevonden op de Kanaaldijk. Dat zal de PvdA, PolitiekSociaal en GroenLinks misschien toch nog wel over de doorgetrokken streep trekken. Een andere wijziging vraagt de LGV inzake de jeugd-boa’s, waar wij inderdaad mee kunnen instemmen, mits het de jeugd-boa’s betreft. En ook echt die doelgroep aan te raken is.

Voorzitter, onze raad heeft de afgelopen jaren goed samengewerkt. Of dat nu komt door het raadsakkoord, of door de samenstelling van onze raad, is ons niet helemaal duidelijk. Een feit is dat we echt een constructieve raad hebben gehad. We zijn een constructieve raad, oplossingsgericht en we hebben doelen bereikt. De vergaderingen zijn ordentelijk verlopen en iedereen heeft geleerd hoe digitaal vergaderen werkt. Maar ook hoe vervelend dat is. Ondanks dat kijken wij positief vooruit, maar ook positief achteruit. De voorzitter: Dank u wel. U hield inderdaad 1 minuut over, maar die kunnen we niet doorgeven. Het woord is aan PS. De heer Van Koten: Dank u, voorzitter. In de sessie van 14 oktober hebben we al gesproken over de begroting voor 2022 en het meerjarenperspectief. VelsenLokaal sprak over de begroting met de volgende term: het is een allemansvriend. Maar wat is een allemansvriend? En wat doet onze knuffelraad met deze allemansvriend? Doodknuffelen is geen optie en is bovendien geen wijsheid gezien de coronamaatregelen. Deze allemansvriend is een echte goedzak. Onze financiën zijn beter in balans; er is voor iedereen wat lekkers te halen. Op basis van het raadsakkoord en het collegeprogramma natuurlijk. Bezuinigingen op de maatschappelijke zorg worden goeddeels teruggedraaid. Er komt een campagne om armoede en schulden tegen te gaan.

We zetten in op effectievere en betaalbare Jeugdhulp. We versnellen de woningbouwopgave. En er zijn middelen voor het klimaatakkoord. -9-

De allemansvriend kan echter niet met alle winden meewaaien. We moeten wachten totdat de extra inkomsten van het nieuwe kabinet volledig worden toegekend. We kunnen niet nu al beslag leggen op de onzekere toekomst. Wel kunnen we met onze moties en amendementen de richting bepalen. PolitiekSociaal staat daarom welwillend ten opzichte van de allemansvriend. PS pleit voor onderzoek naar de koopgarantregeling. PS spreekt de intentie uit om de extra middelen die we gaan ontvangen te oormerken voor besteding aan het sociaal domein en verzoekt te onderzoeken welke middelen en mogelijkheden er zijn om energie-armoede te bestrijden. Het is wat ons betreft is het aan de volgende raad om het sociaal minimum te verhogen, zodat meer mensen met maatwerk en bijzondere bijstand geholpen kunnen worden. Dat is beter dan achteraf pleisters plakken, want onze gemeente moet rechtvaardig en vriendelijk zijn voor inwoners in knellende omstandigheden. Enerzijds gaan we nu laaghangend fruit plukken. Later, bij meer financiële mogelijkheden, het hoog hangend fruit. Anderzijds kijken we uit naar de bespreking van alle kijk-verder-dan-jeneus-lang is moties en amendementen, want regeren is vooruitzien. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. De LGV heeft het woord. De heer Kwant sr: Voorzitter, we zijn ver gekomen en hebben zware financiële jaren achter ons liggen.

Nu wordt ons een sluitende begroting gepresenteerd; dat doet ons deugd. In de sessie heb ik al aangegeven dat dit een compliment waard is aan het college. Dat bevestig ik nu nogmaals. Voorzitter, het weerstandsvermogen komt niet op de door de raad gewenste 1,4 uit, maar 1.17 is voor LGV aanvaardbaar. Waakzaamheid blijft geboden, maar wellicht gaat de zon weer schijnen als de extra gelden van het Rijk in 2022 ook daadwerkelijk gerealiseerd worden. Voorzichtig zouden wij zeer urgente zaken hiermee financieel kunnen dekken. Voorzitter, LGV denk hierbij aan de bestrijding van de drugsoverlast onder de jeugd en de daarmee gepaard gaande problemen. Er zijn 2 jeugd-boa’s ingezet voor zowel dit jaar als 2022. Maar voorzitter, deze jeugd-boa’s worden gefinancierd met incidenteel geld. Er is geen zekerheid dat er na 2022 sowieso nog 2 jeugd-boa’s aangesteld worden. Dat is voor LGV een ongewenste situatie. LGV is van mening dat deze jeugd-boa’s prima werk leveren. Wij willen niet voor het feit gesteld worden dat deze jeugd-boa’s niet meer in beeld zijn en naar elders zouden vertrekken als de kans zich voordoet om zeker te zijn van een vaste werkplek. Voorzitter, LGV is daarom van mening dat de aanstelling van deze 2 jeugd-boa’s na 2022 op structurele basis moet geschieden. Veiligheid op straat, zeker voor onze kinderen, staat hoog in het vaandel bij LGV.

Want als je aan de voorkant kan handhaven en preventief te werk gaat, kun je veel winst pakken op dit terrein. Voorzitter, daarnaast besteedt de VNG in haar magazine van 8 oktober jongstleden aandacht aan de handhavers die door de ontwikkelingen in de lokale veiligheid en de terugtrekkende politie veel meer bestuursrechtelijke en strafrechtelijke taken gaan uitvoeren. De meerwaarde hiervan is al bewezen. Ondermijning steekt de kop op en er zal alles op alles gezet moeten worden om dit te voorkomen. Velsen heeft op dit moment 12 boa’s in dienst, maar verhoudingsgewijs in relatie tot de grootstedelijke problematiek en de verspreide ligging van de diverse kernen besteedt Velsen weinig in vergelijking met andere gemeenten. De motie Hermans in de Tweede Kamer is duidelijk met betrekking tot het aanstellen van boa’s. LGV heeft de motie hierover ingediend om de aanstelling van de 2 jeugd-boa’s structureel te maken en een uitbreiding van de boa’s in haar totaliteit. Wij verzoeken de raadsleden hier positief op te reageren. Voorzitter, dat het college hier volop inzet om te sturen op de Jeugdhulp en de Wmo vinden wij een begrijpelijke keuze. LGV had dit al eerder verwacht. Met name op de jeugdzorg zal men er bovenop moeten zitten; zeker met betrekking tot de aanbesteding bij zorgverleners.

Want wat er in het verleden op financieel gebied bij de zorgverlener is gebeurd, is niet te beschrijven. Dat hebben wij allemaal ook voor onze gemeente in de portemonnee kunnen merken. Ook de voorzieningen in de Wmo zullen strakker gemonitord moeten worden. In het Binnenlands bestuur wordt hier ook aandacht aan besteed onder de noemer: huishoudelijke hulp blijft budgetsluiper. Per saldo hebben de gemeenten vorig jaar 209.000.000 euro meer uitgegeven aan de Wmo dan in 2019. Hulp in de huishouding is de grootste veroorzaker van de stijgende kosten. En voorzitter, de toename van het aantal cliënten voor hulp in de huishouding is vooral - 10 -

zichtbaar bij de middeninkomens. 64% van mensen met een inkomen tussen de 20 en 40.000 euro nemen dit voor hun rekening. 36% met een inkomen van 40.000 euro of meer. De eigen bijdrage is € 19 per maand voor soms 2 keer in de week hulp in de huishouding. Tel uit je winst. Voorzitter, met betrekking tot het serieus werk maken van Luchtkwaliteit en gezondheid in Velsen is LGV helder. Gezondheid, met name in relatie tot de luchtkwaliteit, is voor LGV erg belangrijk. Wij hebben in de afgelopen jaren regelmatig aandacht gevraagd voor de luchtkwaliteit in Velsen. Maar toen het RIVM-rapport openbaar werd ging iedereen rechtop zitten en was men zich er opeens van bewust dat er iets gedaan moest worden aan de luchtkwaliteit. Voor LGV staat de gezondheid van onze inwoners voorop. Wij willen dat er op dit terrein grote stappen gezet worden. Om die reden hebben wij van harte ingestemd met het amendement van D66. LGV kan zich van harte vinden in het starten van pilots om kinderarmoede te voorkomen en het taboe op schulden te doorbreken. Inzetten om totale armoede te voorkomen heeft onze voorkeur. Voorzitter, de LGV staat sceptisch tegenover de impuls aan de woningbouwopgave en het versnellen van de woningbouwopgave. Dat mag zo langzamerhand wel duidelijk zijn. LGV is van mening dat van het versnellen van de woningbouw nog maar weinig terecht is gekomen.

Er is bovendien ook geen haast gemaakt met het aanleveren van een stedenbouwkundige houtskoolschets. Het zo vaak geroemde raadsakkoord heeft niet of nauwelijks bijgedragen aan het versnellen van de woningbouw. De voorzitter: Misschien moet u uw bijdrage ook iets versnellen, want u loopt tegen uw tijdslimiet aan. De heer Kwant: Dat gaan we doen, voorzitter. LGV zegt daarom: geen woorden maar daden met de woningbouw. Met betrekking tot het voortbestaan van de schouwburg, waarover wij na deze begroting pas als raad overgaan praten, is LGV van mening dat er in Velsen een goed betaalbaar podium moet zijn, waar zowel amateurgezelschappen als elke Velsenaar gebruik van kan maken. Wellicht is de schouwburg te hoog gegrepen voor Velsen. Tot slot: wij hebben het amendement voor veiligheid op de Kanaaldijk van harte ondertekend. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de fractie van de VVD. De heer Schollink: Dank u wel, voorzitter. Allereerst onze dank aan de ambtenaren voor deze begroting. Er is heel veel werk in gaan zitten, maar dan wordt er ook wel een sluitende begroting aan ons gepresenteerd. Daar is de VVD trots op. Zij het dat we ervan uitgaan dat het geld dat door Den Haag is toegezegd ook onze kant op komt. Wij kunnen instemmen met het investeren in de 7 speerpunten. Zij het dat wij wat amendementen hebben ondertekend, maar daar komen we zo meteen op.

Een terugblik, voorzitter, op de afgelopen jaren waarin wij een hoop gedaan en een hoop hebben meegemaakt. We hebben ons allemaal steeds opnieuw moeten aanpassen aan corona. Dat heeft sommige groepen best wel hard geraakt. Zoals de sportverenigingen, de zorg, de cultuursector en de horeca. We zijn blij dat we voor een paar van die groepen wat konden betekenen en gaan betekenen. Want ondanks de lastige financiële situatie van de laatste jaren heeft VVD Velsen toch best wat kunnen bereiken. We hebben vele bedrijveninvesteringszones, BIZ-en, vastgesteld, waarvan veel ondernemers nu de voordelen ondervinden. We hebben gezien hoe de lokale economie geweldig gestimuleerd werd tijdens corona door ‘Ik koop lokaal’ en Citymarketing. We zijn ook blij dat we daarmee doorgaan volgend jaar. VVD Velsen heeft zich ook ingezet om de woningbouw vlot te trekken en genoeg woningen te bouwen. Binnenkort zal er na jaren looptijd in de Velserbroek een hoop woningen bijkomen. Ook goed dat we de aandacht konden vragen om de rugbyclub de The Smugglers mee te laten verhuizen met de voetbalvereniging VSV. Er moet echter nog veel gebeuren op het gebied van woningbouw. - 11 -

Wij willen snel duidelijkheid over Kustdorp IJmuiden aan Zee. Die 1100 woningen zijn hard nodig. Dus dit project kan niet nog jaren stilliggen. Bij woningbouw en bestaande woningen zijn wij scherp geweest en blijven we scherp op het afsluiten of niet me aansluiten op het gasnet en alles wat met energietransitie te maken heeft, zodat Velsenaren geen hogere kosten op hun dak krijgen. Inwoners kunnen dan ook net wat geruster slapen in Velsen, wetende dat er geen windmolens dichterbij dan 600 m van hun woning worden geplaatst. Daar heeft de VVD zich hard voor gemaakt. Extra belangrijk, gegeven het nieuws dat recent uit de universiteit van Twente is gekomen. Zij zetten vraagtekens bij de rapportages van de RIVM over hun windmolenrekenmethode. Dus des te beter dat we in Velsen wat voorzichtig zijn wat dat betreft. Dat is niet alleen goed voor ons uitzicht. We willen wel aandacht vragen voor de ondernemers in het binnenduinrandgebied. De VVD Velsen heeft tegen het ontwikkelperspectief Binnenduinrand gestemd. Recent is duidelijk geworden waarom we daar terecht kritisch op zijn geweest. Boeren, ondernemers en paardenhouderijen krijgen nu de dupe te worden en te verdwijnen. Hier moeten wij als gemeente voor gaan staan en ons best doen om onze ondernemers, boeren en paardenhouderijen te behouden.

We zijn ook blij dat we na jaren eindelijk gestopt zijn met geld steken in een dure hobby om een klimaatmuseum BRAK aan de kust van IJmuiden te bouwen. Dat heeft bijna 1.000.000 euro gekost. Gemeenschapsgeld moet niet in een bodemloze putten belanden. Want als we nu vooruitkijken zijn we ontzettend blij dat we de komende jaren de lokale lasten zelfs een stukje kunnen laten dalen. Het is wel een pijnpuntje van de afgelopen jaren dat wij de belasting op bedrijfspanden hebben moeten verhogen. Als er in de komende jaren weer wat meer financiële ruimte is wil de VVD daar dan ook op terugkomen. Ook nu is er sinds een paar jaar weer een beetje financiële ruimte. Wij vinden het goed dat we die financiële ruimte onder andere gebruiken om de sportverenigingen geen tariefverhoging te geven. Zeker nadat zij zo zwaar zijn geraakt door corona. Als laatste heeft de VVD middels een motie opgeroepen om de soepele regels voor terrassen waar iedereen zo van kon genieten tijdens de corona tijd, permanent te maken. Wij willen dat het college dat voorstel in deze periode nog gaat voorleggen aan de raad. Dan kunnen we deze raadsperiode toch afsluiten met een positief punt uit de coronacrisis en gaat de VVD Velsen, samen met u, weer positief de volgende raadsperiode in. Wij gaan ons weer volle bak inzetten voor Velsen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.

Het woord is aan de CDA-fractie. Mevrouw Eggermont: Dank u wel voorzitter. Het is fijn dat we bij de algemene beschouwingen en bij de bespreking over de begroting 2022 een positief geluid kunnen laten horen. Fijn dat dit meerjarenbegroting in balans is. Het is u bekend dat wij al jaren bij de behandeling van de begroting ons heel veel zorgen maakten over het niet in beland zijn van onze uitgaven en het gevolg daarvan voor onze financiële positie door te grote uitgaven. We zijn behoorlijk ingeteerd op ons weerstandsvermogen. Wij zijn ons er zeer van bewust dat we er veel taken bij hebben gekregen. Onder andere op het gebied van de jeugdzorg, terwijl de middelen daarvoor niet altijd toereikend waren. Het is dan ook goed om te lezen dat we nu toch een beetje de wind mee hebben door de toezegging van het Rijk voor extra middelen om goede zorg te bieden aan kwetsbare jongeren. Niet per se vals eigen portemonnee, maar vooral omdat we dan de zorg kunnen blijven leveren die onze kwetsbare jongeren nodig hebben. Maar wij kunnen de zijlijn niet helemaal laten vieren, want ons advies blijft: spaarzaamheid en kritisch blijven kijken naar extra uitgaven. Het waren lastige jaren. Niet alleen wat betreft de financiën, maar zeker ook door corona en de coronamaatregelen.

Onze inwoners hebben door al die maatregelen heel veel in moeten leveren, zoals het tijdelijk stopzetten van activiteiten in de buurthuizen, sport, culturele verenigingen en scholen. Het elkaar niet kunnen ontmoeten heeft grote impact op het sociale leven van onze inwoners. - 12 -

Bij CDA Velsen staat de gemeenschap centraal. De betrokkenheid van onze inwoners in hun woonkernen, de inzet van vrijwilligers bij verenigingen, het actief mee kunnen doen is van grote waarde. Wij vinden het dan ook een heel goed voorstel van het college om de eerder aangekondigde bezuinigingen op ontmoeting- en vrijwilligerswerk niet uit te voeren. Ik noemde het al, de coronacrisis heeft een grote impact gehad op onze samenleving. En we zijn er ook nog niet. Zorg hebben wij over het oplopen van de ziekenhuisopnames. Wij hopen dat nu de impact op onze sport-, cultuur- en buurtactiviteiten beperkt blijft. Het gaat namelijk met veel verenigingen, winkeliers en horeca weer redelijk goed. Ze zijn op de goede weg. Dit geldt ook voor veel van onze inwoners, maar helaas niet voor iedereen. Wij moeten algauw worden voor die inwoners, die buiten de boot vallen, of dreigen te vallen. Helaas komt het nog veel voordat mensen wakker liggen omdat zij de rekeningen niet kunnen betalen. Kinderen die in armoede moeten leven. U zult begrijpen dat onze fractie de uitvoering van de Armoedevisie inclusief een aanvullende impuls in 2022 volledig steunen. Ik noemde net al; voor onze fractie is het nog altijd pas op de plaats als het hebben over geld uitgeven. Mijn collega Gideon Nijemanting noemde ook al wat voorbeelden in de sessie.

Voor ons is het namelijk nog steeds niet duidelijk waarom het college geld beschikbaar wil stellen of een voor strategisch advies ten behoeve van Tata Steel. Woningbouw blijft een hot item, zeker ook voor onze fractie. Wij hebben het gevoel dat we hier al jaren de nodige aandacht voor vragen. Wij zijn in al die jaren altijd akkoord gegaan om extra budget beschikbaar te stellen. Overdag voortgang zijn we toch echt wel teleurgesteld. Hoe komt het toch dat we dit niet echt goed op de rails krijgen? In Velserbroek gaat nu het een en ander gebeuren, maar er liggen nog aardig wat braakliggende terreinen. Wat zou toch mooi zijn als we hier op korte termijn voortvarend mee aan de slag kunnen gaan. Die klus moet toch echt geklaard worden om zo veel woningen op te leveren. Er komen nog genoeg vraagstukken op ons bordje: het behouden van de Stadsschouwburg, het verplaatsen van sportvelden, tijdelijke opvang voor vluchtelingen, dus genoeg uitdagingen waar het CDA graag in wil meedenken en werken voor het welzijn van onze inwoners. Wij hopen dan ook dat we deze wind in de zeilen houden. Op de amendementen en de moties komen wij nog apart terug. Tot slot, voorzitter, wil ik onze dank uitbrengen voor het vele werk dat verricht is aan deze begroting. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de fractie GroenLinks. De heer Sitompul: Dank u wel, voorzitter.

Vorig jaar, aan het begin van de coronacrisis toen Velsen er financieel niet goed voorstond, riep GroenLinks op om als politiek een goede afweging te maken tussen financiën enerzijds en het welzijn van onze inwoners anderzijds. Gelukkig lijken het komend jaar naar verwachting onze financiële zorgen deels voorbij. Het Rijk zal na fors aandringen door de VNG met de aangenomen motie ‘Raden In Verzet’ structureel met meer geld over de brug moeten komen. Daardoor hoeft er gelukkig volgend jaar, als het meezit, minder te worden bezuinigd dan waar wij eerder bang voor waren. GroenLinks is in ieder geval blij dat wij voor komend jaar een sluitende begroting hebben. Ook ons meerjarenperspectief ziet er positief uit. GroenLinks kan zich goed vinden in de b of beleidskeuzes die het college aan ons heeft voorgelegd om te blijven investeren in 7 speerpunten voortvloeiend uit ons raadsakkoord. Omwille van de geringe spreektijd zal ik mij beperken tot de belangrijkste ambities en prioriteiten van GroenLinks zonder afbreuk te doen aan de punten die ik niet noem. Het 1e punt: Klimaat en Duurzaamheid. GroenLinks is blij dat wij raadbreed een lokaal klimaatakkoord hebben afgesproken om de CO2uitstoot in de gemeente Velsen drastisch te verminderen door, bijvoorbeeld groene stroom te gebruiken en het leggen van zonnepanelen op al onze gemeentelijke daken.

Het 2e punt: Een groene en gezonde leefomgeving. Wij blijven ons inzetten voor een leefbare groene en veilige leefomgeving. Luchtkwaliteit en onze gezondheid in de regio staan al jaren onder zware druk. Dat is dan ook de reden dat GroenLinks het amendement van D66 Velsen - 13 -

om structureel in serieus werk te maken van de luchtkwaliteit en gezondheid in Velsen mede gaat indienen. Het 3e punt: Wonen en werken. Wij willen wonen vooral betaalbaar maken voor mensen die moeilijke woning kunnen vinden. Dat is de reden waarom GroenLinks ook motie 20 van PolitiekSociaal om te onderzoeken of, en hoe wij in Velsen de koopgarantregeling in kunnen zetten mede gaan indienen. GroenLinks is van mening dat met alleen bouwen wij onze woningbouwopgave niet gaan oplossen. Wij zullen dus niet blind moeten gaan bouwen, maar verhaal inzetten, wat ons betreft, op Betaalbaar en Duurzaam wonen. Want als we voornamelijk woningen gaan bouwen die onze inwoners niet kunnen betalen; wat schieten we daar mee dan op? Dus wat GroenLinks betreft zou de ambitie voor de komende jaren moeten zijn: wonen, wonen, wonen. Het 4e punt: De zorg. Als het gaat om de aanpak in Jeugdhulp en de integrale wijze van armoedebestrijding hebben wij in het afgelopen jaar stappen in de goede richting gezet. Onder andere door het aannemen van ons Armoede-en Schuldenbeleidsplan in september 2020. GroenLinks is blij dat het college financiële ruimte heeft gevonden om ook hier volgend jaar te blijven inzetten, want er is nog steeds sprake van een grote kloof tussen kansrijk en kansarm. Dat is voor GroenLinks niet acceptabel.

We gaan het vanavond bij de behandeling van de begroting over motie 21 van PolitiekSociaal over een onderzoek naar de middelen hoe we nog intensiever energiearmoede kunnen bestrijden. Mijn collega Ilse Van Turnhout zal bij de behandeling van deze motie verder toelichting op geven. Tot slot. GroenLinks vindt, net als alle andere partijen in Velsen, het speerpunt Leefbaarheid en Sociale Veiligheid erg belangrijk. Om die reden zal GroenLinks amendement 12 van D66 Velsen Werkbudget Sociale Veiligheid, alsmede motie 22 van LGV: Extra Jeugd-boa’s structureel in dienst nemen mede indienen. Samengevat: GroenLinks heeft groene en sociale ambities waarbij we verantwoorde groene en duurzame keuzes durven maken. Groepen die het zwaar hebben zullen we daarbij zoveel mogelijk ontzien. GroenLinks zal instemmen met de voorliggende begroting inclusief de genoemde amendementen. Daarbij wil ik aantekenen dat wat GroenLinks betreft een sluitende begroting belangrijk is maar geen doel op zich. Het is onze verantwoordelijkheid om om te zien naar onze medemensen, naar onze leefomgeving, onze gezondheid, ons dierenwelzijn en onze natuur. Niet alleen in gemakkelijke tijden, maar ook in moeilijke tijden. GroenLinks kiest ervoor om verantwoord te blijven begroten met het oog op een duurzame toekomst van Velsen voor al onze inwoners. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Het woord is aan de fractie van VelsenLokaal. Mevrouw Vos: Over ruim 4 maanden vragen we de inwoners om weer naar de stembus te gaan voor de verkiezing van een nieuwe gemeenteraad. Het is altijd weer een spannende tijd in de aanloop daarvan. Partijen kijken terug naar hun verkiezingsbeloften met de vraag: hebben we waargemaakt wat we beloofden? Met veel trots kijkt VelsenLokaal naar deze raadsperiode waarbij het raadsakkoord een bestuurlijke vernieuwing is. Een jarenlange wens en belofte van VelsenLokaal. Een akkoord waarbij iedere partij ruimte krijgt voor eigen inbreng, waar geen ruimte is voor polarisatie en waarin het samenspel aan het doen wat goed is voor onze prachtige en veelzijdige gemeente. Is het een succes geweest? Ik zeg: Ja. Met de werkgroep raadsakkoord zijn er meerdere momenten van reflectie en bijstelling geweest. Het was echt wel even wennen aan deze nieuwe cultuur en het is soms ook wel een beetje gebruikt om politieke gevoelens te uiten. Maar dat schudde de boel weer lekker op. En het hield ons scherp. Iedere partij heeft zich kunnen profileren. Wat wij in Velsen doen is uniek. Ook als je dat afzet tegen de landelijke politiek, waar de afrekencultuur blijkbaar belangrijker is dan met elkaar te bouwen aan een betere samenleving en het hoofd bieden aan grote maatschappelijke opgaven. Natuurlijk strijdt iedere partij voor haar verkiezingsbeloften.

Ook in Velsen. Het is net een echtelijk leven. Het is een samenspel van geven - 14 -

en nemen. De praktijk heeft met dit samenspel dat wij allen in het algemeen belang vele besluiten hebben kunnen nemen in goede harmonie en respect voor ieders inbreng. Zie het moeilijke en gevoelige besluit over BRAK. Dat laat dan ook de kracht van deze gemeenteraad zien. Er is de ruimte en de wil om gezamenlijk de schouders te zetten onder de grote vraagstukken en zaken die het Rijk aan de gemeente oplegt. Zijn die taken niet te zwaar om te dragen voor de gemeente? Misschien wel. Er moeten steeds keuzes gemaakt worden en die vallen vaak zwaar vanwege onvoldoende financiële middelen en complexe factoren. Of dat de gemeente lijdzaam moet toezien hoe de provincie en het Rijk besluit te nemen die direct van invloed zijn op onze gemeente en directe leefomgeving. Denk daarbij aan de situatie van Tata, de coronapandemie, de energietransitie, klimaatdoelen, transitie sociaaldomein. Het is dan ook goed dat de raad heeft meegedaan aan Raden in verzet. Verzet om aan het Rijk te laten zien dat sommige taken niet uit te voeren zijn zonder voldoende geld. Hopelijk biedt de herverdeling van het gemeentefonds in 2023 meer ruimte. Want alleen met structurele financiën kunnen wij de verzwarende taken uitvoeren. Oftewel, boter bij de vis, kabinet! VelsenLokaal ziet de verzwaring van de gemeentelijke taken ook als een uitdaging. Het biedt kansen, zoals bij maatschappelijke besluiten.

Dan vragen we meer actieve betrokkenheid van onze inwoners en organisaties. Was daarom de cursus Politiek Actief zo’n succes? Wie zal het zeggen. Nu terug waar wij vanavond over spreken, de begroting 2022. Een knappe prestatie van het college om een sluitende begroting te kunnen presenteren. Niet echt een verrassing vanwege de extra gelden van het Rijk, een aanvulling van de jarenlange tekorten in, bijvoorbeeld, jeugdzorg. Maar toch, dit compliment mag gegeven worden. VelsenLokaal zal zo meteen met zijn woordvoerders reageren op de amendementen en moties. Daar loop ik nu niet op vooruit. Maar namens mijn fractie. Wil ik wel de ambtelijke ondersteuning dankzeggen voor de wijze waarop wij als raad steeds zijn bijgestaan. Dat mag ik ook richten aan de griffier met zijn team. Ook uw ondersteuning verdient onze dank. Collega raadsleden, en dan neem ik daar natuurlijk ook onze portefeuillehouders daarbij, de komende 4 maanden zal het om de verkiezingen gaan. Ik wens u allen namens mijn partij een positieve en uitdagende strijd toe. Maar houdt in herinnering dat samenwerken een werkwoord is en dat wij dat ook kunnen. Het gaat steeds in het belang van onze gemeente, voor onze inwoners, onze organisaties en bedrijven. Ik heb gesproken. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de Partij van de Arbeid. De heer Hendriks: Voorzitter, overige aanwezigen en luisteraars elders.

Vanavond bespreken we alweer de laatste begroting van deze bestuursperiode. Deze periode eindigt volgend jaar maart en dan zitten er alweer 4 jaar op. Als je zo de algemene beschouwingen begint, is de verleiding erg groot om terug te kijken. Te kijken wat je allemaal bereikt hebt in de afgelopen 4 jaar. Maar voorzitter, dat gaan we natuurlijk niet doen. We worden immers met flinke problemen geconfronteerd waardoor naar voren moeten kijken. Onze samenleving kan niet langer wachten op een overheid die geen stap zet, of die lang, te lang wacht met het treffen van maatregelen. Voorzitter, het is dan ook gemakkelijk om naar het Rijk te kijken en te zeggen: doe wat, neem besluiten, kom op voor je inwoners. Vanavond staat hier niet het Rijk, maar de gemeente. Alhoewel we afhankelijk zijn van de stappen die het Rijk zet, is vooral van belang welke stappen wij zetten. Het is belangrijk dat wij oppakken wat we kunnen oppakken en dat we doen wat we kunnen doen. De Partij van de Arbeid heeft zich in de afgelopen periode ingezet om de armoede in onze gemeente te bestrijden. Om keuzes te maken waarmee we daadwerkelijk inwoners die het financieel niet of niet meer kunnen bolwerken, dat we deze inwoners weer op de rails zetten. We hebben stappen gezet, maar zoals ik al eerder zei, dit is niet het moment om terug te kijken. Ondertussen worden de problemen niet kleiner, maar juist groter.

Waar eerst corona mensen het leven zuur maakte, hebben we nu ook te maken met sterk oplopende kosten voor onze energievoorzieningen. Daar willen wij wat aan doen. Daarom pleiten wij voor gerichte hulp bij energiearmoede. - 15 -

Een ander punt is de woningnood. Dit is een landelijk probleem; een probleem dat door alle partijen in deze raad is benoemd als een speerpunt waaraan wij moeten werken. Wij werken er ook aan, er worden bouwprojecten gerealiseerd, maar het is niet genoeg. Het is niet genoeg voor het tekort aan woningen van dit moment. Het is niet genoeg om problemen waarmee we vandaag worden geconfronteerd, op te lossen. Veel jongeren wachten op een woning om een zelfstandige start te maken. Ouderen in een te grote eengezinswoning kunnen niet doorstromen. En dan zijn er nog woningen nodig voor mensen, die na de nodige problemen, met hulp weer een zelfstandig bestaan willen opbouwen. En dan zijn er natuurlijk onze statushouders die vaak na traumatische ervaringen in hun thuisland in onze gemeente een nieuw bestaan mogen starten. De behoefte van vandaag aan woningen is veel groter dan we op korte termijn kunnen realiseren met grote woningbouwprojecten. Plannen voor projecten voor grote aantallen woningen worden uitgewerkt. Het is echter een gegeven dat het nog jaren gaat duren voordat deze plannen leiden tot daadwerkelijke bouw van woningen. Bij de komende discussies over woningbouw zal de Partij van de Arbeid er dan ook voor pleiten om meer energie te steken in woningbouw die op korte termijn gerealiseerd kan worden.

Het begrip Flexwoningen moet een stevige positie krijgen bij de discussie over woningbouw. Flexwoningen moeten leiden tot snelle realisatie van betaalbare woningen, voor starters op de woningmarkt en voor al die doelgroepen waar we als gemeente een verantwoordelijkheid voor hebben. Voorzitter, we zijn te spreken over de start die we maken met het realiseren van klimaatdoelen en ook over het inzetten van schone lucht en een gezonde leefomgeving. Als het aan de Partij van de Arbeid ligt laten we het niet bij een start, maar gaan we keihard werken aan het realiseren van deze o zo belangrijke doelen. Stuk voor stuk doelen die het leven voor ons een stuk prettiger maken, maar vooral ook doelen die het voor onze kinderen mogelijk maakt om zelf gezond en gelukkig al te worden. Voorzitter, ik wil eindigen met ervoor zorgen dat over vele jaren we van deze gemeente nogal te kunnen zeggen dat het goed wonen is in Velsen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Als laatste het de fractie van D66. De heer Smeets: Dank u wel. Dames en heren, met nog 4 maanden te gaan is dit natuurlijk een mooi moment om vanuit D66 Velsen terug te kijken op de voorgaande periode en vooruit te kijken naar de volgende periode. De afgelopen 4 jaar werden gekenmerkt door grote uitdagingen. Denk bijvoorbeeld aan financiële problemen, corona, grafietregens en de woningnood.