Werkdocument fietsontsluiting Zorgknoop versie 23 juni 2021

Fietsontsluiting Zorgknoop Kempenbaan-West/ETZ

WERKDOCUMENT

Fietsontsluiting Zorgknoop

versie juni 2021 ter bespreking met de stakeholders Aanleiding: een goede fietsverbinding realiseren tussen het zorgcluster Kempenbaan West/ETZ en het Piushavengebied/centrum Wat vooraf ging CENTRUM

2014 Bestemmingsplan Kempenbaan-West •

Ontsluiting voor langzaam verkeer via nieuw te realiseren fietsroute door het Leijpark.

•

Nieuwe verbinding tussen Dr. Bloemenlaan en AaBe-Fabriek, zie fietsnetwerk (secondaire route).

Leijpark

2017

Studiegebied

Het project fietspad Leijpark wordt gestart. De opgave is een fietsroute (3,5 meter breed en verlicht) die loopt vanaf de brug bij de Leijhoeve naar de AaBe-Fabriek en Piushaven. Burgerparticipatie:

ETZ

Detail Fietsnetwerkkaart

•

Diverse klankbordgroepen 2018

•

Inloopbijeenkomst 2019: zowel voor- en tegenstanders verdeling fifty/fifty

•

Enquetes 2019: zie samenvatting resultaten hiernaast

•

Conceptvoorstel heeft draagvlak bij ETZ, Leijhoeve en vd Valk (Hotel Tilburg)

•

Het projectvoorstel riep weerstand op met argumenten als: Park is monumentwaardig Park is ingericht als wandelpark Park is waardevolle natuur

•

Er waren ook medestanders met argumenten als:

Belangrijkste resultaten enquêtes:

Ontbrekende schakel in fietsstructuur Nieuw gebied kan niet zonder fietspad Bereikbaarheid voor medewerkers van der Valk, Leijhoeve ETZ en bezoekers

behoeftepeiling onder instellingen in gebied Kempenbaan West; 332 respondenten; 92% heeft voorkeur voor route (midden) door het Leijpark; draagvlakpeiling onder 4500 adressen rond het park: 804 respondenten; van toekomstige gebruikers heeft 45% voorkeur voor route door het park en 40% voor route langs Kempenbaan

2019 Zorgknoop: in kader van “Analyse en ontwikkelopgaven Kempenbaan-Oost en -West" is door college besloten om een recreatieve route voor langzaam verkeer (ongelijkvloers) tussen Kempenbaan-Oost en -West onderdeel te laten zijn van de herontwikkeling van Kempenbaan-Oost. Goede ecologische en recreatieve verbindingen (om te wandelen, fietsen, hardlopen of skeeleren) met het stadsregionale park zijn van belang om de relatie tussen de bestaande stad en het buitengebied te versterken. 2020 Het project fietspad Leijpark, dwz de besluitvorming over de keuze van het tracé van de nieuwe fietsroute, wordt voor de zomer door het college uitgesteld: Allereerst wil het college de uitwerking van het Masterplan ETZ in het bestemmingsplan afwachten. In deze procedure wordt ook gekeken naar een goede aansluiting met het Leijpark en ontsluiting van alle verkeerstromen rond het ziekenhuis.

2

Herstart en scopewijziging, eerste deel •

Scopewijziging: fietspad bezien in kader van het Masterplan nieuwbouw ETZ

• Klankbordgroep bestaande uit Bewonersplatform Leijparkweg, Leijpark 013, instellingen (van der Valk, Leijhoeve, ETZ) en gemeente De bewoners zijn op voorhand tegen extra verharding en verlichting in het Leijpark en in gebieden met een natuurbestemming. De instellingen stellen niet bij voorbaat eisen waaraan een mogelijke oplossing moet voldoen. Het Masterplan nieuwbouw ETZ wordt in juni vastgesteld door het college Met het oog op het Masterplan ETZ om op korte termijn te komen tot nieuwe fietsverbindingen is gestart met een onderzoek naar de ruimtelijke mogelijkheden van twee opties: ten westen (parkzijde ETZ) en oosten (Kempenbaan) van het Leijpark. Westzijde Leijpark Onderzocht is de mogelijkheid om vanaf de Bloemenlaan via een bestaande brandweerroute een verbinding te maken met de Prof. van Buchemlaan. Na een veldverkenning heeft de Klankbordgroep besloten dat dit geen realistische optie is. De bebouwing grenst met achterkanten aan het fietspad, waardoor het erg sociaal onveilig is. Oostzijde Leijpark: Kempenbaan De (belangrijkste) bedenkingen tegen deze route zijn als volgt:

Materplan nieuwbouw ETZ

Cenakel

•

Deze route is geen alternatief voor ETZ-personeel en niet per definitie sociaal veiliger dan door het park;

•

Het gebruik zal beperkt blijven, omdat fietsen door het park korter is;

•

Er liggen fysieke beperkingen (hoogteverschillen Kempenbaan met omgeving, duiker Leij, benzinestation, volkstuincomplex en uitgiftegrenzen Cenakel en Renova).

Gezamenlijke conclusie van de Klankbordgroep is dat deze route niet reëel is op korte termijn en op langere termijn alleen haalbaar tegen hoge kosten (complete reconstructie Kempenbaan). De conclusie is dat deze fietsroutes langs de oost- en westzijde van het Leijpark onvoldoende mogelijkheden opleveren voor een verbetering van de fietsontsluiting.

Benzinestation Volkstuinen

Leijpark

Oostzijde

Renova Leyhoeve

Westzijde

Hotel Tilburg

Masterplan ETZ

Ruimtelijke mogelijkheden ten westen en ten oosten

3

4

Piushaven/Centrum Herstart en scopewijziging, tweede deel

Aabe Fabriek Uitgangspunt blijft een betere fietsbereikbaarheid van de gebiedsontwikkeling Zorgknoop voor hotel van der Valk, Leijhoeve, zorgkavel, Renova en ETZ en het creëren van een sociaal veilige route. Om die reden wordt de scope verbreed door het onderzoeksgebied te verruimen. De hele gebiedsontwikkeling Kempenbaan mbt de fietsstructuur van Koningshoeven en Hilvarenbeekseweg/Broekhovenseweg wordt verkend, zowel landschappelijk/stedenbouwkundig als verkeerskundig. Het situeren van een nieuwe fietsverbinding door deze scopeverbreding van het zoekgebied wordt hieronder nader toegelicht.

Leijpark Backbone

Kempenbaan Oost

Op basis van het collegebesluit over de verbinding tussen Kempenbaan Oost en West zijn de ruimtelijke mogelijkheden verkend en is een nieuwe hoofdverbinding tussen de Koningshoeven en Oude Hilvarenbeekseweg op termijn realiseerbaar en inpasbaar. Ook op korte termijn is een tijdelijke fietsroute te creëren. De hoofdverbinding doorsnijdt/haakt aan verschillende gebieden: a. de verbinding is een “backbone” waarop de verschillende instellingen kunnen worden aangesloten. b. de verbinding kan gebruikt worden als aanjager voor andere ruimtelijke ingrepen op Kempenbaan West en Oost, die in het gebied gewenst zijn. c. Het zorgt voor verbinding van landschapspark Moerenburg met Groenewoud en vermindert de barrierewerking.van de Kempenbaan d. Verbinding is geen lokale oplossing maar stadsbreed en draagt bij aan hogere beleidsdoelstellingen, zowel voor langere als korte termijn.

Kempenbaan West

Groenewoud

De voorgestelde verbinding moet hoofdinfrastructuur kruisen: de Kempenbaan en de Leij. Het project is te groot voor een eenmalige financiering en uitvoering; de gemeenteraad zal nog moeten instemmen met de benodigde financiën en onderzocht zal worden hoe de diverse planonderdelen hieraan gaan bijdragen. Er moet gewerkt worden met een fasering in kleinere delen die elk voor zich functioneel zijn, ook als de verbinding als geheel nog niet voltooid is.

ETZ (Masterplan)

De Backbone

5

6

Uitwerking diverse onderdelen backbone De backbone wordt hieronder in diverse onderdelen nader uitgewerkt, zie nummers in kaart hiernaast. Punt 3 gaat over de kortere termijn (voor verdere fasering vd onderdelen zie blz 11/12): 1. Aansluiting fietspad aan Hilvarenbeekseweg Hier zijn aanpassingen nodig van het kruispunt met het bestaande fietspad. 2. Gedeelte vanaf Hilvarenbeekseweg door het gebied Masterplan ETZ tot aan de Leij

7 6 5

In het Masterplan van het ETZ wordt een groene campus met poelen voor wateropvang gerealiseerd. Het kan daarvan onderdeel worden. Voor het gedeelte tussen de campus en de Leij is nog geen tracé gekozen. Bij de uitwerking van de plannen zal hier het fietspad moeten worden ingepast. Het fietspad wordt opgenomen a. in het bestemmingsplan en b. in de Ontwikkelleidraad(een uitwerking van het bestemmingsplan) met een nader uit te werken tracé en een programma van eisen waaraan het fietspad moet voldoen 3. Kruising Leij met een nieuwe brug Hier is een nieuwe verbinding nodig ivm de komst van de Spoedeisende Hulp. Ontsluiting vindt plaats via Dr.Bloemenlaan. Dit biedt mogelijkheden om een aantal Quick Wins te realiseren:

4

3. Gedragsregels in het park

A.

Als de brug is gerealiseerd kan er tijdelijk een combinatie gemaakt worden met fietsverkeer tussen de Dr. Bloemenlaan en de Prof. van Buchemlaan met beperkte impact op het Leijpark - Gebruik bestaande paden (afstand ca 200 mtr) + bv nieuwe vlonderconstructie

re houtenfietsbrug (Arc2)

- Mogelijkheid om voetgangerspasserel/brug over de Prof van Buchemlaan te verbreden

3

- Mogelijkheid om verlichting te dimmen en ‘oplichting’ middels detectie - Vermindert conflicten tussen voetgangers en fietsers in overig deel vh park B.

4. Fietspad door ecologische parkzone

2

Route door park richting Piushaven optimaliseren: - Conflicten tussen voetgangers en fietsers verbeteren, bv door gedragsregels, symbolen, evt kleine fysieke aanpassingen met weinig impact op park (geen verlichting); - Verbod voor bromfietsen, snelle e-bikes, etc.; - Gebruik/levendigheid/aantrekkelijkheid vh park verhogen, zodat ook sociale veiligheid verbetert.

NB: de fietsroute via de Leijweg is mn geschikt voor fietsverkeer van- en naar Hilvarenbeek; voor medewerkers vd instellingen is de omrijafstand te groot en geen sociaal veilig alternatief.

1

4. Verbinding parallel aan de Leij en ecologische verbindingszone. Het voorstel is om in deze zone een combinatie te maken van water, ecologie, recreatie (wandelen en fietsen). De ecologische verbindingszone moet hier over de volle lengte worden verruimd. De Leij is dan niet langer parkgrens, maar de wateras van een parkzone. De route langs de ecologische verbindingszone is vanuit fietsverkeer veruit te verkiezen. Het is de meest directe route en heeft qua aantrekkelijkheid en veiligheid een meerwaarde t.o.v. het fietspad langs de Dr. Bloemenlaan. Vroeger heeft hier ook een wandelpad gelopen. Het gehele beekdal rondom de Leij (punt 4,5 en 6) zal nader onderzocht worden in nauwe samenwerking met het waterschap en ecologen. Hier zijn ook beheerpaden nodig waardoor combinatiemogelijkheden ontstaan, bv middels een natuurlijke halfverharding. Wellicht is verlichting hier minder noodzakelijk gezien het alternatief via de Dr. Bloemenlaan in de avonduren.

7

8

5. Kruising Kempenbaan Voor de hoofdverbinding richting de Koningshoeven zijn diverse opties onderzocht: 5. Fietstunnel in combinatie met duiker

5. Fietsbrug over Kempenbaan (foto ipv Delft)

A: Kruispunt Ringbaan Zuid – Meierijbaan Fysiek is een fietstunnel (of evt een brug) alleen mogelijk aan de noordzijde dwz tussen Hoevenseweg en Meierijbaan. Nadeel is dat zo’n tunnel indirect te bereiken is en niet direct aangesloten kan worden op Kempenbaan West waardoor de meerwaarde te beperkt is. Het geeft ook beperkte ontlasting van het kruispunt omdat nog steeds gelijkvloerse oversteken nodig zijn.

7

B: Ter hoogte van de Leij bestaan er twee mogelijkheden: erop of eronder. Een brug over de Kempenbaan of een tunnel er onderdoor in combinatie met de bestaande duiker van de Leij.

6 5

Tunnel: mogelijke synergie met wateropgave. Een tunnel is duur en vereist in verband met sociale veiligheid een lange rechtstand van het pad. Hierdoor is het tracé star en lastig in te passen in het beekdal. Brug: landmark voor deze entree van de stad. Deze mogelijkheid is goedkoper en biedt meer mogelijkheden voor een goede inpassing aan weerszijden van de Kempenbaan.

4

5. Fietsbrug over Kempenbaan

re houtenfietsbrug (Arc2)

B1: De Leij wordt hier overgestoken waardoor route richting centrum/Meierijbaan iets korter wordt: Meer impact op ecologische zone (oversteek Leij) Afstand tussen Kempenbaan en Koningshoeven is korter om het hoogteverschil te overbruggen Inpassing met bestaande bebouwing lastig

A

3

B2: Verbinding blijft aan zuidzijde vd Leij Minder impact op ecologische zone: ligging grotendeels op hoogte Inpassing in plannen Kempenbaan Oost is mogelijk Afstand tussen Kempenbaan en Koningshoeven is voldoende om het hoogteverschil te overbruggen C: Kruispunt Kempenbaan – Dr. Bloemenlaan B1. B 0 .

2

Fysiek is er geen ruimte op het kruispunt om een fietstunnel of brug in te passen nabij het kruispunt Kempenbaan- afrit A58Dr. Bloemenlaan. De perceelsgrenzen van Renova en vd Valk liggen hier dicht op de rijbaan (ca 4 en 5 mtr). Bovendien is de afstand van de Kempenbaan tot de Driehuizendijk ca 70 mtr; een brug of een tunnel vergt minimaal 100 mtr aan hellingbaan om het hoogteverschil te overbruggen. De afstand tot de entree van vd Valk is ca 85 mtr.

1 Renova

C.

6. Aansluiting Kempenbaan-Oost

Leyhoeve

Uitwerking is afhankelijk van gebiedsontwikkeling Kempenbaan-Oost, en kruising Kempenbaan. Hotel Tilburg

7. Aansluiting Koningshoeven ETZ

5. Kruising Kempenbaan

9

Uitwerking is afhankelijk van gebiedsontwikkeling Kempenbaan-Oost.

10

Piushaven/Centrum

Fasering Fase 1 tot 2025: Realiseren van een brug voor Spoedeisende hulp en fietsers over de Leij en deze verbinden met de Dr. Bloemenlaan en de voetgangersbrug over de Prof. van Buchemlaan (langs noordzijde ETZ-terrein). Fase 1b: Afhankelijk van ontwikkelingen Kempenbaan Oost is een ongelijkvloerse kruising over de Kempenbaan en aansluiting op de Koningshoeven een realistisch scenario voor de middenlange termijn. Het gedeelte parallel aan de ecologische zone zal volgend zijn aan deze fase. Fase 2 tot 2030 Campus ETZ:

Leijpark

Fase 1b

Fietspad over campus ETZ en aansluitend aan de oude Hilvarenbeekseweg.

Conclusies De scopewijziging heeft geleid tot nieuwe inzichten en mogelijkheden voor een structurele fietsverbinding in dit stadsdeel:

Leyhoeve

Renova

-

Hotel Tilburg -

Fase 1

Resultaat 1: er is een nieuw fietspadtracé mogelijk door de nieuw te ontwikkelen campus van het ETZ. Dat is pas mogelijk als de eerste fasen van sloop/nieuwbouw van het ETZ zijn afgerond (2030). Resultaat 2: vooruitlopend op resultaat 1 is er tijdelijk een fietsverbinding mogelijk met veel minder impact op het Leijpark, nl tussen passerel (voetgangersbrug) van Prof. van Buchemlaan en de dr. Bloemenlaan. Realisatie parallel aan eerste fase Masterplan Synergie zoeken met wateropgave ETZ en natuurdoelstellingen (2025). Resultaat 3: invulling gegeven aan en versterken van de relatie en recreatieve verbinding tussen de bestaande stad en het landschapspark Moerenburg.

E TZ

Fase 2 Colofon Dit is een WERKDOCUMENT en heeft geen status Hieraan kunnen geen rechten worden ontleend Dit document is niet bedoeld voor verspreiding of publicatie

11

12