Verslag gemeenteraad 8 november 2021

gemeente Tilburg Verslag van de achttiende vergadering van de raad Maandag 8 november 2021 Aanvang: 13.00 uur

Agenda

1.

Opening van de vergadering

2.

Vaststellen van de agenda

3.

Vragen en antwoorden Programmabegroting 2022

4.

Sluiting.

AANWEZIG: de heren F.J.C.M. van Aarle, M. van Asten en E.J.M. Blommestijn, mevrouw J.T.M. van den Bogaard, de heer M.M. de Brouwer en L.R. Carlier, de heer Y. Çelik, mevrouw I.M.E.A. Couwenberg, de heren R.R.H. Cremers, H.M.J.M. Denissen, C.J. van Dijk, J.J.V.D.M. van Esch en J.A.G.M. van Gerven, mevrouw S.M. Heijndijk, de heer W.A. Hermans, mevrouw Y.B.A. Heutmekers-Linders, de heren D.J.P. Heuvelmans en P.H.J.M. van den Hoven, mevrouw A.C.M. van Huffel, de heer P.M. Janssen, mevrouw E. Kostermans, de heren R.G. Kuipers en H.H.F. Mandemaker, de dames P.L.R. Mieris, L.E.C.P.M. Oerlemans, H.W.M. Oostelbos en A.W.S. Pals, de heren F.J.J. Reffeltrath, Y. Sazak, M. Smolders, N.J.L. van Stappershoef, J.A.G. Stoop, H.C.A.M. van Tilborg, M.W.T. Timmermans, J.J.A. van de Ven, B.W.T. Verberk en M.F.L. Vriens, mevrouw E. van Wijngaarden, de heer J.M.J. Zieleman en mevrouw A. Zouridis-Veldhoven. VOORZITTER: de heer Th.L.N. Weterings, burgemeester GRIFFIER: mevrouw N. Kanters, griffier. TEVENS AANWEZIG: de heren R.W.F. Dols en O. Dusschooten, de dames M.T.M. Hendrickx en A. Lahlah en de heer B.W.W. van der Pol, wethouders. AFWEZIG: de heren C.W.L.M. van Ham, B.A.H. Jansen en J. Peternousek, mevrouw E.P.J.M Smit en de heer H.A.J. Smolders, raadsleden en de heer H.J. Grashoff, wethouder. 1. Opening van de vergadering De voorzitter opent de vergadering met een kort moment van bezinning.

Vervolgens heet hij allen welkom. Bericht van verhindering is ontvangen van de heren Van Ham, Jansen, Peternousek en H. Smolders en mevrouw Smit. Mevrouw Van Wijngaarden zal vanaf 15.00 uur aanwezig zijn en de heer Verberk zal rondom 17.00 uur de vergadering even verlaten. De vergadering start dus met 39 aanwezige raadsleden. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter merkt op dat vandaag de algemene financiële beschouwingen en het antwoord van het college in eerste termijn aan de orde zijn. Op 11 november a.s. worden moties en amendementen behandeld, waarna wordt gekomen tot besluitvorming. Interrupties zijn toegestaan, maar hij gaat er van uit dat die kort zijn en vragen bevatten. Interrupties vinden ook plaats vanaf het katheder. Per fractie is er exclusief interrupties maximaal 10 minuten spreektijd. Na de eerste termijn volgt een schorsing van in elk geval 60 minuten. Vervolgens wordt de agenda vastgesteld.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 1

3. Algemene beschouwingen De heer Zieleman (D66) herinnert aan het behandelen van de perspectiefnota, iets meer dan vier maanden geleden. Dat gebeurde in een kleinere setting, want velen zaten thuis voor hun scherm. Er werd gesproken over de Perspectiefnota 2022. De wolk, het kunstwerk boven in de raadzaal, was letterlijk wit, maar figuurlijk donker. Het financieel perspectief was somber en onzeker. Nu, een aantal maanden later, is de lucht een stuk helderder. Door de ingezette transformatie in het sociaal domein, door verstandige maatregelen én door middelen van het Rijk lijken de sombere scenario’s afgewend. Het college laat volgens hem zien dat besturen met lef, gedurfde investeringen en een kerngezonde financiële situatie hand in hand kunnen gaan. Tegelijkertijd moet de gemeente zich niet rijk rekenen; de robuuste financiële basis is keihard nodig voor de enorme opgaven die nog komen. Kijkend naar de begroting is D66 blij met de aangekondigde extra investeringen in onder andere de stedelijke ontwikkeling, de sociale basis, de PACT-aanpak, de circulaire economie, inclusie, jeugd en het makersfonds. Hij mist nog de groene schoolpleinen, waar D66 bij de behandeling van de perspectiefnota naar heeft gevraagd. Graag hoort hij wat het college gaat doen om ook de laatste schoolpleinen te vergroenen.

D66 steunt we de voorgestelde maatregelen aan de uitgaven- en inkomstenkant om te komen tot een solide en financieel sluitende begroting. Het afwegingskader, waarbij wordt gekozen voor maatregelen die weinig tot geen impact hebben in de stad en/of passen in de bredere beweging die is ingezet, vindt hij zeer verstandig en weloverwogen. Kortom, de seinen staan op groen om de ingezette koers te continueren. Zo’n laatste begroting van een bestuursperiode is ook het moment voor reflectie en vooruitkijken. Waar staat Tilburg en welke belangrijke opgaven ziet men? Hij zal in het vervolg van zijn betoog op drie onderwerpen ingaan: inclusie & kansengelijkheid, de energietransitie en de stedelijke ontwikkeling. De heer Van den Hoven (LST) verwachtte van de heer Zieleman geen ander verhaal dan de ingezette koers voort te zetten. Hij wijst echter op de opgebouwde schulden en vraagt waar het naartoe zal gaan met de financiën van de stad als de schuldenopbouw zich zo voortzet. De heer Zieleman (D66) antwoordt dat coalitie en college voor investeren hebben gekozen. Dit jaar en komende jaren wordt meer uitgegeven dan ontvangen, maar dat is een heel bewuste keuze. Het EMU-saldo wordt op termijn positief. Langjarig is de gemeente financieel gezien dus stabiel. Er wordt inderdaad iets ingeteerd op het vermogen, maar dat is een heel bewuste keuze om te investeren in de stad.

Hij gaat vervolgens in op inclusie en kansengelijkheid. Recentelijk stond er een prachtig artikel in het Brabants Dagblad over het sociale DNA van Tilburg. Hij citeert: “Of je nou in de bijstand zit, dakloos raakt of je land bent ontvlucht: je kan maar beter in Tilburg aankloppen”. D66 staat pal voor het sociale en inclusieve hart van Tilburg, waar je waardig en met oog voor de menselijke maat wordt geholpen wanneer je in nood verkeert. Het sociale DNA van Tilburg uit zich ook in de typische Tilburgse aanpak binnen het sociaal domein. Een aanpak die het beste wordt beschreven door de SP-wethouder uit Helmond, die hij citeert “Wat mij opvalt aan Tilburg is dat de gemeente anders durft te zijn. Ze kijken niet te veel naar andere gemeenten, maar tonen lef en bedenken zelf oplossingen.” D66 is trots op deze erkenning voor de langjarige Tilburgse aanpak, maar hij wil niet zelfgenoegzaam achterover leunen. Ontwikkelingen als de kansenongelijkheid, steeds verder oplopende zorgkosten en de dubbele vergrijzing vragen meer dan ooit om investeringen in preventie, gezondheid en de sociale veerkracht van jong en oud. Het gaat om investeringen die voor de baat uitgaan en daarom om lef vragen.

Hij is dan ook blij met onder andere de preventieve aanpak jeugd, de investeringen in de weerbaarheid en mentale gezondheid van kinderen en jongeren, de aanpak Positieve gezondheid en de investeringen in de sociale basis, cultuur, sport en spelen en bewegen. Dat is voor D66 namelijk echte kansengelijkheid: gezond zijn en je leven kunnen invullen, zoals je dat zelf graag zou willen. Voorkomen is beter dan genezen.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 2

Wat D66 betreft bouwt de gemeente deze inzet op preventie de komende jaren verder uit. Wat is hier volgens het college voor nodig en wat zijn hierbij de grootste uitdagingen? De afgelopen jaren is de Tilburgse aanpak van de energietransitie stevig in de steigers gezet, zoals met het klimaatfonds, het zonnepanelenproject, de Regionale Energie en Klimaat Strategie (REKS), de Transitievisie Warmte en de aanpak ‘Aan de slag met je huis’. Kortom, het instrumentarium is gereed om de noodzakelijke versnelling in gang te zetten. De stijgende gasprijs bewijst maar weer eens dat dit nodig is, zowel op de lange, maar ook op de korte termijn. D66 wil kwetsbare huishoudens met een slecht geïsoleerde woning ondersteunen met isolatiemaatregelen. Want zo werkt de gemeente aan een inclusieve energietransitie. Hij vraagt of het college bereid is om hier voortvarend mee aan de slag te gaan. Om de benodigde versnelling in de Tilburgse energietransitie te realiseren zijn voldoende middelen en menskracht nodig. En hier wringt de schoen. In de informatieset leest hij: “We zien dat we achter beginnen te raken op de Tilburgse en landelijke doelstellingen met de huidige inzet en middelen”. Bovendien wordt er vanaf 2023 in de meerjarenramingen enkel rekening gehouden met personele inzet.

Daarom is in het raadsvoorstel Transitievisie Warmte te lezen dat er voor de periode 2023 en verder geen middelen beschikbaar zijn en de gemeente volledig afhankelijk is van bijdragen vanuit het Rijk. D66 vindt de geschetste situatie onwenselijk en onwerkbaar. Wat hem betreft is een structurele en stevige gemeentelijke financiering van de energietransitie wenselijk en noodzakelijk voor de continuïteit van de energietransitie en het realiseren van de doelstellingen. Hij vraagt hoe het college deze situatie beoordeelt en of het bereid is om voor de gemeenteraadsverkiezingen scenario’s op te stellen voor een structurele gemeentelijke financiering van de energietransitie. Een van de grootste opgaven de komende jaren is de verdere stedelijke ontwikkeling van Tilburg. De realisatie van 25.000 extra woningen is hierbij de grote katalysator. Belangrijk is een goede balans te vinden in het verdelen van de schaarse ruimte: ruimte voor wonen, de energie- & klimaatopgave, de economische ontwikkeling, werkgelegenheid, recreatie en het versterken van natuur moeten hand in hand gaan. Vanuit deze samenhang wil D66 verder bouwen aan een vitaal en aantrekkelijk Tilburg van de toekomst. De heer Van Aarle (LT) mist in het door de heer Zieleman genoemde rijtje de bereikbaarheid. De heer Zieleman (D66) noemt bereikbaarheid essentieel voor de functies.

In het D66-verkiezingsprogramma staat het 15-minutenprogramma. Eigenlijk vindt hij dat alle voorzieningen binnen die termijn bereikbaar moeten zijn, in ieder geval met de fiets en te voet. Op die manier voorkom je veel bewegingen in de stad en voorkom je dat de wegen verstoppen. Daarom ziet hij een heel grote kans in de 25.000 extra woningen, die ervoor zorgen ook voorzieningen in bestaande wijken te creëren en de voorzieningen die er al zijn vitaal te houden zijn. De heer Van Aarle (LT) vraagt of de heer Zieleman vorige week het artikel in Brabants Dagblad over het fiasco van de deelauto’s heeft gelezen, waarop een deel van het Tilburgse beleid is gericht. De heer Zieleman (D66) is het ermee eens dat deelauto’s nog niet goed van de grond komen en dat die pas echt werken als men komt tot een integrale aanpak: via meerdere sporen deelmobiliteit bespoedigen of ontmoedigen. Een goede monitoring is ook nodig, zodat de gemeente zelf kan ingrijpen als het niet goed gaat. Vanuit samenhang wil D66 verder bouwen aan het Tilburg van de toekomst. Ook dit vraagt om lef. De LocHal en het Spoorpark zijn een groot succes, doordat de gemeente durfde te kiezen voor kwaliteit en hierin ook durfde te investeren. De heer Çelik (PvdA) erkent dat stedelijke ontwikkeling ontzettend belangrijk is en is ook trots op de genoemde projecten.

Het gaat ook om balans, waaronder goed en betaalbaar wonen en hij vraagt of D66 vindt dat er nu voldoende betaalbaar wordt gebouwd, gezien de wooncrisis.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 3

De heer Zieleman (D66) zet met een investering van 20 miljoen euro in op betaalbaar wonen in Stappegoor. Daarnaast is er een investering van 17 of 18 miljoen euro in Tilburg-West voor het verduurzamen van de Kruidenbuurt. Volgens hem wordt er ook veel in sociale woningbouw geïnvesteerd, zoals in de Koningswei. Er zijn net gebiedsprofielen gemaakt, waarin staat dat in de binnenstad op een andere doelgroep in te zetten is als men zaken in balans wil houden. Toch wordt op de Koningswei heel veel sociale woningbouw gerealiseerd. Dat gebeurt op heel veel plekken in de stad. Uit onderzoek blijkt dat er niet zo’n probleem is met sociale woningbouw, maar wel met betaalbare koopwoningen. Daarbij is Tilburg ook afhankelijk van de markt, zodat er samen met de Woningbouwimpuls heel veel goedkope woningen worden gebouwd op Stappegoor. De heer Çelik (PvdA) is ook tevreden over Stappegoor, maar wijst op de grens van 20% sociale huurwoningen bij grote woningbouwopgaven. De Bankier is een project waarin 0% sociale huurwoningen zijn opgenomen en hij vraagt of er daar meer balans moet komen. De heer Zieleman (D66) kiest juist voor een stad in de balans. In het gebied van is er een overaanbod aan sociale woningbouw. Het percentage sociale woningbouw is daar ontzettend hoog, namelijk circa 70%. Juist om een stad in balans te ontwikkelen wordt bij De Bankier voor een andere doelgroep gebouwd.

De afspraak is 20% sociale huurwoningen te bouwen bij grote woningbouwontwikkelingen en daar staat hij volledig achter. Op de Koningswei wordt veel meer sociale woningbouw gerealiseerd dan is afgesproken en daarop heeft hij graag een reactie van de heer Çelik. De heer Çelik (PvdA) is het volledig eens met het realiseren van woningbouwopgaven met sociale huurwoningen. Hij is het er echter mee oneens dat het geld voor het opfleuren van Koningwei vanuit de wijken komt. De Bankier is voor 100% voor mensen met een hele dikke portemonnee bedoeld. Wonen binnen de ringbanen wordt dus steeds duurder en mensen met een modaal inkomen worden naar buiten de ringbanen geduwd. Dat is niet de ontwikkeling die de PvdA voor staat. De heer Zieleman (D66) is het daarmee niet eens en wijst op de plek tegenover het Spoorpark, waar sociale woningbouw wordt gerealiseerd. Dat gebeurt ook bij de StadsHeer in het centrum. In deze begroting is een andere dekking gevonden voor het opfleuren van de Koningswei vanwege het overschot in het MJP. Het budget binnen de reserve herstructurering blijft daardoor beschikbaar. De heer Van den Hoven (LST) hoort geluiden dat de tendens is dat alle nieuwe woningen voor arbeidsmigranten en asielzoekers zijn, terwijl eigen bewoners op nummer 100 in de wachtrij staan. Hij vraagt hoe D66 daartegenover staat. Een tweesplitsing in de stad staat hij niet voor.

De heer Zieleman (D66) ziet dat de LST probeert een tweedeling in de stad tussen verschillende groepen te creëren. Er wordt echter ingezet op grootschalige logiesvoorzieningen voor arbeidsmigranten. Daarmee komen ze niet in de wijken te wonen, waardoor er meer woningen beschikbaar blijven voor alle Tilburgers. Hij is verder ontzettend trots dat vluchtelingen in Tilburg worden opgevangen. D66 ontvangt hen met open armen en staat te allen tijde klaar om hen te helpen. De heer Van den Hoven (LST) is het ermee eens om asielzoekers die hier al zijn een plaats moeten krijgen, maar voor het overige is hij voor een inzet op opvang in de regio, gezien de enorme druk op de woningmarkt, waar echte Tilburgers achteraan staan. Alle mensen een woning geven kan niet en betekent een te zware druk op de stad. Hij vraagt hoe D66 daar tegenover staat. De heer Zieleman (D66) vindt iedereen die in Tilburg woont een echte Tilburger. Over opvang van asielzoekers in de regio zou de Tweede Kamer moeten spreken. Hij vervolgt met in te gaan op de stedelijke ontwikkeling, wat lef vraagt om daarin te investeren. De LocHal en het Spoorpark zijn een groot succes vanwege de durf te kiezen voor kwaliteit en durf om te investeren. Alleen door deze keuzes te maken

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 4

brengt men Tilburg als geheel een stapje verder. Ook bij de ontwikkeling van het Stadsforum, de Koningswei en Stappegoor wordt bewust gekozen voor een kwalitatief hoogwaardige uitvoering. Bij deze hoogwaardige stedelijke kwaliteit hoort ook dat er wordt geïnvesteerd in kunst en cultuur. Corona heeft veel makers hard geraakt. Hij is daarom blij met de extra middelen voor het makersfonds, maar daarvoor dient de komende tijd nadrukkelijk aandacht te blijven. Wat D66 betreft houdt de gemeente de koers van de stedelijke ontwikkeling vast. Hij ziet grote kansen in de doorontwikkeling van het Museumkwartier, het Kenniskwartier en in de transformatie van de Kanaalzone. Deze locaties hebben de potentie om, net als de Piushaven, de Spoorzone en de Binnenstad, echte Tilburgse blikvangers te worden. Hij vraagt wat er nodig is om het ontwikkeltempo van Tilburg vast te houden en of de gemeente gesteld staat om de grote woningbouwopgave te kunnen realiseren. Eerder werd de raad namelijk geïnformeerd over frictie in de ambtelijke capaciteit. Hij is benieuwd op welke manier het college de inwoners meeneemt in de grote stedelijke transformatie. Over iets meer dan vier maanden zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Met deze begroting sluiten raad en college een bewogen en uitdagende bestuursperiode af. Een periode waarin ondanks corona veel is bereikt.

Hij wil daar de ambtelijke organisatie nogmaals hartelijk voor bedanken. Tilburg heeft grote stappen vooruit gezet en de trots voor Tilburg groeit. Vele wissels staan de goede kant op. Het is nu zaak om de trein te versnellen en iedereen mee te nemen naar de volgende halte. Voor D66 staat hierbij voorop dat Tilburg een sociale en inclusieve stad is én blijft. Er is oog voor wat kwetsbaar is én voor het investeren in het omhoog stuwen van Tilburg als geheel. Alleen zo beleeft men met elkaar het positieve verhaal van Tilburg. Voor de heer Van den Hoven (LST) voelt het raar om zijn partijleider Hans Smolders wederom fysiek te moeten missen, omdat die zich vanaf het begin zorgen heeft gemaakt over de alsmaar oplopende schulden. Met Hans gaat het de goede kant op. Diens herstel vordert gestaag, maar duurt iets langer dan gewenst. Hans komt eraan en dat zal Tilburg in maart 2022 weten. De voorliggende begroting zal overigens maar gelden tot de verkiezingen van maart 2022. Daarna zullen er nieuwe keuzes gemaakt moeten worden. Wat de coalitiepartijen opschrijven, zeggen en doen betekent zijns inziens dat men bedrogen uitkomt. D66 liet niet zo lang geleden het referendum en GroenLinks haar kernwaarden in de prullenbak verdwijnen en andere partijen lopen daar slaafs achteraan. Dat vindt hij zeer kwalijk voor de betrouwbaarheid van het bestuur van een stad.

De heer Van Asten (VVD) is benieuwd of de LST vijf punten kan opnoemen die bij de voorgaande verkiezingen zijn aangekondigd, maar niet zijn nagekomen in het bestuursakkoord. De heer Van den Hoven (LST) noemt het referendum en het door GroenLinks in de prullenbak gooien van haar kernwaarden. Ook noemt hij het onderwerp burgerparticipatie, waarover beloften niet zijn nagekomen. Hij hoopt dat de ondemocratische en de zichzelf toegeëigende coalitie in 2022 stopt en keuzes anders gemaakt zullen worden. De heer Van Asten (VVD) bevreemdt de uitspraak over een ondemocratisch coalitie, omdat een democratisch gekozen meerderheid in de raad nu de afspraken maakt. Hij snapt niet waarom de heer Van den Hoven dergelijke uitspraken doet. De heer Van den Hoven (LST) neemt die uitspraak niet terug, omdat heel de stad en de mensen in het stadhuis weten hoe zaken gelopen zijn. De voorzitter vindt buiten kijf staan dat er democratische besluitvorming heeft plaatsgevonden. De meerderheid van de raad heeft namelijk besloten. De heer Van den Hoven (LST) kijkt daar heel anders tegenaan, zal dat blijven roepen en in maart 2022 zal volgens hem daarvoor de rekening betaald moeten worden. Toen hij het mooie boekje met de begroting terugzag meende hij dat Endemol een en ander had geregisseerd. Alles zag er namelijk mooi en prachtig uit. De wethouder

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 5

Financiën was ook niet te beroerd om de hoofdrol te spelen in diens eigen soap en werkelijkheid, zonder enige zelfreflectie. Het college beweert op de voorpagina namelijk dat Tilburg financieel kerngezond is, maar diverse keren heeft de LST al tijdens de vorige begrotingsbehandeling de vinger op de zere plek willen leggen. De heer Zieleman (D66) laat weten dat ook de onafhankelijke gemeentelijke accountant en de VNG stellen dat Tilburg een van de financieel gezondste gemeenten van Nederland is en vraagt of de LST hen niet serieus neemt. De heer Van den Hoven (LST) antwoordt dat de heer Zieleman refereert aan uitspraken uit 2018. In 2018 heeft de LST zorgen uitgesproken over 2020 en 2022. Deloitte sprak toen ook al zorgen uit. Feiten en cijfers onderbouwen zijn stellingname. De ontvangen pluimen gingen met name over 2018 en 2019, toen de schade nog niet zo groot was. De heer Zieleman (D66) constateert dat hij sinds 2014 acht keer een behandeling van een perspectiefnota en begroting heeft meegemaakt, waarbij hij van de LST zestien keer hetzelfde heeft gehoord. Hij concludeert echter dat de financiële situatie van de gemeente gezond is, omdat onafhankelijke partijen dat zeggen. Als de heer Van den Hoven daarover een andere mening heeft is dat naar zijn oordeel niet de waarheid.

De heer Van Aarle (LT) schrikt een beetje van de zware woorden van de LST, zoals ‘ondemocratisch’ en ‘onverantwoorde schuldenexplosie’. Hij vraagt welke oplossing de LST ziet richting 2022 voor de onverantwoorde schuldenexplosie: inkomsten verhogen of uitgaven verlagen. De heer Van den Hoven (LST) komt in de rest van zijn betoog terug op de door hem gebruikte stevige woorden. Het gaat volgens hem niet zo best met de schatkist van de gemeente Tilburg en hij wilde niet zoveel tijd besteden aan het jaarlijkse ritueel, omdat het is alsof hij tegen muren praat. Toch probeert hij zaken bloot te leggen en beestjes bij hun namen noemen. Daarom noemt hij financiële feiten. Hij wil van de wethouder Financiën weten of diens onemanshow en de financiële gezondheid in een ander daglicht te plaatsen zijn door de gecreëerde enorme schuldenexplosie. In het bedrijfsleven en bij banken kijkt men direct naar de balans. Het college heeft vanaf 2018 gezorgd voor een schuldenexplosie, waarbij de gemeentelijke schuld opliep van 125 miljoen euro naar 670 miljoen euro in 2022, waarvoor Tilburgers uiteindelijk zullen moeten gaan bestalen. Het college geeft in 2021 en 2022 maar liefst 409 miljoen euro meer uit dan er binnenkomt en daarbij verwijst hij ook naar het EMU-saldo op bladzijde 207. De solvabiliteit was in januari 2018 nog 82% en in de voorliggende begroting nog 48%.

De schuldenquote bedroeg op 1 januari 2018 nog 2% en in de voorliggende begroting maar liefst 67% Mevrouw Couwenberg (CDA) denkt dat niemand bestrijdt dat de gemeente meer schulden heeft gemaakt, maar haar gaat het om de interpretatie daarvan. Tilburg was een rijke stad en voorgaande generaties hebben ervoor gezorgd dat men in 2010 goed kon beginnen. Er was de mogelijkheid om te investeren, waardoor er een prachtige stad is ontstaan. De schuldquote is dus gestegen, maar daarvoor is een mooie stad terugverkregen. De stad heeft nog steeds een mooie vermogenspositie en een goede solvabiliteit. Zij vraagt of de heer Van den Hoven het ermee eens is dat de huidige financiële positie, gezien het beginpunt niet zo slecht is. De heer Van den Hoven (LST) zou de CDA-woordvoerster ontslaan als die bij de LST financieel woordvoerster was. De gemeente is aan het potverteren en was zeer rijk. Destijds zaten er wel mensen aan de knoppen die financieel verantwoord beleid voerden. Het CDA heeft zijns inziens hoogmoedswaanzin en raast maar door met schulden maken, wat hij als een schuldenexplosie kenschetst. Mevrouw Couwenberg (CDA) werkt bij een financiële dienstverlener en heeft uit dien hoofde wat ervaring met de solvabiliteit van bedrijven.

Die is niet te vergelijken met de solvabiliteit van de gemeente, maar de gemeentelijke solvabiliteit is aan het einde van de coalitieperiode nog steeds 45%. Zij zou dolgelukkig zijn als alle ondernemers zo’n solvabiliteitspercentage konden realiseren.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 6

De heer Zieleman (D66) hoort wederom dat de LST het had over een bedrijf of bank, maar een gemeente heeft een andere financiële structuur en hoeft geen winst te maken. Hij nodigt de heer Van den Hoven uit om samen naar de gemeentelijke accountant te gaan en daarmee het gesprek te voeren over de begroting. Dan kan de onafhankelijke beoordelaar iets daarover zeggen. De heer Van den Hoven (LST) slaat dat aanbod niet af, maar is zelf in staat om de begroting goed te lezen en is niet wijs te maken dat de solvabiliteit met 48% goed is. De heer Çelik (PvdA) hoorde dat het de afgelopen minuten alleen maar over cijfers en geld ging, maar hem gaat het om de levens van Tilburgers. Er zijn investeringen gedaan en tegenvallers en budgetoverschrijdingen geweest. Het gaat om plannen en investeren, maar telkenmale zijn er overschrijdingen, waaraan volgens hem iets moet gebeuren. Hij vraagt wat de LST daarvan vindt. De heer Van den Hoven (LST) erkent dat het bij de financiën begint en de burgers daarvoor het gelag zullen moeten betalen. Het gaat om de burgers en de wijken, maar het begint met de centjes. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) hoort jaar na jaar dat de financiële positie van de gemeente goed is met een hoge reservepositie en een lage schuldenquote. Zij vraagt of de LST liever lage schulden heeft of liever goede voorzieningen. Ook profiteren de Tilburgers van lage loonlasten.

De heer Van den Hoven (LST) snapt dat men moet investeren en schulden moet maken, maar die schulden moeten wel beheersbaar zijn. Men zou niet met hoge overschrijdingen moeten werken. Het gaat ook om dorpen en wijken waar iets met veiligheid en sociale leefbaarheid moet gebeuren. De LST kijkt naar de balans, waarover op bladzijde 207 duidelijke cijfers staan, waarop hij reageert. Die lopen uit de klauwen. Zijn vader en moeder hebben hem geleerd altijd iets achter de hand te houden en hij wil daarom kunst en cultuur flink onder de loep nemen, omdat daar massa’s geld naartoe gaan. De coalitiepartijen laten daarentegen de subsidiestromen gewoon lopen. De heer Van Asten (VVD) meent dat de heer Van den Hoven de cijfers vergeet die gaan over de uitgaven aan kunst en cultuur. Om met de gelden daarvan de genoemde cijfers te verbeteren gaat men het echter niet redden. De heer Zieleman (D66) wijst erop dat Tilburg in vergelijking tot andere gemeenten weinig uitgeeft aan cultuur en herinnert eraan dat de LST kwam met een voorstel over een kunstwerk op een rotonde bij de Reeshof. De heer Van den Hoven (LST) kijkt naar subsidies voor het Zuidelijk Toneel en de onuitputtelijke subsidiestroom voor de Nieuwe Vorst. De entree van de Reeshof zou er inderdaad beter uit moeten zien, wat de grootste wijk van Tilburg ook verdient.

Nu staat er een bijenhotelletje, waarvoor de raad zich zou moeten schamen. Als het college op dezelfde voet doorgaat komt men onder het huidige level terecht. De kortlopende schulden blijven al jaren gelijk en dat noemt hij structurele schuld. Hij wil ook zorgen dat inwoners niet de dupe worden van een college met een enorm gat in de hand. Het college beweert dat de voorliggende begroting na maart 2022 een mooie erfenis zal zijn voor een nieuw college. De LST is het daar niet eens, gezien de door hem genoemde feiten. De burgers zullen namelijk de rekening moeten betalen van de schuldenhonger van het huidige college. Dat neemt hij het college kwalijk, maar ook de drie vertrokken wethouders die nu goed betaalde baantjes hebben en de gemeente hebben opgezadeld met een enorme schuldenlast. De heer Zieleman (D66) constateert dat wederom op een smalende manier is gesproken over wethouders die niet meer in functie zijn en neemt daarvan afstand. De voorzitter stelt dat het niet aangaat om personen die geen verweer meer kunnen voeren aan te spreken op wat zij hebben gedaan. Het huidige college is op de voorliggende begroting aanspreekbaar.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 7

De heer Van den Hoven (LST) spreekt zijn mening uit en blijft achter zijn woorden aan. De voorzitter stelt dat allen de democratische principes die in het bestuur verankerd zijn moeten respecteren. De heer Van den Hoven (LST) vertelt vervolgens dat de LST-raadsleden in een moeilijke tijd zonder hun boegbeeld dicht bij zichzelf zijn gebleven. Zij maken zich ook zorgen over zaken benoemd in de begroting en die ertoe doen voor de mooie stad. De LST dient moties en amendementen in over het sociaal domein, de leefomgeving en andere zaken die volgens hem niet oké zijn opgenomen in de begroting. Het wordt zijns inziens tijd voor een nieuw financieel beleid, waarop de LST zich zal richten als zij na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 aan het roer komt. Zij gooit namelijk haar kernwaarden never en nimmer overboord. De heer Van Aarle (LT) vraagt hoe de LST een schuldenexplosie wil voorkomen. De heer Van den Hoven (LST) is van opvatting dat de heer Van Aarle als ondernemer het antwoord op die vraag zou moeten weten. Investeringen moeten beheersbaar blijven. De coalitie raast echter gewoon door met de schuldenopbouw. Men zou een investering kunnen uitstellen, bijvoorbeeld de bibliotheek en de plint onder de raadzaal. De heer Van Aarle (LT) is momenteel in functie als raadslid en stelt dat juist door te investeren men toekomstbestendig blijft, wat ook geldt voor de stad Tilburg.

De heer Zieleman (D66) heeft in zijn betoog aangegeven dat de schuld niet structureel is, gezien het EMU-saldo, dat op de lange termijn positief is. Als men echt wil kiezen voor kwaliteit en als men Tilburg echt verder wil helpen en kiest voor kwaliteit moet men niet bij de LST zijn. Hij vraagt waarom de heer Van den Hoven niet wil erkennen dat de financieringslast op lange termijn, het EMU-saldo, positief is. De heer Van den Hoven (LST) reageert op wat in de begroting staat en dat het in 2023 en 2024 verder op dezelfde manier gaat. In 2025 zou het beter worden. Bij het doorgaan met het huidige beleid zal Tilburg naar zijn mening onder curatele gesteld worden. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) memoreert dat het er financieel gezien bij de perspectiefnota nog wat somber uitzag, maar dat er gelukkig nu weer flink wat financiële armslag voor de toekomst is. Zij complimenteert iedereen die een rol heeft gespeeld in de gesprekken met het Rijk om tot eerlijker middelen voor de jeugdzorg en het gemeentefonds te komen. Zorgen dat Den Haag weet wat er speelt blijken na een lange adem het verschil te kunnen maken.

En dat noemt zij belangrijk, want ondanks dat de gemeente met deze begroting haar laatste ambities uit het bestuursakkoord kan verzilveren, zijn de grote transities nog lang niet af: de woonopgave, de opgave voor meer duurzame energie en warmte, de vergroeningsopgave en de fysieke en sociale doorbraken te realiseren in de kwetsbare wijken. Voor wat er op dit vlak in de afgelopen periode allemaal gang is gezet door het college en de gemeentelijke organisatie vindt zij oprechte complimenten op zijn plaats. Ook zij vond het artikel onlangs in het Brabants Dagblad over het sociale DNA van de stad mooi. Dat artikel verwoordde: “Of je nou in de bijstand zit, dakloos raakt of je land bent ontvlucht, je kunt maar beter in Tilburg aankloppen.” Binnenkort worden er ruim tweehonderd statushouders opgevangen en de bereidheid vanuit de wijk om hen te helpen is hartverwarmend. En zij is er trots op dat de gemeente ondanks tekorten de afgelopen periode heeft durven investeren in meer impact van het sociaal beleid. De diverse experimenten met een mensvriendelijke bijstand zijn hier een mooi voorbeeld van. Ook binnen het fysieke domein is er volop geëxperimenteerd met verbeteringen. Zij heeft dat de afgelopen periode gemerkt in zowel het sociale als het fysieke domein, maar ook bij het cultuurbeleid geldt.

Als men in de gemeente tegen een muur opbotst, draait men niet om, maar kijkt men hoe erover heen te komen is. Deze

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 8

mentaliteit en het werk wat ermee verzet wordt is volgens haar een zeer groot compliment waard. Vervolgt richt zij een blik op de toekomst. De gemeente gaat richting 2040 met zo’n 36.000 inwoners groeien. Er moeten maar liefst 25.000 woningen bij komen. De focus hierbij ligt op het centrum, het Kenniskwartier, Stappegoor en ook op TilburgNoord, de Kanaalzone en de dorpen. Een zorgvuldige ontwikkeling, maar ook voldoende tempo zijn hierbij belangrijk. Hoe worden er voldoende passende, betaalbare en duurzame woningen binnen de grenzen van de stad en de dorpen gerealiseerd? Hierbij zijn er naar haar mening geen gemakkelijke keuzes. De heer Van den Hoven (LST) vraagt wanneer voor GroenLinks de grens is bereikt wat betreft het helpen van asielzoekers en wat Tilburg nog aan kan. Dat toekomstig GroenLinks-lijsttrekker Lahlah na 3,5 jaar wethouderschap een maandje als bijstandsgerechtigde meeliep vindt hij een actie voor de bühne en geen sociaal gezicht tonen. Hij vraagt of iemand met een maand bijstand een goed beeld van een bijstandsgerechtigde kan hebben. De heer Van Asten (VVD) wijst de heer Van den Hoven op het verschil tussen asielzoekers en statushouders. In dezen gaat het om de huisvesting van statushouders. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) vindt de vraag over bestaanszekerheid van de heer Van den Hoven ongepast en zal die niet beantwoorden.

Bij barmhartigheid kijkt GroenLinks altijd naar wat de stad aan kan voor burgers die hulp en ondersteuning nodig hebben. Meer inwoners betekent meer dynamiek, meer reuring, maar ook: meer benodigde banen, meer mensen die van A naar B willen reizen en meer behoefte aan een fijne, autoluwe en groene omgeving. De vraag is hoe al die wensen (die soms tegenstrijdig zijn) passend te maken zijn en hoe inwoners daarbij te betrekken zijn. Men ontkomt dan volgens haar er niet aan om met elkaar soms scherpe keuzes te maken of functies te combineren. Een mooi voorbeeld hiervan vindt zij de plannen voor een openbaar Stappegoorpark met een semi-openbare atletiekaccommodatie, waar de raad binnenkort over besluit. Voor GroenLinks is een groene en klimaatadaptieve inpassing bij al deze plannen absoluut het uitgangspunt. Zij kijkt dan ook uit naar de Stadsnatuurkaart 2040 en de plannen voor borging van natuurinclusief bouwen en duidelijke ecologische randvoorwaarden. Zij noemt het goed dat er in de begroting middelen zijn gereserveerd om van de Cityring een groene parkeerring te maken, met een groen Stadsforum en een groene Koningswei, waar een flink aantal betaalbare huurwoningen gaan komen. Want wonen in de binnenstad is in Tilburg niet alleen maar mogelijk voor de happy few. Ook gaat het gemeentebestuur binnenkort aan de slag met de transitievisie warmte.

Een belangrijk vraagstuk dat ook onder de aandacht is gebracht door de inwoners verenigd in de TilburgerTafel. Een van de vragen die daar naar voren kwam is hoe inwoners met een smalle beurs mee kunnen profiteren van goed geïsoleerde en, duurzaam verwarmde huizen. Met de hoge gasprijzen is het extra urgent om hier als gemeente werk van te maken, zo ook van laagdrempelige regelingen. GroenLinks vindt het ook terecht dat er de komende jaren extra middelen beschikbaar komen voor de wijken Noord, West en Groenewoud. GroenLinks wil namelijk geen stad waar de verschillen in bestaanszekerheid en gezondheid steeds groter worden. Het is goed hoe sociale verbeteringen en ingrepen in de openbare ruimte hand in hand gaan. Zij vraagt het college ook de bestaande initiatieven hier nadrukkelijk bij te betrekken. Zij staan in sterke verbinding met de buurt, kennen de inwoners, geven hun talenten alle ruimte en hebben tegelijkertijd oog voor de problemen die er spelen. Er zijn zoveel impactvolle initiatieven die kunnen worden benut, want ze spelen met hun netwerken een enorm belangrijke rol in het versterken van de sociale basis. GroenLinks heeft de wens voor meer investeren in preventie en sociale basis nooit losgelaten. Omdat zij erin gelooft dat dit ergere problematiek op allerlei fronten kan helpen voorkomen. Met deze begroting worden woorden nu omgezet in daden.

Er worden extra middelen vrijgemaakt voor

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 9

ontmoeting in de wijken, de weerbaarheid van jongeren en informele opvoedondersteuning voor gezinnen. Een sterke, verbonden samenleving begint met een sterke basis: dat je altijd een helpende hand of een luisterend oor in de buurt mag vinden. Ook voor de natuur is een sterke basis belangrijk. Daarom vindt spreekster het goed om te lezen dat de drie stadsregionale parken, Moerenburg-Koningshoeven, Stadsbos013 en Landschapspark Pauwels worden doorontwikkeld. Natuurontwikkeling blijft hier voorop staan met ruimte voor recreatie en ontspanning. Er zijn mooie plannen voor een waterlandschap Pauwels en een verbeterde toegankelijkheid vanuit de wijk Tilburg-Noord door aanleg van wandelen fietspaden. Al met al legt in Tilburg maar liefst 225 hectare nieuwe natuur aan (nieuwe en onlangs gerealiseerde plannen). En dan is de vergroening van de binnenstad en wijken nog niet eens meegerekend. Ook is zij blij met de extra inzet op speelplekken in de openbare ruimte. Want een omgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten levert een onmisbare bijdrage aan het geluk en de gezondheid van inwoners. Er komen beweegvoorzieningen en activiteiten, bankjes om op te zitten, groen, schaduw en waterberging. Dat noemt zij integraal werken aan gezondheid en GroenLinks kijkt ernaar uit om dit steeds vaker terug te zien.

Vervolgens stelt zij een aantal vragen aan het college, allereerst over de vergroening van schoolpleinen. De gemeente en de scholen hebben een mooie prestatie geleverd door maar liefst 51 van de 63 basisschoolpleinen te vergroenen. Zij verneemt echter dat subsidies zijn gestopt. Daarom vraagt zij het college aan te geven wat er mogelijk is om vanaf 2022 naar die 100% groene schoolpleinen toe te werken, omdat daarover niets in de begroting staat. Een ander belangrijk aandachtspunt is de toegankelijkheid. In een stad waarin iedereen meetelt en mee kan doen horen de gemeentelijke gebouwen toegankelijk te zijn. Inmiddels geldt dat voor 75% van de gebouwen. De begroting vermeldt dat er begin volgend jaar een plan van aanpak komt voor de laatste 25%. GroenLinks vindt het belangrijk dan meteen aan de slag te kunnen gaan. Daarom vraagt zij het college om de toezegging dat in 2022 al de eerste hand zal worden gelegd aan de uitvoering en dat het, mocht hier extra budget voor nodig zijn, tussentijds met een voorstel naar de raad komt. De heer Van den Hoven (LST) vraagt hoe de inwoners van Wijkevoort en de Reeshof vandaag naar het GroenLinks-betoog zullen luisteren, gezien het standpunt van die fractie over Wijkevoort. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) denkt dat zij daarover niet blij zijn als zij in de directe omgeving daarvan wonen.

Elke ontwikkeling roept vragen en discussie op en de raad moet daarmee op een goede manier omgaan. In het begin van de raadsperiode lagen er echter plannen voor twee bedrijventerreinen, namelijk Zwaluwenbunders en Wijkevoort. Bij het doorzetten van Zwaluwenbunders zou daar ook discussie zijn ontstaan. De LST zag liever een bedrijventerrein op het MOBterrein, waar heel veel bomen staan. Zij vraagt de heer Van den Hoven te beargumenteren waarom hij dat wel een goede plek vindt en Wijkevoort niet. De heer Van den Hoven (LST) antwoordt dat de LST in eerste instantie een bedrijventerrein wilde langs de tangent en de A58, waar dat mooi zou aansluiten bij de bestaande bedrijvigheid. Het MOB-terrein is omkaderd door diverse bedrijventerreinen, waardoor er één groot bedrijventerrein zou ontstaan. Dat is anders dan een bedrijventerrein bij groen en natuur. Het MOB-terrein was een veel betere en logischer locatie geweest dan 80 ha op Wijkevoort. Dat bedrijventerrein neemt hij de GroenLinks-fractie het meest kwalijk. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) concludeert dat er in de raad geen meerderheid is om ooit nog ergens in Tilburg een bedrijventerrein mogelijk te maken. Vandaar dat GroenLinks heeft gekozen om dat te laten komen op de minst slechte plek in Tilburg, agrarisch gebied Wijkevoort.

Ook op het vlak van inclusie wil GroenLinks benoemen dat de gemeente op de goede weg is, maar er nog niet helemaal is. Zij is blij met de nieuwe beleidsnota inclusie,

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 10

waarin onder andere de expertisefunctie voor emancipatie van vrouwen, structureel geborgd is. Ook op het vlak van culturele diversiteit is nog een wereld te winnen en zij roept het college op hierin snel stappen te gaan zetten en het goede voorbeeld te geven met meer diversiteit binnen de gemeentelijke organisatie, ook aan de top. Een laatste punt van zorg is de voorziene mestfabriek in het gebied boven TilburgNoord. Zij vraagt de wethouder hier nogmaals alles op alles te zetten deze af te wenden en druk te blijven zetten bij provincie. Spreekster hoort graag of er nieuwe ontwikkelingen zijn. Tot slot kondigt zij nog twee moties aan, die zij nu kort toelicht. Allereerst een motie over een volwassenenfonds sport en cultuur: Voor nog teveel mensen is deelname aan sport/cultuur niet mogelijk, omdat ze het niet kunnen betalen of niet in aanmerking komen voor bestaande regelingen. Zij wil laten uitzoeken of dit fonds, dat ook in andere gemeenten ingezet wordt, daarin verschil kan maken. Een andere motie gaat ook over cultuur: In de Reeshof is behoefte aan extra ruimte voor culturele activiteiten en cultuuronderwijs. Met een motie vraagt zij het college om ook deze behoefte nadrukkelijk mee te nemen bij het uitwerken van een voorstel voor een presentatielocatie in dit stadsdeel. Zij ziet groene en sociale verbeteringen in Tilburg steeds vaker hand in hand gaan.

Die lijn doortrekken maakt de gemeente steeds mooier. Samen hebben partijen het voor elkaar gekregen om de ambities uit het bestuursakkoord uit te voeren of in gang te zetten. De begroting die de coalitie achterlaat biedt goede aanknopingspunten en een gezond financieel huishoudboekje voor een volgend bestuur om op verder te bouwen. Zij wenst een volgend bestuur toe deze ingezette verbinding tussen groen en sociaal te kunnen doorzetten en versterken in de volgende periode. Niet omdraaien als het tegenzit of als Den Haag niet meewerkt, maar blijven werken aan wat wél kan voor een gezond en gelukkig Tilburg. Mevrouw Oostelbos (SP) noemt een financieel kerngezonde begroting onzin. Is de kern gezond dan heb je je huishoudboekje op orde, maar dat is hier niet het geval. Hier is net op tijd bijgeplust door Den Haag en daarom is er nu een klein overschot. Een half jaar geleden kreeg de raad nog 412 pagina’s met voorstellen tot bezuinigingen, omdat het college de begroting niet rond kon krijgen. Zij vraagt zich af of je dat kerngezond moet noemen. De heer Zieleman (D66) wijst erop dat het niet alleen om rijksmiddelen gaat en het college ook zelf maatregelen heeft gekozen. Daarnaast is er de aanpak in het sociaal domein. Langs die drie lijnen bereikt men evenwicht in de gemeentebegroting.

De SP doet net alsof het fout is dat de gemeente geld vanuit Den Haag krijgt, terwijl hij die kent als een partij die altijd heeft gezegd dat de decentralisaties in het sociaal domein met veel te weinig geld gepaard gaat en de gemeenten veel meer geld daarvoor zouden moeten krijgen. Hij vraagt of mevrouw Oostelbos nu van mening is dat die rijksmiddelen niet nodig zijn. Tegelijkertijd ziet hij van de SP aanvullende voorstellen voor uitgaven in het sociaal domein. Mevrouw Oostelbos (SP) vindt het geld uit Den Haag juist wel belangrijk, welk geld de redding voor de voorliggende begroting was. In de begroting ziet zij diverse posten opgenomen als inkomsten, die echter nog uiterst onzeker zijn, omdat het onduidelijk is of het college die ook binnen gaat halen. Zij wil daarom geen verhaal dat het gaat om een kerngezonde begroting, want dan houdt men naar haar mening inwoners echt voor de gek. Er is met bakken geld uitgegeven en de SP heeft niet de indruk dat er minder kinderen in armoede opgroeien, er meer woningen en minder daklozen zijn en dat de gezondheid van de Tilburgers beter is geworden, terwijl dat toch de ambitie was van het college. Het college houdt de burgers dus voor de gek en naar haar mening niet zo’n beetje ook. Bijvoorbeeld op het gebied van burgerparticipatie. Zij beargumenteert dat met voorbeelden.

Bij Wijkevoort werd een planteam met bewoners gecreëerd, waar wel op voorhand vast stond te gaan voor 80 hectare. Burgers mochten dus meedenken over de plaatsing van bomen, maar van proberen er met de bewoners samen uit te komen was geen sprake. Ondanks een gehaalde drempel van handtekeningen voor een referendum ging dat niet door. Het was echter lang geleden dat er een petitie

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 11

was die 4.000 handtekeningen opleverde. Er staan al een jaar lang mensen te protesteren aan de deur van het gemeentehuis, het huis van alle inwoners. Wat bewoners van de grootste woonwijk Reeshof mogen inbrengen vindt zij om misselijk van te worden. Bij het project bij de Jan Ligthartschool ontvingen omwonenden een raadsbrief. Die vermeldde 28 arbeidsmigranten op die locatie op te vangen in de vorige winterperiode. Bewoners werkten mee en hadden begrip. Vervolgens liepen zaken volledig uit de hand: er werd brand gesticht en gevochten, er was overmatig drankgebruik en zelfs overleed er iemand. Er zijn geen 28 arbeidsmigranten gekomen, maar 41 mensen en niet alleen arbeidsmigranten. Zij noemt het een puinhoop, die veel te lang heeft geduurd. Afspraken met de buurt zijn geschonden en zij vraagt zich af hoe deze buurtbewoners denken over de lokale politiek. Vervolgens herinnert zij aan de situatie bij Jan Wierhof. Daar heeft zij zich jarenlang voor ingezet. Er was een moeizaam akkoord tussen bewoners, Novadic-Kentron en de gemeente over wat er precies mocht komen op het GGZ-terrein. Dat ging over wat er moest gebeuren aan opvang en wat bewoners moeten accepteren in hun wijk. Er komen echter nog twee instellingen bij, namelijk een SPOR en de crisisopvang.

Een SPOR is een spoedeisende psychiatrische onderzoeksruimte, bedoeld voor mensen met acuut verward gedrag die geen strafbaar feit gepleegd hebben en die voorheen in een politiecel werden opgevangen. Aan wat bewoners aangaven is volledig voorbij gegaan, wat zij schandalig noemt. De bewoners in het beheeroverleg en de buurtraad hebben nog aangegeven akkoord te gaan met de komst van de SPOR, maar de crisisdienst op de Lage Witsiebaan te laten blijven. Zij probeerden tot een oplossing te komen, maar de twee instellingen werden de buurt door de strot geduwd, waarbij de eerder gemaakte afspraken volledig overboord werden gezet. SPOR Tilburg is in Breda gevestigd vanwege de gemaakte afspraken met de bewoners van de wijk Armhoef. Het hele traject om tot afspraken te komen heeft ruim vier jaar geduurd en is bevochten tot bij de Raad van State. Toen voormalig burgemeester Noordanus aan zag komen dat hij als burgemeester van een grote stad zelf een SPOR nodig had wilde hij die vestigen op het Jan Wier-terrein. Als geen ander wist hij van de afspraak dat er niets meer bij mocht komen. Daarop ging hij in overleg met de buurtbewoners, in dit geval met de heer Fijnaut, die hem adviseerde te gaan praten met Novadic-Kentron, die toentertijd nog aan de Edisonlaan was gevestigd. Als Novadic-Kentron niet zou verhuizen kon de SPOR op het GGZ-terrein komen.

Novadic-Kentron zei echter toestemming van de gemeenteraad te hebben en verhuisde naar het Jan Wier-terrein. Daarop heeft de burgemeester besloten de SPOR in Breda te vestigen. Burgemeester Noordanus ging dus in overleg met de buurtbewoners en hield zich aan de daarmee gemaakte afspraken. Nu wordt er echter gezegd dat er bij Jan Wier vestigingen bij komen, omdat dat volgens onderzoek beter is. Inwoners kunnen dus meepraten en hun mening geven, maar het college doet toch wat het zelf wil, wat de SP spuugzat is. Er wordt volgens haar consequent niet naar inwoners geluisterd. Er zijn mooie theorieën over burgerparticipatie, maar de praktijk laat een heel ander beeld zien. De raad vraagt zich vervolgens af waarom de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen zo laag is en waarom bewoners zo weinig vertrouwen hebben in de lokale democratie. Er komt alweer een nieuw traject aan, het Duveldorp. Maandag 1 november jl. bezocht zij een bijeenkomst van projectontwikkelaar Dokvast, waar de plannen van het bedrijf werden voorgelegd. Dat wil best met bewoners praten over wat er gaat worden gebouwd. Over de horecafunctie valt echter niet te praten met bewoners, omdat de vergunningsaanvraag daarvan al loopt. Het gaat namelijk om een mooi plekje bij een monumentale boom in het zonnetje. In de stad zijn er heel veel mooie plekken voor horeca, maar dat wil niet zeggen dat horeca daar moet landen.

Wonen is ook belangrijk. In 2018 diende de SP een motie in om de ouderkamers structureel te ondersteunen. Het betreft een geweldig initiatief, een voorbeeld van hoe mensen te helpen zijn met het invullen van formulieren, taalles, computerles en voorlichting geven. Vooral gaat het om ouders met een migratieachtergrond, hen uit hun isolement halen en hun

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 12

mogelijkheden op de arbeidsmarkt vergroten. Een paar weken geleden was zij in de Reinevaarstraat, waar de buurt met professionals probeert een wijkgebouw te realiseren. De heer Zieleman (D66) stelt vast dat mevrouw Oostelbos individuele casussen vanuit de afgelopen jaren achter elkaar heeft gezet. Soms is het echter goed om uit te zoomen en zaken van een afstandje te bekijken. Een SP-wethouder uit Helmond zegt juist dat Tilburg in het sociaal domein zo vooruitstrevend is en het zo goed doet. Hij verzoekt mevrouw Oostelbos op die opmerking te reageren. Mevrouw Oostelbos (SP) antwoordt dat in Tilburg de theorie vaak anders is dan de praktijk en zij vraagt zich af of de SP-wethouder in Helmond dat doorheeft. De SP is er voor de kwetsbare personen, maar haar voornaamste taak als raadslid is volksvertegenwoordiger te zijn. Het gaat niet om een aantal achter elkaar geplakte zaken, maar om recente zaken, waaruit blijkt dat het met burgerparticipatie mis is in de stad. De heer Zieleman (D66) vindt dat mevrouw Oostelbos te kort door de bocht gaat als ze zegt dat het in theorie mooi is. Het gaat om een reflectie van een jarenlange aanpak in het sociaal domein. De opstelling van mevrouw Oostelbos snapt hij niet, omdat de SP als oppositiepartij aangeeft dat er helemaal niets deugt. Hij vraagt zich daarom af waarom de SP deze negatieve insteek kiest.

Mevrouw Oostelbos (SP) wil burgerparticipatie goed aanpakken, wat de SP mist. Zij komt op voor de bewoners van de stad en het zou goed zijn als meerderen dat zouden doen. De heer Van den Hoven (LST) vraagt of de SP het met het betoog van de LST over de schuldenexplosie en de gemeentelijke financiële situatie eens is en dat Tilburg niet zo gezond en gelukkig is, omdat er niets met burgerparticipatie wordt gedaan. Mevrouw Oostelbos (SP) is het eens met het oordeel van de LST over de gemeentelijke financiën. Er zijn bakken met geld uitgegeven, de reserves zijn gedaald, maar de rio is al leeg. De solvabiliteit is enorm gedaald en zij ziet dat als een snoeppot; investeren in een parkeergarage vindt zij niet goed. De heer Zieleman (D66) vindt dat oordeel te makkelijk. In de vorige bestuursperiode met de SP in de coalitie is een reserve van 20 miljoen euro voor het sociaal domein opgetuigd. Deze periode is er 23 miljoen euro vrijgemaakt als transformatiebuffer in het sociaal domein. Er is 10 miljoen euro beschikbaar gesteld om te kunnen investeren voor de hefbomen. In totaal is dus 53 miljoen euro voor het sociaal domein ingezet, los van alle reserves om sociale woningbouw mogelijk te maken. Het eenzijdige verhaal van de SP klopt dus volgens hem niet. Hij wil het eerlijke verhaal laten vertellen.

De heer Van Asten (VVD) schrikt van het verhaal van de SP en vraagt zich af in welke realiteit mevrouw Oostelbos leeft. Vier jaar geleden is gezegd de Tilburgse inwoners niet te laten vallen, waarbij enorme investeringen in het sociaal domein zijn gedaan. Hij vraagt of de SP dat niet heeft gezien en wat die partij dan specifiek anders zou hebben gedaan. De heer Çelik (PvdA) meent dat er geen tegenstelling is, omdat Tilburg niet zwart-wit is. Het gaat erom geld bestemd voor jeugdzorg ook daadwerkelijk daaraan uit te geven. Hij vraag of mevrouw Oostelbos het daarmee eens is. Mevrouw Oostelbos (SP) is het daarover met de heer Çelik eens. Geld voor jeugdzorg moet daaraan ook besteed worden. De SP zou het geld aan het sociaal domein hebben uitgegeven, omdat er daarvoor blijkbaar nog niet genoeg geld is. Volgens haar is de armoede niet afgenomen en is de gezondheid onder Tilburgers niet toegenomen. Aan parkeergarages en overschrijdingen had zij het gemeentelijke geld niet uitgegeven. De heer Van Asten (VVD) wijst op het enorme tekort op jeugdzorg in de vorige bestuursperiode. Vier jaar terug is afgesproken geld voor stenen voor jeugdzorg in te zetten en hij vraagt of mevrouw Oostelbos dat herkent.

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 13

Mevrouw Oostelbos (SP) herkent dat, maar blijkbaar is het toch niet genoeg geweest, omdat de problemen er nog steeds zijn. Er is heel veel aan het sociaal domein besteed. Er zijn echter nog steeds problemen in de stad, met name in de jeugdzorg. Er is een wachtlijst van 185 mensen voor huishoudelijke hulp, wat zij diep triest noemt. Er zijn dus nog problemen in de stad, die men niet oplost met het kopen van een parkeergarage of twee stadskantoren voor 150 miljoen euro. Aan een hoofd van een basisschool vroeg zij hoe het gaat het met de ouderkamer. Zij vervolgt dat een ouderkamer een mooi initiatief is en erg nodig voor de wijk West. De school moet de ouderkamer uit het eigen budget bekostigen en dat lukt niet altijd. In de begroting leest zij dat er structureel geld komt voor de ouderkamers, drie jaar na het aannemen van de motie. Zij vraagt waarom dat nu pas gebeurt, welke ouderkamers ondersteund gaan worden en welk bedrag zij zullen krijgen. De raad heeft zich hard gemaakt voor de Tilburgse voedselbank. De noodzakelijke verhuizing heeft plaatsgevonden en ook de dierenvoedselbank is op verzoek van het college bij de voedselbank geplaatst. Voor 2022 komt er een bezuiniging op de subsidie verstrekt aan de voedselbank.

De wethouder schreef in december 2020 “Wij achten een goede continuering van een essentiële voorziening als de voedselbank van groot belang voor de sociale infrastructuur in onze stad.” In februari 2021 kwam de wethouder zelf met een raadsvoorstel, waarin hij aangaf de subsidie voor de Voedselbank structureel te verhogen, waarmee de bijdrage op 189.477 euro per jaar komt. Dan is het niet te verklaren dat er nu een bezuiniging wordt doorgevoerd van ruim 30.000 euro, want door corona is het aantal mensen dat afhankelijk is van de voedselbank toegenomen en de huisvestingskosten zijn gestegen nu men in dit noodzakelijk grotere pand zit en de dierenvoedselbank is toegevoegd. Graag hoort zij een verklaring voor deze rare beweging bij de essentiële voorziening van de Tilburgse voedselbank met haar vele vrijwilligers, die enorm veel werk hebben verzet met de verhuizing en dat nog steeds doen voor de inwoners van. De heer Van Asten (VVD) merkt op daar waar bij de perspectiefnota het licht werd gezien aan het eind van de tunnel ten aanzien van de coronacrisis hij nu helaas moet constateren dat die toch nog niet helemaal voorbij is. Dat roept bij hem dan ook een vraag op.

Gezien de steunmaatregelen die per 1 oktober zijn gestopt of afgezwakt informeert hij of de organisatie er klaar voor zal zijn wanneer die regelingen mogelijk weer nodig zijn om inwoners en ondernemers door de crisis te helpen. In zijn beschouwing gaat hij in op de financiële situatie, vervolgens staat hij stil bij een aantal zaken die goed gaan en tot slot benoemt hij nog enkele uitdagingen die hij ziet voor de komende tijd. De begroting betreft de laatste van een bijzondere raadsperiode. De afgelopen jaren waren financieel niet altijd gemakkelijk. Hij is stiekem toch wel een beetje trots op het resultaat dat in de begroting is gepresenteerd. Die voldoet aan de ambities, laat een duidelijke voortgang zien én is ook nog eens financieel duurzaam. Niet alleen door het extra geld dat de gemeente nu heeft gekregen van het Rijk, maar ook met de keuzes die zijn gemaakt om slimmer, efficiënter en beter te werken waardoor kosten kunnen worden bespaard, zonder dat mensen daar nadeel van ondervinden. Tilburg blijft een gemeente met een van de laagste woonlasten van Nederland. Daarop is hij trots. De heer Van den Hoven (LST) vraagt of de VVD het met hem eens is dat de coalitie de reservepot behoorlijk heeft opgesoupeerd. Goirle heeft dat ook gedaan en bekend is in welke situatie die gemeente terecht is gekomen.

Hij vraagt of de VVD daarvoor niet bang is en of zij doof is voor de oproep van de LST om de schuldenexplosie te stoppen. De VVD zou die oproep moeten omarmen. De heer Van Asten (VVD) staat voor een financieel duurzame begroting en het beleid daaromheen. De coalitie heeft geïnvesteerde en bewust een aantal keuzen gemaakt. Hij laat mensen niet vallen, hij laat Tilburgers niet in de steek en daarvoor is slim geïnvesteerd. Dat betaalt zich nu gelukkig uit en levert revenuen op. Mevrouw Oostelbos (SP) is getriggerd door de opmerking dat er nog steeds lage woonlasten zijn. De vraag is of dat echter terecht is. De verschillen tussen kopers en

Raadsvergadering gemeente Tilburg 8 november 2021

pagina 14

huurders zijn op dit moment gigantisch en zij zou het eerlijk vinden om die verdeling anders te maken en het ozb-tarief voor de eigen woningbezitter wat te laten stijgen. De heer Van Asten (VVD) erkent dat de woonlasten een klein beetje omhoog gaan, wat ook niet te veel moet gebeuren. Nu de gemeente financieel wat lucht krijgt ziet hij de reflex van vele partijen om het geld allemaal al weer uit te geven. En daarvoor wil hij waken. Er komen namelijk nog genoeg uitdagingen op de gemeente af en hij wil het nieuwe college en de nieuwe raad de ruimte geven om daar slim mee om te gaan. Het verheugt hem dat Tilburg als stad voor sporters meer en meer op de kaart komt te staan. Het topsportfonds begint te draaien en de inzet om sport en bewegen te combineren in de wijk/buitenruimte spreekt hem aan. De doelstelling en ambities rond om de energietransitie blijven gelukkig onveranderd: huizen worden verwarmd zonder gas en dat moet wat de VVD betreft betaalbaar en behapbaar blijven. Dat betekent dat het niet mag zorgen voor verhoging van de energiekosten van de inwoners. De heer Çelik (PvdA) complimenteert de VVD die als leider van groenrechts een aantal moeilijke dossiers als een meloen door de kelen van GroenLinks en D66 heeft geduwd, zoals Wijkevoort.

Lastiger is dat de raad in 2016 het initiatief heeft genomen voor een lokaal klimaatplan, waarbij het al vier jaar niet is gelukt de eigen doelstelling van een besparing van 2% op jaarbasis en een energieopwek van 2% op jaarbasis niet te halen. Hij vraagt hoe lang dat nog kan doorgaan en hoe de energietransitiedoelstelling wel zal worden gehaald. De heer Van Asten (VVD) vindt duurzaamheid te belangrijk om aan links over te laten, zodat de VVD als groenrechts daarmee aan de slag is gegaan. Het gaat erom niet te praten over duurzaamheid, maar te doen. Duurzaamheidsinitiatieven kunnen zichzelf via het duurzaamheidsfonds financieren en dat moedigt hij alleen maar aan. De VVD is dus van het stimuleren en gaat daarmee ook met de Regionale Energie en Klimaat Strategie aan de slag. Hij hoopt dat samen te doen, omdat het thema te belangrijk is voor één partij. De heer Çelik (PvdA) constateert dat de VVD groene ambities wil najagen en als het om daden gaat niet thuis geeft. Als voorbeeld noemt hij het investeringsfonds klimaat, dat in het begin van de collegeperiode bombastisch in gepresenteerd met 20 miljoen euro daarin. Er is echter nog niet eens 3,5 miljoen euro geïnvesteerd. Hij vraagt of de VVD zich daarin herkent. De heer Van den Hoven (LST) heeft heel zijn leven allerlei duurzaamheidsmaatregelen genomen voor zijn huis, terwijl zijn energiekosten niet zijn gedaald.

De VVD pleitte voor betaalbare energie en hij wil weten wat zij daaraan als groenrechts zal doen en heeft gedaan. De heer Zieleman (D66) vraagt of de VVD het ermee eens is dat er al 6 miljoen euro uit het klimaatfonds is besteed en iets meer dan 5 miljoen euro aan aanvragen open staat. Verder had het zonnepanelenproject van 10 miljoen daaruit gefinancierd kunnen worden. Hij vraagt of de heer Van Asten het daarmee eens is. De heer Van Asten (VVD) verwijst de heer Çelik naar die opmerking van de heer Zielman. Als die 20 miljoen euro op gaat mag de ambitie van hem nog ruimer zijn. Hij wil dat fonds onder de aandacht brengen, zodat steeds meer mensen dat weten te vinden en dat gebruikt wordt. Dat wil hij vooral samen doen. De heer Çelik (PvdA) zal in zijn termijn daartoe een idee lanceren. De heer Van Asten (VVD) zou het mooi vinden door middel van een lening koophuizen te voorzien van zonnepanelen, waardoor de energierekening meteen lager wordt. Dat heeft mooie gevolgen voor de inwoner en helpt ook het klimaat. Mevrouw Kostermans (GroenLinks) hoort de heer Van Asten een geëngageerd betoog houden over de energietransitie en vraagt of hij het met haar eens is dat de landelijke overheid daar dan meer geld voor beschikbaar mag stellen en of de VVD bereid is daarvoor stevig te gaan lobbyen.