Verslag Gemeenteraad 14.11.2024
Tekst van het document
3.
Kansen voor jongeren: Voor jongeren kan een mfa in het weekend een veilige plek zijn om samen te komen, waardoor ze minder geneigd zijn om buiten rond te hangen. Ook kunnen er educatieve of recreatieve activiteiten worden georganiseerd.
4.
Kansen voor ouderen en eenzamen: Ouderen en eenzamen zijn met name in het weekeinde eenzaam. Allerlei initiatieven zoals het huis van Dalem haken hierop in. Tijd voor de mfa’s om op deze behoefte hierop in te spelen.
5.
Flexibele activiteitenplanning: Verenigingen en organisaties kunnen gemakkelijker weekendactiviteiten en evenementen plannen als de ruimte beschikbaar is.
Overwegende dat: -
veel maatschappelijke organisaties draaien op vrijwilligers en hun diensten vaak in mfa’s aanbieden;
-
door in de weekenden open te zijn, deze organisaties beter kunnen inspelen op de vraag van de bewoners en ze ook meer flexibele vrijwilligers kunnen aantrekken;
-
het een oplossing biedt voor ouderen en eenzamen in Tilburg;
vraagt het college om: -
naast de pilot inTilburg-Noord in andere gebieen van de gemeente aanvullende pilots op te zetten bij mfa’s en/of ontmoetingsplaatsen in de buurt om te toetsen of er behoefte is aan openstelling van deze plekken in avonden en weekenden en wat daarvan de effectenzijn;
-
dit indien mogelijk budgetneutraal te doen, bijvoorbeeld door verschuiving van openingstijden;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 19
-
indien hier toch incidentele kosten mee gemoeid zijn dit zo spoedig mogelijk aan de raad voor te leggen;
--
na deze proef de weekendopenstelling te evalueren en de raad hierover te informeren.
Namens de 50PLUS-fractie: Hans Sweep. Namens de LST-fractie: Perry Janssen. Namens de PvdA-fractie: Stefan Jansen. Namens de D66-fractie: Sylvia Spinnewijn. Namens de GroenLinks-fractie: Freke Schellekens. Stemverklaringen over de gewijzigde motie M 24-159 De heer Jansen (PvdA) is blij met de verandering van het dictum en stemt daarom voor de gewijzigde motie. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) staat achter het doel van de gewijzigde motie en stemt daarvoor. In Noord is er extra geld gevonden om mfa’s extra open te stellen. Met hetzelfde geld moeten er nog meer wijkcentra extra open gaan, wat ingewikkeld is om aan een gesubsidieerde instelling te vragen. De heer Koster (VVD) is blij met de verandering in de motie, ziet de behoefte in de stad en zal voor stemmen. Mevrouw Schellekens (GroenLinks) dient de gewijzigde motie graag mede in, omdat die een mooie afspiegeling van het debat en de daarin gestelde vragen zijn. Budgetneutrale uitvoering van de motie laat zij graag aan het college over. Mevrouw Spinnewijn (D66) vindt de gewijzigde motie ook een mooie afspiegeling van het debat en dient die mede in. De heer Sweep (50PLUS) staat voor de gewijzigde motie en stemt daarvoor. Het is goed dat die breder is getrokken door de input van D66 en de PvdA. De heer Janssen (LST) ondersteunt de gewijzigde motie eveneens en is blij dat het oorspronkelijke idee van de LST er doorheen komt.
De gewijzigde motie M 24-159 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem met 43 stemmen voor aangenomen. Motie M 24-138 ‘De uitvoeringstoets beter uitgevoerd’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; constaterende dat: -
de uitvoeringstoets als nieuw instrument is geïntroduceerd in het akkoord Meer voor elkaar;
-
uit het antwoord op technische vragen blijkt dat er twaalf uitvoeringstoetsen zijn uitgevoerd voor diverse onderwerpen horende bij de Begroting 2025 (Omgevingsmanagement Leger des Heils, Draaibrug Piushaven, Opvang complexe casuïstiek, Budget kermis, Privacy gegevensbescherming, Ontwikkeling Sparrenhof, Verstevigingsaanpak complexe zorg SIEM, Ontwikkeling zwembad Groene Wellen, Antidiscriminatieagenda, Invoering pilot BEST-tas (Boeken, Electronica, Speelgoed en Textiel), Inzet Jaarwisseling en Klantgedreven dienstverlening);
-
in de eerste raadsbrief over de uitvoeringstoets van 27 juni 2023 is aangegeven dat de uitvoeringstoets als bijlage toegevoegd wordt aan raadsvoorstellen;
-
in de tweede en laatste raadsbrief over de uitvoeringstoets van 27 februari 2024 en is aangegeven dat het afwegingskader voor de uitvoeringstoets is vastgesteld en zal worden gebruikt. Tevens is een format uitvoeringstoets opgesteld;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 20
overwegende dat: -
de begroting op meerdere pagina’s bezorgdheid uitspreekt over risico’s op uitvoeringstempo, met name vanwege krapte intern en extern op de arbeidsmarkt;
-
aan de hand van het vastgestelde afwegingskader meer uitvoeringstoetsen verwacht hadden mogen worden dan de twaalf toetsen die zijn gedaan;
-
de raad het afgelopen jaar slechts een enkele uitvoeringstoets heeft gekregen (InTilburgeren, woonwagen- en standplaatsenbeleid, anti-discriminatieagenda en basisbanen), waarvan sommige formats slechts marginaal waren ingevuld;
-
de raadsbrief van februari 2024 vermeldt dat een uitvoeringsparagraaf onderdeel uitmaakt van Helder Adviseren, maar blijkbaar niet altijd de Uitvoeringstoets zelf. Dit terwijl het collegebesluit van 27 februari 2024 luidt “de toets maakt onderdeel uit van helder adviseren en is onderdeel van de besluitvorming”;
-
de raad bij voorkeur vóór de besluitvorming over een raadsvoorstel informatie dient te hebben over de uitvoerbaarheid van het voorliggende voorstel en eventuele risico’s daarbij;
vraagt het college om: -
de raad te informeren over de doorontwikkeling van de uitvoeringstoets, waaronder het afwegingskader en het format, en wijzigingen daarin ter informatie toe te sturen;
-
altijd een uitvoeringstoets uit te voeren indien dit op basis van het door het college vastgestelde afwegingskader nodig is;
-
de uitvoeringstoets na afronding integraal toe te sturen aan de raad, op zijn laatst samen met een eventueel raadsvoorstel over het betreffende onderwerp;
-
de belangrijkste conclusies van de uitvoeringstoets conform het reeds genomen collegebesluit voortaan een duidelijke plek te geven in de uitvoeringsparagraaf van het format Helder Adviseren;
-
deze werkwijze uiterlijk 1 januari 2025 te implementeren.
Namens de PvdA-fractie: Stefan Jansen. Namens de CDA-fractie: Ineke Couwenberg. Namens de VVD-fractie: Yvonne Heutmekers. De heer Cremers (GroenLinks) dient de motie mede in. Burgemeester Weterings is op pad gegaan om meer met uitvoeringstoetsen te werken, zoals ook in het bestuursakkoord is vermeld. De raad heeft er nu meer dan tien gehad. Er is zicht op hoe het gaat. De motie vermeldt dat het op een aantal punten beter kan. Daar zit volgens het college niet het probleem. Afgesproken is na tien uitvoeringstoetsen met een evaluatie en verbeterpunten voor het afsprakenkader te komen. Het college is al verder. Het collegevoorstel is de evaluatie te doen en te komen met verbetervoorstellen, ook rekening houdend met wat in de motie staat. Implementatie op 1 januari 2025 is te kort dag en zijn voorstel is om de raad uiterlijk 1 juni over verbeteringen te informeren. Dan kan men ook door met uitvoeringstoetsen, rekening houdend met de opmerkingen van de raad in de motie. Zijn advies is de motie op dat punt te wijzigen. De heer Jansen (PvdA) heeft niet alle tien uitvoeringstoetsen gekregen, wat de reden voor het opstellen van de motie was. Het college heeft zelf vastgesteld dat de raad uitvoeringsaspecten een rol kan laten spelen in de besluitvorming.
Nu heeft de raad geen uitvoeringstoetsen gehad of wel uitvoeringstoetsen die niet zijn opgesteld of ingevuld volgens het door het college vastgeklikte format. De raad moet tijdig kennis kunnen nemen van een uitgevoerde uitvoeringstoets, zodat de raad die in zijn besluitvorming kan meenemen.
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 21
Hij stemt in met een wijziging naar 1 juni 2025. In 2023 zijn er vier toetsen bekeken om daarvan te leren, daarna zijn er nog een paar toetsen gevolgd. En nu gaat men nog een keer evalueren. Hij hoopt dat dit de laatste evaluatie van de uitvoeringstoets zal zijn en daarna zal worden doorgepakt om die een goed instrument van samenwerking te maken. 1 juni 2025 is prima als men zeker weet het volwaardige instrument te zullen invoeren. Burgemeester Weterings biedt zijn verontschuldigingen aan voor het niet bij de raad terecht komen van de uitvoeringstoetsen. Het college zal erop toe zien dat dat in het vervolg wel gebeurt. Vanaf nu worden zaken verbeterd en dit voorjaar wil hij met de raad spreken om verbeteringen en veranderingen in het afwegingskader op te nemen, zodat er ook geleerd is van de uitvoeringstoetsen tot nu toe. Het college is positief over de gewijzigde motie. Mevrouw Couwenberg (CDA) hoorde desgevraagd dat uitvoeringstoetsen niet eens bij het college terecht waren gekomen, welk antwoord aangaf dat er gebrek aan prioriteit was om iets te doen met uitvoeringstoetsen. De motie is dus belangrijk om daarvoor aandacht te vragen. Gewijzigde motie M 24-138 ‘De uitvoeringstoets beter uitgevoerd’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; constaterende dat: -
de uitvoeringstoets als nieuw instrument is geïntroduceerd in het akkoord Meer voor Elkaar;
-
uit het antwoord op technische vragen blijkt dat er twaalf uitvoeringstoetsen zijn uitgevoerd voor diverse onderwerpen horende bij de Begroting 2025 (Omgevingsmanagement Leger des Heils, Draaibrug Piushaven, Opvang complexe casuïstiek, Budget Kermis, Privacy Gegevensbescherming, Ontwikkeling Sparrenhof, Verstevigingsaanpak complexe zorg SIEM, Ontwikkeling zwembad Groene Wellen, Antidiscriminatieagenda, Invoering pilot BEST-tas (Boeken, Electronica, Speelgoed en Textiel), Inzet Jaarwisseling en Klantgedreven dienstverlening);
-
in de eerste raadsbrief over de uitvoeringstoets van 27 juni 2023 is aangegeven dat de uitvoeringstoets als bijlage toegevoegd wordt aan raadsvoorstellen;
-
in de tweede en laatste raadsbrief over de uitvoeringstoets van 27 februari 2024 en is aangegeven dat het afwegingskader voor de uitvoeringstoets is vastgesteld en zal worden gebruikt. Tevens is een format uitvoeringstoets opgesteld;
overwegende dat: -
de begroting op meerdere pagina’s bezorgdheid uitspreekt over risico’s op uitvoeringstempo, met name vanwege krapte intern en extern op de arbeidsmarkt;
-
aan de hand van het vastgestelde afwegingskader meer uitvoeringstoetsen verwacht hadden mogen worden dan de twaalf toetsen die zijn gedaan;
-
de raad het afgelopen jaar slechts een enkele uitvoeringstoets heeft gekregen (InTilburgeren, woonwagen- en standplaatsenbeleid, anti-discriminatieagenda en basisbanen), waarvan sommige formats slechts marginaal waren ingevuld;
-
de raadsbrief van februari 2024 vermeldt dat een uitvoeringsparagraaf onderdeel uitmaakt van Helder Adviseren, maar blijkbaar niet altijd de Uitvoeringstoets zelf. Dit terwijl het collegebesluit van 27 februari 2024 luidt “de toets maakt onderdeel uit van helder adviseren en is onderdeel van de besluitvorming”;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 22
-
de raad bij voorkeur vóór de besluitvorming over een raadsvoorstel informatie dient te hebben over de uitvoerbaarheid van het voorliggende voorstel en eventuele risico’s daarbij;
vraagt het college om: -
de raad te informeren over de doorontwikkeling van de uitvoeringstoets, waaronder het afwegingskader en het format, en wijzigingen daarin ter informatie toe te sturen;
-
altijd een uitvoeringstoets uit te voeren indien dit op basis van het door het college vastgestelde afwegingskader nodig is;
-
de uitvoeringstoets na afronding integraal toe te sturen aan de raad, op zijn laatst samen met een eventueel raadsvoorstel over het betreffende onderwerp;
-
de belangrijkste conclusies van de uitvoeringstoets conform het reeds genomen collegebesluit voortaan een duidelijke plek te geven in de uitvoeringsparagraaf van het format Helder Adviseren;
-
deze werkwijze uiterlijk 1 juni 2025 te implementeren.
Namens de PvdA-fractie: Stefan Jansen. Namens de CDA-fractie: Ineke Couwenberg. Namens de VVD-fractie: Yvonne Heutmekers. Namens de GroenLinks-fractie: Ron Cremers. De gewijzigde motie M 24-138 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem met 43 stemmen voor aangenomen. Motie M 24-139 ‘Grote projecten in revisie’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; constaterende dat: -
de raad recent een nieuwe Regeling grote projecten heeft vastgesteld;
-
de bestaande projecten op deze lijst grotendeels in de afrondende fase verkeren;
overwegende dat: -
zonder nieuwe projecten toe te voegen de Regeling grote projecten een dode letter wordt;
-
er meer dan genoeg majeure projecten plaatsvinden of in planning zijn;
-
het initiatief om grote projecten voor te stellen conform de regeling primair bij het college ligt en bij uitblijven hiervan de gemeenteraad eigen instrumenten in kan zetten om tot aanwijzing tot groot project over te gaan;
vraagt het college om: -
een portefeuillebrede inventarisatie te maken van projecten die in aanmerking zouden komen als groot project;
-
hierbij enerzijds te kijken naar concrete grote projecten zoals Textielmuseum/Drögepand, Wilhelminakanaal/Sluis II, viaduct Ringbaan-West en renovatie Paleisje en anderzijds naar gebiedsontwikkelingen zoals Stappegoor, Kenniskwartier of Louis Bouwmeesterplein;
-
aan te geven welke projecten het college wel of niet geschikt acht om aan te merken als groot project en hierover via de Agendacommissie een bijeenkomst te plannen om het gesprek met de raad te voeren;
-
besluitvorming over een nieuwe lijst grote projecten voor het voorjaarsreces 2025 plaats te laten vinden.
Namens de PvdA-fractie: Stefan Jansen.
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 23
Namens de VVD-fractie: Yvonne Heutmekers. Wethouder Van Asten heeft al gevolg gegeven aan een aantal dingen in de motie en die past in de huidige werkwijze. In de programmabegroting is een aantal voorstellen gedaan om toevoegingen aan de lijst met grote projecten te doen, zoals de motie ook voorstelt. Een aantal ontwikkelingen in de stad is nu nog geen groot project, maar zou dat wel kunnen worden. Als de opdracht is om met de inventarisatie daarvan aan de slag te gaan kan hij de motie overnemen. Het laatste punt uit het dictum doet hij nu al. De raad kan nu al een toevoeging aan de lijst doen. De heer Jansen (PvdA) merkt op dat er in 2023 en 2024 geen voorstellen zijn gedaan om nieuwe grote projecten toe te voegen. Wel zijn er grote projecten afgevoerd. Uiteindelijk bevatte de lijst vier grote projecten, namelijk de Spoorzone, het Kernwinkelgebied, Stadsforum-Koningswei en Stappegoor. Stappegoor staat in de motie, maar is al een groot project. Hij heeft de motie ingediend, omdat de begroting soms grote projecten vermeldt die 40% tot 60% opgeplust worden, die nu geen groot project zijn en waarvan men kan zeggen dat daarin best een risico zat. Ze zijn namelijk fors duurder geworden. Het betreft normale projecten waarvan het past om die aan te wijzen als groot project.
De motie is te zien als een hernieuwde oproep om breed door de regeling te gaan en te bezien of meer projecten aan het kader voldoen. Die projecten ziet ook op sociaal, IT- en andere onderwerpen. Het vraagt om een goede timing. Tweede termijn motie M 24-139 De heer Van den Hoven (LST) is blij dat het niet gaat om alleen fysieke projecten en wil dat ook van de wethouder horen. De LST wil graag de motie mede indienen. Mevrouw Sol (GroenLinks) vraagt om gezamenlijk de discussie te voeren over het al dan niet toevoegen van een bepaald project aan de lijst grote projecten. Het is volgens haar aan de raad om een project aan de lijst grote projecten toe te voegen. De heer Molenaar (D66) stelt vast dat het college komt met een voorstel waarmee de raad zou moeten instemmen. Daarmee steunt hij de motie. Wel moet men kritisch zijn op de inzet van het instrument, dat het past bij het tijdsgewricht en de ontwikkeling die de gemeente doormaakt met veel financiële ontwikkelingen, waarbij de gemeente soms risico loopt. Hij roept het college op om het middel zuinig en selectief toe te passen. De heer Van Aarle (LT) wil de motie mede indienen, waarbij grote projecten aan de voorkant aangewezen worden en niet pas na het nemen van besluiten. De heer Vriens (50PLUS) dient de motie mede in. Wethouder Van Asten bevestigt dat de regeling ook op andere dan fysieke projecten toepasbaar is.
Het college wil spaarzaam met het instrument omgaan en heeft een aantal voorstellen voor grote projecten gedaan. Het is aan de raad om aan te geven of een project een groot project moet worden. Nu is er een aantal ontwikkelingen die mogelijk op termijn een groot project kunnen worden. Daarover zou hij nu al het gesprek willen voeren. Daarvoor wil het college een inventarisatie doen en die in het eerste kwartaal van 2025 aan de raad voorleggen. Het gaat niet om besluitvorming, tenzij de conclusie is dat het wel om een besluit vraagt. Hij vraagt daarom om het laatste dictum aan te passen. De heer Jansen (PvdA) is het eens met de heer Molenaar dat het instrument veel vraagt van de ambtelijke organisatie, waarmee men dus zuinig moet omgaan. Ook erkent hij dat het aantal grote projecten misschien wel groter is dan ooit, gezien de ambities van het college en de ontwikkelingen die de gemeente doormaakt. De regeling is bijzonder. Het college komt primair met voorstellen, maar de raad kan dat ook doen. Hij wil ervoor waken dat er elk jaar een voorstel is om iets een groot project te noemen. Daarom is het slim om dat structureel aan te pakken, waarbij het college goed zicht heeft welke projecten het in portefeuille heeft. Vervolgens volgt een goed gesprek met de raad over wellicht ontbrekende projecten op de lijst. Daarna wordt de lijst vastgesteld. Dat is de reden van de motie.
Hij is altijd bereid om een nuance aan te brengen.
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 24
Gewijzigde motie M 24-139 ‘Grote projecten in revisie’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; constaterende dat: -
de raad recent een nieuwe Regeling Grote Projecten heeft vastgesteld;
-
de bestaande projecten op deze lijst grotendeels in de afrondende fase verkeren;
overwegende dat: -
zonder nieuwe projecten toe te voegen de Regeling Grote Projecten een dode letter wordt;
-
er meer dan genoeg majeure projecten plaatsvinden of in planning zijn;
-
het initiatief om grote projecten voor te stellen conform de regeling primair bij het college ligt en bij uitblijven hiervan de gemeenteraad eigen instrumenten in kan zetten om tot aanwijzing tot groot project over te gaan;
vraagt het college om: -
een portefeuillebrede inventarisatie te maken van projecten die in aanmerking zouden komen als Groot Project;
-
hierbij enerzijds te kijken naar concrete grote projecten zoals Textielmuseum/Drögepand, Wilhelminakanaal/Sluis II, viaduct Ringbaan-West en renovatie Paleisje en anderzijds naar gebiedsontwikkelingen zoals Kenniskwartier of Louis Bouwmeesterplein;
-
aan te geven welke projecten het college wel of niet geschikt acht om aan te merken als Groot Project
-
de lijst van het college te bespreken in een bijeenkomst, in te plannen via de Agendacommissie bij voorkeur voor het voorjaarsreces 2025, waarbij fracties ook zelf suggesties voor grote projecten kunnen aandragen om te bespreken;
-
afhankelijk van de uitkomst van dit gesprek kan nieuwe besluitvorming plaatsvinden over de lijst grote projecten.
Namens de PvdA-fractie: Stefan Jansen. Namens de VVD-fractie: Yvonne Heutmekers. Namens de LST-fractie: Peter van den Hoven. Namens de LT-fractie: Frans van Aarle. Namens de 50PLUS-fractie: Frans Vriens. De gewijzigde motie M 24-139 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en unaniem met 43 stemmen voor aangenomen. Motie M 24-157 ‘Wijkbegroting’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; constaterende dat: -
wijkgericht werken een belangrijk onderdeel is van het coalitieakkoord “Meer voor elkaar”;
-
met het collegebesluit van 7 maart 2023 is gestart met het principe “we werken wijkgericht waar het kan, en gemeente breed waar het moet";
-
er een kwartiermaker gebiedsgericht werken, transformeren en organiseren is aangesteld;
-
de gebiedsteams vooral bezig zijn met het opstellen van plannen die pas op langere termijneffecten hebben voor onze inwoner;
-
een wijkbegroting een vorm is om inwoners te activeren, doordat zij zeggenschap krijgen over een deel van het gemeentelijk budget;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 25
overwegende dat: -
de betrokkenheid van inwoners en het draagvlak voor keuzes verbetert als wijkbewoners zelf zeggenschap hebben over de wijze waarop geld ingezet wordt;
-
het noodzakelijk is voor de leefbaarheid en de sociale cohesie dat we inwoners in hun wijk activeren om een rol te pakken, hoe klein ook;
-
het werken met wijkbudgetten en een wijkbegroting een verandering is, die om oefening vraagt. Daarom is het belangrijk dat we hier snel ervaring mee opdoen. Om te ontdekken welke knelpunten we ervaren om op wijkgericht werken succesvol te laten zijn;
vraagt het college om: -
een selectie te maken van velden waarover de besluitvorming in de wijk kan worden neergelegd;
-
een manier te zoeken om hierover met de inwoners besluiten te nemen;
-
hierbij de mogelijkheid te bieden voor een actieve rol voor inwoners, bijvoorbeeld door zelf een bijdrage te leveren bij uitvoerende werkzaamheden;
-
dit in twee wijken in de vorm van een pilot op te pakken.
Namens de CDA-fractie: Ineke Couwenberg. Mevrouw Schellekens (GroenLinks) vraagt waarop de motie precies doelt, bijvoorbeeld bewoners van de wijken meer inspraak geven over wat er in de wijk gebeurt en waar gelden van projecten heen gaan of dat de indienster een deel van het begrotingsrecht van de raad wil afgeven aan de wijken, ongeacht welke keuzes de wijken daarin maken. De heer Sweep (50PLUS) wil graag voorbeelden hebben van waarover mensen budgettair beslissingen gaan nemen en hoeverre de wijkraden daarbij zelf een rol spelen. De heer Zegers (LT) kent het begrip ‘wijkbegroting’ nog niet en vraagt of het te doen is om de gemeentelijke financiële administratie daarop om te vormen en of het makkelijk is om vanuit het format wijkbegroting te werken. De heer Kokke (SP) noemt het CDA-voorstel herkenbaar en heeft het gevoel dat al een aantal keer op kleinere schaal geprobeerd te hebben, bijvoorbeeld met Udenhout. Hij vraagt het college waarom daarmee toen is gestopt en niet is doorgezet. Mevrouw Spinnewijn (D66) informeert welk probleem met de motie zal worden opgelost, bijvoorbeeld geldtekort, en of er met wijken hierover is gesproken. Mensen kunnen ook op een andere manier over budget beschikken. Bij het college informeert zij naar de uitvoerbaarheid en de kosten van het voorstel.
De heer Smolders (LST) vraagt of de wijkbegroting financieel makkelijk is uit te voeren en staat de volgorde voor om eerst ideeën uit de wijk binnen te krijgen en dan het geld daarvoor te zoeken. Wethouder Çelik noemt gebiedsgericht werken maatwerk per gebied. Het college identificeert per gebied opgaven, ambities en benodigde acties. In Tilburg-Noord was te zien hoe die ambities en opgaven in beeld zijn gebracht en die worden vertaald in de gebiedsagenda’s. Samen met de stad wordt bepaald wie de acties en opgaven op gaat pakken: de gemeente, maatschappelijke partners of inwonersgroepen. Het dictum vraagt om een selectie van velden waarover besluitvorming in de wijken kan worden voorgelegd. Die is per definitie verschillend vanuit een stukje maatwerk en werken vanuit het gebied. De tweede bullet van het dictum vraagt naar een manier om met inwoners het gesprek aan te gaan en besluiten te nemen. Dat doet het college al door de manier van het opstellen van het gebiedsperspectief en de gebiedsagenda. Dat zijn
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 26
participatieve processen. Daarbij borgt het college het in positie brengen van inwoners om mee te kunnen besluiten. Er zijn voorbeelden waarbij inwoners vragen om bepaalde taken over te nemen, zoals groen verzorgen, een buurthuis exploiteren, een woningbouwproject aanjagen en welzijnsactiviteiten organiseren, waar de gemeente welwillend tegenover staat en faciliteert. Het voorstel gaat aanzienlijk wat van de organisatie vragen qua inzet en capaciteit. Daarbij stapt men een klein beetje af van de inzet langs gebiedsvisies en gebiedsagenda’s en dat leidt van het spoor af waarop men nu zit. Een praktisch vraagstuk zou zijn vrijwilligers taken over te laten nemen die de gemeente in essentie zelf zou moeten faciliteren. De vraag is verder in hoeverre groepen een democratische legitimiteit hebben. Het college blijft inzetten op het spoor met de gebiedsvisie en de gebiedsagenda, zijnde participatieve processen. Daarmee ontraadt hij de motie. Mevrouw Couwenberg (CDA) heeft met de motie niet de intentie om af te stappen van gebiedsplannen en gebiedsgericht werken, maar die beslaan een periode van tien tot vijftien jaar en er moet een heleboel gebeuren om die in te vullen. Daarom heeft het college besloten wijkgericht te werken waar het kan en stadsbreed waar het moet. Dan legt men de focus op de wijken.
De motie lost geen probleem op, maar probeert handvatten te geven en een pilot te starten om wijkgericht werken waar het kan invulling te geven. Dat kan om de samenleving te versterken en mensen in de wijk daadwerkelijk te activeren. Niet alleen te laten participeren en meedenken over besluitvorming, maar dus ook activeren. Het gevoel is dan dat de stad van allen is en mensen zelf ook verantwoordelijkheid hebben. Een deel van het budget is toe te kennen aan een bepaalde wijk voor het open houden van wijk- en ontmoetingscentra. De wijk kan dan zelf keuzes daarin maken. Het zou mooi zijn bij basisbanen iemand uit de wijk in de wijk een basisbaan te kunnen bieden. Men kan ook denken aan onderhoud, zoals dat iemand vanuit de eerste opvolging doet van meldingen over de openbare ruimte. Dat is niet makkelijk. Zij wil het genomen collegebesluit handen en voeten geven, maar daaraan zitten wel mitsen en maren en dat krijgt men niet meteen voor elkaar. Bezien moet worden op welke manier men zeggenschap bij de wijk legt. Het is belangrijk daarom vroegtijdig te starten en te proberen met kleine dingen te beginnen. Dat heeft niet direct effect op de totale gemeentelijke begroting en de financieringswijze.
Met kleine stapjes zou men kunnen experimenteren welke kant het opgaat en wat het doet voor inwoners, teneinde de samenleving sterker te maken en inwoners meer zaken zelf te laten oplossen. Tweede termijn motie M 24-157 Mevrouw Spinnewijn (D66) meent dat waartoe mevrouw Couwenberg oproept niet de oplossing voor een aantal problemen en uitdagingen is en zal de motie niet steunen. De heer Kokke (SP) herinnert aan het project in Udenhout van destijds en wellicht zijn die ervaringen te gebruiken. Hij vraagt of daarop nog opvolging is geweest. De heer Sweep (50PLUS) denkt dat het goed is om mensen in de wijk zelf te laten beslissen over hoe hun woonomgeving eruit komt te zien en dient de motie mede in. Wethouder Çelik kan geen terugkoppeling over de ervaringen met het project in Udenhout geven. De gebiedsagenda vloeit voort uit de gebiedsvisie en gebiedsperspectief en daaruit vloeit concrete actie voort. Besproken wordt met inwoners en gebiedspartners wie voor een bepaalde actie als trekker kan fungeren. Voorbeelden zijn het Verrijk je wijk-budget en de stichting ‘In de wijk geworteld’. Het initiatief voor acties kan ook bij andere partijen liggen dan de overheid. Die manier van denken is ook uit de ervaringen vanuit de stad geboren. Samen met partners en inwoners kan worden bekeken wie het beste resultaat kan bereiken.
Mevrouw Couwenberg (CDA) noemt het voorbeeld van Verrijk je wijk pijnlijk, waar het gaat om 1 euro per inwoner en waarbij de rest van de zeggenschap binnen het stadhuis blijft.
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 27
Motie M 24-157 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en wordt met 13 tegen 30 stemmen verworpen, met de stemmen van 50PLUS, het CDA, FvD, Lokaal Tilburg, de PvdD, de SP en VT013 voor. Motie M 24-156 ‘Stadsreservisten voor veiligheid en sociale cohesie’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; constaterende dat: •
de verschuiving van de inzet van onze boa naar de weekenden betekent dat we op andere tijdstippen minder toezicht hebben;
•
het aantal meldingen van overlast toeneemt;
•
het belang van effectief toezicht en handhaving in de openbare ruimte van groot belang is voor de leefbaarheid en de veiligheid;
•
inzet van vrijwilligers met een specifiek takenpakket als aanvulling op de boa extra capaciteit biedt;
•
het van belang is voor inwoners te activeren om van onderop te bouwen aan onze samenleving;
•
buurtpreventie haar toegevoegde waarde bewezen heeft;
overwegende dat: •
wij het ongewenst vinden dat op reguliere tijdstippen minder inzet van boa’s beschikbaar is;
•
buurtpreventie een netwerk van vrijwilligers is, waarbij een aantal mensen door willen en kunnen ontwikkelen tot stadsreservist;
•
buurtpreventie van grotere betekenis kan zijn om toezicht in de openbare ruimte te organiseren;
•
na een praktijkgerichte opleiding tot stadsreservist, deze vrijwilligers onze boa’s kunnen helpen;
•
met name tijdens evenementen en grote drukte in onze stad deze stadsreservisten onze boa’s kunnen ondersteunen;
•
stadsreservisten zich richten op (lichte) toezichthoudende taken, het versterken van de sociale controle, aanspreken en voorkomen van (kleine) overtredingen en levensreddend werk bij noodsituaties, terwijl de daadwerkelijke handhaving en sanctionering bij gekwalificeerde boa’s blijft;
•
een vrijwilligersfunctie als toezichthouder (de stadsreservist) niet alleen bijdraagt aan de capaciteit, maar ook aan de betrokkenheid van inwoners aan hun eigen stad, wat leidt tot meer sociale cohesie, verantwoordelijkheidsgevoel en een verhoogde veiligheid;
vraagt het college om: •
buurtpreventie samen te laten werken met onze boa’s zodat er vanuit deze samenwerking stadsreservisten opgeleid worden die ondersteuning kunnen bieden;
•
een proef te starten waarbij vrijwilligers (vanuit buurtpreventie) een opleiding krijgen tot stadsreservist en deze in te zetten als vrijwillige toezichthouder in de openbare ruimte;
•
in deze proef uit te werken:
op welke manier de stadsreservisten de juiste opleiding krijgen;
wat de minimale jaarlijkse inzet moet zijn om zinvol een bijdrage te leveren;
hoe kleding, materiaal, en een (vrijwilligers)vergoeding georganiseerd moet worden;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 28
•
aan welke criteria een stadsreservist moet voldoen;
bij succes van deze proef deze werkwijze uit te breiden zodat Tilburg een enthousiaste brigade van stadsreservisten krijgt.
Namens de CDA-fractie: Ineke Couwenberg. De heer Molenaar (D66) krijgt van de zinsnede stadsreservisten aan te stellen die op straat de sociale controle moeten gaan versterken de rillingen op zijn rug. Hij vraagt wat het CDA precies wil, of het gaat om een soort zedenpolitie light in Tilburg en wat deze mensen moeten gaan versterken. Een boa is een complex vak met veel opleiding en die veel ervaring vraagt. Hij vraagt of stadsreservisten een efficiënte manier zijn om boa-capaciteit te verkrijgen. Met een reservist ondergraaft men wellicht de toch al kwetsbare autoriteit van de boa op straat. Hij vraagt wat het Tilburgse experiment toevoegt aan de voorbeelden in Amsterdam, Leiden en Maastricht. Beter zou men de uitkomsten daarvan kunnen afwachten. De heer Agoviç (GroenLinks) heeft veel vragen bij de motie, wat meestal geen goed teken is. Buurtpreventie is een goede zaak en hij informeert bij het college naar het contact tussen politie, gemeente en buurtpreventen. Om een proef te mogen starten moet een voorselectie plaatsvinden en hij vraagt wie opleidingen moet verzorgen en wat het gaat kosten. Hij wil weten of er voorwaarden verbonden zijn aan het worden van een stadsreservist.
De heer Van Stappershoef (VVD) lopen de rillingen niet over de rug bij voorstellen om de veiligheid in de stad te verbeteren, maar vraagt van welke lacune sprake is, gezien de aanwezigheid van buurtpreventie en handhaving. Men kan er ook voor kiezen om buurtpreventie beter te stutten of meer in te zetten op handhaving. Handhaving in weekenden en avonden zorgt voor 5% minder boa-capaciteit doordeweeks. In Leiden en Amsterdam is de motie ook ingebracht en hij vraagt hoe het CDA denkt over bevoegdheden en uniformen van reservisten. Ook wil hij weten wanneer reservisten volgens het CDA een succes zijn en wat boa’s van het idee vinden. De heer Kooke (FvD) ziet de motie als een terugkeer van de schutterij en burgerwachten. Hij informeert naar de juridische waarborging van stadsreservisten bij eventuele geweldpleging tegen hen en hoe het zit met verzekeringen. Tevens informeert hij uit hoeveel mensen een brigade van de stadsreservisten bestaat. Mevrouw Vlasveld (PvdD) sluit zich aan bij de vraag van GroenLinks over de selectie van reservisten en waaraan zij moeten voldoen. Zij wil weten of iedereen stadsreservist kan worden en wanneer de pilot eindigt. Daarnaast is zij benieuwd of inclusie wordt meegenomen in de training en of de gelden niet beter voor de boa’s kunnen worden ingezet.
De heer Sweep (50PLUS) hoorde dat het aantal buurtpreventen steeds verder terugloopt en verneemt graag of er daar animo is om reservist te worden. De heer Smolders (LST) wil zichtbare toezichthouders in de wijken, die ook daarin investeren. Burgemeester Weterings benadrukt dat de samenwerking tussen boa’s, buurtpreventie en de politie erg goed is. Buurtpreventen zijn de ogen en oren van de toezichthouders en de politie en die rol wordt heel erg gewaardeerd. Eerder zou hij nog een campagne voor buurtpreventen voeren, omdat het aantal vrijwilligers afneemt. Ook jongere mensen roept hij op om die verantwoordelijkheid te nemen. Het gaat bij buurtpreventen ook om de sociale cohesie. Er is geen behoefte om stadsreservisten erbij te hebben. Hij zal volgen hoe de experimenten in Amsterdam, Leiden en Maastricht uitpakken, ook hoe het gaat met bevoegdheden. Hij wil overigens vasthouden aan bevoegdheden van boa’s. Een brigade erbij wil hij zeker niet. Hij gaat uit van preventie en een goede overgang naar toezicht en correctie. In deze vorm heeft hij geen behoefte aan de motie.
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 29
Mevrouw Couwenberg (CDA) stelt dat sociale controle niet hetzelfde is als toezicht in de openbare ruimte. Spreken over waarden en normen noemt zij niet vies. Zij zou willen dat waarden en normen in de stad breder gedeeld worden, ook omdat die hufterigheid voorkomen. Die wil zij daarom belangrijker maken, omdat ze de sociale cohesie versterken. De heer Molenaar (D66) vindt het prima om de wet en de openbare orde te handhaven, maar normen en waarden zijn subjectief en zijn angst is om vrijwilligers die te laten controleren. Mevrouw Couwenberg (CDA) wil mensen licht op de fiets laten voeren en laten weten waar mensen hun fiets kunnen stallen. De heer Molenaar (D66) stelt dat het bij verlichting voeren op de fiets gaat om voldoen aan wetgeving en niet om normen en waarden. Hij vraagt om een voorbeeld te noemen om vrijwilligers attent te maken op normen en waarden. Mevrouw Couwenberg (CDA) heeft het over sociale cohesie en niet over sociale controle. De heer Molenaar (D66) leest in de overwegingen vermeld dat stadsreservisten bezig moeten zijn met de sociale controle en struikelt over dat punt. Mevrouw Couwenberg (CDA) gaat het daarbij om de fatsoensnormen. Zij ziet de behoefte aan meer toezicht in de openbare ruimte, terwijl het aantal boa’s niet uitbreidt en beperkt is.
Ook ziet zij dat evenementenorganisaties met steeds meer eisen te maken krijgen op het gebied van veiligheid, waaraan met vrijwilligers een invulling te geven is. Wat er moet gebeuren om mensen uit de stad erbij te betrekken zijn uitvoeringszaken, waarmee zij niet lichtvaardig wil omgaan. Als de overheid zaken in eigen hand wil houden, krijgt die niet de betrokkenheid van inwoners. Het aantal buurtpreventen daalt wellicht omdat die betrokkenheid er niet meer is. De heer Agoviç (GroenLinks) stelt dat mensen van de buurtpreventie al betrokken zijn bij hun buurt en herhaalt zijn vraag over de voorselectie van stadsreservisten. Mevrouw Couwenberg (CDA) stelt dat de afdeling Veiligheid een selectie kan doen. Er zijn ook pilots met reservisten in andere steden, waarvoor er breed draagvlak in de raad is. Tilburg wil normaal gesproken ook vernieuwend zijn en zoeken naar andere manieren om de samenleving te versterken. Tweede termijn motie M 24-156 De heer Van Stappershoef (VVD) vraagt wat boa’s vinden van de komst van stadsreservisten en wanneer het CDA die een succes vindt. Het idee wil hij nu laten varen en eerst kennisnemen van de ervaringen met stadsreservisten in andere steden. De VVD wil echter wel inzetten op buurtpreventie. Mevrouw Couwenberg (CDA) corrigeert de woorden ‘sociale controle’ in de motie in ‘sociale cohesie’.
Stadsreservisten zijn een succes als mensen in de pilot daadwerkelijk wat kunnen betekenen voor versterken van de samenleving. Het CDA vindt buurtpreventie ook een goed idee, maar zij ziet dat in de ondersteuning van de boa’s meer kan gebeuren. Evenementenorganisaties hebben mensen nodig voor toezicht in de openbare ruimte, welke mensen boa’s kunnen ontlasten. Met boa’s heeft zij niet over het idee van stadsreservisten gesproken. De heer Agoviç (GroenLinks) vraagt hoe het CDA het idee van de stadsreservisten voor zich ziet en of dat heeft gesproken met mensen van de buurtpreventie. Hij vraagt naar hun bereidheid voor hun inzet ’s nachts. Mevrouw Couwenberg (CDA) kan bij de selectie rekening houden met een benodigde inzet doordeweeks ’s nachts. Stemverklaringen over motie M 24-157
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 30
De heer Molenaar (D66) ziet een aantal problemen, zoals een tekort aan boa’s, vrijwilligers en sociale cohesie in plaats van sociale controle. Er moet ook nog iets gebeuren met evenementen. Er zou een experiment worden herhaald uit andere steden. Hij is hierdoor niet overtuigd en daarom stemt D66 tegen de motie. De heer Van Stappershoef (VVD) noemt de motie ondoordacht en zal daartegen stemmen. Mevrouw Vlasveld (PvdD) wil wachten op de resultaten van de experimenten in de andere steden en wil het geld dat met stadsreservisten zou zijn gemoeid in reguliere boa’s steken. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) denkt niet met vrijwilligers en uniformen alle problemen in de stad te kunnen oplossen en is het met het college eens om veel meer in te zetten op preventie dan op handhaving. Het gedrag veranderen is namelijk het doel en niet de straf op zich. De heer Smolders (LST) noemt de motie sympathiek en snapt de intentie ervan. De LST is er niet van overtuigd dat het in de wijken goed gaat, maar wil structurele mensen in de wijken, waar bewoners elke dag plezier van hebben. De LST stemt tegen de motie. Motie M 24-156 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en wordt met 2 tegen 41 stemmen verworpen, met de stemmen van het CDA voor. Motie M 24-133 ‘Vet veilig op je fatbike’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op 11 november 2024; constaterende dat: -
er een toenemend aantal meldingen is van hufterig gedrag en hinderlijk rijgedrag in de openbare ruimte, met name onder gebruikers van fatbikes;
-
fatbikes, door hun snelheid en formaat, vaak als hinderlijk worden ervaren;
-
het gebruik van fatbikes door jongeren en volwassenen regelmatig leidt tot gevaarlijke situaties, overlast en irritatie onder andere verkeersdeelnemers;
-
er op dit moment weinig specifieke regelgeving is die het gebruik van fatbikes reguleert of overlast effectief kan aanpakken;
-
binnenkort er zelfs een kinderversie van de fatbike op de markt;
overwegende dat: -
de openbare ruimte veilig en toegankelijk moet zijn voor iedereen, ongeacht leeftijd of mobiliteit;
-
hufterig gedrag en hinderlijk gebruik van fatbikes de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel in de gemeente negatief beïnvloeden;
-
er maatregelen nodig zijn om zowel het gedrag van fatbike gebruikers te reguleren als het algemene bewustzijn te vergroten over veilig en respectvol gebruik van de openbare ruimte;
vraagt het college om: -
in samenwerking met de politie en handhaving een plan van aanpak op te stellen hoe beter en intensiever te handhaven op hinderlijk en onveilig gebruik van fatbikes in het verkeer;
-
de bewustwordingscampagne ” ‘t Kan Hard Gaan” die ontwikkeld is door het Ministerie I & W uit te rollen over de stad en hierbij ook de scholen bij te betrekken;
-
te komen met een stand van zaken in Q2 2025.
Namens de 50PLUS-fractie: Frans Vriens. Mevrouw Wijnans (PvdD) staat positief tegenover de motie en vraagt of de indiener zich bewust is van de nieuwe driewieler fatbike die voor ouderen wordt ontwikkeld.
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 31
Het lijkt haar verstandig om in het eerste dictum de handhaving van hinderlijk en onveilig gebruik van andere elektrische fietsen mee te nemen. Voornamelijk ouderen kunnen zich flink verwonden als zij vallen met een elektrische fiets. De heer Van den Berg (LST) ageerde in het verleden al vaak tegen het asociale gedrag van automobilisten en meent dat de politie al prioriteit geeft aan hinderlijk en ontoelaatbaar gedrag van fatbikebestuurders en een bewustwordingscampagne. De eerste twee punten van het verzoek in de motie worden dus eigenlijk al ingewilligd. Er zijn tot 15 oktober jl. slechts 25 bekeuringen uitgedeeld en hij wil na een eerste overtreding illegale voertuigen laten innemen, om mensen daarmee niet mee te laten doorrijden. In bewustwordingscampagnes kan worden vermeld dat rijden op een illegaal voertuig betekent onverzekerd te zijn en duidelijk te waarschuwen voor enorme financiële consequenties als men letsel veroorzaakt. Mevrouw Aboulkacem-Jardaoui (PvdA) wil beter laten handhaven op het gebruik van elektrische fietsen, inclusief fatbikes, omdat veiligheid ook voor de PvdA van groot belang is. Zij benadrukt dat handhaving vooral gericht moet zijn op opgevoerde versies van elektrische fietsen en voorkomen te meten met twee maten. Zij wil een eerlijke en veilige openbare ruimte voor iedereen creëren.
Spreekster steunt de inzet op een integraal veiligheidsbeleid, dat alle elektrische fietsen omvat en bijdraagt aan veiligheid voor alle inwoners. De heer Molenaar (D66) meent dat de ontwikkeling van elektrisch aangedreven voertuigen breder moet worden gezien dan fatbikes en vraagt wat een specifieke maatregel nog toevoegt. Burgemeester Weterings noemt de motie overbodig, omdat de aanpak van asociaal gedrag al prioriteit heeft, ook van andere weggebruikers dan fatbikes. Het gaat naast fatbikes ook om andere fietsen, scooters en automobilisten. De problematiek is groter geworden door de introductie van de fatbike en dat maakt handhaving wel moeilijker. Bij constatering van het illegaal opvoeren van een fatbike wordt die in beslag genomen. Bij twee keer verbalisering wordt een fiets eveneens ingenomen. De heer Vriens (50PLUS) wijst op de drukkere fietspaden, waar er veel snelheidsverschil is tussen voertuigen, terwijl de gebruiker juist brutaler is dan vroeger. Het aantal verkeersongelukken in Tilburg stijgt naar het hoogste niveau sinds 2004, wat hem grote zorgen baart. Onder de slachtoffers zijn ook fatbikerijders. Er komt regelgeving aan ter bescherming van jonge rijders en een helmplicht, maar die vindt hij niet voldoende. Er is een bewustwordingscampagne van het ministerie, maar daar heeft hij nog niets van gezien.
Naast fatbikes kan de motie ook gelden voor elektrische fietsen. Tweede termijn motie M 24-133 De heer Van den Berg (LST) vraagt wat de motie toevoegt aan de beantwoorde technische vragen over het onderwerp. De heer Molenaar (D66) wil weten wat 50PLUS doet met de aangegeven overbodigheid van de motie door het college. De heer Vriens (50PLUS) trekt de motie in, omdat het gestelde daarin al uitgevoerd wordt. (Het voorzitterschap wordt overgedragen aan burgemeester Weterings.) Sociaal domein Motie M 24-154 ‘Ga eens kijken’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; constaterende dat: •
er een nieuwe algemene definitie is over de armoedegrens en wie volgens deze definitie in armoede leeft;
•
er een grote groep mensen is, die net boven de armoedegrens zit. Dat zijn vaak de “werkende” armen;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 32
•
er in 2025 een nieuw beleid Bestaanszekerheid wordt voorgelegd aan de raad;
overwegende dat: •
er ook in Tilburg veel mensen wonen, die ook heel hard werken, maar financieel in een lastige situatie zitten;
•
deze mensen geen beroep kunnen doen op de ondersteuningsmaatregelen vanuit het beleid Bestaanszekerheid;
•
2ij, als gemeente Tilburg, veel in zetten op preventie. Bijvoorbeeld op voorkomen van schulden en verbetering van de gezondheid;
•
de kinderen in de gezinnen van “werkende armen” ook moeten mee kunnen blijven doen in onze maatschappij;
vraagt het college om: •
alle minimaregelingen open te stellen voor mensen met een inkomen van 130 procent van het minimum inkomen en daarover breed te communiceren.
Namens de SP-fractie: Hans Kokke. De heer Heuvelmans (GroenLinks) ziet in het dictum twee fouten. Volgens hem bedoelt de SP-fractie ‘alle minimaregelingen open te stellen voor mensen met een inkomen tot en met 130% van het wettelijke sociaal minimum’. Hij ziet uit naar de reactie van de SP. De heer Koster (VVD) daagt de SP uit om mensen beter te laten doorstromen naar werk en meer te laten werken in plaats van telkens met deze voorliggende motie te komen, die hij niet de oplossing vindt. De heer Van Tilborg (50PLUS) vindt de motie mooi, omdat er ook veel oudere mensen hiermee moeite hebben en vraagt het college hoeveel geld de uitvoering daarvan zal kosten. De heer Janssen (LST) vindt de intentie van de motie goed en dient die mede in. Mevrouw Wijnans (PvdD) sluit zich bij de heer Janssen aan en dient de motie eveneens mede in. Wethouder Kostermans komt volgend jaar met een geactualiseerd beleid over de inzet op bestaanszekerheid, welk beleid door een externe partij is geëvalueerd. Een aandachtspunt is de groep werkende armen. In het geactualiseerde beleid is het voornemen om daarop met een scherpere aanpak te komen. Inwoners die het nodig hebben moeten aanspraak kunnen maken op regelingen, zodat ze niet door het ijs zakken. Voor de groep daarboven werkt het college vanuit maatwerk en nabijheid met de medewerkers bestaanszekerheid. Die inzet vinden bewoners positief.
De inzet op werkende armen zal men terugzien in het geactualiseerde bestaanszekerheidsbeleid. Het is niet de insteek om alle minimaregelingen op te hogen, zoals de SP voorstelt. De heer Kokke (SP) erkent dat de motie haastwerk was e dat het gaat om mensen met een inkomen tot en met 130% van het sociaal minimum. Vooral werkende armen kunnen hun hoofd nog steeds niet boven water houden. Met de motie wil hij de ambities van de SP Tilburg laten zien, zeker met betrekking tot bestaanszekerheid. De SP is meer voor een generieke maatregel. Hoeveel geld de motie gaat kosten kan hij niet precies zeggen, maar het gaat om een investering en een preventieve maatregel om zoveel mogelijk Tilburgers te ondersteunen. Tweede termijn motie M 24-154 De heer Van Tilborg (50PLUS) dient de motie graag mede in. De heer Heuvelmans (GroenLinks) vraagt of de motie wordt aangepast. De voorzitter heeft van de indiener begrepen dat het dictum zoals door de heer Heuvelmans is voorgesteld wordt aangepast. Het gaat om mensen met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 33
Gewijzigde motie M 24-154 ‘Ga eens kijken’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; constaterende dat: •
er een nieuwe algemene definitie is over de armoedegrens en wie volgens deze definitie in armoede leeft;
•
er een grote groep mensen is, die net boven de armoedegrens zit. Dat zijn vaak de “werkende” armen;
•
er in 2025 een nieuw beleid Bestaanszekerheid wordt voorgelegd aan de raad;
overwegende dat: •
er ook in Tilburg veel mensen wonen, die ook heel hard werken, maar financieel in een lastige situatie zitten;
•
deze mensen geen beroep kunnen doen op de ondersteuningsmaatregelen vanuit het beleid Bestaanszekerheid;
•
2ij, als gemeente Tilburg, veel in zetten op preventie. Bijvoorbeeld op voorkomen van schulden en verbetering van de gezondheid;
•
de kinderen in de gezinnen van “werkende armen” ook moeten mee kunnen blijven doen in onze maatschappij;
vraagt het college om: •
als kader voor de nieuwe beleidsnota bestaanszekerheid mee te nemen dat minimaregelingen opengesteld worden voor mensen tot een inkomen van 130% van het sociaal minimum en daarover breed te communiceren.
Namens de SP-fractie: Hans Kokke. Namens de SP-fractie: Henk van Tilborg. Namens de LST-fractie: Perry Janssen. Namens de PvdD-fractie: Pam Wijnans. Wethouder Kostermans antwoordt dat de kosten van de motie structureel 1,3 miljoen euro bedragen. De problematiek van werkende armen vereist maatwerk, vanwege diversiteit van de problematiek, die ook een persoonlijke aanpak vraagt. Daarom kiest het college daar niet voor een generieke maatregel. De heer Kokke (SP) wil de regeling generiek toepassen zodat meer mensen daarvan profijt hebben. Stemverklaring over motie M 24-154 De heer Heuvelmans (GroenLinks) vindt de motie te vroeg komen, omdat binnenkort over een nieuw bestaanszekerheidsbeleid zal worden gesproken. De gewijzigde motie M 24-154 wordt via de stemapplicatie in stemming gebracht en met 16 tegen 26 stemmen verworpen, met de stemmen van 50PLUS, FvD, de LST, ONS Tilburg, de PvdD, de SP en VT013 voor (het LT-lid Van Aarle is bij de stemming afwezig). Motie M 24-134 ‘Stille strijd samen’ De gemeenteraad van Tilburg, in vergadering bijeen op maandag 11 november 2024; stelt vast dat: •
bij jongeren en jongvolwassenen tot 30 jaar zelfdoding de meest voorkomende doodsoorzaak is1;
•
de Tweede Kamer in meerderheid en de Eerste Kamer als hamerstuk onlangs de wet integrale suïcidepreventie hebben aangenomen 2;
•
gemeenten nu de plicht hebben lokaal beleid te ontwikkelen om suïcide te voorkomen en Tilburg dit ook van plan is3;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 34
•
13 procent van de jongeren aangeeft wel eens of vaker aan zelfdoding te denken4;
•
40 procent van de LHB-personen5 kampt met gedachten aan zelfdoding en 80 procent van de transpersonen6 ooit gedacht heeft aan zelfdoding;
•
mensen met autisme extra kwetsbaar zijn voor suïcidale gedachten en suïcidaal gedrag7;
•
de gemeente Tilburg onlangs bij Talent Square preventieve maatregelen heeft genomen met het plaatsen van vangnetten8;
•
kunst met sociale impact een van de speerpunten van het cultuurbeleid is en de gemeente daarom trotse partner is van Arts for Health 9;
van mening dat: •
veel mogelijk is om zelfdoding tegen te gaan en daarom ingezet moet worden op meerdere sporen;
•
Nog steeds een taboe rust op het bespreken van gedachten aan zelfdoding, terwijl een goed gesprek juist zo belangrijk is om dit te doorbreken;
•
de door 113 ontwikkelde plaquettes met de tekst 1K Z1E J3 (Ik zie je) op bankjes in de buitenruimte weinig bekendheid genieten in Tilburg10;
•
kunst een mogelijke afleiding kan vormen of juist het gesprek op gang kan brengen, maar dit nog onvoldoende wordt ingezet;
•
een gezamenlijke aanpak nodig is, omdat 60% van de mensen die overlijdt door suïcide niet in beeld is bij de (basis)zorg;
•
het belangrijk is de samenwerking te zoeken met een breed scala aan partners: GGD, GGz Breburg, 113, huisartsenorganisaties, PrimaCura GGZ Praktijksteun, ETZ, maar ook politie, gebedshuizen, scholen, het COC, de NVA, welzijnsinstellingen, wijkteams en gemeentelijke instanties als het UWV en schuldhulpverlening;
-
regionale initiatieven als Actienetwerk Arnhem, Sumona Noord-Veluwe, Actienetwerk Zelfmoordpreventie Midden-Limburg en Suïcidepreventie GGD Zaanstreek Waterland inspiratie kunnen bieden;
-
specifiek voor jongeren gekeken zou moeten worden naar de STORMaanpak11 in Oost-Brabant en theaterworkshop Eerste Hulp Bij Suïcidepreventie12 in Arnhem;
• ook in Tilburg reeds mooie initiatieven in het leven zijn ontstaan om aandacht te vragen voor zelfdoding onder specifieke doelgroepen als LHBTIQ+.13; •
preventie op het gebied van zelfdoding letterlijk van levensbelang is;
vraagt het college om: •
•
met het ontwikkelen van aankomend gezamenlijk regionaal beleid op suïcidepreventie aan te sluiten bij de SUPRANET-community en in te zetten op al het onderstaande: -
een publiekscampagne;
-
het trainen van mensen buiten de zorg in het herkennen van suïcidaal gedrag en hoe hierbij te handelen (gatekeepers);
-
speciale aandacht voor de LHBTIQ+-gemeenschap, mensen met autisme en andere risicogroepen;
-
een netwerkbrede samenwerking in de keten van preventie en zorg; het beperken van de toegang tot dodelijke middelen;
met zoveel als mogelijk potentiële samenwerkingspartners op te trekken om suïcidepreventie bespreekbaar te maken en hiervoor een kwartiermaker aan te wijzen die de verschillende beleidsterreinen en organisaties uit de zorg en het maatschappelijk veld kan doen laten aanhaken;
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 35
•
op 10 september aandacht te vragen voor World Suicide Prevention Day, het kunstwerk Stille Strijd14 naar Tilburg te halen en/of kunst gericht op het voorkomen van zelfdodingen een plek te geven binnen Arts of Health;
•
de raad over bovenstaande te informeren bij voorkeur Q1 2025.
1
https://www.nji.nl/nieuws/zelfdoding-grootste-doodsoorzaak-bij-jeugd
2
https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35754_initiatiefvoorstel_bikker#:~: text=Het%20voorstel%20(EK%2 C%20A),juni%202024%20als%20hamerstuk%20afgedaan.
3
https://bis.tilburg.nl/upload/notas/2024/02%20Brief%20beantwoording%20s chriftelijke%20vragen%20suicide %20Talent%20Square.pdf#search=
4
https://www.rivm.nl/gezondheidsonderzoek-covid-19/kwartaalonderzoekjongeren/mentale-gezondheid
5
https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12889-02316285-4
6
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37429172/
7
https://www.autisme.nl/2024/02/22/nieuw-onderzoek-veel-mensen-metautisme-denken-aan-zelfdoding/
8
https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4565597/5-zelfdodingen-in-8-jaartijd-in-studentenflat-nu-hangener-vangnetten
9
https://www.kunstlocbrabant.nl/agenda/art-for-health-cultuurparticipatieon-tour236467#:~:text=Arts%20for%20Health%20Centre%20is,behandelingen%20in% 20de%20zorg%20ingezet
10
https://www.113.nl/ikzieje
Namens de GroenLinks-fractie: Nicky van Wanrooij. De heer Molenaar (D66) herkent zich in veel constateringen en overwegingen, maar twijfelt aan de gesuggereerde aanpak. Is een publiekscampagne op suïcidepreventie een efficiënt middel, omdat die volgens deskundigen een tegengesteld effect kan hebben? De beperking van toegang tot dodelijke middelen is geregeld in wet- en regelgeving en is een al bestaande taak. Hij vraagt zich af of mensen die besluiten tot suïcide dat als obstakel zien. Daarnaast is hij benieuwd van de wethouder te horen of de punten in het dictum al zijn opgepakt en of die al in de praktijk worden gebracht. De heer Janssen (LST) sluit zich aan bij de vragen van de heer Molenaar en vindt het een moeilijke motie. Hij wil weten hoe de indiener daartoe is gekomen, of die in het huidige systeem iets tekort komt en iets anders of efficiënter wil laten doen. Mevrouw Oerlemans (ONS Tilburg) complimenteert de heer Van Wanrooij met het agenderen van het onderwerp, maar vraagt waarom suïcide geen integraal onderdeel kan zijn van het plan voor mentale gezondheid. Mevrouw Vlasveld (PvdD) is blij met de voorliggende motie en weet dat er in het tweede kwartaal van 2025 een plan van aanpak naar de raad komt. De indiener wil echter alles naar voren schuiven naar het eerste kwartaal van 2025. Zij vraagt waarom dat is en of dat haalbaar is.
Mevrouw Aboulkacem-Jardaoui (PvdA) ziet door haar werk in de uitvaartzorg steeds vaker dat jongeren besluiten om hun eigen leven te beëindigen, met veel immens verdriet van hun families tot gevolg. Het is een tragische realiteit die om gerichte actie vraagt. Zij steunt daarom iedere actie, ook de motie. Jongeren verdienen namelijk een steviger vangnet en een effectieve ondersteuning, die hen kan helpen in de meest kwetsbare momenten van hun leven en die van hun families. Daarom dient de PvdA de motie mede in. Mevrouw Couwenberg (CDA) sluit zich aan bij de gesproken mooie woorden en vraagt hoe GroenLinks de invulling van de voorgestelde functie van kwartiermaker
Raadsvergadering gemeente Tilburg 14 november 2024
pagina 36
ziet, of het iemand van de samenwerkingspartners kan zijn en op welke manier die wordt benoemd. Wethouder Hendrickx vindt het onderwerp en de motie belangrijk. Het is goed dat daarvoor aandacht is gevraagd. De motie is echter grotendeels overbodig. Deze zomer is een wetsvoorstel aangenomen dat heeft geleid tot wijziging van de Wet publieke gezondheid, waardoor gemeenten verplicht zijn om preventieaanpak rondom suïcide te organiseren, waarmee het college meteen aan de slag is gegaan. Alle punten van de steller zitten daarin. Dat betekent dat al het gemelde in de aanpak naar voren komt, welke aanpak in het tweede kwartaal van 2025 naar de raad komt. Wat haar betreft gaat het om alle inwoners. Suïcidecijfers laten een stijging onder jongeren zien, maar met name binnen een grote groep tussen de 40 en 60 jaar. Het college denkt ook na over andere manieren om met het thema aan de slag te gaan, los van de inhoudelijke zorgtrajecten. Het halen van de tentoonstelling ‘Stille strijd’ naar Tilburg kan niet meer, maar het college heeft nu het plan door middel van kunst het thema toch naar Tilburg te brengen. Zij ontraadt de motie vanwege de overbodigheid ervan. De heer Van Wanrooij (GroenLinks) gaf twee jaar terug aan ook weleens te hebben geworsteld met suïcide in verband met clusterhoofdpijnen. Gedachten aan zelfmoord zijn bij een grote groep in de samenleving helaas aanwezig.
Hij vraagt aandacht voor bepaalde doelgroepen. De jonge Tilburger Kadeem van der Pol is met een actie gestart om aandacht te vragen voor zelfmoordgedachten bij de lhbtiq+-gemeenschap door middel van het ontwerpen van pinnetjes. Dat vindt hij een heel mooi symbool, zodat hij deze pinnetjes in de zaal laat ronddelen. Vervolgens leest hij een stuk uit een boek voor met een kwetsbaar verhaal van Splinter Chabot over een jongere die uiteindelijk het leven heeft gelaten: “Die middag was Richard anders. Naarmate de dag vorderde werd hij stiller en verscheen in zijn voorhoofd een frons. Joris sloeg een arm om hem heen. De jongen die Richard had leren kennen bleek iets meer dan alleen maar leuk, waardoor het gevoelsgevecht groter was geworden. Richard keek Joris aan met tranen in zijn ogen. Richard knikte. Hij moest het vanavond aan zijn ouders vertellen. Zwijgzaam liepen ze terug naar het station en nog steeds even zwijgzaam reisden ze terug naar huis. Joris maakte zich zorgen om zijn vriend. Alleen wist hij ook dat hij niet kon helpen bij dit gevecht. Dit moest hij zelf doen. Hij kon er alleen voor hem zijn als hij iemand nodig had. Het was even na acht uur toen de deurbel bij Joris ging. Richard leunde tegen de deurpost. Een straaltje bloed langs zijn linkerslaap. Om zijn rechteroog verscheen een zwartblauwe rand.
In zijn ooit witte shirt zaten bloederige vlekken en op de rug waren striemen zichtbaar. Zijn neus stond scheef en uit de scheur in zijn bovenlip druppelde bloed. De geschrokken Joris ondersteunde zijn vriend en hielp hem naar binnen. Richard liet zich voorzichtig op een stoel zakken. Zijn gezicht vertrok van pijn en hij begon enorm te huilen. Ik heb geen ouders meer, zei hij zachtjes met trillende stem. En Joris huilde met hem mee. De onmacht, de woede, hij kon het moeilijk in bedwang houden. Hij troostte zijn vriend zonder iets te zeggen. En toen die eerste schrik was verdwenen begon hij de wonden te verzorgen. Vol walging hielp hij Richard uit zijn shirt. Op de rug zaten roodblauwe strepen en op zijn buik was een rode plek ontstaan. Joris kon zijn tranen niet meer bedwingen en huilde zacht om het geweld dat zijn vriend was aangedaan. Die avond week Joris niet van de zijde van Richard. Zoveel verdriet, zoveel pijn. Joris voelde dat hij zijn beste vriend aan het verliezen was. En uiteindelijk viel Richard op de bank in slaap en durfde Joris ook naar bed te gaan. De volgende ochtend kwam Joris na een onrustige nacht weer beneden. Op de bank lag de deken die hij die avond ervoor over Richard heen had gelegd, keurig opgevouwen. Er lag een briefje op. ‘Je was mijn beste vriend, ik hou van je.’ Joris liet zich op de bank zakken.