2026-06-18- Aan de slag! Participatie

Participatie in Terneuzen Samen met inwoners werken aan plannen

18-06-2026

Waarom deze presentatie? Nieuwe raad, nieuwe start Participatie hoort bij goed bestuur Wat gaan we doen vandaag

Wat is participatie? • • • •

Inwoners betrekken bij plannen Op verschillende momenten Met verschillende invloed Streven naar een representatieve groep (leeftijd, achtergrond, geslacht, opinie etc.) • Participatie begint met duidelijke keuzes van de gemeente en de raad

Participatie is een proces waarbij individuen, groepen en organisaties invloed uitoefenen op en controle delen over collectieve vraagstukken, beslissingen of diensten die hen aangaan.

Waarom participatie? • • • • • •

Inwoners willen meedenken Betere plannen Informeren Meer vertrouwen Draagvlak bij iedereen kan (bijna) niet Stille midden opzoeken, roepers melden zich • Participatie kost tijd en levert niet altijd 100% tevredenheid op

Vormen van participatie • • • •

Informeren Meedenken Adviseren Samenwerken

Niet elk project gaat even ver. Soms informeren we alleen, soms beslissen inwoners mee. Het college stelt vast hoeveel invloed passend is. De mate van participatie is niet alleen een proceskeuze, maar ook een politieke keuze.

Twee richtingen Burgerparticipatie -> Gemeente start op Overheidsparticipatie -> Inwoner start op Voorbeelden: ▪ Speeltuinen (burgerparticipatie) ▪ Pumptrackbaan Axel (overheidsparticipatie) ▪ Hondenspeelweide (inwonersinitiatief) ▪ Omgevingsvisie (burgerparticipatie) ▪ Kernenergie (burgerparticipatie)

Kaders en regels • • • •

Niet vrijblijvend Verordening participatie Omgevingswet Participatie is geen instrument, maar een werkwijze

Altijd keuzes maken, duidelijkheid vooraf. Verwachtingen managen. 100% tevredenheid bestaat niet.

Omgevingswet Themabijeenkomst voor de raad over de omgevingswet 1 oktober: • implementatie • praktijk • proces van de komende 5 jaar

Omgevingswet en participatie • Geldt voor gemeente en initiatiefnemers • Initiatiefnemer is verantwoordelijk voor participatie • Impact van het plan bepaalt het participatieniveau • Quickscan helpt bepalen; laag, midden of hoog niveau • In sommige gevallen is participatie verplicht (besluit raad) • Participatie voor aanvraag -> participatieverslag bij vergunning

De rol van de raad verschuift: minder op elk individueel plan, maar juist duidelijk vooraf kaders stellen en achteraf afwegen.

Adviesrecht van de raad • Voor bepaalde plannen heeft de raad een adviesrecht • Deze gevallen zijn door de raad zelf vastgesteld • Dit geldt bij plannen die niet passen in het omgevingsplan en met grote impact op de leefomgeving • Het college vraagt de raad om advies voor het besluit • De raad weegt hierbij ook participatie-uitkomsten mee • Zo blijft de raad betrokken bij belangrijke ruimtelijke ontwikkelingen Voorbeelden: • Toevoegen van woningen buiten de bebouwde kom, uitbreiden bedrijven terreinen, bedrijven met een hogere milieucategorie, nieuwbouw grote voorzieningen, grote infrastructurele werken etc. Alleen plannen die niet passen in het omgevingsplan en grote impact hebben, komen bij de raad.

Waarom is eenduidig handelen belangrijk • Eenduidig handelen van bestuur voorkomt onduidelijkheid en wantrouwen • Geen uitzonderingen per dossier • Geen wisselende participatieniveaus zonder uitleg • Omgaan met spanningen en weerstand

Praktijkvoorbeeld Omgevingsvisie • Brede participatie • Verschillende groepen betrokken • Online + fysieke bijeenkomsten

Inwoners geven richting, raad maakt afweging. De raad moet daarna de afweging maken, ook als participatie niet eenduidig is.

Wat staat er in de verordening? • • • •

Doel van participatie Wie mag meedoen Hoeveel invloed Terugkoppeling

Het belangrijkste: inwoners moeten weten waar ze aan toe zijn.

Rol van de raad Kaders stellen (vooraf) Signalen breed ophalen uit de samenleving Het proces volgen (niet alleen het eindresultaat) Participatie-uitkomsten meewegen in besluiten Resultaten meewegen

Uw rol begint niet bij het besluit, maar al daarvoor.

Praktijk in Terneuzen Doemee.Terneuzen.nl Hoplr Bijeenkomsten Klankbordgroepen Pop-up Kern- en wijkraden Online en hybride Huis aan huisbrieven Nieuwsbrieven etc.

Wijkcoördinatoren Aanspreekpunt over een wijk/kern Weten wat er speelt Verbinden van groepen inwoners en gemeente

Zij brengen signalen uit de wijk bij de organisatie en ondersteunen participatieprocessen.

Wijk- en kernraden Een doelgroep om te bevragen, maar niet alleen.

We kijken per onderwerp wie we betrekken, niet automatisch dezelfde groep

Inwonersinitiatieven en uitdaagrecht Inwoners met ideeën Gemeente ondersteunt Soms nemen inwoners taken over Bijvoorbeeld: Hondenspeelweide - inwonersinitiatief Groenproject Spui - uitdaagrecht Pumptrackbaan - overheidsparticipatie

De lastige balans

Participatie vraagt keuzes: • Dichtbij – afstand houden • Ruimte geven – sturen • Luisteren – besluiten • Invloed krijgen – invloed geven Hier moet u als raadslid steeds positie in kiezen Er is geen perfecte rol, wel bewuste keuzes

Wanneer gaat participatie mis? Meest voorkomende oorzaken: • Onduidelijke verwachtingen • Te laat starten • Verkeerde groep betrokken • Geen terugkoppeling

Niet de inwoner, maar het proces gaat meestal mis.

Wat verwachten inwoners van de raad? Inwoners verwachten: • Dat ze serieus genomen worden • Duidelijkheid over hun invloed • Uitleg van keuzes • Dat hun inbreng zichtbaar terugkomt • Zichtbaarheid van de raad Ook als u niet aan tafel zit, verwachten inwoners wel iets van u.

Vier dingen om te onthouden als raadslid: 1. Participatie vraagt duidelijke kaders vooraf 2. Niet iedereen kan gelijk krijgen 3. De raad maakt altijd de afweging 4. Eenduidigheid is cruciaal voor vertrouwen