2023-10-12 Presentatie Raadsinformatiebijeenkomst begroting

Raadsinformatiebijeenkomst Gemeente Terneuzen 12 oktober 2023

1

Agenda 1. Structuur P&C jaarcyclus 2023 / Ontwikkelingen – Risico’s 2. Begroting 2024 3. Septembercirculaire gemeentefonds 4. Doorontwikkeling Planning en Control

2

Structuur Planning- en control(cyclus) Perioderapportage => elke raadsvergadering

Jaarrekening (verplicht)

Perioderapportages

Kaderbrief

Begroting (verplicht)

• P&C-cyclus is jaarlijks terugkerend proces • Elk jaar lopen er verschillende cycli naast elkaar: Jaarrekening (2022) Perioderapportage (2023) Kaderbrief en begroting (2024-2027) In deze RIB: Begroting 2024

3

Ontwikkelingen – Risico’s  We hebben te maken met ongewone omstandigheden zoals oorlog in Oekraïne en klimaatverandering, effect hiervan  Stijgend loon- en prijspeil  Stijgende energiekosten daarnaast  Hogere lasten door historisch hoge inflatie

4

Ontwikkelingen – Risico’s  Ontwikkelingen binnen het sociaal domein in relatie tot beschikbare middelen, bijvoorbeeld Jeugdzorg en Wmo  Hogere bijdragen aan verbonden partijen door nieuw beleid of beleidswijzigingen  Uitvoeren (landelijke) maatregelen Klimaat en Duurzaamheid  Invoering Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB)  Landelijke verkiezingen (november 2023) 5

Ontwikkelingen – Risico’s  Gemeentefonds, 65 % van onze inkomsten ontvangen we via het gemeentefonds  Vanaf 2026 terugval: “Ravijn”  Vanaf 2027 indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product  Opschalingskorting / Hervormingsagenda jeugd  Verruiming belastingstelsel  17 miljard bezuinigen vanaf 2028 (Studiegroep Begrotingsruimte)  Ombuigingslijst Ministerie van Financiën (CPB Keuzes in Kaart) 6

Ontwikkelingen – Risico’s  Begrotingsadvies VNG  Presenteer voor 2024 en 2025 van de meerjarenraming 2025-2027 een sluitende begroting.  Breng de lasten in de meerjarenramingen voor 2026 en 2027 in beeld, in de vorm van een realistische begroting. Baseer deze op het huidige takenpakket, de noodzakelijke investeringen, de inflatie, de stijgende rente, de ambities uit uw coalitieakkoord en geschatte mee- en tegenvallers. Naar verwachting zullen de meerjarenramingen 2026 en 2027 dan duidelijk tekorten aangeven.

 Lobby via M50 (netwerk voor middelgrote gemeentes).

7

Ontwikkelingen – Risico’s  Dividend GBE Aqua B.V. (Evides) en Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. (ZEH)  In 2024 verwacht ZEH een dividend over 2023 van € 500 miljoen te kunnen betalen. Na aflossing van de lening blijft er nog € 339 miljoen van over. Voor Terneuzen gaat het dan om 7,35%, bijna € 25 miljoen.  Hoogte van het dividend is echter afhankelijk van de ontwikkelingen op de energiemarkten  Pas te begroten wanneer duidelijk is wat de werkelijke dividenduitkering is  Incidenteel dekkingsmiddel  Vanaf 2025 mogelijk structureel 8

Ontwikkelingen – Risico’s  Top 4 risico’s uit de risicoparagraaf:  Oplopende rente/inflatie PM  Gemeentefonds (“Ravijn”/indexering) € 1.500.000  Sociaal Domein € 1.000.000  Fiscale controles € 500.000

9

Agenda 1. Structuur P&C jaarcyclus 2023 / Ontwikkelingen – Risico’s 2. Begroting 2024 3. Septembercirculaire gemeentefonds 4. Doorontwikkeling Planning en Control

10

Begroting 2024-2027 Begrotingscirculaire provincie (nieuw gemeenschappelijk toezichtkader)  Jaarlijks financieel toezicht begroting  Repressief (huidige situatie)  Preventief (= onder toezicht)  Toetsingsaspecten/criteria o.a.:  Tijdig aanleveren van begroting (15/11) en jaarrekening (15/7)  Reëel en structureel begrotingsevenwicht of aannemelijk maken dat uiterlijk in 2027 evenwicht wordt bereikt  Grond(exploitatie)berekeningen  Overzicht incidentele lasten en baten  Onderhoud kapitaalgoederen: voldoen aan eisen BBV

11

Begroting 2024-2027 Aanvulling begrotingscirculaire provincie voor 2024  Op basis van begrotingsadvies VNG 

Als de begroting 2024 structureel en reëel in evenwicht is, wordt er geen preventief begrotingstoezicht ingesteld

12

Begroting 2024-2027  Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)      

Voorschriften begrotings-en verantwoordingsdocumenten Uitvoeringsdocumenten (SISA) Informatie voor derden Beleidsindicatoren (bijna 40) => www.waarstaatjegemeente.nl Kengetallen financiële positie (5+2) Overhead en kosten

13

Begroting 2024-2027 De begroting 2024 en komende jaren volgen de opbouw van het bestuursakkoord: 1. Wonen & leefbaarheid 2. Zorg & gezondheid 3. Jeugd & onderwijs 4. Klimaat & duurzaamheid 5. Economie & arbeidsmarkt 6. Goed bestuur

14

Begroting 2024-2027  Speerpunten  Nieuwbouw voortgezet onderwijs  Totaalplan Binnenstad Terneuzen  Transities op het gebied van energie en duurzaamheid  Investeren in leefbaarheid

15

Begroting 2024-2027  Mutaties t.o.v. kaderbrief (pag. 4) 

  

Omschrijving (bedragen *€ 1.000, - = nadeel)

Brief actualisatie financiële positie naar Stand begrotingssaldo kaderbrief 2024-2027 aanleiding van meicirculaire Totaal mutaties actualisatie financiële positie mei circulaire Toerekening aan investeringen Stand na mutatie actualisatie financiële Actualisatie salarissen positie mei circulaire Actualisatie budgetten Sociaal domein Invoeren starterslening Aanpassingen meicirculaire Toerekening aan grondexploitatie en investeringen Salarissen Sociaal domein Stelpost welzijnsaccommodatiebeleid

2024

2025

2026

2027

1.236

2.735

343

-2.242

2.237

3.329

-606

2.061

3.473

6.064

-263

-181

-500 -94 489

328 138

326 598

331 532

306 -43 -112

220 -238 -122

50 -238 -122

-724 -38 -122

16

Begroting 2024-2027

 Mutaties t.o.v. kaderbrief (pag. 4)    

Kapitaallasten Belastingen Verhoging stelpost loon- en Prijsontwikkeling Overige aanpassingen

Omschrijving (bedragen *€ 1.000, - = nadeel)

2024

2025

2026

2027

Kapitaallasten Rekenkamercommissie Accountantskosten Belastingen Stelpost indexeringen Overig

1.063 -24

-301 -24

-799 -24

-799 -24

-20 398 -1.279 12

-20 219 -1.605 -14

-20 219 -1.573 -388

-20 219 -1.899 -412

Mutaties Begrotingssaldo

194 3.667

-1.418 4.646

-1.971 -2.234

-2.956 -3.137

3.667

4.646

-2.234

-3.137

Reserves Begroting 2024-2027 na mutaties reserves

17

Begroting 2024-2027  https://terneuzen.pcportal.nl/

18

Agenda 1. Structuur P&C jaarcyclus 2023 / Ontwikkelingen – Risico’s 2. Begroting 2024 3. Septembercirculaire gemeentefonds 4. Doorontwikkeling Planning en Control

19

Septembercirculaire  Nadere uitwerking septembercirculaire Stand Perioderapportage 2023-7 Stand Begroting 2024-2027 1. Septembercirculaire incl vrijval meicirculaire 2023 2. Reserveren loonkosten begroting 2024 +2,8% 3. Reserveren voor overige indexeringen waaronder verbonden partijen (zowel LPO als volume) 4. Indexering Wet Uitkering Wegen agv septembercirculaire Actuele stand

2023 1.671

2024

2025

2026

2027

3.667 2.148

4.646 2.259

-2.234 2.303

-3.137 4.505

-1.176 -972

-1.176 -1.083

-1.176 -1.127

-1.176 -3.329

15

-6

-28

-53

-79

3.751

3.661

4.618

-2.287

-3.216

2.065

20

Septembercirculaire  Voornamelijk indexeringsbudget voor loon- en prijsontwikkeling Inzet voor  Indexeringspercentage loonkosten (stijgt sneller dan in kaderbrief rekening is gehouden +2,8%)  Toevoeging stelpost indexeringen (op basis van hogere inflatie –kostenstijgingen)  Wet Uitkering Wegen

21

Agenda 1. Structuur P&C jaarcyclus 2023 / Ontwikkelingen – Risico’s 2. Begroting 2024 3. Septembercirculaire gemeentefonds 4. Doorontwikkeling Planning en Control

22

Planning- en control(cyclus)  Doorontwikkeling P&C-cyclus voor kalenderjaar 2024  Samen met vertegenwoordiging vanuit de gemeenteraad  Uitbreiden perioderapportage met beleidsinformatie  Jaarrekening 2023 één raadsvergadering naar voren (juni)  Minder aantal pagina’s Jaarstukken  Beleidsindicatoren stemmen we af met de rekeningcommissie voorbeelden www.waarstaatjegemeente.nl

23

Vragen?

24