Raad 11 mei Toelichting scenario-onderzoek NWG.pdf

Toelichting scenario-onderzoek NWG uitvoering participatie Werkvergadering Raad 11 mei 2021

Inhoud •Visie op participatie, ambitie en uitgangspunten •NoordWestGroep 2018-2020 •De 3 scenario ‘s •Loonkostensubsidies en BUIG •Meerjarenraming NWG 2021-2025 en uitgaven gemeente aan NWG •Planning en verdere doorontwikkeling •Vragen en reactie Raad Visie op participatie Ambities en uitgangspunten • Maximale participatie, iedereen doet mee, een vangnet voor alle inwoners. •Voorkomen instroom en bevorderen uitstroom uitkering. Ontwikkelen van mensen om maximaal te participeren en inzet op, het liefst, economische zelfstandigheid. •Mensontwikkeling in brede zin, integraal kijken naar de klant, gedifferentieerde ondersteuning per klantgroep, verscherpte focus op arbeidsmarkt en aansluiting onderwijs, handhaving aan grondwaarden wet en eigen beleid. Overige uitgangspunten •Besluit dat de toegang integraal is georganiseerd ( WMO, Jeugd en Participatie en Schuldhulpverlening) •Het gaat primair om het beleggen van werktaken ( inclusief arbeidsmatige dagbesteding) •7 leidende principes van Het Hernieuwd Perspectief ( zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig, goed is goed genoeg- goedkoop en adequaat) •Uitwerking moet passen binnen de financiële kaders.

(rekening houdend met kostenbesparing op Participatie van € 245.000 in 2021 oplopend tot € 570.000 in 2024) NWG 2018 –2020 ( 1) •Eind 2017 weer ‘los ‘ van de IGSD met eigen directeur •Financieel meerjarenperspectief 2018 – 2020: tekort oplopend van € 1,5 mln. in 2018 naar € 2 mln. in 2020 op jaarbasis Transitieplan NWG: 1. Transformatie van traditioneel SW bedrijf naar arbeidsontwikkelbedrijf met nieuwe doelgroep vanuit PW ( Beschut Werk Nieuw en doelgroepers met LKS, leerlingen PRO/VSO en trajecten UWV) 2. Uiteindelijke gemeentelijke bijdrage terug te dringen naar € 1 mln. op jaarbasis Ontwikkelingen 2018 - 2020 •Afname oude doelgroep SW ( 327 naar 255 personen- 218 fte ) •Maximale inzet op Beschut Werk Nieuw ( 0 – 19 plekken) •In dienst nemen nieuwe doelgroep PW met LKS ( 47 fte) •Verschuiving: 78% oude doelgroep en 22% nieuwe doelgroep •Aantal diagnose- en leerwerktrajecten

Financieel resultaat NWG 2017-2020 X€ 1.000 2017 2018 2019 2020 Operationeel resultaat - 279 - 157 27 330 Subsidie resultaat SW - 691 - 700 - 730 - 502 Nieuw Beschut met LKS - - 36 - 73 - 123 Doelgroepers met LKS - - 275 - 589 Totaal Gem. Bijdrage -970 -893 -1.051 -884 De drie scenario ‘s Scenario 1 In dit scenario beperkt de NWG zich tot de uitvoering van de wettelijke taken met betrekking tot de oude doelgroep sw + beschut werk nieuw. Scenario 2 In dit scenario fungeert de NWG als een breder arbeidsontwikkelbedrijfwelke zowel de oude doelgroep sw + beschut werk nieuw faciliteert, als ook de nieuwe doelgroep bedient (denk aan het aanbieden van een test- en diagnosecentrum voor de doelgroep van de Participatiewet, UWV en bedrijven en arbeidsontwikkeltrajecten c.q. leerwerkplekken.) Scenario 3 In dit scenario fungeert de NWG als een sociale onderneming en participatiebedrijf in de breedste zin van het woord. Het neemt zodoende ook zelf doelgroepers in dienst als bedrijf.

Scenario 1 Oude doelgroep SW + Nieuw Beschut Regeling in fte 2017 2018 2019 2020 WSW 274 250 238 218 Beschut Nieuw -- 4,3 10,4 18,3 Regeling in fte 2021 2022 2023 2024 2025 WSW 205 195 182 169 156 Beschut Nieuw 21,4 24,9 28,3 31,8 35,2 Consequenties Scenario 1 •Voldoet inhoudelijk het minst aan de ambities en uitgangspunten van de nieuwe visie op Participatie •De NWG zal niet langer een brede doelgroep bedienen; enkel de afnemende sw-populatie en het groeiende nieuw beschut bestand. Het expertisecentrum bij NWG wordt afgeschaald, er is geen infrastructuur voor trajecten, testen en diagnose •Gemeente Steenwijkerland moet keuzes maken hoe voor andere doelgroepen ( PW) de toeleiding naar werk ingericht wordt, en een keuze maken welke groepen wel of niet bediend kunnen worden •Voor NWG niet rendabel : netto zal de werknemerspopulatie qua omvang afnemen en ook de gemiddelde loonwaarde van werknemers zal verslechteren. Dit betekent een weg van afbouw tot ontmanteling en (forse) frictiekosten Financiële consequenties Scenario 1 •Afname van de omzet bij NWG van circa € 1,8 mln. = 40% ( voornamelijk Groenvoorziening) •Afname van de bedrijfskosten van circa € 1,2 mln. = 30% ( waarvan € 900.000 personeelskosten) •Verwachte frictiekosten a.g.v. afvloeiing ambtelijk personeel circa € 2,2 mln. ( incidenteel) •Begrote jaarlijkse gemeentelijke bijdrage loopt iets op ( van € 1 mln.

tot € 1,2 mln. in 2025), grotendeels a.g.v. dalende omzet •Deelnemers met LKS voor een groot deel weer terug in de uitkering Scenario 2 SW oud+ Nieuw Beschut + Arbeidsontwikkelbedrijf • NWG blijft een breder arbeidsontwikkelbedrijf die zowel de oude doelgroep SW, Nieuw Beschut , als ook de nieuwe doelgroep bedient met
Test- en diagnosecentrum
Arbeidsontwikkeltrajecten
Leerwerkplekken incl. Pro/VSO jongeren
Alles met behoud van uitkering voor doelgroep PW •De NWG krijgt hierbij geen toestemming om de nieuwe doelgroep zelf in dienst te nemen met een loonkostensubsidie (LKS), maar kunnen alleen tijdelijk een traject volgen Consequenties scenario 2 •Voldoet meer dan bij scenario 1, maar minder dan bij scenario 3 aan de ambities en uitgangspunten van de visie op Participatie. Levert niet de meeste maatschappelijke waarde op •Gemeente is meer aan zet voor de begeleiding en plaatsing van de doelgroep ( met LKS) en voert zelf meer regie •Voor NWG betekent dit ook een gedeeltelijke afbouw van de infrastructuur Financiële consequenties scenario 2 •Afname van de omzet bij NWG van circa € 1,5 mln. = 32% ( voornamelijk Groenvoorziening) •Afname van de bedrijfskosten van circa € 980.000 = 24% ( waarvan € 730.000 personeelskosten) •Verwachte frictiekosten a.g.v. afvloeiing ambtelijk personeel circa € 1,8 mln.

( incidenteel) •Begrote jaarlijkse gemeentelijke bijdrage blijft nagenoeg gelijk •Deelnemers met LKS voor een groot deel weer terug in de uitkering Scenario 3 Sociale onderneming en participatiebedrijf in de breedste zin van het woord •Naast taken van scenario 1 en 2 ( werkvoorzienend en arbeids- ontwikkeling) kan NWG ook zelf mensen uit de doelgroep PW en doelgroepenregister in dienst nemen ( als springplank naar regulier werk en vangnet voor wie dit niet haalbaar is) Ontwikkeling van 8,3 fte in 2018 naar 47 fte in 2020 • Samenwerking tussen gemeente en NWG wordt geoptimaliseerd, zodat er synergie ontstaat op het toe leiden naar werk: er wordt gewerkt vanuit één proces en één opgave. Doel blijft de beste weg naar (regulier) werk Consequenties scenario 3 •Voldoet inhoudelijk het meest aan de ambities en uitgangspunten van de nieuwe visie op Participatie. Levert de meeste maatschappelijke waarde op. •Bestaande infrastructuur van NWG kan in tact blijven ( geen frictiekosten) • Mate van succes is voor een belangrijk deel afhankelijk van een goede samenwerking tussen NWG en gemeente waar het gaat om toeleiding naar werk.

• En de manier waarop deze samenwerking zich weet te verhouden tot de ambitie om op de verschillende maatschappelijke domeinen te werken vanuit één integrale toegang (parallel proces van mens- en arbeidsontwikkeling) •Financiële en inhoudelijke sturing en monitoring is essentieel, zowel op gebied van arbeidsontwikkeling als door- en uitstroom van de werknemers met LKS. Financiële consequenties scenario 3 •Op basis van de huidige meerjarenbegroting 2021 zijn de financiële consequenties t.o.v. de huidige situatie het minst ( rekening houdend met een gedoseerde groei op jaarbasis voor Beschut Werk en doelgroepers met een LKS •Gemeentelijke bijdrage ligt op circa € 1 mln. op jaarbasis •Dit scenario legt wel het meeste beslag op het begeleidingsbudget van de doelgroepen bij NWG ( Participatiebudget) Overeenkomsten en verschillen Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3 Brede doelgroep participatiewet Wsw + Nieuw beschut Trajecten, jobhunting, matching, begeleiding, klantsysteem, verbinding andere domeinen Werk- voorzienend Geen gezamenlijke taken • Aansluiting op visie sterk afhankelijk van invulling door gemeente.

• Verwachting forse frictiekosten • Afbouw & ontmanteling infrastructuur Brede doelgroep participatiewet Wsw + Nieuw beschut & trajecten brede doelgroep p-wet Trajecten, jobhunting, matching, klantsysteem, verbinding andere domeinen Werk-voorzienend, Test & expertisecentrum, trajecten naar werk Opdrachtgever - opdrachtnemer • Arbeidsontwikkelbedrijf • Alternatieven organiseren • Financiële haalbaarheid afhankelijk van eigen organisatie/inrichting gemeente Gemeente Steenwijkerland NWG Brede doelgroep participatie- wet Wsw + Nieuw beschut & mandaat voor de gehele brede doelgroep p-wet Verbinding met andere domeinen en inzet consulent Werk-voorzienend, Test & expertisecentrum, trajecten naar werk + in dienst nemen Één taak, één proces • Samenwerking staat centraal, • Geen frictiekosten/afbouw • Keuzes en ondernemingsrisico • Monitoring en sturing Doelgroepen Wettelijke taken Samenwerking De kaders Doelgroepen Wettelijke taken Samenwerking De kaders Wettelijke taken Samenwerking De kaders Doelgroepen Meerjarenperspectief 2021-2025 •Uitwerking loonkostensubsidie en toekomstige ontwikkelingen BUIG •Huidige meerjarenraming NWG 2021-2025 ( financieel kader) •Uitwerking sturing en monitoring •Meerjaren volume afspraken over Beschut Nieuw, in-en uitstroom doelgroepers, trajecten •Toekomstige samenwerking NWG/USD, ook met ketenpartners, in combinatie met uitwerking taakstellende

kostenbesparing op PB Loonkostensubsidies en BUIG 2017 -2020 60% - NWG en 40% overige bedrijven en organisaties BUIG x € 1000 2017 2018 2019 2020 BUIG budget € 12.930 € 14.042 € 12.209 € 12.702 Netto uitgaven (incl. LKS) € 11.185 € 11.152 € 10.881 € 11.494 Overschot € 1.747 € 2.890 € 1.328 € 1.208 Gem. aantal cliënten 819 776 739 737 LKS 2017 2018 2019 2020 Uitgaven € 144.000 € 434.000 € 820.000 € 1.024.000 Aantal 26 39 71 105 Loonkostensubsidie en BUIG • TK heeft motie aangenomen tot wijziging systematiek vergoeding loonkostensubsidies in BUIG vanaf 2022 •Budget voor LKS in BUIG te gaan verdelen op basis van realisaties: 2019-2020 eerste indicatie voor budgetverdeling •Als de gemeente meer LKS doet dan het landelijk gemiddelde dan per saldo extra ruimte in eigen BUIG budget •Prognose 2022: Steenwijkerland + € 1 mln. in BUIG •Samen met Hardenberg koploper in Arbeidsmarktregio Zwolle Maatschappelijke waarde van werk • Sociale contacten en ondersteuning ( lief en leed delen, minder eenzaamheid) •Gezamenlijke doelen met anderen ( samen iets realiseren, gestimuleerd worden) •Actief zijn in betekenisvolle activiteiten (letterlijke en figuurlijk in beweging) •Tijdstructuur (zinvolle activiteiten waarvoor je je bed uitkomt, ritme en regelmaat) •Persoonlijke identiteit en sociale status (ik ben onderdeel van de samenleving, ik ben belangrijk.

Werk verbetert fysieke en mentale gezondheid) •Maatschappelijke baten van werk € 5.000,-- per persoon per jaar ( besparing op kosten gezondheidszorg, WMO, verslavingszorg, overlastbestrijding etc.) Doelstelling gemeentebegroting • Banenafspraak Als Steenwijkerland voldoen wij aan de regionale taakstelling van de banenafspraak ( landelijk 125.000 banen) om mensen met een beperking of grote afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen •Beschut Werk Minimaal realiseren van de landelijke taakstelling van het aantal beschutte werkplekken in onze gemeente Meerjarenraming NWG 2021-2025 • X € 1.000 2021 2022 2023 2024 2025 Operationeel Resultaat € 457 € 485 € 512 € 539 € 568 WSW doelgroep FTE - € 452 205 - € 478 195 - € 437 182 - € 396 169 - € 316 156 DoelgroepLKS FTE - € 588 42 - € 677 48 - € 771 54 - € 866 60 - € 959 66 Beschut Werk FTE - € 196 21 - € 229 25 - € 263 29 - € 298 33 - € 333 37 Risico stelpost - € 250 - 150 Resultaat / gem. bijdrage FTE - € 1.030 268 - € 1.050 268 - € 960 265 - € 1.020 262 - € 1.040 259 Begeleidingskosten vanuit Participatiebudget Begeleidingskosten vanuit Participatiebudget Begeleidingskosten vanuit Participatiebudget Begeleidingskosten vanuit Participatiebudget

Totale uitgaven door gemeente aan NWG Totale uitgaven door gemeente aan NWG Totale uitgaven door gemeente aan NWG Totale uitgaven door gemeente aan NWG •

Planning en verdere doorontwikkeling • Voorstel raad september 2021 ( voorkeur scenario 3 met inachtneming onderstaande randvoorwaarden) •Volume afspraken in- en uitstroom BW en doelgroepers •Sturing en monitoring inhoudelijk en financieel •Samenwerking NWG en USD ( ook met ketenpartners ) incl. realisatie kostenbesparing Participatie •Aansluiting bij andere initiatieven, bijvoorbeeld Actieplan Werk Vragen en reactie ?