Najaarsnota 2023

Ten tweede is er in 2023 een aanzienlijke tijdsinvestering geweest op ontwikkelprojecten als de overgang van Taalpunt naar de bibliotheek, de doorontwikkeling van de organisatiestructuur van laaggeletterdheid en integratie van laaggeletterdheid in andere beleidsterreinen. Hierdoor kon minder geïnvesteerd worden in nieuwe programma’s. Verder is de aanbesteding voor nieuwe taalklassen vertraagd. Dit resulteert in een incidenteel voordeel van € 112.000 in 2023. Vanaf 2024 is er naar verwachting een structreel voordeel van € 25.000. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. 26 Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? In 2023 een voordeel van € 112.000. Vanaf 2024 een structureel voordeel van € 25.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? In 2023 € 112.000. Vanaf 2024 structureel € 25.000. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Geen tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr.

10: Vitaal ouder worden Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Bij behandeling van de begroting 2023 heeft u een amendement aangenomen over vitaal ouder worden en hiervoor financiële middelen aan te vragen. Binnen de budgetten Gezond in de stad van de gemeente is nog geld beschikbaar om de kosten te dekken. Extra budget is hierdoor niet nodig. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Vanuit de Gids-middelen (€ 200.000) is in 2024 budget beschikbaar om een plan te maken om te komen tot een actieprogramma vitale ouderen. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Geen tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 11: Oorlog in Oekraïne Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Door de oorlog in Oekraïne zijn miljoenen mensen hun land ontvlucht. Ook in onze gemeente vangen we vluchtelingen op. Op dit moment zijn dat er 375. Voor deze opvang worden uiteraard kosten gemaakt.

Hierbij kan gedacht worden aan een vergoeding voor de beschikbaar gestelde hotelkamers, leefgeld, voeding etc.. De kosten van opvang van de Oekraïense vluchtelingen in Steenwijkerland over het jaar 2023 worden geschat op ongeveer € 8,5 miljoen Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De te maken kosten worden vergoed door het rijk met een specifieke uitkering. Wij gaan er vanuit dat alle kosten worden vergoed. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? De uitgaven worden gedekt door de uitkering van het rijk. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Naast de gemeentelijke opvang worden er binnen onze gemeente 125 Oekraïense ontheemden door particulieren opgevangen. Overig Scala Op 22-3-2023 is stichting Scala-Centrum voor de Kunsten failliet verklaard nadat de surseance (uitstel) van betaling beëindigd is. De gemeente heeft over 2022 en 2023 een subsidie verleend ter stimulering van het naschoolse cultuureducatie voor inwoners van de gemeente Steenwijkerland.

Nu de stichting failliet is verklaard kunnen zij niet voldoen aan de vereisten die de gemeente stelt in de Algemene Subsidie Verordening (ASV). De ASV voorziet niet in een hardheidsclausule bij faillissement. Om die reden kan het oordeel om tot vaststelling van de subsidie aan Scala over de jaren 2022 en 2023 niet via een collegebesluit worden genomen. Op basis van de aangeleverde gegevens van de curator Scala wordt aan de gemeenteraad geadviseerd de verleende subsidie 2022 en subsidie 2023 ongewijzigd vast te stellen. 27 4 Actualiteiten en kansen/uitdagingen met betrekking tot dit programma De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma Samenredzaam ’ zijn als volgt: Kansen: Maatschappelijke ontwikkelingen  Armoede krijgt in de landelijke media veel aandacht en hierdoor wordt het makkelijker bespreekbaar. Dit draagt bij aan het bereiken van meer inwoners en doelstellingen uit het programma Samenredzaam.  Het bereik van de energietoeslag 2022 was hoog. Veel inwoners die eerder niet in beeld waren, hebben met de energietoeslag de weg naar de gemeente gevonden. We grijpen dit momentum aan om de overige minimaregelingen, de bijzondere bijstand en het Geldloket bij hen onder de aandacht te brengen. Uitvoering sociaal domein  Hervormingsagenda Jeugd 2023—2028: knelpunten in de jeugdzorg worden structureel aangepakt.

 Inzet van jeugdconsulenten bij huisartsenpraktijken zorgt voor meer passende hulp op de juiste plek. En minder instroom naar specialistische GGZ-jeugdzorg. Hierdoor is sprake van een minder grote wachtlijst voor GGZ-jeugdzorg en kunnen jeugdigen die deze GGZ- jeugdzorg wel nodig hebben, deze ook eerder ontvangen.  Inzet van jeugdconsulenten op locaties primair onderwijs zorgt voor meer passende hulp op de juiste plek.  Casusregie van veiligheidsmeldingen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling– na triage door Veilig Thuis - van Steenwijkerlandse gezinnen/ huishoudens wordt vanaf 1-1-2024 belegd bij de lokale gemeentelijke toegang (USD). De lokale gemeentelijke toegang deed dit al voor 18-. Sociaal werk de Kop deed dit voor 18+. Op advies van Veilig Thuis IJsselland en in afstemming met Sociaal werk De Kop en de lokale toegang is besloten deze taak per 1 januari 2024 volledig bij de lokale toegang te beleggen.  Nieuw onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau onderstreept dat een aanzienlijk deel van inwoners met een bijstandsuitkering problemen heeft, waardoor een betaalde baan (nog) niet realistisch is. Dit komt overeen met de Steenwijkerlandse aanpak zoals vastgesteld in het beleidskader ‘Iedereen doet mee in Steenwijkerland’.

Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorgakkoord  Het gezondheidsbeleid is gebruikt als integraal plan ter onderbouwing van de aanvraag GALA-middelen 2024-2026. Hiermee voldoen we aan de voorwaarden van het rijk voor het ontvangen van de financiële middelen voor 2024-2026. In het najaar van 2023 vertalen we het gezondheidsbeleid naar een uitvoeringsplan voor 2024.  Als onderdeel van GALA en IZA moeten er in 2023/2024 vijf ketenaanpakken gerealiseerd worden: Kansrijke Start, Welzijn op Recept, Valpreventie, Aanpak Overgewicht en Obesitas bij Kinderen en Gecombineerde Leefstijl Interventie bij Volwassenen. Deze ketenaanpakken kennen een lokale en regionale component. Het biedt de mogelijkheden om samenwerking in deze ketens verder te optimaliseren en de samenwerking lokaal en regionaal tussen het voorliggend veld en de 1e en 2e lijns zorg te versterken. Hiermee organiseren we de zorg zo dicht mogelijk bij de inwoner en wordt duurdere zorg voorkomen. We zetten ons in de regio in om als gemeenten in de regio IJssel-Vecht ook afspraken te 28 maken met zorgorganisaties en de zorgverzekeraars. Door krachten te bundelen zetten we ons in om goede afspraken te maken in de zorgketen die gemeente-overstijgend zijn of kunnen worden georganiseerd.

Overige kansen  Aansluiten vanuit Samenredzaam bij gebiedsontwikkelingen om langer thuis te blijven wonen en gezond leven makkelijker te maken. Voorbeeld is de werkwijze in Clingenborgh  Steun vanuit zowel politiek als deelnemende partijen voor voortzetting Samen voor Ryan. Dit zorgt voor continuïteit in de samenwerking en op het bereiken van gestelde doelen. Uitdagingen: Maatschappelijke ontwikkelingen  Door de aanhoudende inflatie en de gestegen energieprijzen wordt de groep werkende armen groter. Een deel van deze groep weet de weg naar de gemeente nog niet te vinden. Wanneer dat wel gebeurd heeft dit effect op onze beschikbare middelen, zowel financieel als op ambtelijke capaciteit.  Toestroom van ondernemers met financiële problematiek. Dit heeft effect op de beschikbare middelen, zowel financieel als capaciteit.  Er is krapte op de arbeidsmarkt. Dit merken we onder meer bij de huishoudelijke hulp (Wmo voorziening). Deze uitdaging ligt breder dan alleen binnen de Wmo. Het bereiken van onze doelen staat regelmatig onder druk door capaciteitsproblemen, hetzij intern hetzij extern.  We merken dat een aantal partijen die werken in het voorveld te maken krijgen met hogere kosten als gevolg van inflatie. Dit zien we terug in de subsidieaanvragen. De programmabegroting geeft hiervoor onvoldoende ruimte.

Uitvoering sociaal domein  Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028: er is nog onduidelijkheid over de consequenties van de aanpak knelpunten in de jeugdzorg, zowel wettelijk, inhoudelijk, financieel en in planning.  We zien bij ketenpartners een toenemend beroep op de maatschappelijke (daklozen)opvang, van zorgwekkende zorgmijders en toestroom in de langdurige zorg Ggz. Er is sprake van een toename van complexe multiprobleem situaties. Dat gecombineerd met o.a. wachtlijsten in de zorg en de verschillende schotten/domeinen, maakt dat het systeem daarin vastloopt. Er wordt landelijk en vanuit de regio een dringender appel op lokale gemeenten gedaan in het zoeken naar oplossingen hiervoor. Bij besluitvorming over de regionale visie op de maatschappelijke opvang en woonzorgvisies moet hier meer duidelijkheid over komen  Nieuwe CAO Gecertificeerde Instellingen (GI’s) 2024. De onderhandelingen zijn gaande met een inzet van + 14%. Dit heeft financiële consequenties voor de gemeente.  Landelijk heeft de GGZ gevraagd om een verhoging van de indexatie. Onduidelijk is welke (financiële) consequenties dit heeft voor gemeentes.  In de afgelopen jaren is de taakstelling voor het huisvesten van statushouders flink gestegen (2022: 59, 2023: 124). Dit betekent ook een grotere vraag naar taalklassen en extra vrijwilligers voor maatschappelijke begeleiding.

Regionale ontwikkelingen/decentralisaties  Integraal Zorg Akkoord (IZA): als gemeente Steenwijkerland werken we samen in zorgkantoorregio IJssel-Vecht. Deze samenwerking betekent dat we keuzes samen maken en dat onze invloed soms dus beperkt is terwijl we ons wel soms wel zowel inhoudelijk als 29 financieel moeten committeren (beperkte beleidsvrijheid) aan gemaakte niet vrijblijvende samenwerkingsafspraken. Naast het feit dat de samenwerking en ontwikkeling kansen biedt, is onze beperkte invloed in de regio daarmee ook een risico. We zijn immers een van de acht gemeenten in IJssel-Vecht.  In 2023/2024 wordt voor het IZA het regiobeeld vertaald naar een regioplan waarin de afspraken worden vastgelegd. Deze fase vraagt ambtelijke capaciteit om mogelijk kansen te benutten en zicht hebben op eventuele risico’s en consequenties van afspraken die gemaakt worden, zodat we daar ook, waar nodig bestuurlijk, op kunnen anticiperen.  Er komen veel extra werkzaamheden op ons af als gevolg van decentralisatie zoals coronamaatregelen, energietoeslag en de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Dit zorgt voor extra werkdruk en onzekerheid over beschikbare ambtelijke capaciteit.

 Door uitstel van het financiële verdeelmodel/ woonplaatsbeginsel beschermd wonen moeten met de regio IJssel-Vecht/ centrumgemeente Zwolle niet-vrijblijvende afspraken worden gemaakt over de verdeling van rollen, taken en financiën  Vanuit het Rijk ligt er meer nadruk op regionalisering, maar wat nu niet zorgt voor efficiënter werken Overige uitdagingen  Mogelijke stagnatie in de voortgang op wetswijzigingen (zoals ‘Hervormingsagenda Jeugd’ en ‘Eigen bijdrage Wmo’) door de val van het kabinet. 30 2.4 Vitaal platteland Vitaal Platteland Prognoses:  = op koers  = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogde resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Vitaal Platteland’. 1. Stand van zaken doelen en beoogde resultaten Doel Balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid in het landelijk gebied Beoogd resultaat Het buitengebied van Steenwijkerland neerzetten als dé proeftuin van Nederland. Actie 2023  Samen met onze partners faciliteren, stimuleren en ondersteunen van lokale initiatieven en experimenten die bijdragen aan het behoud van een gezonde balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid. De huidige pilot in de Baarlingerpolder is hierbij een voorbeeld.  Faciliteren van coaching en begeleiding van agrarische ondernemers door de inzet van erfcoaches.

 Bij elkaar brengen van gebiedskennis en (provinciale) opgaven per deelgebied, en het op hooflijnen, door een ruimtelijke verkenning, bepalen van ontwikkelperspectieven per deelgebied. Deze verkenning is een bouwsteen voor een omgevingsvisie.  Opstellen plan van aanpak waarmee regie op gebiedsprocessen met de gebiedspartners kan worden gepakt.  Uitbreiden van het aantal hubs via subsidieregeling en uitbreiden van het aanbod van duurzame voertuigen (zoals elektrische scooters).  Faciliteren van riettelers om tot nieuwe technologieën te komen die bijdragen aan het behoud van de balans. Hiertoe zullen we onder andere een bijeenkomst organiseren met de rietsector, belanghebbenden en deskundigen met de insteek om het rietbranden de komende jaren sterk te verminderen. Daarnaast sporen we de rietsector en belanghebbenden aan om te komen tot een proeftuin riet. Prognose NJN  Toelichting NJN De geprogrammeerde acties in 2023 liggen op koers. Doel Vergroten van de leefbaarheid in Ossenzijl Beoogd resultaat De realisatie van een nieuw bezoekerscentrum in 2026 (door Staatsbosbeheer) inclusief de koppeling met de ecologische verbindingszone, randweg, woningbouw en mogelijke overige ontwikkelingen in Ossenzijl. Actie 2023  Sluiten van een intentieovereenkomst gebiedsontwikkeling Ossenzijl met de provincie Overijssel en Staatsbosbeheer.

 Uitvoeren van haalbaarheidsstudies naar de realisatie van een randweg in Ossenzijl. 31  Start ontwerpproces voor de randweg Ossenzijl.  Duidelijk krijgen van de mogelijkheden voor financiering van een randweg.  Definitief gereed krijgen van ontwerp en planning van het European Wetland Center door Staatsbosbeheer. Prognose NJN  Sluiten van de intentieovereenkomst gebiedsontwikkeling Ossenzijl met de provincie en Staatsbosbeheer   Start ontwerpfase voor randweg Ossenzijl   Uitvoeren van haalbaarheidsstudies naar de realisatie van een randweg in Ossenzijl   Duidelijkheid krijgen van de mogelijkheden voor financiering van een randweg   Definitief gereed krijgen van ontwerp en planning van het European Wetland Center door Staatsbosbeheer.  Toelichting NJN  Met Staatsbosbeheer is een samenwerkingsovereenkomst afgesloten. Daarnaast is er een subsidiebeschikking afgegeven voor de bouw van een nieuw bezoekerscentrum (EWC) in 2025.  Ten behoeve van de budgetraming en de lobby naar aanvullende financiering is een tracé ontworpen en wordt de haalbaarheid onderzocht.  Hierover hebben gesprekken plaatsgevonden met Plaatselijk Belang Ossenzijl en hun werkgroep infrastructuur.  Het streven ernaar om in 2023 een start te maken met het ontwerpproces. Doel Vergroten van de leefbaarheid in Blokzijl Beoogd resultaat Aanleg randweg Blokzijl.

Actie 2023  Opstelling stadsvisie Blokzijl, met daarin o.a. opgenomen de thema’s verkeersproblematiek, wonen, werk en duurzaamheid.  Duidelijkheid krijgen over de mogelijkheden voor het verbinden van opgaven in Blokzijl en de mogelijke financiering. Prognose NJN  Opstellen stadsvisie Blokzijl, met daarin opgenomen de thema’s verkeersproblematiek, wonen, werk en duurzaamheid   Duidelijkheid krijgen over de mogelijkheden voor het verbinden van de opgaven in Blokzijl en de mogelijke financiering   Toelichting NJN In 2023 kan de duidelijkheid over de financiering nog niet worden gegeven. Doel Toerisme als economisch drager van het gebied Beoogd resultaat Verhoging van het aandeel van toerisme in de werkgelegenheid (nu 12,5%). Actie 2023  Het spreiden en verleiden van toeristen in de regio Weerribben-Wieden, onder meer door doorontwikkelen van innovatie in mobiliteit en gastvrijheid (e-bikes, hubs, apps etc.) en ontwikkeling Station Steenwijk als poort.  Het doorontwikkelen van de toeristische gebiedspromotie door de Stichting Weerribben-Wieden. Prognose NJN  Toelichting NJN  De doorontwikkeling van de toeristische gebiedspromotie door de Stichting Nationaal Park Weerribben-Wieden is, zoals in de PPN is gemeld, opgepakt. Onder andere is dit al zichtbaar geworden in het gebiedsmagazine. 32  Het spreiden en verleiden van toeristen blijft een belangrijke opgave.

Het aantal mobiliteitshubs wordt de komende tijd verder uitgebreid binnen en buiten onze gemeente. De toeristische app wordt beheerd door de Stichting Nationaal Park Weerribben-Wieden. Zij promoten de app om het gebruik verder te laten toenemen. Doel Vereenvoudiging regels voor ruimtelijke projecten Beoogd resultaat Medewerkers werken conform de nieuwe Omgevingswet. Actie 2023  Doorontwikkelingen en verbetering van werkprocessen en dienstverlening zodat conform Omgevingswet wordt gewerkt (brieven, verordeningen, opleidingen etc.).  Voorbereidingen om de omgevingsvisie in 2024 vast te stellen.  Starten opstelling omgevingsplan.  Opstelling luchtkwaliteitsplan. Prognose NJN  Toelichting NJN  De werkprocessen zijn in het tweede kwartaal van 2023 afgerond. In het derde en vierde kwartaal worden de processen geïmplementeerd en wordt er getest en geoefend met de werkprocessen en het werken onder de Omgevingswet.  Het proces voor het opstellen van de omgevingsvisie is gestart. Doel is 2024 waar mogelijk in procedure te gaan, waarbij aan de hand van raadsacademies over de inhoud van de omgevingsvisie wordt gebrainstormd.  Er is een start gemaakt met het opstellen van een casco omgevingsplan. Vanaf 1-1-2024 is er een tijdelijk omgevingsplan, dat is ontsloten via het Digitaal Stelsel Omgevingswet.  Een luchtkwaliteitsplan is opgesteld. 2.

Projecten/ investeringen Programmabegroting 2023-2026 Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026: Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2023-2026 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering/ het project gereed? Bestedingsplan: 1. Gebiedsontwikkeling en ontsluiting Ossenzijl (project uit het Coalitieakkoord)  Ja Ja Nee 2. Ontsluiting Blokzijl (project uit het Coalitieakkoord)  Ja Ja Nee 3. Regie op gebiedsinitiatieven  Ja Ja Nee 4. Transitie Omgevingswet  Ja Ja Nee 33 3 Nadere wijziging Financiële mutatie nr. 1: Vermakelijkheidsretributie Wat is de aard en de omvang van de afwijking? In 2022 is aan inkomsten verwerkt € 416.000. In de begroting staat voor dit jaar een bedrag van € 580.000 aan inkomsten geraamd. Het is op dit moment niet de verwachting dat we dat bedrag gaan behalen. Voorgesteld wordt de geraamde inkomsten voor 2023 en 2024 naar beneden bij te stellen tot € 400.000. Daarnaast lopen we nog een risico doordat op dit moment slechts 30% van de opgelegde aanslagen ook daadwerkelijk is betaald over 2021 en slechts 15% over 2022.

Dit komt omdat er momenteel een rechtszaak loopt waarbij op dit moment de uitkomst nog onder de rechter is. Wat zijn de oorzaken? Op 15 december 2020 heeft de raad de Vaarverordening Steenwijkerland 2021 en de Verordening vermakelijkhedenretributie Dorpsgracht Giethoorn 2021 vastgesteld. Het was ook nodig het toenmalig beleid aan te passen aangezien het geldende vaar- en verhuurbeleid (met een maximum aantal vergunningen in/nabij Giethoorn) strijdig was met de Dienstenwet. Daarbij is besloten dat de vaarsector ook mee zou moeten betalen aan de kosten die worden gemaakt als gevolg van toerisme: “de bezoeker draagt bij”. Verhuur- en rondvaartboten die varen door een deel van de dorpsgracht van Giethoorn dienen hiervoor Vermakelijkhedenretributie af te dragen. Hierbij worden verschillende categorieën boten gehanteerd. Per boot wordt aan de hand van de categorie per jaar een tarief in rekening gebracht. De exploitant kan dit doorberekenen in zijn tarieven. Door het varen met verhuur- en rondvaartboten op het drukke deel van de dorpsgracht te belasten zou ook de vaardrukte kunnen worden beperkt. In 2021 zijn de aanslagen VMR lager geweest dan de € 580.000 waarvan werd uitgegaan. Dit kan te maken hebben met een minder bezoek vanuit verre bestemmingen ten gevolge van Corona. In 2022 is wederom minder dan € 580.000 aan aanslagen verzonden.

Tegen een groot deel van de aanslagen is beroep ingesteld. In afwachting van een rechterlijke uitspraak is hen uitstel verleend. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? De wettelijke basis voor de Vermakelijkhedenretributie is artikel 229 eerste lid onder c van de Gemeentewet Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Als we de begroting naar beneden bijstellen tot € 400.000 ontstaat er een tekort van € 180.000. Voorgesteld wordt dit vooralsnog te verwerken voor 2023 en 2024. Wanneer de rechter oordeelt dat de VMR zo niet had mogen worden opgelegd lopen we bovendien een risico dat de opgelegde aanslagen over 2023 en 2024 niet binnen zullen komen (of zullen moeten worden terugbetaald). Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Aan de uitgavenkant zijn er mogelijkheden om de u itgaven in 2023 met € 80.000 en in 2024 met € 50.000 naar beneden bij te stellen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? In 2023 € 80.000 en in 2024 € 50.000. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen per saldo € 100.000 tekort in 2023 en € 130.000 in 2024.

Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? We gaan de komende periode onderzoeken of er alter natieven zijn, waarbij we ook de financiële gevolgen hierbij in beeld zullen brengen. Daarmee zal er ook meer duidelijkheid komen voor de financiële gevolgen voor 2025 en verder. Het inkomend toerisme in Nederland uit ‘ver weg bestemmingen’ neemt weer toe. Wanneer de financiële prikkel om zo beperkt mogelijk de dorpsgracht te gebruiken zal komen te vervallen is het de verwachting dat het varen in Giethoorn met verhuurboten nog extra zal toenemen. Financiële mutatie nr. 2: Fietsknooppunt/wandelnetwerk Wat is de aard en de omvang van de afwijking? We ontvangen € 120.000 minder aan inkomsten, maar geven ook € 120.000 minder uit. Wat zijn de oorzaken? De uitgaven voor het fietsknooppunt/wandelnetwerk zouden in eerste instantie volledig via de gemeente plaatsvinden, waarbij wij een bijdrage van de provincie zouden ontvangen van € 120.000. Dit gaat nu via een andere partij, waardoor de bijdrage van de Provincie rechtstreeks naar deze partij gaat. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? N.v.t. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? N.v.t. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Aan de uitgavenkant wordt € 120.000 minder uitgegeven en aan de inkomstenkant € 120.000 minder ontvangen.

Per saldo dus budgettair neutraal. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? N.v.t. 34 Welk bedrag wordt daarmee bespaard? N.v.t. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Per saldo budgettair neutraal. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 3 Ossenzijl, bezoekerscentrum Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Toevoeging budget subsidie bezoekerscentrum Ossenzijl van € 500.000 Wat zijn de oorzaken? Op 14 september 2021 heeft het college een ontwikkelkader vastgesteld voor het intercitystation als basis voor de renovatie van het stationsgebouw. Volgend op de vastgestelde verstedelijkingsstrategie wordt de spoorzone van Steenwijk op de langere termijn (2040) herzien. Daarmee verandert ook het perspectief van de oorspronkelijke opgave voor het huidige stationsgebouw, echter niet de urgentie om het gebouw en de omgeving aan te pakken. Samen met NS wordt het pand opgewaardeerd zodanig dat er weer een prettige sfeer ontstaat en het station weer de poort tot ons toeristische achterland wordt. Op 14 maart 2023 heeft het college daarom besloten het huidige station Steenwijk met noregret maatregelen en een aangepaste besteding van de gelden van de Leefbaar Giethoorn deal.

Hierdoor ontstond op de provinciale bijdrage van de deal besteedbare ruimte van € 500.000,-. De provincie heeft verzocht dit in te zetten voor het nieuwe bezoekerscentrum van Staatsbosbeheer in Ossenzijl. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Verschuiving van budget van € 500.000 van Intercity station als poort naar Bezoekerscentrum Ossenzijl. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? N.v.t. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? N.v.t. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? N.v.t. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? N.v.t. Financiële mutatie nr. 4 Leader 2023 - 2027 Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Verschuiving van budgetten Leader 2023 - 2027 Wat zijn de oorzaken? De gemeente Steenwijkerland neemt al vanaf 2002 deel aan de opeenvolgende Leaderprogramma’s, een Europees subsidieprogramma voor plattelandsontwikkeling. In maart 2022 heeft het college de intentie uitgesproken om mee te doen aan de nieuwe periode, namelijk 2023 – 2027 ( met 2 uitloopjaren) In 2023 is de Lokale ontwikkelstrategie (LOS) ingediend en goedgekeurd.

De reservering voor externe projecten voor de totale periode 2023-2027 bedraagt € 159.603. In welke jaren een beroep gedaan wordt op wel deel van het budget is lastig in te schatten. Jaarlijks is een bedrag begroot van € 33.000. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Het doel voor de periode 2023 -2027 kan alleen worden behaald indien in de projectperiode het jaarlijkse budget in stand blijft. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Voorgesteld wordt om jaarlijks het niet benutte deel van het budget van € 33.000 per jaar toe te voegen aan de algemene reserve en deze in het volgende jaar weer beschikbaar te stellen. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Het mogelijk maken van verschuiving van het budget in de periode van 2023-2027. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing.

35 4 Actualiteiten en kansen/uitdagingen met betrekking tot dit programma De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Vitaal Platteland’ zijn als volgt: Kansen:  Gemeentelijke opgaven realiseren in samenhang met de landelijke transitieopgaven (zoals natuur, klimaat en water)  Het activeren van boeren om te komen tot gebiedsprocessen Uitdagingen:  Invulling geven aan de gebiedsopgave vitaal platteland op basis van het PPLG  Het hierbij behouden van voldoende sociaal-economisch perspectief voor de regio  Het behoud van agrarisch perspectief (verdienvermogen) voor boeren die meewerken aan de transitieopgave 36 2.5 Duurzaam Duurzaam Prognoses:  = op koers  = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogde resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Duurzaam’. 1 Stand van zaken doelen en beoogde resultaten Doel / ambitie Steenwijkerland is klimaatneutraal in 2050 Beoogd resultaat Begin 2023 wordt een integraal klimaatplan opgeleverd. Actie 2023  We bepalen de huidige stand van energie-opwek en gebruik en hoe we dit blijven monitoren.  We zorgen ervoor dat op alle klimaatonderwerpen het ambitieniveau is bepaald en vertaald is in SMART-doelstellingen.

Prognose NJN  Huidige stand van energie-opwek bepalen en monitoren:   Voor alle klimaatonderwerpen ambitieniveau vastleggen:  Toelichting NJN In het klimaat- en duurzaamheidsplan worden de integrale visie en concrete doelen rondom energie, circulariteit, mobiliteit, klimaatadaptatie en biodiversiteit vastgelegd. Het klimaatplan bevat doelen voor 2030 en 2050. Voor het formuleren van de doelen wordt gewerkt met ambitieniveaus, variërend van een laag ambitieniveau met alleen wettelijke vereisten tot aan een landelijk onderscheidend ambitieniveau. Het plan wordt op dit moment ontwikkeld en in het einde van 2023 wordt het klimaat- en duurzaamheidsplan ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Doel / ambitie Elke kern of wijk heeft een klimaatplan Beoogd resultaat In 2025 heeft 75% van de wijken/kernen een concreet plan om energieneutraal te worden. Actie 2023  Samen met de Stichting Duurzaam Steenwijkerland bezoeken van 10 kernen en wijken, om de mogelijkheden om tot energieneutrale kernen te komen (zon-op-huis, zon-op-land en evt. windenergie). Elk huis, elke straat telt. We bieden hulp en maken samen een kern- of wijkplan om energieneutraal te worden.  Uitvoeren van het actieplan energiearmoede gericht op huishoudens met een laag inkomen.

 Met woningbouwcorporaties en particuliere eigenaren van huurwoningen maken we afspraken om lagere energielabels (label D- en lager) versneld te verminderen.  Opstellen en uitvoeren van actieplan energiebesparing maatschappelijke instellingen.  Nieuw beleid voor opwek via zonne-energie vaststellen. 37  Onderzoeken hoe waterstof lokaal ingezet kan worden als energiedrager.  We voldoen aan de afspraken Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 en komen tot afspraken in het kader van de RES 2.0. Prognose NJN  Tien kernen en wijken zijn bezocht in het kader van energie-neutrale kernen:   Actieplan energiearmoede:   Afspraken met woningbouwcoöperaties en particuliere eigenaren van huurwoningen over verminderen lagere energielabels:   Opstellen en uitvoeren actieplan energiebesparing maatschappelijke instellingen:   Nieuw beleid opwek via zonne-energie:   Onderzoek waterstof als lokale energiedrager:   RES-afspraken komen we na:  Toelichting NJN In een aantal kernen is het gesprek gestart over energieneutraliteit. Aan de hand van een QuickScan brengen we de meest kansrijke wijken in beeld om de komende jaren een wijkuitvoeringsplan op te stellen voor een energieneutrale kern. Voor deze aanpak werken we aan een concreet stappenplan om de wijken te ondersteunen bij het maken en uitvoeren van dit wijkplan.

Met ‘geWOON besparen’ is de aanpak Energiearmoede in juni door het college vastgesteld, waarna de gemeenteraad hierover is geïnformeerd. Huishoudens met een inkomen tot 150% van het sociaal wettelijk minimum gaan we helpen besparen op energie. Binnen deze aanpak worden in het najaar van 2023 verschillende acties in gang gezet. De witgoedwissel en het energiefixteam zijn hier onderdeel van. Vanuit het energiefonds helpen we organisaties die in acute nood verkeren door de hoge energieprijzen (noodfonds). Daarnaast helpen we organisaties te verduurzamen door (technische) advisering en financiële bijdragen vanuit het energiefonds onderdeel duurzaamheidsfonds. Het nieuwe, herijkte beleid voor opwek via zonne-energie is vrijgegeven voor het indienen van zienswijzen. Er zijn 11 zienswijzen binnengekomen, die zijn voorzien van een (concept) reactie en opgenomen in een reactienota. De reactienota en het herijkte beleid worden in het najaar van 2023 opgelijnd voor bestuurlijke behandeling én besluitvorming. Het onderzoek naar waterstof vindt plaats in samenwerking met een aantal maatschappelijke en commerciële partners en is onderdeel van het project “Energiehub Eeserwold”. Op dit moment wordt een plan van aanpak met kritische succesfactoren voorbereid, dat in september ter vaststelling wordt aangeboden aan de aan het project gekoppelde stuurgroep.

Via diverse informatienota’s houden wij u tussentijds op de hoogte van de invulling van ons RES bod en het RES bod van de RES regio West Overijssel. Het streven is om regio breed naar een invulling te komen van 60% wind en 40% zon. Op dit moment zijn een aantal zonne-initiatieven in ontwikkeling. 38 Eén van de parken wordt in september geopend. Op dit moment zijn we hard bezig om voor onze windopgave zoek-/potentiegebieden te benoemen en beleid te formuleren. Het College van Gedeputeerde Staten heeft aangegeven dat wij voor het bepalen van de zoek-/potentiegebieden tot 1 december respijt hebben. Inmiddels heeft de Provincie Overijssel een viertal gebieden aangewezen voor de realisatie van grootschalige windenergie. Het grondgebied van de gemeente Steenwijkerland ligt niet in één van deze vier gebieden. Onderzocht wordt hoe zich dit verhoudt tot de ambities op het gebied van windenergie voor onze gemeente. Én hoe zich dit verhoudt tot de eis van de Provincie om als gemeente zoekgebieden voor windenergie aan te wijzen en beleid ter zake te formuleren. E.e.a. kan ook gevolgen hebben voor de invulling van het regionale RES bod en onze gemeentelijke duurzaamheidsambities. Doel / ambitie De gemeente is een inspirerend voorbeeld in duurzaamheid Beoogd resultaat Vanaf 2023 zetten we een zichtbare versnelling in zodat de gemeente een inspirerend voorbeeld wordt.

Actie 2023  In 2023 is de CO2-footprint van de gemeentelijke organisatie gereed. Dit is de basis voor een actieplan om onze eigen CO2-footprint te verlagen door in te zetten op circulariteit, aanpassing van gebouwen en gebruik van mobiliteit. Elk jaar neemt het energieverbruik van gemeentelijk vastgoed door verduurzamingsprojecten (zoals de plaatsing van zonnepanelen) af.  We kijken breed naar de vergroeningsmaatregelen, bijv. door het afkoppelen van regenwater en benutten van mogelijkheden tot groene daken.  In 2025 is tenminste één zonnecarport ontwikkeld. Prognose NJN  CO2-footprint is gereed in 2023:   Vergroeningsmaatregelen eigen gebouwen:   Ontwikkeling zonnecarport:  Toelichting NJN De CO2-footprint is berekend en passende maatregelen worden opgesteld om ieder jaar de footprint te verlagen. Einde 2023 wordt de gemeente hierop gecertificeerd voor de CO2-prestatieladder. Naast het gemeentehuis is de eerste vlinderidylle geopend. Bij nieuwbouw en verbouw wordt gekeken naar vergroeningsmaatregelen. Vanwege de veelheid aan projecten die zich momenteel rondom het maatschappelijk vastgoed afspelen lukt het niet om meer te doen dan dit. Het project voor de zonnecarport loopt goed door, de potentiële locatie is gekozen. Op dit moment lopen de voorbereidingen om einde van 2023 te kunnen starten met de aanbesteding van een zonnecarport.

Doel Vermindering van de kwetsbaarheid voor klimaatverandering en versterken biodiversiteit Beoogd resultaat Vermindering van de kwetsbaarheid voor klimaatverandering en profiteren van de kansen die een veranderend klimaat biedt. 39 Actie 2023  Vaststellen en uitvoeren lokale adaptatiestrategie.  Vaststellen en promoten stimuleringsregeling klimaatadaptatie voor inwoners.  Klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte, zowel bij nieuwbouw als in de bestaande situatie, wordt integraal opgenomen in een herziening van de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR).  Vaststellen van het beleidsplan groen en biodiversiteit.  Het in kaart brengen van het groen-blauwe netwerk, dit vertalen in de omgevingsvisie en onderzoeken waar kansen liggen voor verbetering van de onderlinge verbindingen.  Ontwikkelen van een systematiek voor natuurinclusieve (nieuw)bouw en ontwikkellocaties.  Ondersteunen van jaarlijks minimaal 2 buurtinitiatieven die als doel hebben de ecologie/natuur te verbeteren.

Prognose NJN  Lokale adaptatiestrategie:   Stimuleringsregeling klimaatadaptatie voor inwoners:   Klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte:   Beleidsplan groen en biodiversiteit:   Groen-blauwe netwerk:   Ontwikkelen systematiek natuur-inclusieve (nieuw)bouw en ontwikkellocaties:   Ondersteunen van jaarlijks minimaal 2 buurtinitiatieven:  Toelichting NJN De Lokale Adaptatiestrategie en -Uitvoeringsagenda 2023-2027 is door de Raad vastgesteld op 23 mei 2023. De Uitvoeringsagenda 2023-2027 is in uitvoering. Stimuleringsregeling Klimaatadaptatie (tuinsubsidie) voor inwoners is actief vanaf 1 maart 2023. Per 1 juni is 49 % van de beschikbare subsidie aangevraagd. Verwachting is dat de tuinsubsidie volledig wordt benut voor onze inwoners en ondernemers. In de nieuwe LIOR 2024 worden de uitgangspunten hoe om te gaan met wateroverlast, hitte, droogte en biodiversiteit opgenomen. Hierbij is de landelijke maatlat “Groene klimaat adaptieve gebouwde omgeving” leidend. Hoewel deze maatlat vooralsnog bedoeld is voor nieuwbouw wordt gekeken of deze uitgangspunten ook gebruikt kunnen worden bij (her-)inrichting van de openbare ruimte. Bij nieuwe initiatieven / ontwikkelingen nieuwbouw wordt gebruik gemaakt van de onlangs opgestelde landelijke maatlat.

In deze maatlat worden doelen, normen en richtlijnen benoemd in relatie met de thema’s biodiversiteit en natuurinclusiviteit, droogte, bodemdaling, hitte, overstromingen en wateroverlast. In Fluvius verband wordt onderzocht hoe we omgaan met de invoering van deze maatlat; vertaling naar lokaal specifiek beleid (visie groen en biodiversiteit) alsmede de juridische borging (omgevingsplan). De verwachting is dat medio 2024 hier meer duidelijkheid over is. 40 In het najaar wordt het onderzoek buitengebied van het groenblauwe Netwerk Steenwijkerland opgeleverd. Daarmee is voor heel Steenwijkerland het Groenblauwe netwerk in kaart gebracht. In de visie groen en biodiversiteit zal vervolgens worden aangegeven hoe de gemeente Steenwijkerland de komende jaren gaat werken aan het behouden en versterken van het groenblauwe netwerk. Bij het ontwikkelen van verschillende nieuwbouwlocaties (o.a. Wanneperveen, Vollenhove en Eesveen) wordt gestuurd op klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit bouwen en inrichten. Er zijn in 2023 verschillende buurtinitiatieven gerealiseerd die bijdragen aan de sociale cohesie, het verbeteren van de ecologische omstandigheden en het opvangen van klimaatextremen. Zo is het marktplein Oldemarkt vergroend, een buurttuin aangelegd aan de Strekel en is er op Tuk Schutterswoerthe samen met inwoners een natuurlijk buurtpark aangelegd.

Doel Koploper zijn in de minste hoeveelheid restafval per inwoner Beoogd resultaat In 2025 is de hoeveelheid restafval minder dan 60 kg per inwoner per jaar (2021: 69 kg). Daarnaast is het afvalscheidingspercentage hoger dan 90%, waarmee we tot de koplopers horen in het ROVA-gebied. Actie 2023  Inregelen laagfrequent restafval in het buitengebied.  Vervolg aan de campagne ‘Afval scheiden geen kunst aan’.  Opstellen nieuwe voorwaarden zwerfafval en onderbrengen zwerfafvalinitiatieven bij Stichting Duurzaam Steenwijkerland.  Actieplan verminderen aandeel gft in restafval.  Overloopcontainers PMD (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken) plaatsen.  Verminderen aandeel papier in restafval door invoeren blauwe container in delen van Steenwijkerland. Prognose NJN  Inregelen laagfrequent restafval in het buitengebied:   Vervolg campagne ‘Afval scheiden, geen Kunst aan’:   Aanpak zwerfafval onderbrengen bij Stichting Duurzaam Steenwijkerland:   Actieplan minder gft in restafval:   Overloopcontainers voor PMD:   Invoeren blauwe mini-container voor papier in deel van Steenwijkerland:  Toelichting NJN In 2023 is laagfrequent restafval in de buitengebieden ingevoerd. De campagne “Afval scheiden, geen kunst aan” wordt tentoongesteld bij het infopunt Duurzaam Doen. Tevens de aanpak zwerfaval is bij hen ondergebracht.

Zo werd er in juli in Giethoorn op het water zwerfafval verzameld. Met behulp van kano’s en boten zijn 10 vuilniszakken en 8 emmers vol met afval verzameld. Daarnaast is er een actieplan opgesteld voor formering van green teams in 2024. De locaties van de overloopcontainers zijn bekend, en zijn besteld. Naar verwachting zullen deze begin 2024 worden geplaatst. 41 De blauwe mini-containers voor papier zijn gepland voor eind dit jaar. Door een miscalculatie waren er meer huisaansluitingen dan berekend, waarvoor extra containers zijn besteld. Doel / ambitie Versterking van de schone mobiliteit Beoogd resultaat Meer inwoners verplaatsen zich CO2-neutraal. Actie 2023  Uitbreiding van de pilot met e-bikes vanuit de Regiodeal.  Versterken van Steenwijkerland als fietsgemeente (zie leefbare steden en kernen, verbeteren van bereikbaarheid).  Stimuleren deelautoconcept: minimaal twee nieuwe initiatieven erbij.  Opstellen en vaststellen plan voor toekomst vaste laadinfrastructuur. Prognose NJN  Uitbreiden pilot met e-bikes vanuit de Regiodeal:   Versterken Steenwijkerland als fietsgemeente:   Stimuleren deelautoconcept:   Opstellen plan toekomst vaste laadinfrastructuur:  Toelichting NJN De 4 pilotplekken voor e-bikes zijn uitgebreid naar 10. Steenwijkerland is de eerste plattelandsgemeente die hiermee werkt.

Mede door de toeristische aard en Nationaal Park de Weerribben haken omliggende gemeentes ook steeds meer aan. In 2023 is een nieuw fietsplan opgesteld. Deze zal dit najaar in de raad worden besproken. Kijkende naar 2023, liggen we op koers wat betreft de acties. Ook is er een inventarisatie uitgevoerd naar deelauto’s in de gemeente. Hieruit is een partij gekozen die verder onderzoek uitvoert naar de behoefte bij lokale partijen. Eind 2023 worden deze resultaten opgeleverd. Er ligt een concept plan voor laadinfrastructuur, waarbij pro actief gehandeld wordt op de plaatsing van laadpalen. 2 Projecten/ investeringen Programmabegroting 2023-2026 Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026: Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2023-2026 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering/ het project gereed? Bestedingsplan: 1. Uitbreiding formatie team duurzaamheid  Ja Ja Ja 2. Werkbudget  Ja Ja Nee 42 3 Nadere wijzigingen Financiële mutatie nr.

1: oud papier Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Andere wijze van inzameling van oud papier in de kernen Steenwijk, Onna, Zuidveen en Kallenkote door aanschaf van 17 minicontainers en blauwe minicontainers. Wat zijn de oorzaken? De toegenomen aansprakelijkheidsrisico’s, doordat oud papier en karton wordt ingezameld door vrijwilligers van scholen, kerken en verenigingen. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? De vrijwilligers van diverse kerken/scholen/verenigingen in genoemde kernen hebben hun taken moeten staken vanwege de aansprakelijkheid. Daarnaast zijn inzamelaars gestopt in verband met de beperkte inzet van vrijwilligers en/of te lage opbrengst. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De contractuele vergoeding voor de gedwongen stoppers is gegarandeerd tot 1 januari 2025 zonder dat daar een inspanningsverplichting tegenover staat. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? De programmabegroting met een bedrag van € 20.000 te verlagen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Een bedrag van € 20.000. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? n.v.t. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? De ontwikkeling van de papierprijs.

Financiële mutatie nr. 2: Dividend ROVA Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De dividenduitkering van de N.V. Rova Holding over 2022 is lager uitgevallen. De oorspronkelijke raming was € 252.400. De dividenduitkering over 2022 bedraagt € 210.985. Een nadeel van € 41.505, die ten laste komt van de voorziening afvalstoffenheffing. Wat zijn de oorzaken? In 2022 had Rova te maken met sterke kostenstijgingen. Met name door de ontwikkeling van de brandstofprijzen was dit een reden tot zorg. Gelet op de grote hoeveelheid brandstoffen dreigde hierdoor een fors negatief resultaat en zou het normresultaat in de knel komen. Genoemde kostenstijging werd door de Rova niet gecompenseerd door hogere opbrengsten van grondstoffen. Dit omdat deze opbrengsten 1-op-1 met de gemeenten worden afgerekend. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, de dividenduitkering komt voort uit een wettelijke taak. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Geen. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Voor de jaarrekening 2023 geen financieel effect. 2023 geen. Voor de programmabegroting 2024-2027 wordt de dividenduitkering betrokken bij de tarief vaststelling. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? N.v.t.

Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Nihil, het nadeel bedraagt € 41.505, maar deze komt ten laste van de voorziening afvalstoffenheffing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Sterke kostenstijgingen. Denk hierbij aan brandstofkosten en personeelskosten bij de N.V. Rova Holding. Financiële mutatie nr. 3: Wijkuitvoeringsplannen Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Voor het project was een bedrag van € 375.000 geraamd in 2023. Vanwege een lagere cofinanciering wordt dit bedrag € 250.000. Wat zijn de oorzaken? Er is een subsidie geraamd van de provincie van € 125.000. Deze subsidie gaat niet door. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? De geplande wijkuitvoeringsplannen kunnen financieel volgens plan worden uitgevoerd. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er zijn minder financiële middelen beschikbaar dan voorgesteld, maar niet minder dan benodigd voor de uitvoering. De uitgaven dienen te worden afgeraamd naar € 250.000. De inkomsten dienen te worden afgeraamd tot 0. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing.

Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Zowel de inkomstenkant als ook de uitgavenkant worden verlaagd met € 125.000, waardoor er per saldo geen budgettair effect is. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? - 43 Financiële mutatie nr. 4: Aanvullende middelen energiearmoede Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Voor het project aanpak energiearmoede is aanvullend € 423.882 beschikbaar. Wat zijn de oorzaken? De gemeente Steenwijkerland ontvangt een extra SPUK uitkering van € 423.882 voor de versnelling aanpak energiearmoede gebouwde omgeving. Deze extra middelen hebben ook tot doel de energierekening van huishoudens die te maken (kunnen) hebben met energiearmoede te verlagen. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Met de aanvullende gelden kunnen nog extra maatregelen worden genomen om de energierekening van huishoudens die te maken (kunnen) hebben met energiearmoede te verlagen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er komt aanvullend een bedrag van € 423.882 beschikbaar van het Rijk wat kan worden besteed. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing.

Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Zowel de inkomstenkant als ook de uitgavenkant zal worden verhoogd met € 423.882, waardoor er per saldo geen budgettair effect is. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? - Financiële mutatie nr. 5: Bijdrage Nationaal Isolatie Programma Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Vanuit het Nationaal Isolatie Programma komt in 2023 voor de gemeente Steenwijkerland een bedrag van € 1.024.920 beschikbaar. Het bestedingstermijn loopt tot 31 december 2026. Wat zijn de oorzaken? De gemeente Steenwijkerland ontvangt van het Rijk een bedrag van € 1.024.920 in het kader van het Nationaal Isolatie Programma. Het geld is bedoeld om een project op te zetten om slecht geïsoleerde woningen te verduurzamen. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de ge volgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Met het geld kunnen huizen in de gemeente de eerste stappen zetten naar aardgasvrij, en worden slechte labels uit gefaseerd. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Zie hierboven. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing.

Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Zowel de inkomstenkant als ook de uitgavenkant zal worden verhoogd met € 1.024.920 waardoor er per saldo geen budgettair effect is. Welke externe ontwikkelingen do en zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 6 : Omgevingsdienst Wat is de aard en de omvang van de afwijking? In de jaarrekening 2022 van de gemeente is rekening gehouden met een nabetaling aan de Omgevingsdienst (OD) van € 353.000. De uiteindelijke afrekening is € 33.000 hoger uitgevallen. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, gemeenten zijn verplicht om samen te werken in een GR Omgevingsdienst. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Het budget wordt overschreden met een bedrag van € 33.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Het bestaande budget wordt verhoogd met een bedrag van € 33.000. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen besparing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? € 33.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr.

7 : Milieubeheer Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Het budget is overschreden met een bedrag van € 60.000. 44 Wat zijn de oorzaken? De kosten die zijn gemaakt i n verband met Ice Bear bedragen ongeveer € 50.000. Daarnaast zijn er bij diverse evenementen niet begrote geluidsmetingen gedaan. Hiervan bedragen de kosten € 10.000. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, uitvoering van toezicht is een wettelijke taak. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Het budget wordt overschreden met een bedrag van € 60.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Er dient een bedrag ter hoogte van € 60.000 bijgeraamd te worden. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Een bedrag van € 60.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. 4 Actualiteiten en kansen/uitdagingen met betrekking tot dit programma De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Duurzaam’ zijn als volgt: Kansen:  Het klimaatplan gaat een duurzaam perspectief bieden voor de komende jaren.  Door uitbreiding van het team meer capaciteit voor uitvoering van het bestuursprogramma.

 Door structureel contact en samenwerking met andere gemeentes op het gebied van de warmtetransitie, worden goede voorbeelden gedeeld en beschikbaar gesteld. Uitdagingen:  Voldoen aan het RES-bod, inclusief de verhouding wind/zon.  Door de vele kernen van de gemeente, vraagt verdieping en uitvoering van de warmtevisie maatwerk en capaciteit.  Door populariteit van het Energiefonds, stijgt de vraag naar de Duurzaamheidslening Maatschappelijke Organisaties. De toegenomen rente zorgt tegelijkertijd voor hogere kosten. Het is mogelijk dat hierdoor het subsidieplafond van de Duurzaamheidslening Maatschappelijke Organisaties eerder dan verwacht wordt bereikt, en verhoogd dient te worden. 45 2.6 Leefbare steden en kernen Leefbare steden en kernen Prognoses:  = op koers  = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogde resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Leefbare steden en kernen’. 1 Stand van zaken doelen en beoogde resultaten Doel Opwaardering openbare ruimte Beoogd resultaat Het vergroten van de tevredenheid van inwoners over de openbare ruimte (bijvoorbeeld openbaar groen, wandelpaden, wegen, fietspaden en parkeerplaatsen).

Actie 2023  Actief communiceren van de beheer- en onderhoudsmaatregelen op het gebied van wegen, riolering, openbaar groen, bruggen en water in 2023.  Ophalen initiatieven van inwoners om de openbare ruimte te verbeteren.  Opstellen beheer en onderhoudsplan 2024 met extra aandacht voor de opgehaalde overige aandachtspunten van inwoners.  Uitvoering van de beheer- en onderhoudsplannen 2023.  Verbeteren van de verblijfs- en inrichtingskwaliteit van park Rams Woerthe.  Opwaardering van de kwaliteit van begraafplaatsen.  Afronding van de herinrichting marktplein Oldemarkt, zodat er een plek komt voor ontmoeting, activiteiten en evenementen. Prognose NJN  Communiceren van de beheer- en onderhoudsmaatregelen:   Ophalen initiatieven van inwoners:   Opstellen beheer en onderhoudsplan 2024:   Beheer- en onderhoudsplannen 2023:   Verblijfs- en inrichtingskwaliteit park Rams Woerthe:   Opwaardering van de kwaliteit van begraafplaatsen:   Afronding van de herinrichting marktplein Oldemarkt:  Toelichting NJN Communicatie beheer- en onderhoudsmaatregelen De projectkaart met gepland beheer en groot onderhoud 2023 is gereed. De kaart voor 2023 is op de gemeentelijke website voor iedereen beschikbaar en gedeeld met alle PBW’s. De kaart wordt verder gedigitaliseerd en doorontwikkeld zodat de kaart meer interactief wordt en met meer details gevuld kan worden.

De projectkaart voor 2024 wordt opgesteld. Ophalen initiatieven van inwoners In de eerste helft van 2023 is een lijst gemaakt van mogelijke opwaarderingsprojecten. Met het beschikbare budget kunnen niet alle projecten op deze lijst worden uitgevoerd. De opwaarderingsprojecten voor 2023 zijn vastgesteld door het B&W. Dit is gedaan op basis van criteria opgenomen in het 46 projectplan ‘opwaardering openbare ruimte’ en afgestemd met de betreffende PBW’s. We zijn bezig met de voorbereidingen voor de uitvoering van deze projecten. Voor de jaren 2024 en 2025 gaan we met de PBW’s kijken welke nieuwe wensen er liggen en welke ideeën er zijn van inwoners. Daarover gaan we met ieder PBW afzonderlijk in gesprek. In december 2023 wordt het project en het proces geëvalueerd. Opstellen beheer en onderhoudsplan 2024 We zijn bezig om het opstellen van de projectkaart met het gepland beheer en groot onderhoud voor 2024. Het projectplan voor de ‘opwaardering openbare ruimte’ is opgesteld. Hiermee zijn voor de jaren 2023, 2024 en 2025 de selectiecriteria voor de opwaarderingsprojecten vastgesteld. Verblijfs- en inrichtingskwaliteit park Rams Woerthe De beheervisie Park Rams Woerthe 2022-2042 is vastgesteld. De beheervisie geeft aan hoe het beheer van het park gevoerd moet worden om de cultuurhistorische waarden van het park te behouden en te versterken.

Er worden daarbij enkele maatregelen genomen die de inrichting, het gebruik en de zichtbaarheid van het park verbeteren. Zo wordt het park met het Steenwijkerdiep verbonden met een nieuwe voetgangersentree die doormiddel van een goene as visueel wordt verbonden met de kop van het Steenwijkerdiep, komt er meer terrasruimte bij de theekoepel en worden enkele historische beplantingsstructuren in het park hersteld. Voordat deze maatregelen uitgevoerd kunnen worden is een vergunning noodzakelijk. Dit vergunningsproces met de rijksdienst cultureel erfgoed loopt. Als de vergunning rond is kunnen de werkzaamheden aanvangen. Opwaardering van de kwaliteit van begraafplaatsen De opwaardering van de begraafplaats Kuinre is afgerond. De werkzaamheden voor de begraafplaats Nieuwe Landen worden voorbereid. Afronding van de herinrichting marktplein Oldemarkt De herinrichtingswerkzaamheden van het Marktplein in Oldemarkt zijn afgerond. Doel Kansen benutten die de Regionale Verstedelijkingsstrategie biedt Beoogd resultaat Uitwerking van de regionale verstedelijkingsstrategie op het gebied van woningbouw (ambitie van 1.000 - 1.500 woningen), klimaat, mobiliteit en economie, met bijzondere aandacht voor de integrale ontwikkeling van de Spoorzone Steenwijk.

Actie 2023  Inzicht in kosten en baten integrale gebiedsontwikkeling Spoorzone Steenwijk  Verrichten van een studie naar de verkeerskundige gevolgen van de bovenregionale woningbouwbehoefte.  Gebiedsontwikkeling Gedempte Steenwijkerdiep verder brengen. Prognose NJN  Inzicht in kosten en baten integrale gebiedsontwikkeling Spoorzone Steenwijk   Verrichten van een studie naar de verkeerskundige gevolgen van de bovenregionale woningbouwbehoefte.  47  Gebiedsontwikkeling Gedempte Steenwijkerdiep verder brengen.  Toelichting NJN De opdracht voor het opstellen van een ambitiedocument inclusief ontwikkelstrategie is inmiddels gegund. In samenwerking met gebiedspartners wordt deze visie opgesteld, uiteraard voorzien van een participatietraject voor de omgeving. In dit gebied zien we kansen om te verdichten en woningbouw toe te voegen, conform de principes van de verstedelijkingsstrategie. De spoorzone Steenwijk is (samen met aantal andere stationsomgevingen in de regio) onderdeel van het programma “Karakteristieke stationsomgevingen” vanuit de verstedelijkingsstrategie. Betrokkenheid vanuit de Regio zorgt voor meer slagkracht en financiën op de uitvoering. Tegelijkertijd zijn voor de bovenregionale woningbouwopgave een aantal mogelijke gevolgen voor de verkeersstructuur besproken met de raad tijdens een werkvergadering in Q2 2023.

Het Gedempte Steenwijkerdiep wordt met het toevoegen van een toegangspoort en de aanleg van een groene as verbonden met het monumentale stadspark Rams Woerthe. Door de aanleg van deze groene as worden de stadswallen, park Rams Woerthe en het Steenwijkerdiep met groen en water aan elkaar verbonden. Deze verbinding zorgt voor een aaneensloten groenblauw netwerk dat bijdraagt aan klimaatadaptatie, versterking van de biodiversiteit en verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in de binnenstad. Als eerste fase van de herinrichting van het Gedempte Steenwijkerdiep wordt de kop van het Steenwijkerdiep opnieuw ingericht. De werkzaamheden worden begin 2024 uitgevoerd. Daarnaast worden plannen ontwikkeld voor de aanpak van het Balkengat en zijn de voorbereidingen gestart voor het opstellen van een inrichtingsplan voor het Gedempte Steenwijkerdiep. Voor de uitbreiding van de supermarkten heeft het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegen. Na het opstellen van een reactienota naar aanleiding van de ingediende zienswijzen kan het bestemmingsplan ter vaststelling aan de raad worden voorgelegd. Doel Verbeteren van de bereikbaarheid Beoogd resultaat Verhogen van het fietsgebruik en wandelmogelijkheden. Actie 2023  Vaststellen fietsplan 2023.  Onderzoek (door)fietsroute Steenwijk-Meppel afronden.  Verbetering fietspad Meenteweg en Hoogeweg (Kalenberg).