Najaarsnota 2023

Najaarsnota 2023 2 3 Inleiding Voor u ligt de najaarsnota 2023. In deze nota geven we u een beeld van de uitvoering van de begroting 2023: de eerste begroting van het college na de verkiezingen in 2022. In deze begroting hebben we vorm en inhoud gegeven aan ons coalitieakkoord ‘Duurzaam Doorbouwen, Samen werken aan een vitaal Steenwijkerland’. Met elkaar hebben we de uitdaging om te werken aan een duurzaam, welvarend Steenwijkerland voor de huidige en toekomstige generaties. Een gemeente, waarin alle inwoners naar vermogen mee kunnen doen. Voortgang Voor de uitvoering van de begroting 2023 constateren we dat halverwege het jaar 78% van de acties op koers ligt om dit jaar gerealiseerd te worden. Dan gaat het bijvoorbeeld over de prestatieafspraken 2023 die met de woningbouwcorporaties gemaakt zijn, de uitbreiding van het aantal huisartsen dat met een jeugdconsulent werkt, de doorontwikkeling van de werkprocessen volgens de omgevingswet, de uitvoering van het actieplan energiearmoede, het realiseren van ondersteuning voor sportverenigingen en het laag houden van onze gemeentelijke lasten. Voor de overige 22% geldt dat er extra of specifieke aandacht vereist is of dat er problemen zijn.

Dan hebben wij het bijvoorbeeld over de realisatie van harde plancapaciteit voor 230 woningen, het uitvoeren van de rijkstaakstelling huisvesting voor statushouders, de realisatie van de afspraken uit de Regionale Energie Strategie en de bouw van de school voor De Lisdodde in Wanneperveen. Ontwikkelingen Er spelen een aantal grote thema’s die van invloed zijn op de uitvoering van de begroting 2023. We noemen er enkele. Oekraïne De oorlog in Oost-Europa tussen Oekraïne en Rusland duurt voort. Er is op korte termijn geen zicht op beëindiging van dit conflict. De vluchtelingenstroom uit Oekraïne en andere gebieden is nog niet afgenomen. Sterker nog, er is sprake van een verdere toename en het Rijk is voornemens om gemeenten aan te wijzen om deze opvang verplicht te faciliteren. Vanaf 1 oktober worden op 5 locaties vluchtelingen opgevangen. Inflatie De inflatie stijgt. Energielasten en de prijs voor boodschappen zijn hoog. Niet iedereen is in staat deze lasten te betalen. Daarom heeft het Rijk ook voor 2023 compensatiemiddelen beschikbaar gesteld voor de hoge energielasten. De minimumlonen zijn naar boven bijgesteld. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de compensatieregeling energiearmoede. Ongeveer 2.700 inwoners hebben deze compensatie in 2023 ontvangen. De rente is ten opzichte van vorig jaar verder toegenomen.

Een ontwikkeling die voor meer impact zorgt dan in eerste aanleg is ingeschat. Hypotheeklasten zijn beduidend hoger dan begin 2022 wat voor steeds meer inwoners beperkingen oplegt om een huis te kopen of te (laten) bouwen. Ook de startersleningen zijn beduidend “duurder” geworden . De toetsrente op deze leningen bevindt zijn nu boven de 4%-punt. En voor onze gemeente wordt het aantrekken van nieuwe leningen met het oog op de grote omvang van de investeringen alleen maar duurder. Een beperkende factor om het huishoudboekje van de gemeente in evenwicht te houden. Stikstofcrisis Ook de stikstofcrisis heeft een grote maatschappelijke impact. Zeker in onze gemeente, in de directe nabijheid van meerdere Natura–2000 gebieden. Niet alleen boeren ondervinden de consequenties van de crisis voor hun bedrijfsvoering, ook onderhoudsprojecten aan wegen, fietspaden, rioleringen, bruggen en (woning)bouwactiviteiten kunnen niet doorgaan of lopen vertraging op. Ook is er nog onduidelijkheid over de mogelijkheden van extern salderen. Verkiezingen Begin juli is het kabinet Rutte IV gevallen. Op 22 november zullen er nieuwe verkiezingen worden gehouden. Een niet verwachte en begrote opgave, die in korte termijn, ook voor onze gemeente, moet worden gefaciliteerd.

Naast deze uitvoerende activiteit betekent het vallen van het kabinet een toename van onzekerheid rondom de uitvoering op allerlei dossiers. Financiën De vooruitzichten lijken minder gunstig te worden. Het Rijk is voornemens om te gaan bezuinigen, en er bestaat onduidelijkheid over de structurele compensatie voor gemeenten van € 1 miljard vanaf 2026. Indien het Rijk geen extra middelen beschikbaar stelt, zal dit grote financiële consequenties hebben voor gemeenten. 4 Specifiek Naast bovenstaande landelijke zaken spelen er in onze gemeente een aantal andere, voor deze najaarsnota vermeldingswaardige, dossiers. Icebear Het dossier IceBear is complex en vraagt om zorgvuldigheid in de te nemen stappen. Het vraagt veel van onze eigen mensen, maar ook van partners zoals de Omgevingsdienst en externe partijen (onderzoeksbureaus en de advocaat). De omvang van deze inzet en de daaruit voortvloeiende kosten hangen sterk af van het vervolg van het dossier en eventuele juridische procedures. Grondexploitatie In het accountantsrapport van BDO over de jaarrekening 2022 is geadviseerd om gezien de economische omstandigheden, de stijging van de bouwkosten, rente en de afkoeling van de woningmarkt een herberekening / planinhoudelijke wijziging uit te voeren van de grondexploitatie en in bijzonder het complex Kornputkwartier.

Het te verwachten negatieve financiële effect zal substantieel zijn, maar is afhankelijk van de nog vast te stellen toekomstige planindeling. De financiële gevolgen zullen worden verwerkt in de jaarrekening 2023. Financieel De belangrijkste financiële wijzigingen in deze najaarsnota zijn hieronder weergegeven. Positief € x 1.000 Negatief € x 1.000 Omgevingsvergunningen 500 Loonkostensubsidie 300 Plankosten Eeserwold 32 Sociaal medische indicatie 100 Verkoop onroerende zaken 150 Vermakelijkheidsretributie 100 Toegang beschermd wonen 65 Regiodeal EWC 500 Beschermd wonen 1.000 Dividend Rova 42 ESF subsidie participatie 150 Wijk uitvoeringsplannen 125 NWG 237 Energiearmoede 424 Gezond leven akkoord 95 Uitvoering Nationaal isolatieplan 1.025 Minima- schuldhulpverlening 125 Omgevingsdienst 33 Laaggeletterdheid 112 Milieubeheer 60 Regiodeal Station 500 Rente riolering tgv voorziening rioolrechten 168 Dividend ROVA tlv voorziening afval 42 Onderhoud Sportvelden 40 Wijkuitvoeringsplannen 125 Stormschade en onderhoud bomen 125 Energiearmoede 424 Loonkosten raad en college 45 Uitvoering Nationaal isolatieplan 1.025 CAO personeel 43 Lagere rentelasten rioolrechten 168 Verkiezingen 170 Kerkenvisie 35 Woz kosten 50 Rentelasten 300 Algemene uitkering 2023 ( meicirculaire) 845 Afschrijvingslasten 2023 849 Overhead (vergoeding hersteloperatie toeslagen en dubieuze debiteur) 257

Toeristenbelasting 100 Bedrijfsvoering 1.338 Diversen < € 25.000) 50 Diversen < € 25.000) 50 Totaal Positief 8.524 Totaal Negatief 3.400 Totaal Negatief 3.400 Saldo Najaarsnota 5.124 De najaarsnota 2023 laat een positief saldo zien van ruim € 5 mln. De najaarsnota is onder meer gunstig beïnvloed door opbrengsten vanuit de omgevingsvergunningen (€ 0,5 mln.), beschermd wonen (€ 1 mln.) de positieve gevolgen van de meicirculaire (ruim € 0,8 mln.), lagere rentelasten (€ 0,3 mln), lagere afschrijvingen (ruim € 0,8 mln.) en een voordeel op de bedrijfsvoering (ruim € 1,3 mln.). 5 De prognose van het financieel jaarresultaat 2023 ziet er hiermee als volgt uit: x € 1.000 Omschrijving 2023 Saldo Meerjarenbegroting 488 Amendement Jeugdsport / Volwassenenfonds -50 PPN, incl amendement De Meenthe -949 Begrotingssaldo na PPN 2023 -511 GGD IJsselland -129 Omgevingsdienst IJsselland -43 Veiligheidsregio -148 Najaarsnota 2023 5.124 Begrotingssaldo na NJN 4.294 Ofwel we verwachten op basis van deze najaarsnota uit te komen op een verwacht resultaat van bijna € 4,3 mln. Burgemeester en wethouders van Steenwijkerland, de secretaris, de burgemeester, Marco de Graaf Rob Bats 6 Inhoudsopgave INLEIDING .................................................................................................................................................................. 3 1.

TUSSENRAPPORTAGE BEGROTINGSNIVEAU ....................................................................................................... 7 1.1 Prognose realisatie doelstellingen programmabegroting ................................................................................ 7 1.2 Financieel beeld ........................................................................................................................................ 7 2. NAJAARSNOTA 2023 PER PROGRAMMA .......................................................................................................... 8 2.1 Woningbouw ............................................................................................................................................. 8 2.2 Werk en Economie .................................................................................................................................. 13 2.3 Samenredzaam ...................................................................................................................................... 18 2.4 Vitaal platteland ...................................................................................................................................... 30 2.5 Duurzaam ..............................................................................................................................................

36 2.6 Leefbare steden en kernen....................................................................................................................... 45 2.7 Financiën en dienstverlening .................................................................................................................... 66 3. BUDGETAANPASSINGEN NAJAARSNOTA 2023 ............................................................................................. 80 3.1 Budgetafwijkingen najaarsnota 2023 ......................................................................................................... 80 3.2 Financieel beeld 2023 na verwerking najaarsnota....................................................................................... 81 4. TE NEMEN BESLUITEN: .................................................................................................................................. 82 7 1. Tussenrapportage begrotingsniveau Dit hoofdstuk geeft een beeld van de voortgang van alle programma’s gezamenlijk. Het bevat een prognose van de haalbaarheid van de doelstellingen uit de programma’s. Aan de orde komen de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van wat in de programmabegroting is afgesproken.

1.1 Prognose realisatie doelstellingen programmabegroting De prognose van de realisatie van de programmadoelstellingen richt zich op de zogenaamde ‘eerste w-vraag’ in de begroting: ‘wat willen we bereiken?’ Van de (actie) doelstellingen voor 2023 verwachten wij: - 78% ook daadwerkelijk te realiseren; - dat voor 22% specifieke aandacht nodig is / er problemen zijn om realisatie dit jaar mogelijk te maken. 1.2 Financieel beeld Binnen alle programma’s zijn de financiële mutaties per onderdeel nader toegelicht. In hoofdstuk 3 is een totaalbeeld van de financiële gevolgen van de najaarsnota opgenomen. Na verwerking van deze mutaties leidt dit tot het volgende financiële beeld. Financieel effect Perspectiefnota / Najaarsnota Financieel beeld 2023: x € 1.000 Omschrijving 2023 Saldo Meerjarenbegroting 488 Amendement Jeugdsport / Volwassenenfonds -50 PPN, incl amendement De Meenthe -949 Begrotingssaldo na PPN 2023 -511 GGD IJsselland -129 Omgevingsdienst IJsselland -43 Veiligheidsregio -148 Najaarsnota 2023 5.124 Begrotingssaldo na NJN 4.294 In paragraaf 3.1 is een uitgebreide financiële toelichting opgenomen van de ontwikkelingen van de najaarsnota.

8 2. Najaarsnota 2023 per Programma Per programma wordt een beeld gegeven van de voortgang op de (sub) doelstellingen uit de begroting 2023 - 2026, inclusief financiële afwijkingen. 2.1 Woningbouw Woningbouw Prognoses:  = op koers  = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogde resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Woningbouw’. 1. Stand van zaken doelen en beoogde resultaten Doel Voldoende woningen voor onze inwoners Beoogd resultaat Voor 2027 is 2/3 van de benodigde 1.735 woningen tot 2031 gerealiseerd. Actie 2023  We realiseren in 2023 voor 230 woningen harde plancapaciteit.  We zetten gericht actief grondbeleid in op basis van de woonbehoefte en daar waar geen gronden in bezit zijn.  We stellen een toetsingskader voor Tiny houses en een beleidslijn voor vrijkomende agrarische bebouwing op. Prognose NJN  We realiseren in 2023 voor 230 woningen harde plancapaciteit:   Inzet gericht actief grondbeleid:   Opstellen toetsingskader voor Tiny houses en een beleidslijn Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB):  Toelichting NJN  De harde plancapaciteit is in 2023 met 116 woningen toegenomen. Er is een aantal beperkende factoren die de uitwerking van de plannen vertragen (o.a. stikstof, PFAS, inspraaktrajecten).

 We zijn bezig met het verwerven van grondposities.  Het Beleidskader Tiny houses is door het college vastgesteld.  Bij de behandeling van de perspectiefnota is de motie over het ontwikkelen van VAB-beleid aangenomen. De provincie wil graag samen met de gemeenten een beleidskader opstellen voor erven met vrijkomende agrarische bebouwing. Hierover lopen op dit moment de gesprekken. Hoe dit voor Steenwijkerland gaat uitpakken is op dit moment nog niet duidelijk. Vanuit de gemeente leggen we ook een relatie met de gebiedsprocessen die in het kader van de stikstofproblematiek worden gevoerd. Doel Voldoende passende en betaalbare woningen Beoogd resultaat Tenminste 30% van de nieuwbouwwoningen is een sociale huur- of koopwoning. Actie 2023  We voeren samen met de woningcorporaties de jaarschijf 2023 van de Prestatieafspraken Steenwijkerland 2023-2027 uit. 9  We voeren de rijkstaakstelling voor de huisvesting van statushouders uit.  We realiseren huisvesting voor specifieke doelgroepen zoals standplaatsen voor de huisvesting van woonwagenbewoners.  We voeren pilots wonen en zorg uit.

Prognose NJN  Met de woningcorporaties de jaarschijf 2023 van de Prestatieafspraken Steenwijkerland 2023-2027 uitvoeren:   Uitvoeren rijkstaakstelling voor de huisvesting van statushouders:   We realiseren huisvesting voor specifieke doelgroepen zoals standplaatsen voor de huisvesting van woonwagenbewoners:   We voeren pilots wonen en zorg uit:  Toelichting  De taakstelling voor statushouders is dit jaar toegenomen, het aantal mutaties juist gedaald. De vraag of we de taakstelling voor dit jaar gaan halen, is mede afhankelijk van het aantal na-reizigers.  Aan de Parralelweg zijn vijf tijdelijke standplaatsen toegevoegd. Aan de Verlaatseweg worden in 2024 nog 5 tijdelijke standplaatsen toegevoegd. Beide in Steenwijk. We onderzoeken samen met de woningcorporaties mogelijkheden van structurele uitbreiding.  De behoefte aan woonzorgoplossing is verder in beeld en op basis daarvan zijn verkennende gesprekken gevoerd, zowel intern als met betrokken organisaties. Zoals Kamers met aandacht, die woonoplossingen biedt aan jongeren die o.a. uitstromen uit jeugdinstellingen. Voorstel voor een pilot hiervoor wordt najaar uitgewerkt. De pilot beschermd thuis is per augustus gestart. Daarbij wordt voorzien in 24uurs beschikbaarheid van begeleiding in de thuissituatie voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. In alle gevallen is er sprake van kleinschalige maatwerkoplossingen.

Doel Faciliteren van eigen inwoners initiatieven in de kernen Beoogd resultaat Het realiseren van eigen woningbouwinitiatieven voor en door eigen inwoners. Actie 2023  We faciliteren (collectieve) wooninitiatieven van eigen inwoners, zodat onder andere starters en ouderen in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen.  We maken met 2 kernen afspraken over de invulling van woningbouwmogelijkheden. Prognose NJN  Faciliteren (collectieve) wooninitiatieven van eigen inwoners:   Afspraken met 2 kernen over woningbouwmogelijkheden:  Toelichting NJN In vrijwel alle kernen voeren we gesprekken over de mogelijkheden van woningbouw binnen de desbetreffende kern. We zijn onder andere actief in Wanneperveen, Giethoorn en Kuinre. We zijn in Oldemarkt in de startfase. Daarnaast zijn we bezig met het opstellen van kaders voor CPO. Hierbij benoemen we ook de mogelijkheden voor ondersteuning van een CPO. 2. Projecten/ investeringen Programmabegroting 2023-2026 Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026: 10 Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2023-2026 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering/ het project gereed? Bestedingsplan: 1.

Opgave woningbouw Steenwijkerland (uitbreiding team en werkbudget)  Ja Nee Nee Toelichting op de afwijking van de prognose: Wat is de aard en de omvang van de afwijking? 1 fte is structureel ingevuld en een deel is ingevuld met inhuur. Wat zijn de oorzaken? Huidige arbeidsmarkt. Er zijn geen geschikte kandidaten Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Het niet altijd snel kunnen opschalen in capaciteit kan leiden tot vertraging in projecten. Dit kan leiden tot achterstanden. Wij gebruiken de gelden om daar waar het knelpunt is zo snel mogelijk tot een organisatorische oplossing te komen. Om de interne capaciteit niet de oorzaak van vertraging te laten zijn. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Deel van het structurele budget over 2023 wordt niet benut. Welke maatregelen stellen we voor ? Actieve werving op de arbeidsmarkt en een andere manier van werven zoeken. Zo hebben wij een van onze RO-ers gevonden via onze netwerkborrel. We zetten waar nodig gerichte search in. . Op dit moment zijn wij bezig met een extern bureau om gericht vaste mensen te vinden. 3. Nadere wijzigingen Financiële mutatie nr. 1 : Omgevingsvergunningen Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De verwachting is dat er een bedrag ter hoogte van € 500.000 aan extra leges wordt ontvangen.

Wat zijn de oorzaken? De leges die betaald worden voor omgevingsvergunningen zijn in de begroting 2023 geraamd op een bedrag van € 1.956.970. De verwachting is dat de inkomsten uit leges € 500.000 hoger uitvallen. Er zijn drie grote aanvragen geweest die tezamen al een bedrag aan leges van € 1.182.000 opleveren. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, vergunningverlening is een wettelijke taak. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er wordt een bedrag van € 500.000 meer aan leges omgevingsvergunningen ontvangen. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Het extra te ontvangen bedrag wordt verwerkt in de begroting. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? We verwachten € 500.000 meer aan legesinkomsten dan is begroot in 2023. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Geen tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. 11 Financiële mutatie nr. 2: Extra middelen voor starterslening Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Er is nog geen afwijking maar het budget voor startersleningen bij SVn op bijna op. Om lening te kunnen blijven verlenen wordt om een budget van € 1 miljoen gevraagd.

Wat zijn de oorzaken? Het eerder beschikbare bedrag is (bijna) geheel uitgeleend. Op dit moment kunnen geen startersleningen meer worden aangevraagd omdat bij positieve beoordeling de in behandeling zijnde startersleningen het beschikbare budget geheel uitgeleend is. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? We helpen starters op de woningmarkt om eerder een woning te kunnen kopen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Dit bedrag wordt onttrokken aan de reserve Volkshuisvesting. Het bedrag wordt gestort in het fonds bij SVn voor de starterslening van de gemeente Steenwijkerland. Het is een revolverend fonds. De middelen komen weer terug in het fonds. Mocht de gemeente stoppen met de starterslening, dan komen de middelen, inclusief rente, afhankelijk van de looptijd van de dan nog lopende leningen, terug in het fonds. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. De rentelasten zullen met ingang van 2024 met € 30.000 stijgen. In 2023 is er een kleine rentestijging van 5.000. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing.

Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Om startersleningen te kunnen blijven toekennen is een extra budget van € 1 mln. benodigd. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? De rentestijging van de afgelopen jaren heeft gevolgen voor de mogelijkheden om gebruik te maken van de startersleningen. Het beschikbare krediet kan naar behoefte ingezet worden bij de SVn. Financiële mutatie nr.3: Gebiedsontwikkeling Eeserwold Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Aan verwachte uitgaven voor een externe projectleider is een bedrag benodigd van € 75.000. Hier tegenover staan inkomsten van € 107.000 van projectontwikkelaars (een bijdrage in de plankosten, gebaseerd op een prijs per m2). Wat zijn de oorzaken? Voor de werkzaamheden rondom gebiedsontwikkeling Eeserwold is nog een bedrag benodigd in 2023 van € 75.000. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen gevolgen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is nog een bedrag benodigd van € 75.000 voor de laatste werkzaamheden rondom de gebiedsontwikkeling Eeserwold. Er wordt echter nog € 107.000 aan inkomsten verwacht van projectontwikkelaars.

Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Aan de uitgavenkant dient een bedrag te worden geraamd van € 75.000 en aan de inkomstenkant van € 107.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Project zal nog niet worden afgerond in 2023. Voor 2024 is nog geen zicht op kosten en eventuele opbrengsten. 4. Actualiteiten en kansen/uitdagingen met betrekking tot dit programma De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Woningbouw’ zijn als volgt: Kansen:  De bestuurlijke focus/aandacht vanuit het rijk en provincie.  De krapte op de woningmarkt, waardoor extra subsidiestromen en innovatieve oplossingen ontstaan, of flexibiliteit in regelgeving.  Inzet op fabrieksmatige woningbouwproducten.  We zijn in onderhandeling met partijen voor locaties (gronden) voor woningbouw.  Actualiseren/herinrichting complex Kornputkwartier is een kans om te zorgen voor en beter aanbod voor onze mensen. 12 Uitdagingen:  Actualiseren / herinrichting complex Kornputkwartier  Capaciteitstekorten (dit betreft zowel mensen als (bouw)materialen).  Financierbaarheid van woningen (gestegen bouwkosten en hypotheekrente).

 Huisvesting statushouders (toenemende taakstelling-teruglopende mutaties).  Huisvesting ontheemden.  Implementatie Omgevingswet.  Stikstof/PFAS.  Juridische procedures Uitdaging Kornputkwartier De uitdaging voor met name het woningbouwcomplex Kornputkwartier behoeft een toelichting. Dit complex heeft het grootste risico in zich omdat de boekwaarde hiervan nog € 8,6 mln. bedraagt. Na enkele jaren van grote verkopen stagneert de verkoop in 2023. De tijdsplanning verandert, de marktbehoefte wijzigt, stikstof, PFAS, kostenstijgingen en renteontwikkelingen hebben gevolgen voor de fasering. De koopbehoefte heeft gevolgen voor een kritische analyse van een mix van koop, huur vrije kavels etc. In het huidige programma zijn met name vrije kavels opgenomen in het nog uit te geven deel van het complex. Aanpassing van de indeling zal een negatief effect hebben op het resultaat van de grondexploitatie. Deze omvang is op dit moment nog niet bekend en wordt geëffectueerd bij de jaarrekening 2023. 13 2.2 Werk en Economie Werk en Economie Prognoses:  = op koers  = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogde resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Werk en economie’. 1.

Stand van zaken doelen en beoogde resultaten Doel Versterken van de werkgelegenheid door opleiden gekwalificeerd personeel en mismatch arbeidsmarkt tegengaan Beoogd resultaat Economische sectoren die van belang zijn voor onze economie, hebben meer arbeidspotentieel beschikbaar. Actie 2023  Het ondernemersinitiatief Horeca College Weerribben-Wieden (HCWW) wordt aangejaagd en opgeleverd.  Regionale Praktijk Academie (RPA) wordt doorontwikkeld en er wordt een verkenning gedaan naar de mogelijkheden voor uitbreiding met sectoren metaal, bouw en autotechniek.  Vernieuwing aanpak Arbeidsmarktbeleid ‘Actieplan Werk(t) 2.0’.  De Stapelbanen worden bij meer bedrijven ingezet en de werkzaamheden daarvoor worden overgedragen aan De Werkcoöperatie de Middelcirkel (WCDM). Prognose NJN  Toelichting NJN - Het Horeca College Weerribben-Wieden gaat in september van start met de eerste groep leerlingen. Inmiddels hebben de ondernemers zich ook verenigd in een autonoom stichtingsbestuur. De projectleiding en coördinatie ligt bij het collectief van ondernemers zelf Na september is het een op zichzelf-staande entiteit. - Het doorontwikkelplan is in co-creatie met de deelnemende bedrijven opgesteld. Inmiddels is het duidelijk dat de sectoren bouw, horeca en metaal zullen gaan aansluiten bij de RPA.

- Het vooronderzoek (feiten en cijfers) voor de Regionale Economische Agenda (REA) is opgeleverd, Naar aanleiding van deze gegevens maken we een ‘foto van de Steenwijkerlandse economie’. Een eerste uitwerking wordt gemaakt en deze wordt na de zomer voorgelegd aan een ‘denktank’ met daarin een aantal constructieve meedenkers. Deze verdere uitwerking wordt in het najaar voorgelegd aan een grote groep ondernemers en betrokkenen in een brede zetting. Zo hopen we begin volgend jaar met deze input tot een gedragen (REA) te komen, waar we de komende jaren inzet op kunnen plegen. - De pilot Stapelbanen is afgerond en de resultaten en inzichten worden na de zomer met de raad gedeeld. Doel Verbetering externe en interne dienstverlening aan ondernemers 14 Beoogd resultaat Verhoging tevredenheid dienstverlening aan ondernemers en meer ruimte voor ondernemersinitiatieven. Actie 2023  We richten een fonds in voor aanjaagbudget voor initiatieven van ondernemers, op het gebied van bijvoorbeeld arbeidsmarkt, circulariteit, vitale kernen of verduurzaming bedrijventerreinen.  Opstellen en uitvoeren prestatieafspraken Business Club Steenwijkerland (BCS).  Opstellen en uitvoeren Regionale Economische agenda.  We stellen een integraal draaiboek op voor onze dienstverlening aan ondernemers en voeren deze uit.  Verbetering communicatie en vindbaarheid accountmanagement.

 Nieuwsbrief Economie wordt opgezet.  Uitvoering ‘rode loper’-beleid voor het MKB.  Om ondernemersinitiatieven te bekijken bezoeken we minimaal 20 bedrijven. Prognose NJN  Toelichting NJN - In samenwerking met het georganiseerde bedrijfsleven wordt momenteel verkend hoe het fonds/aanjaagbudget het best kan worden ingezet: Verkend wordt welke problemen urgent zijn en hoe we kunnen aanjagen. - De prestatieafspraken 2023/2024 tussen de gemeente en de BCS zijn inmiddels afgerond en bestuurlijk vastgesteld. Er is gestart met de eerste activiteiten - Zie vorige punt ‘Regionale Economische Agenda’ deze analyse is de basis voor de REA die we eind dit jaar op willen leveren. - Er ligt een intern verbeterplan voor de dienstverlening. Via een informatienota zal de gemeenteraad na de zomer geïnformeerd worden over de voortgang en de wijze waarop we gaan werken aan een het verder verbeteren van de dienstverlening aan ondernemers - De accountmanagers zijn het gezicht en aanspreekpunt voor het bedrijfsleven. Zowel online als fysiek presenteren zij zich. Dat betekent ook dat zij veel ‘in het veld’ zijn en intermediair tussen de ondernemersvraag en de interne organisatie. - Op dit moment draait er een pilot voor een nieuwe nieuwsbrievensysteem voor het domein sport. Waarna deze positief is afgerond kunnen we dit middel in gaan zetten voor een nieuwsbrief voor ondernemers.

- Rode loper beleid is de afgelopen maanden opgepakt en er is snelheid gemaakt. Het plan van aanpak en de wijze waarop we nieuwe bedrijven / ondernemers in onze gemeente welkom gaan heten en hoe we aandacht besteden aan jubilea bij bedrijven is bepaald. In het najaar is het beleid operationeel. - Zowel ambtelijk als bestuurlijk worden bedrijfsbezoeken gehouden. Doel Voldoende ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven Beoogd resultaat Voldoende mogelijkheden voor bedrijven om uit te breiden en bestaande ruimte te intensiveren. 15 Actie 2023  Opstellen plan van aanpak voor bedrijventerreinen met een acute ruimtebehoefte of revitaliseringvraag.  Verbeteren van de kwaliteit op de bedrijventerreinen. We voeren projecten uit om de veiligheid van de bedrijfsterreinen te verbeteren en deze toekomstbestendig te maken.  We maken bestuurlijke afspraken met de provincie over uitbreiding van werklocaties voor de lokale behoefte. Prognose NJN  Toelichting NJN - Dit is benoemd als een van de projecten die in samenwerking met de BCS wordt opgepakt in de prestatieafspraken. De komende maanden wordt dit project opgepakt. - De bestuurlijke afspraken met de provincie over de uitbreiding van de werklocaties zijn gemaakt. Deze zijn tevens door het college bekrachtigd. Doel Duurzame bedrijven Beoogd resultaat Zoveel mogelijk bedrijven hebben een ’groen-verdienmodel’.

Actie 2023  Starten inventarisatie van de stand van zaken en ambities van ondernemers (hoe circulair is ondernemend Steenwijkerland?).  Opstellen van een actie-agenda voor circulaire projecten voor een of meerdere bedrijfssectoren (2024 gereed). Prognose NJN  Toelichting NJN De accountmanagers hebben gesprekken met veel ondernemers. Duurzaamheid en circulariteit zijn hierbij onderwerpen die besproken worden. Tevens worden de thema’s duurzaamheid en circulariteit meegenomen in het opstellen van de Regionale Economische Agenda. We verwachten eind 2023 niet alleen een beeld te hebben van de stand van zaken, maar ook de kansen die er liggen op het gebied van Circulariteit en Duurzaamheid voor ondernemend Steenwijkerland. De actie agenda voor circulaire projecten zal hier een nadere uitwerking van zijn. 2. Projecten/ investeringen Programmabegroting 2023-2026 Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026: Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2023-2026 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering/ het project gereed? Bestedingsplan: 1. Arbeidsmarktbeleid, extra bedrijventerreinen en ondersteuning ondernemersinitiatieven  Ja Ja Nee 2.

Renovatie Kadoelerbrug (gemeentelijke bijdrage)  Ja Ja Nee 3. Ontwikkeling verduurzaming/transitie defensie  Ja Ja Nee 16 3 Nadere wijzigingen Financiële mutatie nr 1. Grondzaken algemeen Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Overschot op de budgetten voor grondzaken algemeen Wat zijn de oorzaken? Op de budgetten voor grondzaken algemeen worden kosten en opbrengsten geboekt van de verkoop groenstroken, huren en pachten van gronden, verkopen onroerend goed e.d.. Door de verkoop van een woning is een overschot ontstaan van € 150.000. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Niet van toepassing. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er is een overschot van € 150.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Het bedrag van € 150.000 kan toegevoegd worden aan het saldo Najaarsnota 2023. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing. Financiële mutatie nr. 2: Kermissen en evenementen Wat is de aard en de omvang van de afwijking? € 10.000 incidenteel Wat zijn de oorzaken? Vervanging van vier bokken met dranghekken.

De nog oude bokken en hekken zijn beschadigd en krom. Ze zijn niet meer representatief en veilig. De afgelopen jaren zijn er al mondjesmaat oude bokken vervangen. Nu rest nog de vervanging van vier bokken met hekken. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Neen Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Bokken en hekken van dezelfde kwaliteit en uitstraling. Van de nieuwe bokken passen er twee op de vrachtwagen. Van de oude bokken past er maar één op de vrachtwagen. Met de nieuwe bokken voorkomt het een extra rit heen en weer rijden. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Een overschrijding van het budget Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? € 10.000 incidenteel. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Meer evenementen en markten waardoor er meer vraag naar ondersteuning met hekken. Dit wordt geborgd in een nieuw evenementenbeleid. Financiële mutatie nr 3.

: Horeca college Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Project Horeca college Weerribben Wieden Wat zijn de oorzaken? De provincie Overijssel heeft een subsidie beschikbaar gesteld voor het project Horeca College Weerribben Wieden van maximaal € 88.200. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Zoals eerder gemeld heeft het project enige vertraging opgelopen. Er was nog een restant budget uit 2022. Voor het seizoen 2023/2024 kunnen nu deze middelen van de Provincie worden ingezet om het project vlot te trekken. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Voorgesteld wordt om de beschikbare subsidie toe te voegen aan het budget voor het project Horeca College Weerribben Wieden. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Niet van toepassing. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Niet van toepassing. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Niet van toepassing. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Niet van toepassing.

17 4 Actualiteiten en kansen/uitdagingen met betrekking tot dit programma De kansen en uitdagingen in relatie tot het bestuursprogramma ‘Werk en economie’’ zijn als volgt: Kansen:  Het afnemen van de coronamaatregelen heeft ook een gunstig effect op de bedrijvigheid.  Goede samenwerking met het georganiseerd bedrijfsleven, ook ten aanzien van circulariteit, duurzaamheid en (energie)transitie. Ondernemers zijn zich bewust van deze veranderingen en willen met gemeente hierop investeren.  We zijn in onderhandeling met een partij voor een locatie (grond) voor een bedrijventerrein. Uitdagingen:  De arbeidsmarkt is krapper dan ooit en zeker de toeristische sector en de horeca hebben grote problemen personeel te vinden. En dit zien we in eigenlijk alle sectoren.  De verwachting is dat Nederland grotere gevolgen van de oorlog zal ondervinden dan andere Europese landen. De Nederlandse economie is sterker afhankelijk van de internationale handel en daarom zal de werkloosheid verder oplopen en de koopkracht voor Nederlandse consumenten dalen. Dit heeft lokaal ook zijn weerslag.  De stikstofcrisis raakt veel ambities van het nieuwe kabinet zoals woningbouw, infrastructuur en energietransitie. Dit heeft ook lokaal zijn invloed, ook voor bedrijven.

18 2.3 Samenredzaam Samenredzaam Prognoses:  = op koers  = specifieke aandacht vereist = er zijn problemen X = geen gegevens bekend Hieronder rapporteren we over de voortgang op de doelen en beoogde resultaten uit de begroting voor het bestuursprogramma ‘Samenredzaam’. 1 Stand van zaken doelen en beoogde resultaten Doel Voorkomen van (ernstige) geldzorgen Beoogd resultaat Minimaal 50% van de doelgroep voor het minimabeleid maakt gebruik van de minimavoorzieningen (2022: 30%). Actie 2023  We maken een actieplan met onze aanpak richting werkgevers over schuldensignalering en schuldhulp voor werkgevers.  In het kader van vroegsignalering hebben we met minimaal 25 inwoners per maand intensief persoonlijk contact.  We vergroten bekendheid van het Geldloket Steenwijkerland bij inwoners en werkgevers. Prognose NJN  Toelichting NJN Dankzij inzet van de Voorzieningenwijzer, de informatiemedewerker en het succes van de energietoeslag ligt het gebruik van de minimaregelingen op 29,1% (stand juni 2023). We liggen daarmee op koers om het gestelde doel, minimaal 50% van de doelgroep voor het minimabeleid maakt gebruik van de minimavoorzieningen, te behalen. Het actieplan voor werkgevers is in de maak en gereed Q4 2023. Binnen de gemeente is een werkgroep gevormd die op regelmatige basis overlegd.

Door ontwikkelingen bij de Belastingdienst, het invorderen van schulden ontstaan tijdens de coronaperiode en de verwachte problemen voor ondernemers, hebben we de focus op dit moment voornamelijk gelegd op de toegang. Waar komt de ondernemer met geldzorgen binnen (gemeente en het Geldloket), met welke hulpvraag en wat is de verdere routing (Regionaal Bureau Zelfstandigen (RBZ)), Kredietbank Nederland (KBNL), Zuidweg&Partners). Samen met de accountmanager bedrijven zijn de grotere bedrijven in kaart gebracht en zullen vanuit het Geldloket de presentaties ‘financieel fitte werknemers’ gepland worden. Naar verwachting zullen de 1 ste presentaties in september worden gegeven. Vroegsignalering Vanuit de vroegsignalering is er, afhankelijk van het soort melding, (intensief) contact. Gebleken is dat niet alleen bijstandsgerechtigden moeite hebben met het betalen van de vaste lasten, maar ook de middeninkomens. Bij dubbele meldingen (bijvoorbeeld energie en zorg), hoge achterstanden en huurachterstanden werd er aangekondigd een huisbezoek afgelegd. 19 Overige meldingen kregen een brief, mail, Whatsapp of werden telefonisch benaderd. Gemiddeld waren dit 41 inwoners per maand. Inwoners weten over het bestaan van het Geldloket als ook van de hulp die de gemeente biedt vanuit de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (WGS).

Inwoners weten waar ze zich kunnen melden bij het hebben van geldzorgen en dat gebeurt dan ook regelmatig nog na het oorspronkelijke contact vanuit de vroegsignalering. Vergroten bekendheid Geldloket Steenwijkerland Er zijn diverse presentaties gegeven over het Geldloket in de verschillende kernen binnen de gemeente, waarvan sommige in samenwerking met het seniorenplatform. De presentaties zijn gezamenlijk gegeven met de informatiemedewerker van het sociaal domein en zijn door vele partijen enthousiast ontvangen. Het Geldloket is aangesloten bij de aanpak en acties vanuit geWoon besparen en daarnaast heeft het Geldloket diverse activiteiten bezocht (o.a.. Open dag RIBW, Baby- en Peutermarkt) om inwoners bewust te maken van geldzorgen en de hulp en mogelijke oplossingen die het Geldloket kan bieden. Het Geldloket is ook betrokken in het onderzoek naar de toegang van de ondernemer met Geldzorgen. De informatiemedewerker is aanwezig op diverse locaties in de gemeente, inwoners weten haar, door haar toegankelijkheid en kennis over regelingen en toeslagen, goed te vinden. Daarnaast heeft zij voor inwoners met geldzorgen een signalerende verwijzende rol naar o.a. het Geldloket en schuldhulp. Het Geldloket onderzoek hoe aansluiting kan worden gezocht bij de bestaande spreekuren van de informatiemedewerker in de diverse kernen.

Doel Alle kinderen kunnen veilig thuis opgroeien (beweging van nul) Beoogd resultaat Het aantal uithuisplaatsingen terugbrengen van 1,6% naar het landelijk gemiddelde van 1,1% (periode 2022-2026) Actie 2023  Het aantal huisartspraktijken met een spreekuur van een jeugdconsulent breiden we uit van 2 naar 4.  Vanaf het schooljaar 2023-2024 hebben alle scholenkoepels 1 of meer jeugdconsulenten ter beschikking.  Met onze (lokale) ketenpartners smeden we een coalitie om uithuisplaatsingen te voorkomen. Prognose NJN  Toelichting NJN  De jeugdconsulent heeft in 2023 een dag in de week spreekuur bij de drie huisartsenpraktijken welke vallen onder het Gezondheidscentrum ‘De Allee’ in Steenwijk. In de periode van half februari t/m half juli heeft de jeugdconsulent 20 jeugdigen gezien en in totaal 62 gesprekken gevoerd. Daarmee heeft ze 11 jeugdigen niet door hoeven te verwijzen naar de gespecialiseerde GGZ-jeugdzorg. Er is sprake van normaliseren en minder jeugdigen worden naar de gespecialiseerde jeugdzorg doorverwezen. Met twee andere huisartsenpraktijken zijn gesprekken gevoerd om in september 2023 te starten met de inzet van een jeugdconsulent. Dit vraagt om extra capaciteit binnen het reguliere team om de reguliere werkzaamheden te kunnen continueren maar geeft 20 tegelijkertijd besparing op de geïndiceerde jeugdzorg (budgettair neutraal).

In de Perspectiefnota is dit financieel vertaald.  De inzet van een jeugdconsulent en een schoolmaatschappelijk werker (vanuit Sociaal werk De Kop) is van start gegaan in het voorjaar van 2023. Vanuit een lerend model wordt kennis, kunde en expertise gedeeld vanuit de verschillende domeinen (onderwijs en jeugdzorg). De verschillende professionals hebben een gezamenlijke training gevolgd over rollen, taken en verschillende wetten, verantwoordelijkheden en eigenaarschap. Op 3 locaties werken de verschillende professionals met elkaar samen en leggen de nadruk op normaliseren en positieve gezondheid waar kan en specialiseren waar nodig. Hiermee zien we dat kinderen en hun gezinnen de juiste hulp ontvangen passend bij de hulpvraag.  Samen met (lokale) ketenpartners – sociaal werk, onderwijs, jeugdzorgaanbieders, jeugdbescherming, GGZ, Veilig Thuis en de Beweging van 0 – werken we aan het beter signaleren en bespreekbaar maken van huiselijk geweld en kindermishandeling. Hiermee willen we de drempel verlagen voor ouders om hun hulpvraag te stellen als sprake is van huiselijk geweld. In het voorjaar hebben de professionals van de ketenpartners een training gevolgd in samenwerking met De Beweging van 0 en het NJI (Nederlands Jeugd Instituut).

Daarnaast is een structureel overleg met de kerngroep van ketenpartners waarin we initiatieven ontwikkelen waarbij we het klimaat creëren waarin ouders om hulp durven te vragen als er sprake is van huiselijk geweld. Een voorbeeld is het organiseren van het toneelstuk IJS. Een voorstelling waar ruim 100 professionals en 70 belangstellenden/inwoners bij aanwezig zijn geweest. Doel Voorkomen van overbelasting van mantelzorgers Beoogd resultaat Vermindering van het aandeel mantelzorgers dat zich zwaar belast voelt (2020: 12%). Actie 2023  Onderzoeken van de ondersteuningsbehoefte onder mantelzorgers.  Het aanbod voor respijtzorg (iemand of een organisatie die de zorg overneemt van de mantelzorger) actualiseren met nieuwe vormen. Prognose NJN  Toelichting NJN - Het onderzoek is nog niet gestart. Er wordt een projectleider/ onderzoeker aangesteld om dit onderzoek uit te voeren. In het 4 e kwartaal van 2023 gaat het onderzoek beginnen. - Naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek zal zo nodig het aanbod voor mantelzorgondersteuning en/ of respijtzorg worden geactualiseerd. Dit gaat niet lukken in 2023. Dit onderdeel voeren we uit in het voorjaar van 2024. Doel Mensen met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig wonen Beoogd resultaat Via de opbouw van beschermd-thuis formules verminderen van het gebruik van beschermd-wonen plekken met 30% (2026 t.o.v. 2022).

Actie 2023  Aanstellen kwartiermaker. 21  Actieplan opstellen om de Toekomstvisie Beschermd wonen uit te voeren. In dit plan wordt opgenomen: - de ontwikkeling van lokaal beschermd thuis-formules in overleg met zorgpartijen en; - de ontwikkeling van vernieuwend woonzorg-aanbod; - en de doorontwikkeling Wmo. Prognose NJN  Toelichting NJN De kwartiermaker is aan de slag met het inregelen van de nieuwe taak, beschermd wonen, in onze lokale toegang. Per 1 oktober 2023 is dit gereed, zodat consulenten zijn gestart met inwerken (om vanaf 1 januari 2024 het beoordelen van meldingen beschermd wonen zelf te doen). Daarvoor is capaciteit en (Ggz)kennis aan het uitvoeringsteam toegevoegd, onder meer via de GGD IJsselland. Lokaal wordt gewerkt vanuit de principes van casus- en procesregie (doorontwikkeling Wmo) en actief wordt gevolgd hoe hulpvragen zich ontwikkelen en welke ondersteuning passend is. Met centrumgemeente Zwolle, die tot de invoering van het nieuwe financiële verdeelmodel/woonplaatsbeginsel de rijksmiddelen voor beschermd wonen ontvangt voor de regio, zijn via een convenant afspraken gemaakt over de verdeling van taken en middelen. Per 1 augustus is de inkoopovereenkomst met 4 zorgaanbieders voor Beschermd thuis ingegaan. Ook het eerste ondersteuningstraject is gelijk 1 augustus van start gegaan en een aantal andere casussen zijn actief verkend.

Met dit aanbod van begeleiding thuis met een 24-uurs beschikbaarheid, leveren we en belangrijke bijdrage aan onze ambitie om langer/weer zelfstandig wonen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid mogelijk te maken. Beschermd thuis zetten we in eerste instantie pilotmatig in voor de duur van 2 jaar met een bereik van ca. 5 à 10 inwoners. Met woningcorporaties zijn nadere samenwerkingsafspraken gemaakt voor de toewijzing van woningen aan inwoners die meedoen aan deze pilot. Naast Beschermd thuis zijn meer formules verkend op het snijvlak van wonen met zorg, zoals Kamers met aandacht en Gemengd wonen. Doel Vitaal ouder worden Beoogd resultaat Toename van het percentage ouderen dat een goede gezondheid ervaart (2022:72%). Actie 2023  Uitvoering project Samen in beweging Clingenborgh.  Uitvoering van de plannen vanuit het sport- en beweegakkoord, zoals de inzet van de buurt-sport coach.  Opstellen van een plan van aanpak om te komen tot een actieprogramma vitale ouderen in 2024 (aangenomen amendement tijdens de begrotingsbehandeling op 8 november 2022).

Prognose NJN  Uitvoering project Samen in beweging Clingenborgh:   Uitvoering van de plannen vanuit het sport- en beweegakkoord, zoals de inzet van de buurt-sport coach:   Opstellen van een plan van aanpak om te komen tot een actieprogramma vitale ouderen in 2024:  22 Toelichting NJN  Uitvoering project Samen in beweging Clingenborgh: Het project Samen in Beweging in Clingenborgh is afgerond. De samenwerking in de wijk met verschillende partijen wordt in het reguliere werk meegenomen.  Uitvoering plannen vanuit Sportakkoord Er worden in het najaar fittesten georganiseerd in Steenwijk en Oldemarkt. Het aanbod van sport- en bewegen en cultuur wordt zichtbaar gemaakt in Max Vitaal.  Opstellen van een plan van aanpak om te komen tot een actieprogramma vitale ouderen in 2024 - In het najaar van 2023 maken we een start met het opstellen van het uitvoeringsplan van het gezondheidsbeleid 2023-2026. Hieronder vallen ook activiteiten gericht op preventie en gezondheid voor ouderen. - Er is een projectleider ‘vitaal ouder worden' aangesteld die uitvoering zal geven aan het amendement ‘vitaal ouder worden’. In Q4 2023 zal een plan van aanpak (procesvoorstel) worden opgeleverd om te komen tot een actieprogramma ‘Vitaal Ouder worden’. In het amendement wordt gesteld dat er bij de PPN 2024 (juli 2023) financiële middelen worden aangevraagd voor de uitvoering van het actieprogramma.

Dit is niet haalbaar. Financiële middelen worden – indien nodig – aangevraagd zodra het actieprogramma gereed is. Overige ontwikkelingen (huisbezoeken 75+) Halverwege 2023 waren er 13 vrijwilligers getraind die 130 75+-ers hebben bezocht voor de pilot Huisbezoeken 75+-. Met Sociaal Werk de Kop wordt overlegd over een eventueel vervolg na deze pilot. 2 Projecten/ investeringen Programmabegroting 2023-2026 Stand van zaken Bestedingsplan zoals opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026: Stand van zaken projecten/investeringen Programmabegroting 2023-2026 Omschrijving project/investering Wordt de planning gehaald? Wordt project/ investering uitgevoerd volgens het laatst vastgestelde projectplan? Worden middelen ingezet overeenkomstig het laatst vastgestelde projectplan? Is de investering/ het project gereed? Bestedingsplan: 1. Als rondkomen niet (meer) lukt  Ja Ja Nee 2. Mantelzorg/respijtzorg  Ja Uitstel Nee 3. Beweging van nul  Ja Ja Nee 4. Van beschermd wonen naar beschermd thuis  Ja Ja Nee 23 3 Nadere wijzigingen Financiële mutatie nr. 1: Toegang Beschermd wonen Wat is de aard en de omvang van de afwijking? In de Perspectiefnota van dit jaar is een incidenteel bedrag van € 85.000 (1 fte) opgenomen voor de overkomende taak Beschermd wonen vanaf 2024. Dit ter ontlasting van het bestaande team, zodat nieuwe meldingen opgepakt kunnen worden.

Er is vertraging opgelopen waardoor een gedeelte van het bedrag doorgeschoven moet worden naar het jaar 2024. Wat zijn de oorzaken? Vertraging in proces van overheveling van regionale naar lokale toegang als gevolg van uitstel landelijke financiële verdeelmodel en het arbeidsjuridische proces van overgang van personeel van de GGD IJsselland naar de lokale toegang. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, Beschermd wonen (Wmo). Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Door de vertraging van de start van de lokale toegang (niet geheel in 2023, maar per 2024) wordt dit najaar gestart met inwerken/inregelen zodat mensen kennis eigen kunnen maken. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De kosten bedragen in totaal € 85.000 waarvan € 20.000 in de periode van oktober - december 2023 wordt ingezet en het resterende bedrag ter hoogte van € 65.000 in 2024. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Er vindt een verschuiving van budget plaats van 2023 naar 2024 (€ 65.000).. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr.

2: Beschermd wonen Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De regio Beschermd wonen (Zwolle e.o.) heeft over het jaar 2022 een positief rekeningresultaat, wat tot gevolg heeft dat er in 2023 een incidenteel voordeel voor onze gemeente ontstaat van € 1 miljoen. Ook over het jaar 2023 wordt een fors positief rekeningresultaat verwacht door de regio. Voorgesteld wordt de helft van dit voordeel op te nemen in de begroting 2024. Het gaat dan om een bedrag ter hoogte van € 1,4 miljoen. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, Beschermd wonen (Wmo). Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? In 2023 wordt een bedrag ontvangen van € 1 miljoen. In de begroting 2024 wordt een bedrag opgenomen van € 1,4 miljoen. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Er wordt extra geld ontvangen. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 3: Vrijval ESF subsidie Participatie Wat is de aard en de omvang van de afwijking? In het verleden is gebruik gemaakt van een subsidie van het Europees Sociaal Fonds (ESF).

Deze subsidie is ingezet voor o.a. participatie en inburgering. Na afrekening resteert er een bedrag van € 150.000. Dit door de inzet van eigen personeel. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, participatie en inburgering. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De afrekening betreft een positief bedrag ter hoogte van € 150.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Er wordt extra geld ontvangen. Het gaat om een bedrag van € 150.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. 24 Financiële mutatie nr. 4: Loonkostensubsidies Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Het aantal inwoners met een loonkostensubsidie is toegenomen. Daarnaast zijn een aantal loonwaarden herzien. Daarbij is het minimumloon in 2023 in totaal met bijna 14% toegenomen. Dit heeft tot gevolg dat het aandeel wat wordt gesubsidieerd toeneemt met een bedrag van € 300.000. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, Participatie.

Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? De kosten bedragen € 300.000 meer. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Een bedrag van € 300.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 5: Stijging wettelijk minimumloon (NoordWestGroep) Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Per 1 januari 2023 is het wettelijk minimumloon met 10,5% verhoogd. Binnen de reguliere begroting van de NWG was deze stijging niet op te lossen en dreigde er een tekort. Dit tekort is bij de Perspectiefnota berekend op € 237.000 en extra toegekend aan de NWG. Het was op dat moment niet duidelijk in hoeverre het rijk ons zou compenseren voor de stijging van het minimumloon. Dit is inmiddels wel gebeurd bij de Meicirculaire 2023 (zie hiervoor ook de informatienota over de Meicirculaire). Het bedrag van € 237.000 krijgen wij dus weer terug. Wat zijn de oorzaken? Compensatie door het rijk. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Ja, uitvoering Wsw. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen.

Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een voordeel ter hoogte van € 237.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Een bedrag van € 237.000. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? We komen geen bedrag tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 6: Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Over de periode 2023 – 2026 ontvangen we van het rijk een Specifieke uitkering GALA. De inzet van de ontvangen budgetten moet aan bepaalde voorwaarden voldoen. Niet uitgegeven middelen moeten (uiteindelijk) worden terugbetaald aan het rijk. Daarom proberen we zoveel mogelijk bestaande activiteiten, waarvoor al budget is opgenomen in de begroting, onder te brengen bij de Specifieke uitkering van het rijk. Hierdoor ontstaat in het jaar 2023 een voordeel van € 140.000. Voor de uitwerking van het Gezondheidsbeleid (zie hiervoor de raadsvergadering van september 2023) is extra budget benodigd voor het begeleiden van de diverse projecten. De kosten hiervoor bedragen in 2023 € 45.000. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee.

Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? In het jaar 2023 ontstaat een voordeel van € 95.000 (€ 140.000 - € 45.000). Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Zie bij gevolgen beschikbare middelen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Geen. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. 25 Financiële mutatie nr. 7: Kinderopvang Sociaal medische indicatie (SMI) Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Het aantal kinderen met een SMI -indicatie is verdubbeld ten opzichte van een paar jaar geleden. De oorzaak ligt binnen de toegenomen inzet van de regeling binnen het sociaal domein door een bredere integrale samenwerking. Daarnaast is er een toename van het aantal complexe casussen waarbij het inzetten van een SMI een laagdrempelig/snel relatief goed in te zetten instrument is. Er is in het jaar 2023 een nadeel ontstaan ter hoogte van € 100.000. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen.

Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? Er ontstaat een tekort van € 100.000. Welke maatregelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Geen. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Een bedrag van € 100.000. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Het meerjarig effect wordt bij de behandeling van de Perspectiefnota 2024 meegenomen. Financiële mutatie nr. 8: Minimabeleid en schuldhulpverlening Wat is de aard en de omvang van de afwijking? Wij willen het bereik van de bestaande inkomens- en duurzaamheidsregelingen voor inwoners vergroten. Hiervoor hebben wij o.a. een tijdelijke informatiemedewerker Geldloket aangenomen. De informatiemedewerker heeft als doel het voorkomen van financiële problemen en het ondersteunen van inwoners en het Geldloket. Netwerkpartners geven aan dat dit zeer zinvol is. Vanuit korte lijnen worden veel inwoners geholpen naar een gezond financieel leefklimaat. Voorgesteld wordt om de inzet van de informatiemedewerker Geldloket structureel te maken. De kosten hiervoor bedragen in 2024 € 40.000 en vanaf 2025 € 75.000. De inzet van de medewerker laat vanaf 2024 een structureel voordeel zien ter hoogte van € 50.000 op de kosten van schuldhulpverlening.

Daarnaast ontstaat ook een structureel voordeel binnen het minimabeleid van € 25.000. Het budget schuldhulpverlening in het jaar 2023 wordt tot een bedrag van € 125.000 niet gebruikt. Wat zijn de oorzaken? Zie hierboven. Is sprake van een wettelijke taak? Zo ja, welke? Nee. Wat zijn de gevolgen voor de realisatie van het bijbehorend doel? Geen. Wat zijn de gevolgen voor de beschikbare middelen (personeel, financiën en faciliteiten)? In het jaar 2023 ontstaat een voordeel van € 125.000. In het jaar 2024 ontstaat een voordeel van € 35.000. Vanaf het jaar 2025 verloopt de mutatie budgettair neutraal in de begroting. Welke maat regelen stellen we voor binnen het bestuursprogramma (bestaande budgetten)? Geen. Welk bedrag wordt daarmee bespaard? Zie hierboven. Welk bedrag komen we per saldo tekort (indien sprake is van een financiële tegenvaller)? Geen tekort. Welke externe ontwikkelingen doen zich nog voor? Geen. Financiële mutatie nr. 9: Laaggeletterdheid Wat is de aard en de omvang van de afwijking? De onderuitputting op het budget Laaggeletterdheid in 2023 is tweeledig. Ten eerste was er de verhoging van het budget voor Laaggeletterdheid vanwege beschik- baarstelling van extra (rijks)WEB-middelen halverwege het jaar door verhoging van het budget voor educatie 2023 en de beschikbaarstelling van extra gelden voor taallessen voor Oekraiense vluchtelingen in de meicirculaire.