Bijlage 2 Landschappelijke afweging randweg Blokzijl

Blokzijl randweg toelichting tracékeuze 12 november 2025

inleiding Blokzijl laat als voormalige vestingstad aan de Zuiderzee een bijzondere historie zien. Waar ooit de Zuiderzee lag, ligt nu de Noordoostpolder. De Vollenhoofsedijk en de Kuinderdijk lopen door tot in het hart van Blokzijl, waar de dijk en het Noorderdiep elkaar kruisen. De bebouwing rond de Havenkolk getuigt van prachtige tijden van weleer. Het centrum is compact, met nauwe straten en stegen. Deze rijke historie kent, tegen het licht van deze tijd, helaas ook haar gebreken. De nauwe straten in combinatie met het vele verkeer levert problemen op als het gaat over de doorstroming. Het schutten van de sluis en het draaien van de brug zorgt voor wachtend verkeer, juist in het hart van Blokzijl. Omstandigheden die het verblijfsklimaat hier geen goed doen. opgave De raad heeft de opdracht neergelegd voor het realiseren van een nieuwe ontsluiting aan de zuidkant van Blokzijl. Door de aanleg van deze nieuwe randweg kan het doorgaande verkeer om het centrum van Blokzijl worden geleid. opties tracé randweg Blokzijl tracékeuze De randweg zorgt voor de verbinding, via de Kanaalweg, tussen de Provinciale weg N333 en de Vollenhoofsedijk. Onderdeel daarvan is de brug over het Vollenhoverkanaal. In eerdere studies is gekeken naar een aansluiting op de bestaande Zuiderzeeweg. De als richtinggevend vastgestelde stadsvisie Blokzijl spreekt van een tracé parallel aan de Zuiderzeeweg.

Terwijl er ontwerptechnisch gezien aanleiding is om vanuit het landschap het nieuwe tracé juist op enige afstand van de Zuiderzeeweg aan te leggen.

polder blokzijler uiterdijken

A; bestaand tracé Zuiderzeeweg De basisvariant voor het nieuwe tracé is gebaseerd op de ligging van de huidige Zuiderzeeweg. In eerdere rapportages is deze ook als vertrekpunt gekozen voor de financiële verkenning. Ontwerptechnisch zijn daar vanuit het landschap nooit eerder uitspraken over gedaan. Nu het moment daar is om daadwerkelijk tot aanleg over te gaan is de situatie nadrukkelijker in beeld gebracht. Om het beoogde profiel aan te leggen op het tracé van de Zuiderzeeweg zal deze moeten worden verbreed. Dit heeft als consequentie dat de gehele bomenrij aan de zuidzijde zal moeten verdwijnen. Door de werkzaamheden in de ondergrond (aanpassen fundering) is het zeer aannemelijk dat ook de bomen aan de noordzijde dit niet zullen overleven. In de stadsvisie Blokzijl is opgenomen dat de bomenlaan langs de Zuiderzeeweg juist waardevol is. Een inmiddels opgestelde bomeneffectanalyse geeft aan dat de bomen gezond zijn en dat de levensverwachting van deze bomen meer dan 25 jaar is. Door het verbreden van de weg in zuidelijke richting dienen kabels verlegd te worden zodat deze niet onder de weg komen te liggen. Het enige voordeel van deze variant is dat het huidige dijklichaam grotendeels kan worden benut. Met als nadeel dat landschappelijk gezien de kap van de bomen een grote afbreuk aan de landschappelijke kwaliteiten en de cultuurhistorische waarden doet.

Bij dit tracé zal ook voldoende ruimte moeten worden gevonden om aan de herplantplicht te voldoen. tracé bestaande zuiderzeeweg bomenlaan bestaande zuiderzeeweg

B; stadsvisie Juist vanuit de waardevolle beplanting langs de Zuiderzeeweg is in de stadvisie opgenomen dat de nieuwe weg parallel aan de bestaande moet komen te liggen. Hierdoor ontstaat ruimte om het bestaande erf goed in te passen en kan de kruising van de nieuwe weg en de Zuiderzeeweg goed worden vormgegeven. Dit met het oog op de continuïteit van het bestaande dijklichaam. De bestaande Zuiderzeeweg zal in deze variant fungeren als ontsluiting voor wandelaars. In deze variant blijft de oorspronkelijke structuur van de polder met Zuiderzeeweg herkenbaar. Er zijn twijfels over de ontwerptechnische vanzelfsprekendheid wanneer twee dijklichamen zich zo direct naast elkaar bevinden. In de stadsvisie is dit verder niet onderzocht. In deze variant wordt het nieuwe wegtracé in het gebied gelegd waar het water zich bij hevige regenval verzamelt. Daarmee wordt de wateropgave in dit gebied verzwaard. uitsnede tracé stadvisie bestaande zuiderzeeweg nieuwe tracé twee dijklichamen naast elkaar

C; tracé voorkeur Het alternatieve tracé sluit aan op het advies uit de stadsvisie; de Zuiderzeeweg met de waardevolle bomenlaan wordt in stand gehouden. Echter, door enige afstand (ca 50m) tussen de bestaande Zuiderzeeweg en de nieuwe randweg aan te houden ontstaat een interessante tussenzone. Bij toekomstige ontwikkelingen is het belangrijk om rekening te houden met het principe bodem en watersturend en klimaat adaptieve maatregelen. De klimaateffect-atlas laat zien dat in dit voormalig buitendijks gebied, in de oksel van de Vollenhoofsedijk en de Zuiderzeeweg, bij hevige regenval het water zich hier verzameld. waterdiepte (donkerblauw 25cm) bij extreme neerslag van 90mm; fluvius klimaatmonitor Juist door het nieuwe talud op enige afstand van de Zuiderzeeweg te positioneren ontstaan hier kansen voor waterberging in combinatie met natuurontwikkeling. Dit biedt mogelijkheden om alvast te werken aan de in de stadsvisie benoemde aantrekkelijke groene stadsrand, waarbij ruimte is voor ommetjes en natuurontwikkeling. Deze plas-draszone heeft toegevoegde waarde als wateropvang en als ecologische zone voor vogels en insecten. Vanuit de cultuurhistorische context wordt de oorspronkelijke herkenbaarheid van de Blokzijler Uiterdijken zoveel mogelijk recht aangedaan door het nieuwe talud op een zo ingetogen mogelijke wijze het landschap te laten doorsnijden.

Met als bijkomend voordeel dat de kruising tussen de nieuwe weg en de Zuiderzeeweg in dit tracé beter is op te lossen. Daarnaast blijkt uit bodemdata dat de ondergrond bestaat uit lemige zandgronden. Dit biedt kansen om met minder grondaanvoer van elders het dijklichaam op te werpen. De bestaande Zuiderzeeweg krijgt een volwaardige functie als verbinding voor wandelaars. In de ontwerp omgevingsvisie is opgenomen dat het open karakter van de polder en de cultuurhistorische contrasten als waardevol worden gezien.

voorkeur tracé randweg resume De ontwikkeling van de randweg kent een voorgeschiedenis die decennia teruggaat maar zal op termijn van grote waarde zijn voor de leefbaarheid en kwaliteiten van Blokzijl als vestingstad. De keuze van het juiste tracé vraagt om een zorgvuldige afweging die gaat over ruimtelijke kwaliteit, landschap, behoud bestaand groen en ecologische effecten. Juist deze landschappelijke inpassing vraagt een lange termijnvisie voor een tracé dat hier nog tot in lengte van jaren zal liggen. Met het oog op de toekomst is bewust de financiële component in deze tracés niet meegenomen. Een zorgvuldige ruimtelijke keuze levert een blijvende waarde voor toekomstige generaties op.