4.2b Concept programmabegroting 2019.pdf

Concept, 21 maart 2018 Programmabegroting 2019 (inclusief meerjarenraming 2020 -2022) Concept Programmabegroting 2019 2 Documentgegevens Nr. Datum Verspreid aan T.b.v. vergadering 1 Januari 2018 Henk Schreuders, Marco Huisman, Marcel Kluin, Hubert Weitenberg, Norbert Bosman, Richard Kamphuis. 6 februari 2018 2 1 maart 2018 Managementteam, Richard Kamphuis, Hubert Weitenberg, Marco Huisman, Norbert Bosman, Marcel Kluin, Marc Mondria, Carla Grummel, Robert Jan Maaskant, Robert Steenbergen, Theo van Leussen, Bea Stegeman, Jaap Wolf. 6 maart 2018 3 8 maart 2018 Dagelijks bestuur 15 maart 2018 4 31 maart 2018 Gemeenten Algemeen bestuur 20 juni 2018 Documentbeheer/ eigenaar Marjolein Fransen Projectleider Marc Kool en Marjolein Fransen Vastgesteld door Algemeen bestuur Datum vaststelling 21 juni 2018 Geplande evaluatiedatum 1 januari 2020 Digitale vindplaats MyCorsaID: V18.001192 Concept Programmabegroting 2019 3 Inhoudsopgave 1 Samenvatting 5 2 Inleiding 6 2.1 Veiligheidsregio IJsselland 6 2.1.1 Kenmerken 6 2.1.2 Samenwerking 6 2.1.3 Missie en visie 7 2.1.4 Beleidsagenda 2020 – 2023 7 2.1.5 Responsief in een actieve samenleving 8 2.2 Andere ontwikkelingen 8 2.2.1 Veranderende wet en regelgeving 8 2.2.2 Invloed van de gemeenteraden 9 2.2.3 Ontwikkelingen in de samenleving 9 2.3 Opbouw begroting 9 2.3.1 Financiering en verdeelmethodiek 10 3 Exploitatiebegroting 11 3.1 Inleiding 11

3.2 (Meerjaren)begroting 2019-2022 11 3.3 Toelichting exploitatiebegroting 2019-2022 13 3.3.1 Toelichting exploitatiekosten 13 3.3.2 Toelichting exploitatiebaten 17 3.3.3 Toelichting algemene dekkingsmiddelen 17 3.3.4 Overzicht baten en lasten 19 4 Programma Crisisbeheersing 20 4.1 Deelprogramma Voorkomen 20 4.1.1 Algemeen 20 4.1.2 GHOR 20 4.2 Deelprogramma Bestrijden 21 4.2.1 Algemeen 21 4.2.2 GHOR 22 4.2.3 Bevolkingszorg 23 5 Programma Brandweerzorg 26 5.1 Deelprogramma Voorkomen 26 5.2 Deelprogramma Bestrijden 27 Concept Programmabegroting 2019 4 5.2.1 Algemeen 27 5.2.2 Meldkamer 28 6 Verplichte paragrafen 30 6.1 Paragraaf risico’s en weerstandsvermogen 30 6.2 Paragraaf bedrijfsvoering 33 6.3 Paragraaf verbonden partijen 34 6.4 Paragraaf financiering 36 6.5 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen 39 6.6 Paragraaf bezuinigingen & efficiency- en schaalvoordelen 39 7 Formatieplan 2019 42 8 Balans 2019 – 2022 43 8.1 Algemeen 43 8.2 Waarderingsgrondslagen 44 8.3 Toelichting activa 44 8.4 Toelichting passiva 45 Bijlage 1 Technische uitgangspunten begroting 47 Bijlage 2 Investeringen 2019 49 Bijlage 3 Overzicht taakvelden en overhead 50 Bijlage 4 Brandweerkazernes in eigendom (i.v.m.

btw-herziening) 51 Bijlage 5 Overzicht bijdrage per gemeente 2019 52 Bijlage 6 Infographic 53 Concept Programmabegroting 2019 5 1 Samenvatting De programmabegroting 2019 laat in het programmadeel zien welke effecten we in 2019 bereiken en wat we gaan doen om die effecten te bereiken. In het begrotingsdeel staat wat dat gaat kosten. Het grootste deel van de taken en de kosten heeft betrekking op de organisatie van de brandweerzorg in de elf gemeenten die bij Veiligheidsregio IJsselland aangesloten zijn. Daarnaast op de (voorbereiding op) de organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. In deze begroting worden geen extra middelen gevraagd voor nieuw beleid. Voor nieuw beleid hanteren wij het principe ‘nieuw voor oud’. Voor loon-/sociale lasten is een stijging van 2,4% gehanteerd voor het jaar 2019 en een prijsstijging van 2,10% (inclusief 0,50% nacalculatie). Ook is de onlangs afgesloten nieuwe cao, die geldt van 1 mei 2017 tot 1 januari 2019, structureel verwerkt in deze begroting. Deze ontwikkeling is in de tweede bestuursrapportage 2017 aangekondigd, waarbij is geconstateerd dat er een structureel nadelig financieel effect ontstaat. Bestuurlijk hebben wij afgesproken om nacalculatie toe te passen. In totaliteit leidt deze autonome ontwikkeling tot een stijging van de gemeentelijke bijdrage met 1,1 miljoen euro.

De gevolgen hiervan voor uw gemeente kunt u zien in bijlage 5 bij deze begroting. Tevens kwamen wij er, tijdens een vorig jaar uitgevoerde analyse van de salarissen, achter dat de werkgeverslasten op diverse toelagen (afbouw, garantie, beschikbaarheid, onregelmatigheid) niet verwerkt zijn in de begroting. Dit is in de eerste bestuursrapportage 2017 reeds gemeld, waarbij is aangegeven dat dit structureel in de begroting van 2019 verwerkt zou gaan worden. Het gaat om een bedrag van 352.000 euro. Hierover is afgesproken dat de veiligheidsregio dit gaat inverdienen en financiële dekking zoekt in de eigen begroting. De hieruit voortvloeiende begrotingswijziging wordt vervolgens verwerkt in de eerste bestuursrapportage 2019. In een Infographic, die als bijlage 6 bij deze begroting is gevoegd, is de begroting op een A4’tje op een toegankelijke manier weergegeven.

Concept Programmabegroting 2019 6 2 Inleiding 2.1 Veiligheidsregio IJsselland 2.1.1 Kenmerken Als Veiligheidsregio IJsselland organiseren we samenwerking van politie, brandweer, geneeskundige hulpverlening, gemeenten (bevolkingszorg) en andere crisispartners. Gericht op het vergroten van de veiligheid en op het adequaat aanpakken van incidenten, branden, rampen en crises. Sinds januari 2014 zijn we ook verantwoordelijk voor de lokale brandweerzorg, verdeeld over 35 brandweerkazernes en -posten in de elf gemeenten van onze regio. We werken samen op grond van een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten in IJsselland en zijn daarmee verlengd lokaal bestuur. Onze regio kent bijna 520.000 inwoners. Veiligheidsregio IJsselland is robuust, geniet vertrouwen en heeft sinds het ontstaan van de organisatie veel bereikt. Nu is het moment daar om vanuit een heldere koers en visie invulling te geven aan de rol van regievoerder binnen het netwerk van crisis- en convenantpartners en de integraliteit en hieruit voortvloeiende meerwaarde van de veiligheidsregio verder te bevorderen. Dit vraagt lef, initiatief, keuzes en scherpe strategische doelen. Veiligheidsregio IJsselland kan hierdoor een nog grotere bijdrage leveren aan de veiligheid van de inwoners, bedrijven en instellingen in IJsselland (citaat uit rapport visitatiecommissie 2018).

In 2017 besloot het bestuur tot aanpassing van de organisatie. Ontwikkelingen in de samenleving, ook op het gebied van veiligheid, vragen om een wendbare organisatie. Een organisatie ook die duidelijk voor ogen heeft welke waarde zij vanuit haar kracht toevoegt op basis van de behoefte vanuit de samenleving. En welke rol zij daarin in neemt. Het bestuur wenst een doorontwikkeling waardoor Veiligheidsregio IJsselland vanuit een meer extern gerichte focus beter in staat is in te spelen op maatschappelijke (veiligheids)behoeftes. De doorontwikkeling maakt het mogelijk om in te spelen op de opgave dat een veiligheidsregio samen met anderen een bijdrage levert aan het in stand houden en continueren van de leefbaarheid in de samenleving. Het klassieke risicoprofiel moet worden verbreed, waarbij de veiligheidsregio mogelijk te dealen heeft met effecten, zonder eigenaar van het primaire probleem te zijn. Bijvoorbeeld door aantasting van het internetfundament, een aardbeving (natuurlijk of door gaswinning), cyber verstoring (vitale sector) cyberaanval betalingsverkeer, extreem weer.

2.1.2 Samenwerking Veiligheidsregio IJsselland en Veiligheidsregio Noord & Oost Gelderland beheren samen met de Politie Oost Nederland en de Regionale Ambulancevoorziening IJsselland en Witte Kruis een Concept Programmabegroting 2019 7 gezamenlijke Meldkamer Oost Nederland, zoals geregeld is in de gemeenschappelijke regeling Meldkamer Oost Nederland. In Oost-Nederland werken de vijf veiligheidsregio’s samen met de politie en de Regionale Ambulance Voorzieningen aan een nieuwe meldkamer, die eind 2020 operationeel moet zijn. In deze nieuwe meldkamer moeten ontwikkelingen in de digitale wereld, het zaakgericht werken, informatiegestuurd handelen en realtime informatie delen hun intrede doen. In 2017 heeft het bestuur het samenvoegingsplan Landelijke Meldkamer Organisatie (LMO) Oost vastgesteld. Op basis van dit plan werkt een (interregionale) projectorganisatie een zestal deelprojecten uit: multi Oost 5, Meldkamer organisatie, menskant, informatievoorziening en incidentbestrijding. Het deelproject ‘incidentbestrijding’ wordt getrokken door IJsselland. De voorzitters van alle veiligheidsregio’s in Nederland zitten in het Veiligheidsberaad. Het Veiligheidsberaad overlegt periodiek met de Minister van Justitie & Veiligheid over strategische ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en andere relevante zaken in relatie tot de veiligheidsregio’s.

2.1.3 Missie en visie In het Organisatieplan Veiligheidsregio IJsselland 2018 is de volgende missie en visie geformuleerd: Missie (waarom bestaan wij?) Versterken van veiligheid in de fysieke leefomgeving: risico’s beperken waar het kan en incidenten bestrijden waar het moet. Visie (hoe realiseren wij onze missie?) Wij:  kennen de risico’s en communiceren hierover in IJsselland naar inwoners, bedrijven en instellingen;  maken gebruik van het vakmanschap van integere medewerkers;  verbinden ons in het netwerk door samenwerking met burgers en partners;  adviseren over en denken mee in veiligheidsvraagstukken door de inbreng van onze kennis en kunde en stimuleren zelfredzaamheid van inwoners, bedrijven en instellingen;  bereiden ons voor op mogelijke incidenten, ook samen met onze partners;  bestrijden incidenten wanneer ze zich voordoen en coördineren de inzet. 2.1.4 Beleidsagenda 2020 – 2023 Het jaar 2018 is het laatste jaar van het meerjarenbeleidsplan 2015-2018. In dat jaar is de voorbereiding gestart van de volgende beleidsperiode. Hierbij sluiten we aan op de beleidscyclus van gemeenten die na de gemeenteraadsverkiezingen een nieuwe periode van vier jaar ingaat. Om het beleid in lijn te brengen met de beschikbare financiële middelen is ook een directe koppeling met de Concept Programmabegroting 2019 8 jaarlijkse begroting wenselijk.

We werken daarom samen met de gemeenten toe naar een strategische beleidsagenda 2020 die vervolgens van jaar tot jaar wordt uitgewerkt via de programmabegroting naar concrete resultaten. De in 2017 uitgevoerde zelfevaluatie en visitatie vormen de bouwstenen om gericht tot uitwerking van de beleidsagenda te komen. 2.1.5 Responsief in een actieve samenleving Veiligheidsregio IJsselland wil een zichtbare, faciliterende en verbindende partner zijn voor alle partijen waarmee we samenwerking aan veiligheid. Dit betekent dat we onze blik verbreden, signaleren wat er in onze omgeving speelt, nieuwe relaties aangaan en bestaande relaties verstevigen. Ophalen én brengen. Dit doen we door ook accountmanagement in te zetten. Iedere gemeente, maar ook partner binnen en buiten Veiligheidsregio IJsselland heeft een eigen accountmanager vanuit de veiligheidsregio. Hiermee zorgen we voor verbinding tussen burgers, bedrijven, gemeenten en de veiligheidsregio, maar ook het netwerk daar omheen. 2.2 Andere ontwikkelingen 2.2.1 Veranderende wet en regelgeving De Omgevingswet treedt naar verwachting in 2021 in werking. Onze taak verandert hierdoor ook. Waar de gemeenten nu nog een dossier voorleggen aan de brandweer, zal dat in de toekomst diegene die wil bouwen, en namens hem de architect, zijn.

De brandweer heeft dan alleen nog een adviesrol op risicovolle dossiers en gaat het proces toetsen en niet (meer) het eindresultaat. De adviesrol bij die risicovolle dossiers, is in een algemene maatregel van bestuur (AMvB) vastgelegd, maar staat ter discussie. De toegevoegde waarde van het brandweeradvies, de adviesvaardigheid en efficiëntie gaan de komende jaren bepalen wat de rol van de brandweer in de toekomst wordt. Per 25 mei 2018 geldt de Algemene verordening gegevensbescherming. Vanaf die datum geldt dezelfde privacywetgeving in de gehele Europese Unie. Als veiligheidsregio hebben we ons hierop voorbereid door in 2017 het informatieveiligheidsbeleid vast te stellen. Hierin staat op welke wijze wij invulling geven aan de Algemene verordening gegevensbescherming. Wij doen dit onder andere door het maken van een verwerkingsregister, het aanstellen van een functionaris gegevensbescherming en een procedure voor het voorkomen van datalekken. De Eerste Kamer stemde 8 november 2016 in met het initiatiefvoorstel Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). De belangrijkste gevolgen zijn dat de arbeidsrechtelijke (rechts)positie van ambtenaren gelijk wordt aan die van werknemers in het private bedrijfsleven, en dat er een nieuwe (gewijzigde) Ambtenarenwet komt. De beoogde inwerkingtreding van de wet is 1 januari 2020.

Deze wet heeft, zoals het er nu naar uitziet, gevolgen voor de status van de brandweervrijwilliger. Dit zou tot een substantiële kostenstijging leiden. Om die reden heeft de minister een jaar uitstel verleend voor alle medewerkers van de veiligheidsregio’s. Op landelijk niveau, onder andere in de Brandweerkamer van de VNG, wordt onderzocht hoe met deze materie om te gaan. Concept Programmabegroting 2019 9 2.2.2 Invloed van de gemeenteraden Een onderwerp waar de laatste jaren veel aandacht voor is, is de invloed van de gemeenteraden op de uitvoering van taken die zij via bijvoorbeeld een gemeenschappelijke regeling op regionale schaal laten uitvoeren. De aandacht is erop gericht om gemeenteraden bij de reguliere momenten van beleidsontwikkeling zodanig mee te nemen dat ze in staat zijn om vanuit de lokale context afwegingen te maken voor vraagstukken met een bovengemeentelijke/regionaal effect. Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 levert Veiligheidsregio IJsselland een bijdrage aan het inwerkprogramma voor de nieuwe raadsleden. Van daaruit worden gemeenteraadsleden uitgenodigd mee te werken aan de beleidsagenda 2020-2023 van Veiligheidsregio IJsselland. Ook leggen we het concept van deze beleidsagenda ter consultatie voor aan de gemeenteraden van alle elf gemeenten.

2.2.3 Ontwikkelingen in de samenleving Vergrijzing en verminderd zelfredzamen De trend is dat ouderen en mensen met psychische of lichamelijke problemen steeds meer op zichzelf wonen en niet meer in instellingen. Dat vraagt van de veiligheidsregio om een doelgroepgerichte benadering ter voorkoming van branden. Ingezet wordt op het verhogen van het brandveiligheidsbewustzijn. In de wetenschap dat er groepen die verminderd zelfredzaam die kwetsbaar zijn en daarom om andere aandacht vragen. Nieuwe dreigingen We zien een toename van nieuwe dreigingen in de samenleving. Deze beperken zich niet tot de eigen regio of de landsgrenzen, maar zijn internationaal. Hierbij kan gedacht worden aan de gevolgen van cybercrime, de klimaatverandering en terrorisme. Het is noodzakelijk deze thema’s tastbaar te maken door te concretiseren wat de effecten zijn van dergelijke ontwikkelingen op de veiligheid op de lokale samenleving. 2.3 Opbouw begroting De programma-indeling van deze begroting kent een nieuwe opzet. De indeling is vereenvoudigd en sluit meer aan bij de belevingswereld van onze grootste opdrachtgever, de gemeenten. Dat maakt dat we slechts twee programma’s hebben: crisisbeheersing en brandweerzorg. Beide programma’s zijn ingedeeld in een deelprogramma ‘voorkomen’ en een deelprogramma ‘bestrijden’. Op die deelprogramma’s heeft zo nodig een verfijning plaatsgevonden.

De totale indeling is als volgt: 1. Programma Crisisbeheersing a. Voorkomen  Algemeen  GHOR b. Bestrijden Concept Programmabegroting 2019 10  Algemeen  GHOR  Bevolkingszorg 2. Programma Brandweerzorg a. Voorkomen b. Bestrijden  Algemeen  Meldkamer Elk programma beschrijft het beleidskader dat van toepassing is en de van belang zijnde ontwikkelingen en geeft antwoord op de vragen:  Welk effect bereiken we in 2019?  Wat gaan we doen om dat effect te bereiken?  Wat gaat het kosten? 2.3.1 Financiering en verdeelmethodiek De financiering van de veiligheidsregio bestaat primair uit twee geldstromen. Het grootste deel van de inkomsten (circa 81%) komt uit bijdragen van de elf aangesloten gemeenten. Een kleiner deel (circa 13%) komt uit een rijksbijdrage, de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Het resterende deel (circa 7%) wordt ingebracht door derden voor diensten die door de veiligheidsregio worden geleverd (o.a. van GGD IJsselland voor de dienstverlening op het gebied van bedrijfsvoering). Veiligheidsregio IJsselland realiseert haar ambities met de financiële middelen die wij ontvangen. In deze begroting worden geen extra middelen gevraagd voor nieuw beleid. Voor nieuw beleid hanteren wij het principe ‘nieuw voor oud’. In 2013 besloot het algemeen bestuur hoe de kosten die de gemeenten betalen, verdeeld worden over de elf gemeenten.

In de gekozen methodiek werden de kosten gebaseerd op de historische kosten, de kosten van de gemeenten voor brandweer en rampenbestrijding van voor de regionalisering van de brandweer per 1 januari 2014. Deze methodiek is drie jaar gehanteerd (2014, 2015 en 2016). Voorafgaand aan de begroting 2017 is de verdeelmethodiek herzien. Door het algemeen bestuur is op 23 maart 2016 namelijk gekozen voor een combinatiemodel voor de verdeling van de kosten. De kosten worden vanaf 2017 voor 75% verdeeld op basis van de historische kosten en voor 25% op basis van een meer geobjectiveerde methodiek, te weten het gemeentefonds. Het jaar 2019 is het derde jaar waarin de herziende verdeelmethodiek wordt toegepast. Bestuurlijk is afgesproken na drie jaar te bezien of het geobjectiveerde aandeel van het gemeentefonds in de verdeelmethodiek kan worden vergroot. Dit proces loopt parallel met de voorbereiding van de programmabegroting 2020. Concept Programmabegroting 2019 11 3 Exploitatiebegroting 3.1 Inleiding In dit deel van de begroting worden de financiële uitkomsten van de (meerjaren)begroting van Veiligheidsregio IJsselland gepresenteerd. In deze programmabegroting 2019 en meerjarenramingen 2020-2022 worden geen extra middelen gevraagd voor nieuw beleid.

De in 2014 bestuurlijk vastgestelde bezuinigingsvoorstellen en de nieuwe besparingsvoorstellen als gevolg van efficiëntie- en schaalvoordelen zijn in de primitieve begroting verwerkt. Voor loon-/sociale lasten is een stijging van 2,4% gehanteerd voor het jaar 2019 en een prijsstijging van 2,10% (inclusief 0,50% nacalculatie). Ook is de onlangs afgesloten nieuwe cao 1 mei 2017 tot 1 januari 2019 structureel verwerkt in deze begroting. Deze ontwikkeling is in de 2e bestuursrapportage 2017 aangekondigd, waarbij is geconstateerd dat er een structureel nadelig financieel effect ontstaat. Bestuurlijk hebben wij afgesproken om nacalculatie toe te passen. Alle genoemde ontwikkelingen hebben een hogere gemeentelijke bijdrage van 1,1 miljoen euro tot gevolg. Dit is het tweede begrotingsjaar waar de verandering van de BBV-regelgeving (Besluit begroting en verantwoording) is opgenomen. Gemeenten hebben deze al toe moeten passen op de begroting 2017. Voor gemeenschappelijke regelingen zijn de nieuwe richtlijnen vanaf 2018 van kracht. De belangrijkste ontwikkeling hierin is dat overhead niet meer mag worden toegerekend aan de programma’s. Dit heeft gevolgen voor de tabel wat gaat het kosten per programma. De verdeling van de kosten over de verschillende programmaonderdelen wordt afzonderlijk zichtbaar gemaakt in hoofdstuk 4.

3.2 (Meerjaren)begroting 2019-2022 In de begroting worden bijna alle structurele lasten met structurele baten gedekt, met uitzondering van een maatwerkafspraak met de gemeente Olst-Wijhe van 33.419 euro. In deze gemeente worden de eenvoudige taken op het gebied van toezicht en handhaving nog verricht door personeel in loondienst van de veiligheidsregio. Bij de meeste gemeenten werden deze eenvoudige taken al in de afronding van de financiële nulmeting verrekend en door hen zelf uitgevoerd. Mocht de gemeente Olst-Wijhe in de toekomst besluiten om de eenvoudige taken zelf te verrichten, dan dient dit binnen de veiligheidsregio te leiden tot een bezuiniging van 33.419 euro. Verder worden de gemeente Staphorst en Steenwijkerland voor het laatste jaar met 67.360 euro incidenteel gecompenseerd uit de bestemmingsreserve ontwikkelingen VR. Concept Programmabegroting 2019 12 Hieronder een overzicht van de incidentele baten en lasten in de begroting 2019: Het volgend overzicht van de begroting 2019 en meerjarenramingen 2020-2022 is op hoofdlijnen en verdeeld in tien categorieën. Voor de vergelijking is de kolom begroting 2018 opgenomen en zijn de voorlopige rekeningcijfers 2017 toegevoegd. Tussen de cijfers van 2018 en 2019 zijn verschillen te zien.

Deze verschillen worden veroorzaakt door: de bezuinigingen naar aanleiding van de regionalisering, indexeringen en interne verschuivingen (bijvoorbeeld kapitaallast kazernes in het jaar van terugkoop gemeente omgezet in een huurlast) en de besparingsvoorstellen als gevolg van efficiëntie- en schaalvoordelen die zijn verwerkt. In paragraaf 3.3 wordt een toelichting gegeven per categorie. Jaar 2019 Baten Lasten Saldo Maatwerkafspraak Olst Wijhe -33.419€ -€ -33.419€ Incidentele compensatie gemeente Staphorst en Steenwijkerland -67.360€ -€ -67.360€ -100.779€ -€ -100.779€ Rekening Begroting Begroting 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Exploitatiekosten 1. Personeel -25.810 -24.724 -26.016 -25.962 -25.904 -25.829 2. Huisvesting -4.734 -4.821 -5.095 -5.089 -5.097 -5.121 3. Brandweermaterieel -4.782 -4.719 -4.735 -5.111 -5.293 -5.382 4. Opleiden & Oefenen -2.380 -2.539 -2.587 -2.582 -2.577 -2.577 5. Automatisering & verbindingen -1.589 -1.881 -1.892 -1.983 -2.002 -2.016 6. Rente -539 -864 -854 -883 -902 -900 7. Beheerskosten -1.248 -1.075 -1.099 -1.098 -1.098 -1.098 8. Overige kosten -3.395 -1.986 -1.924 -1.479 -1.345 -1.345 Totaal exploitatiekosten -44.477 -42.609 -44.202 -44.187 -44.218 -44.268 Exploitatiebaten 9a. Diverse opbrengsten 3.810 372 339 327 361 411 9b.

Bijdrage GGD 2.418 2.341 2.440 2.437 2.434 2.434 Totaal exploitatiebaten 6.228 2.713 2.779 2.764 2.795 2.845 Algemene dekkingsmiddelen 10a. Rijksbijdrage V en J: V&J - BDuR 5.744 5.679 5.752 5.752 5.752 5.752 10b. Gemeentelijke bijdragen 33.061 34.217 35.319 35.319 35.319 35.319 Totaal bijdragen 38.805 39.896 41.071 41.071 41.071 41.071 Exploitatieresultaat / Inverdieneffect 556 - -352 -352 -352 -352 EXPLOITATIE VEILIGHEIDSREGIO IJSSELLAND bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Concept Programmabegroting 2019 13 Wij gaan meerjarig (periode 2020 t/m 2022) uit van constante prijzen. De bovenstaande meerjarige fluctuaties vloeien niet voort uit nieuw beleid, maar zijn autonome ontwikkelingen (bezuinigingen/ besparingen, verschuiving van kostencategorie en Btw-effect op de investeringen). In het exploitatieoverzicht is te zien dat er geen structureel sluitende begroting wordt gepresenteerd. In de vergadering van het dagelijks bestuur op 15 maart 2018 is afgesproken om de werkgeverlasten op de toelagen van 352.000 euro binnen de bestaande begroting op te vangen. Hierover is afgesproken dat de veiligheidsregio dit gaat inverdienen en financiële dekking zoekt in de eigen begroting. De hieruit voortvloeiende begrotingswijziging wordt vervolgens verwerkt in de eerste bestuursrapportage 2019.

3.3 Toelichting exploitatiebegroting 2019-2022 Dit deel van de begroting bevat per categorie een korte toelichting op de begrotingscijfers 2019 en indien nodig op de meerjarenramingen. De begrotingscijfers zijn zoveel mogelijk gerubriceerd naar herkenbare categorieën. De toelichting op de exploitatie volgt de nummering van de categorieën uit bovenstaand overzicht. 3.3.1 Toelichting exploitatiekosten Hieronder staat een toelichting op de verschillende onderdelen van de exploitatiebegroting. De nummering verwijst naar de nummering in het exploitatieoverzicht. 1. Personeel Het totaal aan geraamde personeelslasten bedraagt ruim 26,02 miljoen euro en bestaat uit: loonkosten beroeps, vrijwilligersvergoeding en overige personeelskosten. Loonkosten beroeps Het uitgangspunt voor de raming van deze loonkosten in 2019 is de formatieomvang van 285,33 fte en de kwalitatieve schaalindeling hiervan, hierbij is rekening gehouden met de bezuinigingen. De loonkosten voor 2019 zijn gebaseerd op de werkelijke loonkosten voor 2018 (inclusief de kosten van de 14,4 uren vanuit het Individueel Keuzebudget) en rekening houdend met de indexering van 2,4%, conform de technische uitgangspunten (zie bijlage 1). Deze autonome ontwikkeling betekent voor de gemeentelijke bijdrage een stijging van bijna 280.000 euro.

In de cijfers van de begroting 2018 is nog geen rekening gehouden met de nieuwe cao, aangezien deze tijdens het opstellen nog niet bekend was. Bestuurlijk is afgesproken om nacalculatie toe te passen. Door in de begroting 2019 uit te gaan van de werkelijke loonkosten voor 2018 wordt de laatst bekende cao-ontwikkelingen (3,25%) en sociale lasten (stijging APB premies per 1-1-2018) structureel meegenomen. De huidige cao loopt tot 1 januari 2019. In de begroting 2018 was 1,5% ruimte om een stijging van de lonen en de sociale lasten op te vangen. Uit analyse van de werkelijke salarissen januari 2018 blijkt dat de totale stijgingen meer zijn, dan financieel beschikbaar is en een nadeel veroorzaakt van 573.000 euro. Concept Programmabegroting 2019 14 Daarnaast is in de 1e bestuursrapportage 2017 geïnformeerd over de werkgeverlasten van de toelagen. De organisatie betaalt de medewerkers diverse toelagen (afbouw, garantie, beschikbaarheid, onregelmatigheid). Tijdens de analyse van de salarissen in 2017 is ontdekt dat de werkgeverslasten op deze toelagen niet zijn begroot. Dit betreft een structureel nadeel van 352.000 euro. Hierover is afgesproken dat de veiligheidsregio dit gaat inverdienen en financiële dekking gaat zoeken in de eigen begroting.

Vrijwilligersvergoeding Bij de raming van de vergoeding aan de brandweervrijwilligers (3,96 miljoen euro ) is ook rekening gehouden met de loonontwikkelingen en is ruim 67.000 euro hoger dan in 2018 en veroorzaakt ook een hogere gemeentelijke bijdrage. Overige personeelskosten Tot slot in de prijsindexering van 2,1% toegepast op de overige personeelskosten (bijvoorbeeld kosten ongevallenverzekering, reiskosten en inhuur derden). Dit veroorzaakt een stijging van 23.000 euro. Samengevat: In totaal stijgen de totale personeelskosten met structureel ongeveer 1,3 miljoen euro ten opzichte van begroting 2018. Hier tegenover staat een hogere bijdrage GGD van 96.000 euro (loonkosten bedrijfsvoering) en het inverdieneffect door het opvangen van de werkgeverslasten op de toelagen. Per saldo betekent dit 0,85 miljoen euro een hogere gemeentelijke bijdrage. In de meerjarenramingen 2020 t/m 2022 is het uitgangspunt dat de lasten per saldo elk jaar licht afnemen. Dit is conform de afspraken in het Sociaal Plan. Verder is er meerjarig rekening gehouden met de aflopende garanties van het beroepspersoneel. 2. Huisvesting Voor de 35 brandweerkazernes en -posten in de regio is het uitgangspunt dat deze in eigendom van de gemeenten blijven. Er zijn in 2013 huurcontracten afgesloten met de gemeenten. De huurprijs is gebaseerd op de kosteninventarisatie van de huisvesting in de nulmeting.

De huurprijs, die Veiligheidsregio IJsselland betaalt aan de gemeenten, bestaat uit het deel gemiddelde kapitaallasten van de brandweerpost, het deel van het gemiddelde bedrag voor het groot onderhoud (inclusief Loonidexering 2019 (2,4%) 280.000 Nacalculatie cao- gemeenten en sociale lasten 573.000 Werkgeverslasten toelagen 352.000 Loonindexering vrijwilligersvergoeding 67.000 Prijsindexering overige personeelskosten 25.000 Totale stijging personeelskosten 1.297.000 Verhoging bijdrage GGD -96.000 Inverdieneffect (opvangen werkgeverslasten toelagen) -352.000 Stijging van de gemeentelijke bijdrage 849.000

Concept Programmabegroting 2019 15 21% btw) en het deel van de verzekeringskosten van de eigenaar. De huurprijs voor 2019 is 2,1% hoger dan de huurprijs van 2018. De werkelijke huurprijs in 2019 kan hoger uitvallen, conform artikel 9.2 van de algemene bepalingen bij de huurovereenkomsten. De lasten voor energie, schoonmaak, belastingen en dagelijks onderhoud worden rechtstreeks door de hurende partij (de veiligheidsregio) voldaan aan externe leveranciers en maken geen deel uit van de huursom. Tijdens de regionalisering van de brandweer is voor negen brandweerkazernes een uitzondering gemaakt. Deze kazernes zijn tijdelijk in eigendom genomen door Veiligheidsregio IJsselland. Met deze tijdelijke overdracht is vermeden dat de btw-herzieningstermijn op gebouwen jonger dan tien jaar wordt toegepast. Bij de overgang naar huur moest anders in de geldende fiscale regelgeving de gecompenseerde btw naar rato van het aantal verstreken jaren door de betreffende gemeenten worden terugbetaald aan de Belastingdienst. Regiobreed zou hier een bedrag van ± drie miljoen euro mee zijn gemoeid. In 2019 zijn wij nog eigenaar van vijf kazernes. De kapitaallasten (afschrijving en rente) zijn in het jaar van terugkoop door de gemeente omgezet in een huurlast.

In bijlage 4 vindt u de specificatie van de nog in eigendom zijnde brandweerkazernes welke op 1-1-2014 zijn overgenomen en tegen welke boekwaarde. Na het verstrijken van de tienjaarstermijn worden de kazernes weer tegen de boekwaarde terug geleverd aan de gemeenten. In de begroting wordt uitgegaan van 3,5% aan rentelasten voor het aantrekken van vreemd vermogen voor de aankoop gedurende de periode van eigendom. De huisvestingskosten maken onderdeel uit van het programma brandweer en het taakveld crisisbeheersing en brandweer, conform het BBV. De stijging van de huisvestingskosten ten opzichte van de begroting 2018 wordt veroorzaakt door de toegepaste prijsindexering van 2,1% en doordat de kazernes in Nieuwleusen en Zwartsluis zijn omgezet in een huurlast. 3. Brandweermaterieel Met ingang van 1-1-2014 heeft de veiligheidsregio de boekwaarde van al het brandweermaterieel overgenomen van de gemeenten, inclusief het beheer en onderhoud. De gemeentelijke bijdragen uit de nulmeting zijn gebaseerd op de gemiddelde kapitaallasten van al het aanwezige brandweermaterieel. Hierdoor heeft de organisatie structureel voldoende middelen om de noodzakelijke vervangingsinvesteringen te doen.

Voor het verschil tussen de in een specifiek begrotingsjaar te ramen kapitaallasten en de gemiddelde kapitaallasten wordt een storting in of een onttrekking aan de hiervoor ingestelde egalisatiereserve gedaan. Per saldo wordt in 2019 een storting in de egalisatiereserve geraamd van 572.962 euro. De kosten voor brandweermaterieel zijn iets gestegen ten opzichte van de begroting 2018, dit wordt veroorzaakt door de prijsindexering van 2,1%. De jaarlijkse toename van de kosten van het brandweermaterieel wordt veroorzaakt door het btw- effect op de vervangingsinvesteringen, de huidige kapitaallasten voor vervanging zijn nog zonder btw. Concept Programmabegroting 2019 16 De vervangingswaarden zijn niet geïndexeerd met 2,1%. In bijlage 2 staat het overzicht van de vervangingsinvestering voor 2019. Door de teams Beheer & Techniek en Repressie wordt kritisch beoordeeld of de vervanging noodzakelijk is. Bijlage 2 is gebaseerd op gedetailleerde specificaties die bij het vakteam Financiën ter beschikking zijn. 4. Opleiden & oefenen De kosten voor opleiden & oefenen zijn gestegen ten opzichte van de begroting 2018. Dit wordt veroorzaakt door de prijsindexering van 2,1%. 5. Automatisering & verbindingen De feitelijke ontwikkeling van de kostenvraag voor ICT in de nieuwe veiligheidsregio krijgt steeds meer vorm. De ICT-kosten zijn in beeld en passen binnen de beschikbare budgetten.

De specifieke ICT-kosten zijn begroot onder het desbetreffende proces en vallen daarmee ook onder het desbetreffende taakveld, conform BBV. Alle aanwezige apparatuur is in beeld, waarmee een meerjarig vervangingsschema is opgesteld. 6. Rente Evenals vorig jaar hanteren wij voor huisvesting 3,5% en voor het materieel 2,5%. De veiligheidsregio probeert binnen de geldende regelgeving op dit vlak zoveel mogelijk met kort geld te lenen. Hiermee maken wij optimaal gebruik van de lage rentepercentages, hetgeen incidentele onderuitputting kan opleveren. Deze incidentele onderuitputting gaat deel uitmaken van de tussentijdse bestuursrapportages. Conform BBV worden de rentelasten apart begroot op het taakveld treasury en vanuit dit taakveld weer toegerekend aan de andere taakvelden (overhead en crisisbeheersing en brandweer). De rentelasten zijn lager ten opzichte van de begroting 2018. Dit wordt veroorzaakt door de omzetting van de rentelasten van de kazernes in Nieuwleusen en Zwartsluit in een huurlast. Meerjarig zijn de rentelasten van de kazernes in het jaar van terugkoop door de gemeente omgezet in een huurlast (categorie huisvesting), hierdoor ontstaat per jaarschijf een verschil. 7. Beheerskosten Dit zijn voornamelijk kosten van de bedrijfsvoering. De beheerskosten zijn gestegen ten opzichte van het jaar 2018. Dit wordt veroorzaakt door de toegepaste prijsindexering van 2,1%. 8.

Overige Alle niet onder de voorgaande categorieën onder te brengen posten zijn hier geraamd. Denk hierbij aan bijdrage aan derden, kosten OR en storting reserve. De overige kosten zijn lager ten opzichte van het jaar 2018. Dit wordt veroorzaakt door een lagere storting in de egalisatiereserve. Meerjarig is ook een daling van de kosten te zien door een lagere storting. Concept Programmabegroting 2019 17 3.3.2 Toelichting exploitatiebaten 9a. Opbrengsten Voor 2019 zijn de opbrengsten ook met 2,1% geïndexeerd. Ten opzichte van de begroting 2018 zijn de opbrengsten gedaald. Dit wordt veroorzaakt door het niet meer ontvangen van de bijdrage veiligheidsregio Drenthe voor brandweerzorg op het grensgebied bij gemeenten De Wolden en Hollandscheveld. Vennootschapsbelasting Veiligheidsregio IJsselland heeft een verordening (inclusief tarieventabel) vastgesteld om inkomsten te kunnen heffen. Ons algemene standpunt met betrekking tot de heffing van vennootschapsbelasting en die van onze belastingadviseur is dat VRIJ niet belasting- en aangifteplichtig is. Namelijk met de volgende redenering: voor het overgrote deel van de activiteiten/ inkomsten is er geen sprake van deelname aan het economisch verkeer en dus kan er geen sprake zijn van het drijven van een onderneming.

Bij de activiteiten (bijvoorbeeld detachering personeel), waarmee VRIJ wel deelneemt aan het economisch verkeer, wordt niet gestreefd naar winst en worden er geen structurele overschotten gerealiseerd. Wij zijn nog in gesprek met de belastingdienst en onze inspanning is om dit in een vaststellingsovereenkomst met stempel van de belastingdienst te krijgen. 9b. Bijdrage GGD De gezamenlijke eenheid Bedrijfsvoering maakt deel uit van Veiligheidsregio IJsselland. De begroting is gebaseerd op het financieel kader zoals deze werd uitgewerkt in het vastgestelde organisatie- en formatieplan van de eenheid Bedrijfsvoering. De bijdrage van de GGD in deze eenheid is gebaseerd op het door de GGD ingebrachte financieel kader (44%). De bijdrage van de GGD is gestegen ten opzichte van de begroting 2018. Dit wordt veroorzaakt door de afgesproken indexeringen voor 2019. Meerjarig is een daling van de bijdrage te zien. Dit wordt veroorzaakt door de bezuinigingen. 3.3.3 Toelichting algemene dekkingsmiddelen 10. Algemene dekkingsmiddelen De dekking voor de exploitatie van de veiligheidsregio valt uiteen in twee posten. 10a. Rijksbijdragen van het ministerie van Justitie & Veiligheid (J&V); 10b. Bijdragen van de elf gemeenten. 10a. Rijksbijdrage van het ministerie van Justitie & Veiligheid Van het ministerie van Justitie & Veiligheid wordt een Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) ontvangen.

Jaarlijks worden in de maanden juni en december budgetcirculaires BDuR van het ministerie ontvangen. Hierin wordt de bijdrage die de veiligheidsregio ontvangt, bekend gemaakt. In de begroting 2019 zijn de voorlopig geldende bedragen (5,75 miljoen euro) uit de decembercirculaire 2017 van J&V opgenomen. Dit is tijdens het opstellen van de begroting de laatste bekende circulaire en waarbij wordt aangegeven dat de uitkering meerjarig gelijk blijft. De Concept Programmabegroting 2019 18 BDuR-uitkering is structureel 73.000 euro hoger ten opzichte van de begroting 2018 door structurele bijstelling van de loon en prijscompensatie vanuit het Rijk en zorgt voor een minder hoge stijging van de gemeentelijke bijdrage. 10b. Bijdragen van de elf gemeenten De basis voor de bijdragen van de gemeenten zijn de uitkomsten van de financiële nulmeting die werden vertaald in de eerdere begroting voor het jaar 2014 (historische kosten). De cijfers van 2019 zijn geïndexeerd voor lonen en prijzen, conform de technische uitgangspunten zoals in bijlage 1 is toegelicht. Verder is rekening gehouden met de incidentele compensatie van de gemeente Steenwijkerland en Staphorst via een onttrekking uit de bestemmingsreserve ontwikkeling VR. Tot slot wordt er vanaf 2018 een bijdrage betaald voor bevolkingszorg, conform bestuurlijke afspraken op basis van de businesscase bevolkingszorg.

Hieronder een opbouw van de gemeentelijke bijdrage: De specifieke bijdrage per gemeente is berekend overeenkomstig de besluitvorming over de verdeelmethode op 23 maart 2016. Het algemeen bestuur heeft gekozen voor de variant 75% historisch en 25% gemeentefonds. Voor het opstellen van de begroting 2020 is er een evaluatiemoment en wordt gekeken of er ontwikkelingen zijn die een verhoging van het aandeel van het gemeentefonds mogelijk maken. De gekozen methodiek wordt tijdens de evaluatie in principe niet ter discussie gesteld, de evaluatie richt zich op de mogelijkheden om het aandeel van het gemeentefonds te verhogen. Daarnaast is er voor gekozen om Steenwijkerland en Staphorst de komende drie jaar incidenteel te compenseren voor het nadelige financiële herverdeeleffect. Bij de evaluatie over drie jaar wordt opnieuw naar deze compensatie gekeken. De bijdrage per gemeente staat in bijlage 5. De bijdrage is onderverdeeld in een vast aandeel en een maatwerkdeel. De maatwerkafspraken bestaan uit de FLO- bijdragen van gemeente Zwolle, Deventer en Kampen, alsmede de afspraak met de gemeente Olst-Wijhe op het vlak van de continuering van de advisering van eenvoudige taken op het gebied van toezicht en handhaving. De incidentele compensatie is ook afzonderlijk in beeld gebracht. Tot slot is het inverdieneffect van 352.000 euro apart inzichtelijk gemaakt. Bijdrage 2018 excl.

maatwerk, compensatie en BV 33.721.923€ BIJ: loonindex (2,4%) en prijsindex (2,10%) 2019. Inclusief gevolgen nieuwe cao. 1.451.653€ Af: Inverdieneffect 352.000 euro -352.000€ Bijdrage 2019 excl. maatwerk, compensatie en BV 34.821.576€ Af: incidentele compensatie nadeelgemeenten -67.360€ BIJ: Bijdrage bevolkingszorg (vanaf 2018) 142.528€ BIJ: Maatwerkafspraken 2019 422.621€ = Bijdrage 2019 gemeenten 35.319.365€ (zie bijlage 5 voor specificatie bijdrage per gemeente) Concept Programmabegroting 2019 19 3.3.4 Overzicht baten en lasten In de onderliggende gedetailleerde ramingen in de begroting worden alle baten en lasten zoveel mogelijk rechtstreeks geraamd en verantwoord bij de twee programma’s:  Crisisbeheersing  Brandweerzorg Het saldo van de totale exploitatiebegroting over 2019 bedraagt 40,93 miljoen euro. Hiervan kan 32,52 miljoen euro rechtstreeks worden toegerekend aan de programma’s en 0,92 miljoen euro aan nog niet voorziene kosten (o.a. de flexibele schil) en 0,35 mln. als inverdieneffect. De ramingen van de ondersteunende diensten (overhead) komen uit op 7,84 miljoen euro. In de eerdere begroting werden deze indirecte kosten toegerekend aan de programma’s met een simpele en toegankelijke verdeelsleutel. Door de BBV- wijzigingen is dit niet meer toegestaan.

Hierbij een overzicht van baten en lasten per programma en waarbij de overheadkosten apart inzichtelijk zijn gemaakt. In bijlage 3 vindt u een overzicht op hoofdlijnen van de overheadkosten. Jaar 2019 Baten Lasten Saldo Programma Brandweerzorg -309.306€ 30.342.431€ 30.033.125€ Programma Crisisbeheersing -142.527€ 2.129.358€ 1.986.831€ Algemene dekkingsmiddelen -40.928.787€ -€ -40.928.787€ Overige baten en lasten (flexibele schil) -€ 916.569€ 916.569€ Overhead -2.366.489€ 10.205.150€ 7.838.660€ Heffing VPB -€ -€ -€ Bedrag onvoorzien -€ -€ -€ Saldo van baten en lasten -43.747.109€ 43.593.507€ -153.602€ Toevoeging aan de reserve programma brandweer -35.302€ 491.966€ 456.664€ Onttrekking aan de reserves algemene dekkingsmiddelen -67.360€ 116.298€ 48.938€ Resultaat -43.849.771€ 44.201.771€ 352.000€ Concept Programmabegroting 2019 20 4 Programma Crisisbeheersing 4.1 Deelprogramma Voorkomen 4.1.1 Algemeen Beleidskader In de Wet veiligheidsregio’s is als taak aan de veiligheidsregio’s opgedragen om de rampenbestrijding en de crisisbeheersing te organiseren. Welk effect heeft ons werk in 2019?  Rampen en crises worden zoveel mogelijk voorkomen of beperkt.  Het veiligheidsbewustzijn van inwoners wordt vergroot en versterkt.  Evenementen in onze regio kunnen veilig plaatsvinden.

Wat gaan we doen om dat effect te bereiken?  We brengen de risico’s in de fysieke leefomgeving in beeld en baseren mede daarop onze operationele plannen, opleidingen en oefeningen.  We verkleinen de risico’s die aan de orde zijn door: o zowel intern als extern mee te denken over veiligheidsvraagstukken; o te participeren in samenwerkingsverbanden rondom de geprioriteerde risico’s; o het aan inwoners, bedrijven en instellingen verstrekken van informatie en geven van advies over risicovolle gebeurtenissen en de te treffen veiligheidsmaatregelen. o het verstrekken van veiligheidsadviezen aan onze gemeenten in het kader van de evenementenvergunning. 4.1.2 GHOR Beleidskader GHOR staat voor geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio. De GHOR maakt deel uit van Veiligheidsregio IJsselland. In de 'warme' situatie is de GHOR belast met coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. In de 'koude situatie' houden medewerkers van het GHOR-bureau zich bezig met opleidingen, trainingen, oefenen, het geven van adviezen op het gebied van risico's en evenementen, het (mee)schrijven aan draaiboeken.

Welk effect heeft ons werk in 2019?  Inwoners van onze regio die in een instelling voor 24-uurszorg verblijven, en die zichzelf niet zo goed kunnen redden, kunnen er vanuit gaan dat de instelling waar zij verblijven ervoor zorgt dat zij in crisisomstandigheden zo veilig mogelijk zijn.  De problematiek rond een aantal specifieke groepen mensen (kwetsbare groepen als ouderen) die zichzelf minder goed kunnen redden is verminderd. Concept Programmabegroting 2019 21 Wat gaan we doen om dat effect te bereiken?  We zorgen voor een sterkere informatiepositie binnen het geneeskundig netwerk, waardoor we continu inspelen op risico’s en het netwerk als geheel beter kan anticiperen op mogelijk knelpunten.  We helpen en stimuleren de partners in het geneeskundig netwerk en de instellingen die 24- uurszorg leveren, om zich door goede calamiteitenplannen en een goede crisisorganisatie voor te bereiden op crisissituaties.  We zoeken contact met de organisaties die zich bezighouden met de problematiek van specifieke doelgroepen en helpen waar dat zinvol is.  We zoeken zoveel mogelijk de samenwerking met GHOR’en om ons heen. Daarbij steken we in op een intensievere samenwerking met in ieder geval GHOR Noord- en Oost-Gelderland.  We houden goed contact met de verschillende gemeenten in ons gebied en we zoeken in overleg continu naar mogelijkheden om elkaar te versterken.

4.2 Deelprogramma Bestrijden 4.2.1 Algemeen Beleidskader In het Besluit veiligheidsregio’s zijn de basisvereisten voor crisisbeheersing vastgelegd.

Concept Programmabegroting 2019 22 Welk effect heeft ons werk in 2019?  Rampen en crises die de regiogrens overschrijden worden even adequaat bestreden als rampen en crises in de eigen regio.  Rampen en crises die de landsgrens overschrijden worden even adequaat bestreden als rampen en crises in de eigen regio.  We versterken onze crisisbeheersing met internationale ontwikkelingen, ervaringen en innovaties. Wat gaan we doen om dat effect te bereiken? Om het gewenste effect te hebben doen wij het volgende:  We werken aan een in crisisomstandigheden goed georganiseerde structuur voor leiding, coördinatie en informatiemanagement en een gecoördineerde regionale incidentbestrijding, zowel operationeel als bestuurlijk, door: o in een crisisplan uit te werken hoe deze structuur eruit ziet en dit crisisplan actueel te houden; o de juiste mensen te selecteren voor de functies van Leider CoPI, Operationeel leider en Informatiemanager (CoPI, ROT, BT)1; o afspraken te maken over de manier van werken in en tussen de crisisteams. o deze mensen en crisisteams op te leiden, te trainen en te laten oefenen en te faciliteren in de juiste middelen; o bedrijven en instellingen te helpen om hun eigen crisisorganisatie zo goed mogelijk in te richten.

 We zorgen ervoor dat we de crisisteams voorbereiden op de risico’s die we van tevoren kunnen bedenken, waaronder de operationele voorbereiding op risicovolle evenementen.  We evalueren en leren van oefeningen en inzetten en meten het presterend vermogen van de crisisorganisatie.  We monitoren de kwaliteit van onze crisisorganisatie permanent, door tijdens oefeningen en inzetten de operationele prestaties te meten en daar waar nodig bij te sturen.  We leveren input aan de vorming van de landelijke meldkamerorganisatie, zodat deze zo goed mogelijk kan functioneren.  We werken nauw samen met de veiligheidsregio’s Drenthe, Flevoland, Noord- en Oost Gelderland, Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid.  We leveren een bijdrage aan de landsgrensoverschrijdende samenwerking met Duitsland, samen met de veiligheidsregio’s Twente, Drenthe en Groningen.  We werken internationaal samen in een EU-subsidie programma. In 2019 organiseren we een internationale hoogwater-oefening in het kader van dit project. 4.2.2 GHOR 1 CoPI = Commando Plaats Incident, ROT = Regionaal Operationeel Team, BT = Beleidsteam. Concept Programmabegroting 2019 23 Beleidskader Zie 4.1.2. Welk effect heeft ons werk in 2019? Met het programma GHOR willen we de volgende effecten hebben:  Mensen in onze regio kunnen ook op momenten van crisis rekenen op zo goed mogelijke geneeskundige hulpverlening.

 Mensen hebben meer kans om een levensbedreigend medisch noodgeval te overleven. Denk daarbij aan een hartstilstand of een grote bloeding. Wat gaan we doen om dat effect te bereiken?  We werken aan een in crisisomstandigheden goed georganiseerde structuur voor leiding, coördinatie en informatiemanagement binnen het geneeskundige netwerk – dit doen wij door: o de juiste mensen te selecteren voor functies in onze eigen crisisorganisatie; o deze mensen op te leiden, te trainen en te laten oefenen; o zorginstellingen te helpen om hun crisisorganisatie zo goed mogelijk in te richten.  We zorgen ervoor dat we onze eigen crisisorganisatie voorbereiden op de risico’s die we van tevoren kunnen bedenken.  Zoveel mogelijk mensen in onze regio leren hoe zij levensreddend moeten handelen. Om dat te bereiken maken we gebruik van organisaties die hier expertise in hebben.  Onze input aan de vorming van de Landelijke Meldkamerorganisatie en het zorgcoördinatiecentrum draagt bij aan een goed functionerende meldkamerorganisatie. 4.2.3 Bevolkingszorg Beleidskader Door de colleges van B&W is een regionaal team Bevolkingszorg aangewezen met vijf concrete bevolkingszorgtaken: 1. het geven van voorlichting aan de bevolking; 2. het voorzien in opvang en verzorging van de bevolking; 3. het verzorgen van nazorg voor de bevolking; 4. het registreren van slachtoffers; 5.

het registreren van schadegevallen. Deze taken zijn naar drie hoofdtaken ingedeeld: crisiscommunicatie, acute bevolkingszorg en herstelzorg (nafase). De elf gemeenten in Veiligheidsregio IJsselland vervullen deze taken op het gebied van bevolkingszorg in een regionaal verband. De gemeenten dragen zorg voor de financiering en leveren met elkaar de mensen, die samen het regionale team vormen. Leden van het team nemen vrijwillig deel en zijn geselecteerd op hun enthousiasme, beschikbaarheid op bijzondere tijden en bekwaamheid. Daarnaast nemen gemeenten de verantwoordelijkheid om enkele lokale taken zelf te organiseren. Concept Programmabegroting 2019 24 Dit zorgt er voor dat de gemeentelijke taken op het gebied van crisisbeheersing adequaat in regionaal verband kunnen worden uitgevoerd.

Als uitgangspunten gelden daarbij:  crisistaken worden uitgevoerd door specialisten of ze passen bij dagelijkse werkzaamheden: Een kleine crisiskern stuurt aan, regionaal wat moet, lokaal wat kan;  crisisspecialisten beschikken over specifieke kwaliteiten en krijgen tijd om deze te onderhouden: de juiste man/vrouw op de juiste plek ondersteunt door de eigen hoofdwerkgever;  het aantal crisisspecialisten staat in verhouding met de aard en omvang van de klus en de inzetfrequentie: we verkiezen kwaliteit boven kwantiteit;  de voorbereiding op de crisistaken sluit aan bij de praktijk: We kiezen voor een realistische, maar ook efficiënte voorbereiding op taken. Onze bevolkingszorg is zo ingericht dat zoveel mogelijk vorm en inhoud gegeven kan worden aan de uitgangspunten en de prestatie-eisen van het door het Veiligheidsberaad vastgestelde rapport ‘Bevolkingszorg op orde 2.0, eigentijdse Bevolkingszorg, volgens afspraak’. Welk effect heeft ons werk in 2019?  Bevolkingszorg functioneert als een team bij het voorbereiden op en het bestrijden van rampen en crises en de gevolgen daarvan voor mens, dier en milieu.  Medewerkers van het team Bevolkingszorg zijn betrouwbaar en op hun taak toegerust.

Hiertoe bevorderen we dat de functionarissen van het team Bevolkingszorg: o enthousiast zijn en zich vóór de crisis inspannen om tijdens de crisis te weten wat ze moeten doen; o competent zijn; o opgeleid, getraind en geoefend zijn; o informatiegestuurd optreden; o gefaciliteerd worden in de uitvoering van hun taken.  Inwoners, bedrijven, instellingen, bestuurders en gemeenteambtenaren zijn tevreden over de wijze waarop de processen crisiscommunicatie en nazorg zijn georganiseerd. Wat gaan we doen om dat effect te bereiken?  In samenspraak met de gemeenten selecteren van de functionarissen van het team Bevolkingszorg. De daadwerkelijke aanname gebeurt door de gemeente waar de functionaris werkt.  We bieden opleidingen, trainingen, oefeningen, middelen, toegang tot informatie(systemen), werkinstructies, informatiekaarten en dergelijke aan, om de leden van het team Bevolkingszorg toe te rusten op hun taak.  We werken de processen crisiscommunicatie en nazorg nader uit en bieden specifieke opleidingen, trainingen en oefeningen aan om deze processen robuust te organiseren.

Wat gaat het programma Crisisbeheersing kosten? Concept Programmabegroting 2019 25 2020 2021 2022 Exploitatielasten: Crisisbeheersing 894.055€ 717.598€ 666.078€ 665€ 663€ 663€ GHOR 1.127.101€ 1.006.566€ 1.048.910€ 1.049€ 1.048€ 1.048€ Bevolkingszorg 247.619€ 325.214€ 414.370€ 414€ 414€ 414€ Exploitatiebaten: Crisisbeheersing -41.120€ -€ -€ -€ -€ -€ GHOR -40.962€ -€ -€ -€ -€ -€ Bevolkingszorg -139.596€ -139.596€ -142.527€ -142€ -142€ -142€ Kostenaandeel ondersteuning (indirecte kosten) 484.921€ -€ -€ -€ -€ Geraamde saldo baten en lasten 2.532.018€ 1.909.782€ 1.986.831€ 1.986€ 1.983€ 1.983€ Onttrekking reserves -€ -€ -€ -€ -€ -€ Storting reserves -€ -€ -€ -€ -€ -€ Geraamd resulaat 2.532.018€ 1.909.782€ 1.986.831€ 1.986€ 1.983€ 1.983€ Programma CRISISBEHEERSING begroting 2018 begroting 2019 meerjarenramingen x € 1.000Rekening 2017 Concept Programmabegroting 2019 26 5 Programma Brandweerzorg Ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen zijn aan de orde:  De omgevingswetgeving is volop in beweging. Dit heeft impact op het werk van de brandweer. Zie hiertoe de paragraaf ‘wettelijke ontwikkelingen’ in de inleiding.  Sinds Brandweer over morgen besteden we veel meer aandacht aan het voorkomen van incidenten door het vergroten van het (brand)veiligheidsbewustzijn en het verhogen van de zelfredzaamheid van burgers en bedrijven.

 In de regio’s is de afgelopen jaren ervaring opgedaan met het landelijk kader Uitruk op Maat. Normaalgesproken is een brandweervoertuig bemenst met zes personen. Uitruk op maat richt zich op situaties waarbij met minder mensen kan worden uitgerukt. De resultaten van de landelijke evaluatie in 2018 worden gebruikt om in 2019 de mogelijkheden te verkennen om wat dit betreft maatwerk toe te passen op andere vormen van hulpverlening, zoals hulpverlening bij verkeersongevallen.  Heroverweging Visie op vrijwilligheid: we willen nu en straks de juiste mensen, met de juiste middelen, op de juiste plek beschikbaar hebben om een vitale brandweerorganisatie te zijn. De organisatie bestaat voor een groot deel, circa 75%, uit vrijwilligers (die trouwens wel een vergoeding krijgen voor de tijd die zij kwijt zijn aan oefenen en inzetten). Vrijwilligheid staat echter steeds meer onder druk. De nieuwe generatie zet zich graag in voor maatschappelijke thema’s als veiligheid, maar wil zich niet te lang vastleggen. In 2018 wordt de landelijke Visie op vrijwilligheid heroverwogen.  Extreem en grof geweld, waaronder terreur (hierna: extreem geweld) zijn onderwerpen die het nieuws veelvuldig bereiken. Bij extreem geweld zullen politie, ambulance, brandweer en partners moeten samenwerken om slachtoffers te redden en de gevolgen van het extreem geweld zoveel als mogelijk te beperken.

5.1 Deelprogramma Voorkomen Beleidskader In artikel 3 van de Wet veiligheidsregio’s staat dat tot de brandweerzorg ook behoort: - het voorkomen van brand; - het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand; - het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand. Welk effect heeft ons werk in 2019?  Na inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2021 zijn wij een brandweerorganisatie, die proactief bijdraagt aan een integrale en samenhangende benadering van risico’s door het bevoegd gezag, met als resultaat een veiliger en gezondere fysieke leefomgeving. We richten ons hierbij onder andere op preventieve maatregelen om een brand te bestrijden als die zich voordoet en op vluchtmogelijkheden. Concept Programmabegroting 2019 27  Het brandveiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid van burgers en bedrijven is vergroot, zodat we als samenleving vaker incidenten voorkomen en weten ‘wat te doen’ als het toch mis gaat. Wat gaan we doen om dat effect te bereiken?  We maken afspraken met gemeenten over de wijze waarop de veiligheidsregio participeert in het tot stand komen van omgevingsvisies, -plannen en –vergunningen en voeren deze afspraken uit.  We voeren adviesgesprekken met bedrijven en inwoners waarin regels én risico’s worden behandeld.

 We richten ons met de aanpak Brandveilig leven op zorgvuldig gekozen risico- en kansgroepen, zoals verminderd zelfredzame ouderen en leerlingen. In 2019 voeren we daartoe een scholingscampagne uit bij 20% van de basisscholen in de regio. Voor de aanpak Brandveilig Leven werken we intensief en professioneel samen met beïnvloeders in dat specifieke veld. In 2019 maken we afspraken met minimaal vijf organisaties die invloed hebben op onze doelgroepen verminderd zelfredzame ouderen en leerlingen. 5.2 Deelprogramma Bestrijden 5.2.1 Algemeen Beleidskader De Wet veiligheidsregio’s omschrijft de taken van de brandweer en geeft in nadere regels vereisten voor de kwaliteit en kwantiteit van de organisatie en de uitvoering. Veiligheidsregio IJsselland heeft structuren en kaders daarvoor onder andere vastgelegd in het Organisatieplan, het brandrisicoprofiel en in het dekkingsplan. Het vastgestelde brandrisicoprofiel geeft die locaties in de regio aan waar een hoge mate van brandrisico aanwezig is. Het dekkingsplan geeft aan hoe snel de brandweer op een bepaalde locatie aanwezig kan zijn. In 2018 wordt het huidige dekkingsplan herzien. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het landelijke kader RemBrand. Eind 2018 wordt het vernieuwde dekkingsplan ter besluitvorming voorgelegd aan het bestuur.

Welk effect heeft ons werk in 2019?  Branden en ongevallen (op de weg, het spoor, het water en bij bedrijven) worden zo goed mogelijk bestreden. Wat gaan we doen om dat effect te bereiken?  We zorgen voor operationele brandweerposten: bemenst en voorzien van adequaat materieel en informatie;  We zorgen voor operationeel leidinggevende (piket)functionarissen: getraind en voorzien van informatie.  We zorgen ervoor dat we in 90% van de incidenten voldoen aan de opkomsttijden in het in 2018 geactualiseerde dekkingsplan. Concept Programmabegroting 2019 28  Actuele brandrisico’s zijn inzichtelijk met behulp van een (digitaal) dynamisch brandrisicoprofiel, waarop snel geanticipeerd kan worden.  We nemen de inzichten uit de evaluatie van het landelijke kader ‘Uitruk op Maat’ mee in het programma toekomstbestendige brandweer.  Er wordt een regionale visie op vrijwilligers opgesteld aan de hand van de landelijke heroverwegingen op dit vlak.  De brandweer is voorbereid op het optreden bij extreem geweld. Hiervoor is personeel getraind en is noodzakelijk materieel aangeschaft. 5.2.2 Meldkamer Zie de paragraaf ‘Samenwerking ’ in de inleiding.

Welk effect heeft ons werk in 2019?  De burger ontvangt de snelst mogelijke brandweerhulp;  Het aantal nodeloze brandmeldingen is verminderd;  Het project dat in 2020 leidt tot de samenvoeging van de meldkamers in Oost-Nederland is afgerond. Wat gaan we doen om dat effect te bereiken?  We bekostigen voor ons deel het gebouw, de ICT en de (opgeleide en getrainde) brandweercentralisten;  We monitoren de uitruktijden van de brandweerposten en passen de alarmering van posten aan als de burger daarmee snellere brandweerzorg ontvangt;  Bij een automatische alarmering wordt bij daarvoor van te voren bepaalde abonnees eerst de melding geverifieerd door middel van contrabellen. Daarnaast wordt een aantal nevenwerkzaamheden voor het Openbaar brandmeldsysteem uitgevoerd door centralisten. Dit bestaat onder meer uit het acteren op storingen en het behandelen van verzoeken tot testen van een installatie.

Concept Programmabegroting 2019 29  In fase 4 van de samenvoeging van de meldkamers (2019) vindt implementatie plaats van maatregelen die noodzakelijk zijn voor de overgang. Harmonisatiemaatregelen worden, bij voorkeur, zo veel mogelijk al in de huidige meldkamers ingevoerd. Wat gaat het programma Brandweerzorg kosten? 2020 2021 2022 Exploitatielasten programma (directe kosten) Brandweer 26.254.260€ 28.241.687€ 29.297.410€ 29.688€ 29.920€ 30.072€ Meldkamer 1.015.537€ 920.392€ 966.992€ 967€ 967€ 967€ Strategie & beleid 12.459€ 69.785€ 78.029€ 78€ 78€ 78€ Exploitatiebaten programma (directe baten) Brandweer -1.098.961€ -321.020€ -289.306€ -289€ -289€ -289€ Meldkamer -243.884€ -€ -€ -€ -€ -€ Strategie & beleid -20.000€ -20.150€ -20.000€ -20€ -20€ -20€ Kostenaandeel ondersteuning (indirecte kosten) 10.943.402€ -€ -€ -€ -€ Eenmalige kosten visie bluswater 900.000€ Geraamde saldo baten en lasten 36.862.813€ 29.790.694€ 30.033.125€ 30.424€ 30.656€ 30.808€ Onttrekking reserves -1.279.673€ -935.699€ -35.302€ -23€ -44€ -84€ Storting reserves 645.846€ 598.688€ 491.966€ 122€ -€ -€ Geraamd resulaat 36.228.986€ 29.453.683€ 30.489.789€ 30.523€ 30.612€ 30.724€ Programma BRANDWEERZORG begroting 2018 begroting 2019 meerjarenramingen x € 1.000Rekening 2017 2020 2021 2022 Exploitatielasten programma (directe kosten) -€ -€ -€ -€ -€ -€ Exploitatiebaten programma (directe baten) -38.488.293€

-39.756.134€ -40.928.787€ -40.996€ -40.996€ -40.996€ Kostenaandeel ondersteuning en directie (indirecte kosten) -€ -€ -€ -€ -€ -€ Inverdieneffect -352.000€ -352€ -352€ -352€ Geraamde saldo baten en lasten -38.488.293€ -39.756.134€ -41.280.787€ -41.348€ -41.348€ -41.348€ Onttrekking reserves -929.024€ -67.360€ -67.360€ -€ -14€ -24€ Storting reserves 100.763€ 90.428€ 116.298€ 11€ -€ -€ Geraamd resulaat -39.316.554€ -39.733.066€ -41.231.849€ -41.337€ -41.362€ -41.372€ Rekening 2017 begroting 2018 begroting 2019 meerjarenramingen x € 1.000Algemene dekkingsmiddelen Concept Programmabegroting 2019 30 6 Verplichte paragrafen 6.1 Paragraaf risico’s en weerstandsvermogen Veiligheidsregio IJsselland kenmerkt zich door risicomanagement in het primaire proces. Aan het managen van de veiligheidsrisico’s van burgers ontleent de organisatie immers haar bestaansrecht. Toch heeft de veiligheidsregio meer risico’s te managen, vooral ten aanzien van de bedrijfsvoering (bijv. ICT, HR, juridisch, kwaliteit, fraude). Deze risico’s moeten minstens zo goed gemanaged worden om het primaire proces te laten functioneren. De risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering van Veiligheidsregio IJsselland zijn de afgelopen maanden in kaart gebracht.