24.0 Schriftelijke vragen CPB - Voorgenomen gaswinning Eesveen - beantwoording 20260113

College van burgemeester en wethouders - 13 januari 2026 - 2026_B&W_00046 1/6 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Vergadering van 13 januari 2026 Beleid en Uitvoering - Team Ruimtelijke ontwikkeling en projecten 21 2026_B&W_00046 Beantwoording raadsvragen CPB over voorgenomen gaswinning in Eesveen Samenstelling: Aanwezig: Erik de Groot, burgemeester en voorzitter; Melvin Smit, wethouder; Trijn Jongman, wethouder; Marcel Scheringa, wethouder; Miriam Slomp-Dekkers, wethouder; Henriëtte de Jong, loco gemeentesecretaris; Jelmer Trox, directiesecretaris Afwezig: Dennis Eikenaar, waarnemend gemeentesecretaris Nota van antwoord Inleiding In 2024 heeft Vermilion instemming gevraagd van het ministerie van Klimaat en Groene Groei voor een gewijzigd concept ontwerpbesluit winningsplan Eesveen. Vermilion heeft gevraagd om uit de huidige gasvelden Eesveen en Eesveen 2 tot en met 2041 gas te mogen winnen. Daarnaast wil Vermilion gas winnen uit twee nieuwe gasvelden: Eesveen Pop-up en Eesveen North. CPB heeft over dit voornemen de volgende vragen gesteld. Vraag en antwoord 1.

Bent u door Vermilion geïnformeerd over hun voornemen tot gaswinning en hebt u de risico’s die hieraan verbonden zijn als College besproken? Wij zijn conform de Mijnbouwwet op 23 april 2025 als adviseur geïnformeerd door het Ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) over het concept ontwerpbesluit Winningsplan Eesveen. Hierop heeft het college van de gemeente Steenwijkerland op 1 juli 2025 negatief geadviseerd. Dit advies is meegenomen in het ontwerpbesluit door de Minister van KGG. Onder andere op de volgende punten is advies uitgebracht: • We hebben geadviseerd het winningsplan niet verder in procedure te brengen. Dit omdat wij van mening zijn dat de verlening tot 2041 te lang is en een dergelijk lange winningsduur niet past binnen de duurzaamheidsambities van de gemeente. • We hebben geadviseerd om tegemoet te komen aan de lasten van de mijnbouw met lusten en de bewijslast van eventuele schade aan woningen bij Vermillion neer te leggen in plaats van bij de eigenaren van de woningen. College van burgemeester en wethouders - 13 januari 2026 - 2026_B&W_00046 2/6 • Er is geadviseerd een voorschrift op te nemen dat de gaswinning onmiddellijk moet worden gestaakt als blijkt dat er een bodemtrilling heeft plaatsgevonden. • Er is geen rekening gehouden met eventuele cumulatie doordat uit verschillende bodemlagen gas wordt gewonnen die boven elkaar liggen.

Er is geadviseerd om dit alsnog te berekenen. • Het cumulatieve effect van de omliggende velden op de bodemdaling en de waterhuishouding is niet berekend. Wij hebben, in lijn met het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), geadviseerd om een voorschrift op te nemen om dit af te stemmen met de Waterschappen. • Het gasveld ligt nabij de Koloniën van Weldadigheid. De directie van de Koloniën is niet op de hoogte gebracht. Geadviseerd is dit alsnog te doen en te overwegen om een Heritage Impact Assesment op te laten stellen. 2. Hebt u als College ook zorgen over de voorgenomen gaswinning bij Eesveen en de invloed hiervan voor de omgeving? In ons advies (1 juli 2025) en onze zienswijze (16 december 2025) aan het Ministerie geeft de gemeente Steenwijkerland duidelijk aan dat er binnen de gemeente de nodige zorgen zijn over de winning van gas uit het veld Eesveen. De punten uit het uitgebrachte advies zijn ons inziens onvoldoende meegenomen in het ontwerpbesluit welke wij op 6 november 2025 hebben ontvangen. Om die reden is besloten een zienswijze in te dienen waarin nogmaals aandacht is gevraagd voor dezelfde punten. 3. Hebt u ook invloed op het afgeven van een omgevingsvergunning voor de voorgenomen gaswinning in Eesveen? Nee, daar heeft de gemeente geen invloed op. De Minister van KGG is het bevoegde gezag en het toezicht vindt plaats door de SodM. 4.

Hebt u contact met gemeenten Westerveld en Weststellingwerf over hun zorgen en bezwaren tegen de voorgenomen gaswinning? Wij houden nauw contact met de gemeenten Westerveld en indien van toepassing ook de gemeente Weststellingwerf of andere gemeenten. Daarnaast vindt ook afstemming plaats met de provincies Overijssel en Drenthe (en Friesland) en de waterschappen Drents Overijsselse Delta (en het Wetterskip). Waar nodig stemmen wij ons advies en zienswijze af op die van de andere betrokken overheden. 5. Hebt u een zienswijze ingediend tegen de aanvraag voor het gewijzigd winningsplan Eesveen of bent u nog van plan dit te doen voor de sluitingsdatum van 17 december 2025? Wij hebben een zienswijze ingediend op 16 december 2025 omdat wij van mening waren dat de punten uit het advies onvoldoende zijn meegenomen in het ontwerpbesluit van 6 november 2025. Deze is naar het Ministerie van KGG gestuurd. In de zienswijze zijn dezelfde punten aangehaald als in het advies zijn beschreven. Onder andere de volgende punten worden behandeld: • We hebben nogmaals geadviseerd om tegemoet te komen aan de lasten van de mijnbouw met lusten en de bewijslast van eventuele schade aan woningen bij Vermillion neer te leggen in plaats van bij de eigenaren van de woningen. • Er is nogmaals aangekaart dat de voorgenomen winningsduur tot 2041 niet past binnen de duurzaamheidsambities van de gemeente.

• Wij vinden het noodzakelijk dat in het instemmingsbesluit een voorwaarde wordt opgenomen dat de gaswinning onmiddellijk wordt gestaakt als blijkt dat er een bodemtrilling heeft plaats gevonden. • Er is geen rekening gehouden met eventuele cumulatie doordat uit verschillende bodemlagen gas wordt gewonnen die boven elkaar liggen. Er is nogmaals geadviseerd om dit te berekenen. College van burgemeester en wethouders - 13 januari 2026 - 2026_B&W_00046 3/6 • Het cumulatieve effect van de omliggende velden op de bodemdaling en de waterhuishouding is niet berekend. Wij hebben, in lijn met het advies van SodM, geadviseerd om een voorschrift op te nemen om dit af te stemmen met de Waterschappen. • Het gasveld ligt nabij de Koloniën van Weldadigheid. De directie van de Koloniën is niet op de hoogte gebracht. Geadviseerd is dit alsnog te doen en te overwegen om een Heritage Impact Assesment op te laten stellen. 6. Wordt het gas bij Eesveen gewonnen door gebruik te maken van de gasdruk in de bodem of wordt hier ook fracking toegepast? Nee, fracking wordt bij de huidige winning niet toegepast en in het laatste winningsplan Eesveen wordt deze manier van gaswinning ook niet gebruikt. 7.

Bent u ook bezorgd over de injectie van ‘productiewater’ in de diepe ondergrond door Vermilion sinds 2010 op de locatie aan de Bosschasteeg, enkele honderden meters van onze gemeentegrens? Wij zijn bekend met de injectie van afvalwater uit de gaswinning Eesveen in de diepe ondergrond bij Nijeveen. Wij hebben hier onze zorgen al eens over geuit. Het toezicht op de injectie berust bij het SodM. 8. Bent u in overleg met Waterschap Drents Overijsselse Delta over de mogelijke invloed op het grondwaterpeil en de waterhuishouding wanneer een deel van het water vanaf het Drents Plateau niet meer door de Steenwijker Aa stroomt maar zich een weg zoekt in de bodem? Het is bekend dat bodemdaling door gaswinning invloed kan hebben op het grondwaterpeil. De Minister onderschrijft dat Vermilion samen met het Waterschap en de betrokken gemeenten overleg moet hebben over de consequenties van de bodemdaling op het grondwaterpeil, maar heeft besloten hiervoor geen voorschriften op te nemen. Wij hebben in onze zienswijze gevraagd dit wel te doen. 9. Welke invloed heeft de voorgenomen gaswinning bij Eesveen op de kwaliteit van het drinkwater dat door Vitens gewonnen wordt bij Havelterberg? Voor zover ons bekend en door de provincie onderschreven heeft de gaswinning Eesveen geen invloed op de kwaliteit van het drinkwater uit de winning Havelterberg.

Het gas wordt gewonnen op enkele km diepte, terwijl het drinkwater uit heel andere ondiepere bodemlagen wordt gewonnen (tot enkele 100den meters diepte). Tussen beide winningen zitten dikke ondoordringbare bodemlagen en gesteenten. 10. Zijn de mogelijke gevolgen van de voorgenomen gaswinning door bodemdaling inzichtelijk gemaakt en worden er op diverse plaatsen 0-metingen gedaan voor aanvang van de gaswinning uit nieuwe velden? De mogelijke gevolgen van de gaswinning op de bodemdaling zijn in het Winningsplan beschreven. Er is geen concrete nulmeting. Wel wordt de bodemdaling en de bodemtrilling continu gemeten. De bodemdaling wordt in een groot netwerk van peilpunten regelmatig gemeten. Dat wordt gemonitord door het SodM. Door het plaatsen van meters (versnellingsmeters en geofoons) wordt de bodembeweging in de gaten gehouden. Dit gebeurt door het KNMI. In de omgeving van Eesveen staan voldoende meters om de bodembeweging (aardbevingen) te kunnen traceren. Besluit Het college stelt de beantwoording raadsvragen CPB over de voorgenomen gaswinning in Eesveen vast. Bijlagen 1.

Schriftelijke vragen CPB - Voorgenomen gaswinning Eesveen.pdf Schriftelijke vragen aan het college conform artikel 37 van het Reglement van Orde Steenwijk, 12-12-2025 Onderwerp: Vragen over voorgenomen gaswinning Eesveen Geacht College, In 2024 heeft het Canadese bedrijf Vermilion instemming gevraagd van het ministerie van Klimaat en Groene Groei voor een gewijzigd winningsplan Eesveen. Vermilion heeft gevraagd om uit de huidige gasvelden Eesveen en Eesveen 2 tot en met 2041 gas te mogen winnen. Daarnaast wil Vermilion gas winnen uit twee nieuwe gasvelden: Eesveen Pop-up en Eesveen North. Hoewel de gasvelden maar voor een klein deel op het grondgebied van Steenwijkerland liggen brengt het toch veel vragen en onzekerheden mee voor de inwoners van Eesveen, Kallenkote en mogelijk zelfs wel voor een groot deel van Steenwijk. Volgens het mijnbouwbedrijf valt een gebied van 5 km vanaf de randen van een gasveld binnen de invloedsfeer van gaswinning. Aardgas zit veelal enkele kilometers diep opgesloten in een poreuze zandsteenlaag. De druk in deze laag is hoog waardoor het gas omhoog komt. Maar door gaswinning neemt de druk in de aardlaag echter af, hierdoor ontstaat bodemdaling.

Daarnaast is er nog een mogelijk om een mengsel van water, zand en chemicaliën onder hoge druk in de put te pompen, dit wordt fracking genoemd maar is discutabel vanwege de milieu-impact en mogelijke risico’s voor de gezondheid en veiligheid. Bij het gaswinningsproces komt afvalwater vrij, ook wel 'productiewater' genoemd. Het is water dat van nature meekomt met gas uit de ondergrond en dat schadelijke mineralen en chemicaliën kan bevatten. Ook wordt er ter bescherming van de putten en buisleidingen tijdens de productie stoffen toegevoegd aan het water onder andere om aantasting van de leidingen door roest tegen te gaan. In Nederland wordt dit water vaak geïnjecteerd in lege gasvelden maar hier is veel bezwaar tegen omdat het injecteren van dit water kan leiden tot bodemdaling en aardbevingen en mogelijk onherstelbare milieuschade voor latere generaties. In Friesland maken Wetterskip, provincie en gemeente Weststellingwerf zich zorgen over de negatieve gevolgen van gaswinning en maken daarom samen bezwaar tegen het instemmingsbesluit van de minister. Gaswinning leidt tot bodemdaling. Vermilion moet in het winningsplan uitleggen hoe zij de gevolgen van bodemdaling wil voorkomen en beperken, maar doet dit niet. Ook gemeente Westerveld is tegen verdere/nieuwe gaswinning vanwege zorgen over bodemdaling, aardbevingen en de impact voor mens en milieu.

Maar vanuit de gemeente Steenwijkerland hebben we geen bezwaren gehoord of gelezen. We beseffen dat Nederlandse huishoudens en bedrijven niet zonder gas kunnen maar we hebben ook begrip voor de onrust die dit bij inwoners van de betrokken gemeenten kan veroorzaken. We hebben de volgende vragen: ▪ Bent u door Vermilion geïnformeerd over hun voornemen tot gaswinning en hebt u de risico’s die hieraan verbonden zijn als College besproken? College van burgemeester en wethouders - 13 januari 2026 - 2026_B&W_00046 4/6 ▪ Hebt u als College ook zorgen over de voorgenomen gaswinning bij Eesveen en de invloed hiervan voor de omgeving? ▪ Hebt u ook invloed op het afgeven van een omgevingsvergunning voor de voorgenomen gaswinning in Eesveen? ▪ Hebt u contact met gemeenten Westerveld en Weststellingwerf over hun zorgen en bezwaren tegen de voorgenomen gaswinning? ▪ Hebt u een zienswijze ingediend tegen de aanvraag voor het gewijzigd winningsplan Eesveen of bent u nog van plan dit te doen voor de sluitingsdatum van 17 december 2025? ▪ Wordt het gas bij Eesveen gewonnen door gebruik te maken van de gasdruk in de bodem of wordt hier ook fracking toegepast? ▪ Bent u ook bezorgd over de injectie van ‘productiewater’ in de diepe ondergrond door Vermilion sinds 2010 op de locatie aan de Bosschasteeg, enkele honderden meters van onze gemeentegrens? ▪ Bent u in overleg met Waterschap Drents

Overijsselse Delta over de mogelijke invloed op het grondwaterpeil en de waterhuishouding wanneer een deel van het water vanaf het Drents Plateau niet meer door de Steenwijker Aa stroomt maar zich een weg zoekt in de bodem. ▪ Welke invloed heeft de voorgenomen gaswinning bij Eesveen op de kwaliteit van het drinkwater dat door Vitens gewonnen wordt bij Havelterberg. ▪ Zijn de mogelijke gevolgen van de voorgenomen gaswinning door bodemdaling inzichtelijk gemaakt en worden er op diverse plaatsen 0-metingen gedaan voor aanvang van de gaswinning uit nieuwe velden. In afwachting van uw beantwoording. Namens de fractie CPB Tilko Gernaat College van burgemeester en wethouders - 13 januari 2026 - 2026_B&W_00046 5/6 College van burgemeester en wethouders - 13 januari 2026 - 2026_B&W_00046 6/6