2.0 GGD - Reactie op zienswijzen begroting 2027

Bezoekadressen Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8, 7413 RA Deventer Consultatiebureaus: zie onze website Contactgegevens T 038 - 428 14 28 E info@ggdijsselland.nl I www.ggdijsselland.nl Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle Aan de Raden van de aan GGD IJsselland deelnemende gemeenten T.a.v.: griffier Datum: 23 juni 2026 Kenmerknummer: G26.000335 / J. Homburg Telefoon: 06-23453778 Onderwerp: reactie op zienswijzen ontwerp-Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 Beste leden van de gemeenteraad, Op 27 maart 2026 heeft GGD IJsselland de ontwerp-Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 toegezonden aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. In de daaropvolgende periode van twaalf weken is aan de raden de gelegenheid geboden om een zienswijze in te dienen. Vijf van de elf gemeenten hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. De betrokkenheid van uw raad bij de totstandkoming van de begroting en de waardering voor het werk van GGD IJsselland wordt op prijs gesteld. Met deze brief stelt het dagelijks bestuur van GGD IJsselland u in kennis van de reactie op de ingebrachte zienswijzen en welke conclusies daaraan verbonden worden. In bijlage 1 Zienswijzen op Programmabegroting 2027 vindt u de kernboodschap en wat er van de GGD gevraagd wordt.

Mocht u geïnteresseerd zijn in de volledige tekst van een zienswijze, dan kunt u deze opvragen bij Astrid Musters, a.musters@ggdijsselland.nl. Kernboodschap van de zienswijzen De gemeenten spreken unaniem hun waardering uit voor de inzet van GGD IJsselland voor het beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid. Tegelijkertijd wijzen zij op de toenemende financiële druk op gemeentelijke begrotingen, ook als gevolg van onzekerheid over landelijke middelen, waardoor scherpe keuzes noodzakelijk zijn. In dat licht doen meerdere gemeenten een oproep aan de GGD om: • kritisch te blijven kijken naar de uitgaven, • structurele besparingsmogelijkheden te onderzoeken, • en deze te vertalen naar toekomstige kaderbrieven en begrotingen.

Bezoekadressen Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8, 7413 RA Deventer Consultatiebureaus: zie onze website Contactgegevens T 038 - 428 14 28 E info@ggdijsselland.nl I www.ggdijsselland.nl Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle Daarnaast onderstrepen enkele gemeenten dat bij financiële keuzes: • de publieke gezondheid geborgd moet blijven, • en de maatschappelijke effecten van bezuinigingen inzichtelijk moeten worden gemaakt. Tot slot wordt het belang van goede samenwerking en tijdige betrokkenheid van gemeenten bij toekomstige ontwikkelingen en keuzes benadrukt. Reactie op de zienswijzen Het is goed om te constateren dat gemeenten het belang van de GGD erkennen en het werk dat we doen, inclusief onze inspanningen om efficiënter te werken en kosten besparen, waarderen. De zienswijzen zijn vooral ingegeven door de eigen financiële positie van gemeenten.

Als het daarom gaat hebben wij, tegen de achtergrond van de verslechterende financiële positie van gemeenten en de oproepen vanuit gemeenteraden om kritisch naar de uitgaven te kijken, de organisatie eind 2024 opdracht gegeven tot: • een analyse van het takenpakket en de bijbehorende financieringsstromen • met als doel: • meer inzicht in de opbouw van de begroting • het identificeren van mogelijkheden voor efficiënter werken en kostenbesparing • én het bepalen waar juist investeringen nodig zijn om de publieke gezondheid te borgen. Deze analyse heeft geleid tot een set bestuurlijke aandachtspunten die richting geven aan de verdere ontwikkeling van de organisatie en de begroting. Overigens constateren wij tegelijkertijd dat een deel van onze inspanningen om efficiënter te werken en kosten te beheersen wordt doorkruist door landelijke ontwikkelingen. Taken die jarenlang zijn beschouwd als behorend tot het publieke domein en die wij goed hebben ingebed in onze organisatie, zijn landelijk aanbesteed en verdwijnen hierdoor bij de GGD’en. Wat hebben we inmiddels gedaan? Op basis van de analyse zijn al snel concrete stappen gezet om efficiënter te werken en kosten te • Binnen Jeugdgezondheidszorg is ‘gelijk‘ gericht ingezet op efficiënter organiseren van het basispakket JGZ.

Het algemeen bestuur heeft in 2025 besloten om: Bezoekadressen Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8, 7413 RA Deventer Consultatiebureaus: zie onze website Contactgegevens T 038 - 428 14 28 E info@ggdijsselland.nl I www.ggdijsselland.nl Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle • een bepaalde categorie aanvullende activiteiten toe te voegen aan het basispakket zonder verhoging van de gemeentelijke bijdrage c.q. structurele besparing vanaf 2028 voor gemeenten (€ 400.000 - € 600.000) • voor die bepaalde categorie aanvullende activiteiten in 2026 en 2027 bij gemeenten geen risico- opslag op het tarief in rekening te brengen. Dit betekent een kostenvoordeel voor gemeenten vanaf 2026. • Voor het verbeteren van het inzicht in de begroting en de mogelijkheden om te kunnen sturen op financiën is ‘gelijk’ gestart met het taakstellend begoten van projecten en aanvullende activiteiten. • Nog in 2025 heeft het algemeen bestuur de ‘noodzakelijke’ keuze gemaakt om te investeren in Infectieziektebestrijding. De GGD dekt zelf 5% van de kosten vanuit de bestaande begroting. Wat zijn we nu en de komende periode aan het doen? Naast de reeds genomen stappen is en wordt er actief verder gewerkt aan structurele verbeteringen: • Samen met gemeenten is een werkgroep bezig met het uitwerken en implementeren van een eenduidig en efficiënt ingericht basispakket JGZ.

• Met het oog op lagere kosten en een efficiëntere bedrijfsvoering voor zowel de GGD als de gemeenten gaan we in gesprek over de werkwijze rond projecten en aanvullende activiteiten, waarbij het ook gaat over manieren om risico’s af te dekken. • Nog dit jaar actualiseren we onze kostprijsnotitie en nota reserves en voorzieningen, waarbij we kijken naar de opbouw van tarieven, opslagcomponenten en de criteria voor reserves. Hierbij kijken we ook, in het licht van de resultaten van afgelopen jaren en prognose voor dit jaar, nog gerichter naar mogelijkheden om structureel kosten te besparen. • In 2026 kijken we naar het systeem van planning en control, waarbij de focus ligt op het verbeteren van inzicht en de mogelijkheden om te kunnen sturen op financiën. • Vanzelfsprekend monitoren we doorlopend de kosten van de verschillende exploitaties. Op basis van de uitgevoerde analyse zijn en worden enkele producten nauwlettend gevolgd. Waar nodig zijn er ook specifieke beheersmaatregelen genomen. Dit heeft er onder andere toe geleid dat de prognose voor de exploitatie Reizigerszorg een positief resultaat laat zien, na enkele jaren met een tekort als resultaat.

• Dit jaar leveren we een productenboek op dat meer inzicht geeft in het takenpakket, zodat dit het algemeen bestuur de mogelijkheid biedt om het ‘goede’ gesprek te voeren over het takenpakket en hiermee een betere basis is voor het maken van bestuurlijke keuzes. Bezoekadressen Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8, 7413 RA Deventer Consultatiebureaus: zie onze website Contactgegevens T 038 - 428 14 28 E info@ggdijsselland.nl I www.ggdijsselland.nl Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle Advies aan algemeen bestuur De wijze waarop de GGD uitvoering geeft aan het opvolgen van de bestuurlijke aandachtspunten, komt tegemoet aan de kernboodschap van de zienswijzen. De GGD heeft naar aanleiding van eerdere oproepen van gemeenten een grondige analyse uitgevoerd en op basis daarvan concrete maatregelen doorgevoerd. Er wordt stapsgewijs verder gewerkt aan structurele efficiëntie en kostenbeheersing. Dit in afstemming en samenwerking met gemeenten en op onderdelen afhankelijk van bestuurlijk te maken keuzes. Waarbij het zoeken naar een balans tussen kostenbeheersing en het borgen van de publieke gezondheid voorop staat.

Met de toezegging dat verdere uitwerking conform het tijdpad plaatsvindt en we concrete resultaten hiervan verwerken in de volgende kaderbrief en begroting, stellen wij het algemeen bestuur voor de Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 ongewijzigd vast te stellen. Het algemeen bestuur neemt op 2 juli 2026 een besluit over dit advies. Hoogachtend, dagelijks bestuur Michiel van Willigen, voorzitter Astrid Schulting, secretaris

Bezoekadressen Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8, 7413 RA Deventer Consultatiebureaus: zie onze website Contactgegevens T 038 - 428 14 28 E info@ggdijsselland.nl I www.ggdijsselland.nl Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle Bijlage 1 Zienswijze gemeente Hardenberg Kernboodschap Gemeente Hardenberg spreekt waardering uit voor de GGD, maar vraagt vooral om zorgvuldige kostenbeheersing, met nadrukkelijke aandacht voor de maatschappelijke effecten van eventuele bezuinigingen. Wat vragen ze concreet van de GGD? 1. Scherp zijn op kostenbesparing De GGD wordt gevraagd om actief te kijken naar mogelijkheden om kosten te verlagen. 2. Balans bewaken met publieke gezondheid Bij bezuinigingen moet de GGD de kwetsbaarheid van de publieke gezondheid bewaken en de maatschappelijke effecten van keuzes inzichtelijk maken. Zienswijze gemeente Kampen Kernboodschap Gemeente Kampen waardeert het werk van de GGD, maar blijft kritisch op de hoogte van de begroting en de gemeentelijke bijdrage. De financiële druk bij gemeenten vormt daarbij het uitgangspunt. Wat vragen ze concreet van de GGD? 1. Blijven zoeken naar structurele besparingen Kampen vraagt de GGD om continu te kijken naar mogelijkheden om kosten te verlagen binnen de bestaande begroting met als doel bijdragen aan verlichting van de financiële druk bij gemeenten. 2.

Langdurige verlaging van de gemeentelijke bijdrage Ze herinneren aan hun eerdere verzoek: een structurele daling van 5% van de inwonerbijdrage. Ze constateren dat de huidige maatregelen dat doel nog niet bereiken. 3. Integrale afweging in het bestuur Verzoek om voorstellen en financiële onduidelijkheden in samenhang aan het algemeen bestuur voor te leggen met als doel betere, bredere besluitvorming. 4. Meenemen in toekomstige stukken De punten moeten worden verwerkt in Kaderbrief 2028, Programmabegroting 2028 en meerjarenraming. Zienswijze gemeente Olst-Wijhe Kernboodschap Bezoekadressen Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8, 7413 RA Deventer Consultatiebureaus: zie onze website Contactgegevens T 038 - 428 14 28 E info@ggdijsselland.nl I www.ggdijsselland.nl Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle Gemeente Olst Wijhe spreekt waardering uit voor de GGD, maar legt de nadruk op de noodzaak om kritisch naar de financiële uitgangspunten te kijken, gezien de druk op gemeentelijke begrotingen. Wat vragen ze concreet van de GGD? 1. Blijven zoeken naar structurele besparingsruimte Niet alleen in aanvullende taken, maar in de hele begroting. Ook kritisch kijken naar basistaken. De GGD gaf eerder aan dat daar nauwelijks ruimte zit, maar Olst-Wijhe vraagt expliciet om toch die mogelijkheden te onderzoeken. 2.

Voortzetten van het gesprek over keuzes en prioriteiten De GGD wordt gevraagd om inzichtelijk te maken welke keuzes mogelijk zijn, wat de financiële effecten daarvan zijn én de consequenties voor uitvoering. 3. Ondersteunen van bestuurlijke afwegingen Voorzien in voldoende informatie om weloverwogen keuzes te maken over middelen en taken. 4. Verwerken in toekomstige stukken Verzoek om dit mee te nemen in Kaderbrief 2027 en Programmabegroting 2027. Zienswijze gemeente Ommen Kernboodschap Gemeente Ommen is overwegend positief over de begroting en de koers van de GGD, maar plaatst dit in de context van financiële onzekerheid vanuit het Rijk en benadrukt het belang van samenwerking en betrokkenheid. Wat vragen ze concreet van de GGD? 1. Blijven betrekken van gemeenten bij ontwikkelingen Ommen wil dat toekomstige (financiële) ontwikkelingen tijdig en gezamenlijk met gemeenten worden besproken. 2. Samen optrekken in koersbepaling Als kleinere gemeente willen zij actief betrokken blijven bij de strategische koers van de GGD. Zienswijze gemeente Steenwijkerland Kernboodschap Steenwijkerland heeft begrip voor de kostenstijgingen, maar maakt zich zorgen over de structureel toenemende gemeentelijke bijdrage en de effecten daarvan op de gemeentelijke financiën. Wat vragen ze concreet van de GGD? 1.

Blijven zoeken naar kostenbeheersing en efficiency De GGD wordt nadrukkelijk gevraagd om: structureel te blijven zoeken naar kostenbesparingen en efficiencyverbetering door te voeren. Bezoekadressen Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8, 7413 RA Deventer Consultatiebureaus: zie onze website Contactgegevens T 038 - 428 14 28 E info@ggdijsselland.nl I www.ggdijsselland.nl Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle 2. Actief kijken naar prioritering en ombuigingen Niet alleen besparen, maar ook prioriteiten stellen binnen het takenpakket en waar mogelijk ombuigingen realiseren. 3. Concreet en transparant onderbouwen Verzoek om deze mogelijkheden concreet uit te werken en inzichtelijk te maken in toekomstige begrotingen. 4. Periodiek informeren De raad wil structureel op de hoogte blijven van financiële ontwikkelingen en voortgang van besparingen.