17.0 informatienota 2025 - 44 - Voortgang Regio Zwolle

Zeker in een omgeving waar bestuurlijke wisselingen en politieke dynamiek regelmatig voorkomen, is dit kwetsbaar. Het is belangrijk dat de SD zich vooral richt op waar de toegevoegde waarde het grootst is: het faciliteren en versterken van de regionale netwerksamenwerking. Uit de gesprekken bemerkte het reviewteam vooral een behoefte heeft aan een Regiobureau dat er is om het netwerk te verbinden, processen te begeleiden en besluitvorming te ondersteunen. Inhoudelijk moet het Regiobureau meekomen maar de inhoud hoort primair te komen uit de partners: gemeenten, provincies, markt- en onderwijspartijen. Dit vraagt om een scherp mandaat, goede afstemming en rolzuiverheid in houding en handelen. Het Regiobureau heeft een belangrijke rol in het ophalen, bundelen en zichtbaar maken van behaalde resultaten uit het netwerk. Door successen te vieren wordt het gezamenlijke verhaal versterkt en neemt het draagvlak toe. In een samenwerking die sterk leunt op vertrouwen en relaties, ligt het risico op ‘egeltjesgedrag’ of consensus om de consensus op de loer. Het Regiobureau moet actief bijdragen aan een cultuur waarin spanning, verschil en dilemma’s besproken kunnen worden. Dit versterkt de kwaliteit van het gesprek én de gezamenlijke koers.

Aanbeveling 6 Richt de rol van de secretaris-directeur primair op het onderhouden van relaties met partners en het stimuleren van samenwerking in de regio. Beleg de interne bedrijfsvoering-rol bij een stevige tweede positie. Aanbeveling 7 Wees expliciet over de rol van het Regiobureau als faciliterend en niet inhoudelijk sturend. Om het Regiobureau in haar faciliterende rol te houden is het zaak dat er voldoende ambtelijke inzet beschikbaar komt bij de diverse partners voor inzet op de inhoud. Creëer ruimte voor onderlinge scherpte en inhoudelijke confrontatie. College van burgemeester en wethouders - 21 oktober 2025 - 2025_B&W_00712 32/39 Organisatie Vertrouwelijk | VERTROUWELIJK | Regio Zwolle | 23-06-2025 2025-OV-011 Bladzijde 12 van 17 Ruimte Uit de gesprekken over de kolommen arbeidsmarkt en economie volgen nadere bijzondere constateringen of aanbevelingen anders dan het beeld van diverse respondenten dat er comfort op de inhoudelijke voortgang is. Er wordt samen gewerkt aan “brede welvaart”, er is actie op gebied van bijvoorbeeld Ondernemersdienstverlening, Leven-lang Leren en Ontwikkelen en de Arbeidsmarkt- infrastructuur. En met de voortzetting van de boards is samenwerking in triple-helix verband geborgd. Wij begrepen dat eerdere onduidelijkheid over de samenwerking tussen en facilitering van sectortafels rond “arbeidsmarkt” is weggenomen.

Nu wordt per sectortafel gewerkt aan de voorliggende vraagstukken en vervolgens bepaald of sectortafels gezamenlijk en al dan niet met ondersteuning van het Regiobureau onderwerpen moeten oppakken. Onze analyse richt zich daarmee in het bijzonder op het onderdeel ruimtelijke ordening. De ruimtelijke ordening is, getriggered door de aanwijzing van de Regio Zwolle als NOVEX gebied, nog een relatief nieuw onderwerp voor de samenwerking in de Regio Zwolle. Hierbij richt de samenwerking zich op het NOVEX onderwerp, namelijk het klimaat-adaptief accommoderen van de stedelijke en economische groei van de Regio (en daarmee niet op bijvoorbeeld de landbouw/het landelijk gebied). Er is een aantal groeistuipen te herkennen, dat deels opgelost is en deels nog om aandacht vraagt. In de ruimtelijke ordening is meer dan bij de andere onderwerpen sprake van belangenafwegingen (waar komt wat binnen de regio, waar gaan we voor als regio), spelen er grote financiële belangen, ook voor marktpartijen (een aanwijzing tot woningbouwlocatie, de keuze van een snelweg afslag, keuzes rond waterberging etc, is er sprake van een grote inhoudelijke complexiteit. Tot slot zijn de provincies wettelijk verantwoordelijk voor de bovenlokale ruimtelijke ordening. De triple-helix is hier minder ver doorgevoerd. Input bij marktpartijen wordt opgehaald, maar de ruimtelijke keuzes zelf zijn aan de overheden.

Er is bij marktpartijen begrip voor deze werkwijze. Het reviewteam constateert dat provincies aanvankelijk onvoldoende zijn meegenomen in de structuur en werkwijze maar dat dit inmiddels gerepareerd lijkt. Hetzelfde geldt voor de waterschappen, die ook zelf meer en meer een stap naar voren zetten. Risico’s op dit terrein zijn er wel. Er ligt een verstedelijkingsstrategie die het waard is om op voort te bouwen, maar deze is relatief nieuw en naar zijn aard complex en daarmee nog niet altijd voldoende verinnerlijkt bij bestuurders en organisaties in de regio. Het komen tot overeenstemming kan langer duren door belangentegenstellingen. Het kan moeilijk zijn om successen zowel voor de Regio als voor de deelnemende organisaties voldoende scherp en concreet te maken. Dat kan zijn weerslag hebben op de hele samenwerking in de regio, ook op andere terreinen. Aanbeveling 8 Zorg dat deelnemende partijen hun formele ruimtelijke rol kunnen spelen en dat zichtbaar wordt wat de samenwerking oplevert voor het geheel en de afzonderlijke delen. In de stuurgroep Ruimtelijke ordening komen de belangrijke programma’s onder novex aan de orde en de duo bestuurlijke opdrachtgevers van de programma’s zijn er ook allemaal lid van. Te noemen zijn in het bijzonder de sponsstrategie, programma vitale kernen en gezonde buurten, de mobiliteitstransitie, karakteristieke stationsomgevingen.

Een aantal successen is behaald. De College van burgemeester en wethouders - 21 oktober 2025 - 2025_B&W_00712 33/39 Organisatie Vertrouwelijk | VERTROUWELIJK | Regio Zwolle | 23-06-2025 2025-OV-011 Bladzijde 13 van 17 sponsstrategie en de karakteristieke stationsomgevingen lopen al goed. Met de sponsstrategie zijn ook de waterschappen inmiddels meer en meer onderdeel van de samenwerking waar dat aanvankelijk niet het geval was. Met de stationsomgevingen is er voor een aantal gemeentes nu ook zichtbaar resultaat. De andere twee moeten nog goed gaan lopen, waarbij de vitale kernen en gezonde buurten ook een functie heeft in de evenwichtigheid binnen de regio, en de mobiliteitstransitie nog een proof of the pudding zal zijn of het binnen de Regio mogelijk is om keuzes met elkaar te maken. Er is een flinke mate van overlap tussen de stuurgroep en wat er in het portefeuille-overleg ruimtelijke ordening aan de orde komt. Risico daarbij is dat voor sommigen informatie dubbel is, en voor anderen er juist informatieachterstand is. Aanbeveling 9 Investeer in betere informatie uitwisseling tussen stuurgroep RO en portefeuille-overleg en maak de taakverdeling tussen beide gremia duidelijker.

College van burgemeester en wethouders - 21 oktober 2025 - 2025_B&W_00712 34/39 Organisatie Vertrouwelijk | VERTROUWELIJK | Regio Zwolle | 23-06-2025 2025-OV-011 Bladzijde 14 van 17 Bijlage A: Uitkomsten enquête In aanloop naar de reviewweek is er door het Regiobureau een enquête uitgezet onder alle netwerkpartners van de Regio Zwolle. De uitkomsten zijn aan het einde van de reviewweek gedeeld met het reviewteam dat het vervolgens als reflectie op de eigen bevindingen heeft gebruikt. Ook uit de enquête blijkt dat de samenwerking binnen Regio Zwolle breed gedragen wordt, maar dat de effectiviteit beter kan door verschillen in tempo, structuur en regie. Gemeenten willen graag bijdragen, maar vragen ook om duidelijke keuzes, sturing en meer zichtbare resultaten. Deze inzichten bieden richting voor een gerichte doorontwikkeling van de samenwerking en het sturen op gezamenlijke ambities. Hieronder is een samenvatting weergegeven van de uitkomsten. De antwoorden zijn gebundeld rond vijf hoofdthema’s: 1. Voortgang programma’s • Gemeenten waarderen de gezamenlijke inzet, maar ervaren grote verschillen in voortgang tussen programma’s. • Programma Economie wordt relatief vaak genoemd als succesvol, terwijl Ruimte, Energie en Data als trager of minder concreet worden ervaren. • Respondenten geven aan dat zichtbare resultaten en impact in de lokale praktijk nog beperkt zijn. 2.

Samenwerking en houding • De samenwerking wordt overwegend als open en constructief ervaren. • Er is waardering voor de intenties en betrokkenheid, maar ook signalen van verschillen in tempo, wijze van communiceren en verwachtingen. • Er wordt behoefte geuit aan een meer gedeeld beeld van het gezamenlijke doel. 3. Structuur en besluitvorming • Verschillende gemeenten signaleren dat besluitvorming stroperig of onduidelijk is. • Er is behoefte aan meer structuur, prioritering en doorzettingsmacht in de regio-organisatie. • De lijnen tussen bestuurlijke en ambtelijke gremia worden soms als ondoorzichtig ervaren. 4. Betrokkenheid en inbreng • De meeste gemeenten leveren structureel ambtelijke én bestuurlijke inzet. • Respondenten benadrukken hun actieve rol in overleggen, klankbordgroepen en het dagelijks bestuur. • Tegelijkertijd geven vooral kleinere gemeenten aan dat hun invloed op strategische keuzes niet altijd in verhouding staat tot hun inzet. 5. Eigenaarschap en netwerk • Gemeenten voelen zich onderdeel van het netwerk, maar ervaren in sommige gevallen een afstand tot de daadwerkelijke besluitvorming. • Er is behoefte aan een betere verbinding tussen meedoen en meebeslissen. • Verschillende respondenten benoemen de noodzaak van meer sturingsruimte en rolzuiverheid.

De antwoorden op de gesloten vragen bevestigen het beeld dat ook uit de open antwoorden naar voren komt: er is een stevige basis van betrokkenheid en samenwerking, maar de Regio wordt nog College van burgemeester en wethouders - 21 oktober 2025 - 2025_B&W_00712 35/39 Organisatie Vertrouwelijk | VERTROUWELIJK | Regio Zwolle | 23-06-2025 2025-OV-011 Bladzijde 15 van 17 niet overal als krachtig sturend of transparant ervaren. Structuur, voortgang en regierol kunnen versterkt worden om de gezamenlijke ambities beter te realiseren. Per vraag komt een helder patroon naar voren: Q1 – Meeste respondenten zijn redelijk tot zeer goed op de hoogte van de programma’s. Q2 – De voortgang van de samenwerking wordt overwegend matig tot neutraal beoordeeld. Q3 – Houding in de samenwerking wordt positief tot neutraal beoordeeld. Q8 – Structuur en besluitvorming vragen om verbetering. Q9 – Betrokkenheid wordt ervaren, maar de mate van invloed varieert. Q10 – Eigenaarschap leeft, maar moet steviger verbonden worden met regie. Conclusie: Er is een stevige basis van betrokkenheid, maar verbetering is nodig op het gebied van structuur, voortgang en regie om gezamenlijke ambities beter te realiseren.

College van burgemeester en wethouders - 21 oktober 2025 - 2025_B&W_00712 36/39 Organisatie Vertrouwelijk | VERTROUWELIJK | Regio Zwolle | 23-06-2025 2025-OV-011 Bladzijde 16 van 17 Bijlage B: Intentie van Gateway Review Health Check Tijdens de Gateway Health Check wordt bij een organisatie of (delen van) keten/netwerk van organisaties bekeken in hoeverre de opzet en inrichting van de verschillende onderdelen en/of de organisatie/ketennetwerk als geheel optimaal is vormgegeven en functioneert (oftewel, er wordt gekeken naar zowel opzet, bestaan als werking). Evenals bij de Gateway Review 0 t/m 5 is het uitgangspunt dat het goed gaat en dat bekeken wordt in hoeverre de opdrachtgever nog succesvoller kan zijn. Dit betekent dat de focus bij de Health Check ligt op zowel effectiviteit als doelmatigheid. Hierbij wordt effectiviteit gezien als de mate waarin de organisatie of (delen van de) keten van organisaties het gewenste doel bereikt. Doelmatigheid wordt gezien als de mate waarin de organisatie of (delen van de) keten van organisaties het gewenste doel met een optimale balans van kosten, inzet van middelen en inspanning realiseert.

Vragen die bij een Gateway Review Health Check aan bod kunnen komen, zijn onder andere: • Is de doelstelling en bestaansgrond van de (keten /netwerk van) organisaties eenduidig bekend? • Past de inrichting van de organisatie qua vorm en omvang bij de gestelde taken? • Bestaat er een gecommuniceerd governance-model dat in opzet, inrichting en werking aanwezig is? • Is de inrichting van de planning-en-control cyclus in lijn met de doelstelling en de besturingsprincipes van de organisatie? • Is er een optimale balans tussen kosten en baten? • Is de informatievoorziening zo ingericht dat deze het bereiken van de organisatieresultaten mogelijk maakt? • Is de beheersing van de processen afdoende? • Hoe beïnvloedt/ versterkt de cultuur van de organisatie respectievelijk de cultuurverschillen tussen de ketenpartners het bereiken van het resultaat? • Hoe ervaren de organisaties in de keten hun positie en bijdrage aan de keten? College van burgemeester en wethouders - 21 oktober 2025 - 2025_B&W_00712 37/39 Organisatie Vertrouwelijk | VERTROUWELIJK | Regio Zwolle | 23-06-2025 2025-OV-011 Bladzijde 17 van 17 Bijlage C: Geraadpleegde documenten Nr.

Titel document Datum 1 Meerjarige agenda Regio Zwolle 2024 - 2028 (MJA) 1-jan-24 2 Overzicht netwerksamenwerking Regio Zwolle 1-mrt-24 3 Begroting 2025 mei-25 4 Regio Zwolle Jaarverslag 2024 22-mei-25 5 Voortgangsrapportage Arbeidsmarkt Q1-2025 jun-25 6 Uitvoeringsplan Economie en Arbeidsmarkt 2024 - 2025 1-mrt-24 7 Uitvoeringsplan Arbeidsmarkt 2025 dec-24 8 Contourennota arbeidsmarkt dec-24 9 Uitvoeringsplan Economie 2025 dec-24 10 Uitvoeringsplan Ruimtelijke Ontwikkeling 2024 - 2025 mrt-24 11 Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle 2022 12 Uitvoeringsagenda NOVEX-gebied Regio Zwolle mrt-25 14 Propositie Regio Deal okt-2023 15 Aanbevelingen Regio Zwolle - begrotingsproces mei-25 16 Evaluatie sectorale aanpak Q4-2023 17 Voortgangsrapportage Regio Zwolle t/m mei 2025 jun-25 18 Uitkomsten peiling en 360 graden analyse onder partners jun-25 19 Implementatieplan Ondernemersdienstverlening nov-24 20 Visie op kennis- en innovatiestructuur Regio Zwolle jun-25 21 Ruimtelijke Economische Bouwsteen 2040 apr-24 College van burgemeester en wethouders - 21 oktober 2025 - 2025_B&W_00712 38/39 College van burgemeester en wethouders - 21 oktober 2025 - 2025_B&W_00712 39/39