16.0 Informatienota 2026 - 20 - Evaluatie Lokale Inclusie Agenda (LIA)

College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 1/20 College van burgemeester en wethouders GOEDGEKEURD Vergadering van 19 mei 2026 Beleid en Uitvoering - Team Samenleving 10 2026_B&W_00360 Informatienota Evaluatie Lokale Inclusie Agenda (LIA) - informeren Samenstelling: Aanwezig: Erik de Groot, burgemeester en voorzitter; Melvin Smit, wethouder; Trijn Jongman, wethouder; Marcel Scheringa, wethouder; Miriam Slomp-Dekkers, wethouder; Jelmer Trox, directiesecretaris; Josée Woertman, gemeentesecretaris Samenvatting De Lokale Inclusie Agenda (LIA) Steenwijkerland geeft invulling aan het VN-Verdrag Handicap en richt zich op toegankelijkheid binnen alle levensdomeinen. In deze evaluatie geven we per domein inzicht in de uitgevoerde acties en bereikte resultaten, zoals verbeteringen in de toegankelijkheid van de openbare ruimte en het inclusiever maken van sport-, recreatie- en cultuuraanbod. De evaluatie laat zien dat veel inspanningen inmiddels structureel zijn ingebed. Tegelijkertijd zijn er kansen voor verdere verdieping en verbreding, waarvoor een geïntegreerde aanpak nodig is, in samenhang met bestaand beleid en passend binnen de beschikbare capaciteit en gestelde prioriteiten. In de bijlage is het destijds vastgestelde beleid toegevoegd.

Informatienota Inleiding In december 2019 is de Lokale Inclusie Agenda (LIA) – Onbeperkt Samenleven vastgesteld voor de periode 2020–2021. Daarbij is toegezegd om de agenda na afloop van deze periode te evalueren en de gemeenteraad hierover te informeren. Door verschillende omstandigheden is deze evaluatie meerdere keren uitgesteld: • Tijdens de coronacrisis legden we de agenda voor de duur van een jaar stil. Hierdoor verschoof de uitvoering van de agenda naar 2021 en 2022 en verplaatsten we de evaluatie van de agenda naar 2023. • In 2023 vonden veel personele wisselingen plaats. De beperkte personele bezetting, in combinatie met nieuwe taken, leidde tot het besluit om een aantal dossiers, waaronder de evaluatie van de agenda, formeel te temporiseren. Dit besluit is vastgelegd op de LTA. Bij de LIA kozen we ervoor om prioriteit te geven aan de uitvoering van het beleid boven de evaluatie daarvan. Omdat de evaluatie later is uitgevoerd dan oorspronkelijk gepland beoogd, hebben we ervoor gekozen de evaluatie niet te beperken tot 2021-2022. In plaats daarvan kijken we in de evaluatie naar de inzet College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 2/20 en uitvoering rond een inclusieve samenleving in de afgelopen jaren.

De evaluatie wordt vanaf paragraaf 1.6 Welzijn, Gezondheid en Ondersteuning aangevuld met informatie die niet direct aan de LIA is gekoppeld, maar wel voortkomt uit hetzelfde uitgangspunt: iedereen moet toegankelijk kunnen meedoen binnen de gemeente. Met deze bredere benadering biedt de evaluatie een completer en actueler beeld. Hiermee wordt inzichtelijk welke inspanningen zijn geleverd, welke onderdelen inmiddels zijn geborgd en op welke punten aanvullende inzet mogelijk en wenselijk is. Kernboodschap Het VN-verdrag Handicap als grondslag voor de Lokale Inclusie Agenda Gemeenten hebben de taak om ervoor te zorgen dat iedereen kan deelnemen aan de samenleving en gelijke kans krijgt. Artikel 1 van de Grondwet vormt hiervoor de basis. Ook wetgeving zoals de Participatiewet, de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronisch ziekte (Wgbh/cz) ondersteunt volwaardige en eerlijke deelname aan de samenleving. Sinds de invoering van het VN-Verdrag Handicap (2016) hebben gemeenten hierin een aanvullende wettelijke verantwoordelijkheid. Gemeenten zorgen er sindsdien voor dat nieuw beleid in lijn is met het VN-Verdrag Handicap en dat bestaande voorzieningen stap voor stap verbeteren. 1. Lokale Inclusie Agenda Steenwijkerland - Onbeperkt Samenleven Het VN-Verdrag Handicap richt zicht op alle aspecten van het leven.

In onze Lokale Inclusie Agenda gebruiken we dezelfde indeling als de VNG. De LIA onderscheidt de volgende hoofdthema’s: • Thuis: in en om je huis • Werk en inkomen • Vrije tijd • Vervoer • Onderwijs en ontwikkeling • Welzijn, Gezondheid en Ondersteuning Op basis van deze indeling hebben we, in afstemming met de Gehandicaptenraad en de LFB (belangenorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking), ervoor gekozen de LIA als werkdocument in te richten. We vertalen hierin verbeter- en actiepunten naar een overzichtelijke agenda. In deze evaluatie leggen we de nadruk op inspanningen die per levensdomein zijn geleverd. Dit doen we aan de hand van een aantal concreet uitgevoerde acties die illustratief zijn voor de inzet en voortgang binnen dat domein. Op deze wijze evalueren we op de uitgevoerde acties en hoe deze bijdragen aan het realiseren van de doelen uit de LIA. 1.1 Thuis: in en om je huis • Openbare ruimte De toegankelijkheid van de openbare ruimte is belegd als vast onderdeel van het reguliere werk en vindt plaats in samenwerking met de Gehandicaptenraad. Binnen deze werkwijze vervullen we voornamelijk een uitvoerende rol. We handelen meldingen af, voeren jaarlijkse schouwen uit en werken daarbij binnen vastgelegde richtlijnen.

Onze collega's van Openbare Ruimte (OR) hebben de afgelopen jaren meerdere concrete maatregelen uitgevoerd om de toegankelijkheid te verbeteren. Enkele voorbeelden hiervan zijn: 1. De begraafplaats Scheerwolde Op de begraafplaats Scheerwolde realiseerde OR een aanpassing vanwege een te steile helling. OR legde hier een langere helling aan met twee vlakke gedeelten aan de zijkant van de begraafplaats. Hierdoor kunnen mindervaliden en mensen met kinderwagens de begraafplaats beter betreden. 2. De Driestoel nabij de Zonnekamp College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 3/20 Bij de Driestoel, nabij de Zonnekamp, ligt een verhoogd terrein dat voorheen slecht toegankelijk was door te steile hellingen. OR paste deze hellingen aan, waardoor het verhoogde terrein nu voor iedereen bereikbaar is. 3. Woningaanpassing Voor een inwoner met een ernstige mobiliteitsbeperking, die gebruikmaakt van een elektrische ligrolstoel, was het noodzakelijk om de woning aan te passen. OR realiseerde aan de achterzijde van de woning een hellingbaan en legde extra brede invalideopritten aan. Dankzij deze aanpassingen kan de inwoner de woning zelfstandig en veilig verlaten. 1.2 Vrije tijd • Sport We zetten in op een inclusief beweegaanbod voor alle inwoners, met als doel sport en bewegen toegankelijk maken voor iedereen.

We ondersteunen inwoners met individuele vragen over sport en beweging en begeleiden hen naar structureel en passend beweegaanbod, zowel individueel als in groepsverband. Hiervoor werken we samen met Actief Steenwijkerland. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan een inwoner die graag wil fitnessen, maar niet goed tegen prikkels kan en uiteindelijk bij een fysiopraktijk in een sportruimte kan gaan sporten. Daarnaast ondersteunen we het project Club Extra waarbij kinderen van 4-12 jaar met sociaal- emotionele of fysieke beperkingen in een veilige omgeving kunnen kennismaken met diverse bewegingsactiviteiten. Het uiteindelijke doel is dat de kinderen voldoende vaardigheden beheersen om aansluiting te vinden bij een sportvereniging. Bij de verstrekking van subsidies voor sportevenementen nemen we toegankelijkheid mee als vast criterium. Organisatoren geven daarbij aan hoe zij deelname voor iedereen mogelijk maken. Verder bevinden we ons in de opstartfase van prikkelarm sportaanbod. Buurtsportcoaches zetten zich hiervoor in door bewustwording te creëren en informatie te verspreiden. Zij bieden ondersteuning bij hoe verenigingen dit kunnen opzetten, welke aanpassingen nodig zijn en hoe zij vindbaar kunnen zijn voor de doelgroep. • Recreatie De wettelijke verantwoordelijkheid voor toegankelijkheid bij recreatieve voorzieningen ligt bij de ondernemers zelf.

Op grond van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronisch ziekte (Wgbh/cz) zijn ondernemers verplicht om doeltreffende en proportionele aanpassingen te treffen om de toegankelijkheid voor mensen met een beperking te waarborgen. Binnen de gemeente is onder andere de speeltuin De Kleine Brink in Steenwijkerwold opnieuw ingericht. Bij de herinrichting is nadrukkelijk aandacht besteed aan (nieuwe) speeltoestellen die ook toegankelijk zijn voor kinderen met een beperking. Inmiddels beschikt de gemeente over meerdere speeltuinen die voor iedereen toegankelijk zijn. Ook bij de aanleg van nieuwe buurttuinen nemen we toegankelijkheid standaard mee, in overleg met omwonenden. Veel speeltoestellen zijn al toegankelijk, maar hebben een algemeen karakter. Een voorbeeld hiervan is de mandschommel: deze is oorspronkelijk ontworpen voor mensen met een beperking, omdat je er liggend gebruik van kunt maken, maar wordt inmiddels breed gebruikt door meerdere kinderen tegelijk en geldt als algemeen toegankelijke voorziening. In 2024 organiseerden we voor het eerst de driewielfiets-ontdek-dag. Met deze activiteit richten we ons op ouderen die door het gebruik van een driewielfiets langer kunnen blijven fietsen. Vanwege het grote succes hebben we besloten hiervoor jaarlijks budget beschikbaar te stellen.

Daarnaast biedt Sociaal Werk De Kop fietslessen voor volwassenen aan, met als doel de zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. • Cultuur College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 4/20 Tijdens De Avond van de Filmmuziek reserveert de organisatie ruimte voor bezoekers in een rolstoel en eventuele begeleiders. Daarnaast kunnen bezoekers een doventolk aanvragen. Deze tolk vertaalt niet alleen de liedteksten met ritmische gebaren, maar brengt ook de sfeer over door middel van mimiek en dans. Verder hebben we meerdere keren ondersteuning geboden bij het realiseren van een speciale tribune voor blinde- en slechtziende bezoekers tijdens het culturele event Corso Sint Jansklooster. Bezoekers kunnen via een koptelefoon het livecommentaar volgen. De organisatie breidde dit aanbod later uit met een voorziening voor auditief beperkten, waarbij een tolk het liveverslag verzorgt. Daarnaast krijgen bezoekers voorafgaand aan het corso de mogelijkheid om de maquettes van de corsowagens te voelen. 1.3 Vervoer Toegankelijke mobiliteit voor mensen met een beperking raakt meerdere domeinen, zoals openbaar vervoer, deelvervoer en doelgroepenvervoer. De provincie treedt op als concessieverlener en draagt de verantwoordelijkheid voor toegankelijke bussen via het OV-convenant.

De gemeente faciliteert de realisatie van toegankelijke bushaltes en heeft op basis van in- en uitstapcijfers de meest gebruikte bushaltes toegankelijk gemaakt. 1.4 Werk en Inkomen Het toegankelijk maken van werk voor mensen met een beperking ligt grotendeels bij werkgevers zelf. Landelijke regelingen ondersteunen werkgevers bij het aanpassen van werkplekken en het inzetten van mensen met een beperking. De gemeentelijke verantwoordelijkheid richt zich voornamelijk op inwoners met een uitkering. Voor deze groep zoeken we, waar mogelijk, passende en beschutte werkplekken. Daarbij werken we vaak samen met lokale partners, zoals de Noordwestgroep. Voor mensen met een volledige arbeidsbeperking ligt de verantwoordelijkheid bij het UWV. Binnen de uitvoering van het Sociaal Domein werkt de gemeente volgens het principe van de Omgekeerde Toets. Met deze werkwijze stellen we de vraag en de situatie van inwoners centraal en streven we naar maatwerk, met inachtneming van de wet- en regelgeving. 1.5 Onderwijs en Ontwikkeling De overheid gaat uit van inclusief onderwijs waarbij alle kinderen en jongeren dichtbij huis, volwaardig en gelijkwaardig toegang hebben tot een inclusieve leeromgeving waarin zij zich samen ontwikkelen, samen leren en participeren. Bij het realiseren van inclusief onderwijs nemen scholen een leidende rol en volgt de gemeente.

De betrokkenheid van de gemeente neemt hierbij toe, onder andere via het samenwerkingsverband Samen voor Ryan. Samen voor Ryan is een samenwerkingsverband waarin onderwijs, jeugdhulp en gemeenten gezamenlijk optrekken om kinderen en jongeren met extra ondersteuningsbehoeften zo passend mogelijk te begeleiden binnen het regulier onderwijs. Door de samenwerking stemmen partijen ondersteuning vroegtijdig en integraal af, met als doel uitval te voorkomen, onderwijs toegankelijk te houden en specialistische hulp zoveel mogelijk in de onderwijsomgeving te organiseren. 1.6 Welzijn, Gezondheid en Ondersteuning We ondersteunen inwoners op verschillende manieren bij vragen over welzijn en gezondheid. Binnen het voorliggend veld levert Sociaal Werk De Kop hiervoor een belangrijke bijdrage.

Sociaal Werk De Kop ondersteunt inwoners onder meer door het organiseren en aanbieden van: • Onafhankelijke cliëntenondersteuning; • Het Geldloket; • Mentale ondersteuning; • Mantelzorgondersteuning en de Dag van de Mantelzorg; College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 5/20 • Lotgenotencontact; • Activiteiten rondom Wereld Autisme Dag; • Activiteiten rondom Wereld Alzheimer Dag; • Huisbezoeken voor inwoners van 75 jaar en ouder; • Schoolmaatschappelijk werk; Sociaal Werk De Kop verspreidt informatie over dit aanbod via verschillende kanalen, zoals sociale media, flyers en nieuwsbrieven. Daarnaast informeren we en ondersteunen we inwoners via gemeentelijke voorzieningen en initiatieven, waaronder: • Het Taalpunt; • Het Informatiepunt Digitale Overheid; • Wmo-consulenten; • Inloopspreekuur sociaal domein; • Stichting Regenboog. • De Valtes app; 1.7 Andere initiatieven en ontwikkelingen • Gemeentelijke dienstverlening We hebben stappen gezet om de dienstverlening beter toegankelijk te maken en informatie begrijpelijk aan te bieden voor alle inwoners. We voldoen aan de wettelijke eisen voor digitale toegankelijkheid. We hebben onze website en verschillende applicaties laten controleren door een externe partij. Onze eigen website hebben we goed in beeld en onder controle als het gaat om digitale toegankelijkheid.

We voeren wekelijks een scan uit op de website om mogelijke toegankelijkheidsproblemen te signaleren. Zodra deze scan fouten aan het licht brengt, pakken we deze direct op en lossen we de knelpunten op. • Dementievriendelijke gemeente We hebben de afgelopen jaren, in samenwerking met Sociaal Werk De Kop, intensief gewerkt aan het realiseren van een dementievriendelijke gemeente. In mei 2026 nemen we het certificaat Dementievriendelijke gemeente in ontvangst. Op alle zeven criteria die voor dit certificaat gelden, scoort Steenwijkerland hoger dan het landelijk gemiddelde. • Autisme vriendelijke gemeente Het Nederlands Autisme Register riep Steenwijkerland in 2025 uit tot de meest autismevriendelijke gemeente van Nederland. Binnen de gemeente organiseert Sociaal Werk De Kop voor mensen met autisme diverse bijeenkomsten en inloopmomenten en zorgt zij voor toegankelijke informatievoorzieningen en evenementen. 2. Conclusie en vervolg De gemeente draagt verantwoordelijkheid voor het in stand houden van een Lokale Inclusie Agenda, gebaseerd op VN-Verdrag Handicap. Ter ondersteuning van dit verdrag heeft het rijk de werkagenda VN-Verdrag Handicap 2025-2030 gepubliceerd. De evaluatie laat zien dat de gemeente de afgelopen jaren belangrijke en structurele stappen heeft gezet in het bevorderen van toegankelijkheid en inclusie.

Veel maatregelen, activiteiten en ondersteuning zijn structureel ingebed in de organisatie. Binnen het sociaal domein en de openbare ruimte is, ondanks beperkte capaciteit en middelen, een basis gelegd voor een toegankelijke en inclusieve samenleving, met betrokkenheid van inwoners met een beperking en een belangrijke uitvoerende rol voor Sociaal Werk De Kop. Tegelijkertijd constateren we dat de betrokkenheid van de doelgroep beperkt is en dat er, in lijn met de Werkagenda VN-Verdrag Handicap 2025-2030, ook kansen liggen voor verdere verdieping en College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 6/20 verbreding. Hierbij kan gedacht worden aan intensiever betrekken van de doelgroep of het vergroten van bewustwording en organisatieontwikkeling rondom toegankelijkheid bij sportverenigingen, ondernemers en werkgevers. Omdat inclusie alle beleidsterreinen raakt, is een meer geïntegreerde aanpak nodig, in samenhang met bestaand beleid en passend bij de beschikbare capaciteit en prioritering. In dit kader zal worden verkend hoe er met een uitvoeringsagenda kan worden gewerkt. Een dergelijke werkwijze biedt de mogelijkheid om periodiek nieuwe doelen te bepalen en de voortgang op een toegankelijke manier te volgen en te evalueren.

Hierbij blijven wij investeren in de samenwerking met betrokken partners, zoals de Gehandicaptenraad, Sociaal Werk De Kop en de Adviesraad Sociaal Domein. Consequenties voor de gemeente Afhankelijk van de ambities van een geactualiseerde Lokale Inclusie Agenda is mogelijk extra inzet of verschuiving van inzet noodzakelijk. Communicatie De Adviesraad Sociaal Domein wordt geïnformeerd met een afschrift van deze informatienota. Vervolg - Besluit In te stemmen met de informatienota Evaluatie Lokale Inclusie Agenda (LIA). Bijlagen 1. LIA onbeperkt-samenleven SWL.pdf 1 Onbeperkt Samenleven LOKALE INCLUSIE AGENDA STEENWIJKERLAND College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 7/20 2 3 Inleiding In 2016 heeft Nederland het ‘VN-verdrag voor gelijke rechten van mensen met een handicap’ getekend. Dit betekent: toegankelijk zijn voor iedereen. En dat geldt óók voor onze gemeente. We zeggen daarom: Steenwijkerland wil een Inclusieve Samenleving zijn. Dáár gaan we voor. WAT IS INCLUSIE VOOR ONS? Voor ons betekent inclusie dat de verantwoordelijkheid om aan te passen bij de gehele samenleving ligt en niet alleen bij de mensen die een beperking hebben. Natuurlijk zijn zij wél onze ervaringsdeskundigen. Welke belemmeringen ondervin- den zij in de dagelijkse praktijk? Deze informatie is van essen- tieel belang om onze Inclusie Agenda te kunnen opstellen.

HOE HEBBEN WE HET AANGEPAKT? Natuurlijk vormt het VN-verdrag voor gelijke rechten van men- sen met een handicap de basis. Het onderwerp is breed. Niet alleen omdat een beperking in verschillende situaties wordt ervaren (bijvoorbeeld thuis, op het werk of in het openbaar vervoer) maar óók omdat een beperking diverse vormen heeft. Om ieders stem te horen hebben we ervoor gekozen om op verschillende manieren ervaringen, wensen en behoef- ten op te halen. Zo waren er: • openbare bijeenkomsten, waarbij de focus vooral op fysieke beperkingen lag; • gesprekken met cliëntenraden van diverse zorgaanbieders; • vragenlijsten die cliënten van zorgaanbieders – vaak samen met hun begeleiders – hebben ingevuld. College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 8/20 4 5 We zijn ons ervan bewust, dat deze inventarisatie een mo- mentopname is. Het is dan ook niet zo dat de ervaringsdes- kundigen die we nu niet gesproken hebben geen kans meer hebben om hun ervaringen te delen. We blijven daarvoor openstaan. ONZE LOKALE INCLUSIE AGENDA De Inclusie Agenda zoals deze er nu ligt, bepaalt onze koers voor 2020-2021. Het is een werkdocument dat niet in beton is gegoten. Krijgen we nieuwe informatie over ontoegankelijke delen binnen onze gemeente, dan wordt dit – na beoordeling door een werkgroep – op de agenda geplaatst.

We hebben ervoor gekozen om uitgebreide beleidsteksten achterwege te laten, maar onze verbeterpunten en acties concreet te verta- len in een helder overzicht. Een vorm die zoveel mogelijk door iedereen gelezen en begrepen kan worden. Met de informatie die we voor deze Inclusie Agenda hebben opgehaald, weten we wat we gezamenlijk moeten verande- ren. Sommige aanpassingen kunnen snel, andere vragen meer tijd. Natuurlijk kunnen we het als gemeente niet alleen. Daarom willen we gezamenlijk een beweging in gang zetten die tot veranderingen leidt. Er komt dan ook een brede werkgroep waarin in ieder geval de ervaringsdeskundigen vertegenwoordigd zijn. Hierdoor werken we op basis van informatie die op de praktijk is gebaseerd. Uiteraard wordt deze werkgroep nauw verbonden met de Gehandicaptenraad Steenwijkerland die binnen dit thema nu al een belangrijke rol vervult. Wat vinden wij belangrijk? Onze uitgangspunten Toegankelijkheid is de norm: • bij verbouwingen of de aanleg van gemeentelijke eigendommen zorgen we voor toegankelijkheid voor mensen met een beperking; • de acties uit onze Lokale Inclusie Agenda worden betaald uit bestaande middelen. We vinden zelfredzaamheid en zelfstandigheid belangrijk: • we zetten ons in om de afhankelijkheid die mensen ervaren zoveel mogelijk weg te nemen.

Dit is een maatschappelijke opgave die we met de gemeenschap samen aan willen pakken: • iedereen moet het nut inzien van het vergroten van de toegankelijkheid in onze gemeente; • we zetten ons in voor gelijkheid, solidariteit, participatie en autonomie. College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 9/20 6 7 Leeswijzer Het VN-verdrag gaat over alle aspecten van het leven. In onze Inclusie Agenda hebben we – om het overzichtelijk te houden – gebruikgemaakt van de indeling die gemaakt is door de VNG. Deze hoofdthema’s zijn: • Thuis (in en om je huis) • Werk en inkomen • Vrije tijd • Vervoer • Onderwijs en ontwikkeling • Welzijn, gezondheid en ondersteuning Bij de gesprekken over deze hoofdthema’s zijn ook onder- werpen als gelijkheid, participatie, ontmoeting en autonomie aan bod gekomen. In onze Inclusie Agenda beschrijven we per hoofdthema de belemmeringen die worden ervaren en ook de mogelijke oplossingen die door de ervaringsdeskundigen zelf zijn aan- gedragen. Vervolgens brengen we de ervaringen in beeld rondom de onderwerpen gelijkheid, participatie, ontmoeting en autonomie (‘je eigen keuzes maken en hetzelfde behan- deld worden’). We sluiten af met actiepunten die we binnen onze eigen gemeentelijke organisatie oppakken.

THUIS WERK & INKOMEN VRIJE TIJD VERVOER WELZIJN, GEZONDHEID & ONDERSTEUNING ONDERWIJS & ONTWIKKELING ‘je eigen keuzes maken en hetzelfde behandeld worden’ College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 10/20 8 9 Inhoud Thuis: in en om je huis - 9 Vrije tijd - 10 Vervoer - 14 Werk en inkomen - 18 Onderwijs en ontwikkeling - 19 Welzijn, gezondheid en ondersteuning - 20 Je eigen keuzes maken en hetzelfde behandeld worden - 21 Wat doen we binnen de gemeentelijke organisatie - 22 Andere ideeën - 23 Thuis: in en om je huis DOEL ERVARING ACTIE Voor iedereen toegang tot betaalbare woningen. ‘Betaalbare woningen vinden is lastig: er zijn er weinig en er zijn lange wachttijden’ Er wordt onderzocht wat nodig en mogelijk is. Begrip en tolerantie voor ieders situatie. ‘Er zijn te weinig échte ontmoetingen’ - Buurtactiviteiten toegankelijker maken/combineren met wat zorg- aanbieders organiseren. - Buurtbewoners laten ervaren wat ver- schillende beperkingen inhouden én leren om de mens achter de beperking te blijven zien. Iedereen moet op een prettige manier boodschappen kunnen doen. ‘Ik ga elke dag maar kort boodschappen doen. Er zijn zoveel prikkels: ik ga zo snel mogelijk naar de kassa’ Prikkelarm uurtje ‘boodschappen doen’ (muziek uit, licht minder fel) organiseren met een supermarkt. De openbare ruimte moet toegankelijk zijn voor wie slecht ter been is.

‘Aan de Meppelerweg, van bibliotheek naar begraafplaats, kan ik niet rechtop lopen omdat ik elke stoeptegel in de gaten moet houden. Anders val ik’ Hiervan wordt binnen de gemeente een melding gemaakt om tot een oplossing te komen. De gemeentelijke dienstverlening is voor iedereen toegankelijk en bereikbaar. ‘Ik vind het lastig om digitaal melding te doen over de openbare ruimte’ Meldingen kunnen (ook nu al) telefonisch gedaan worden als dit digitaal niet lukt. LEGENDA: = Korte termijn: er wordt meteen iets aan gedaan = Uiterlijk december 2021 uitgevoerd = Is onderdeel van ander gemeentelijk beleid/plannen RUSTIG BOODSCHAPPEN DOEN MENSEN ONTMOETEN SAMEN LEUKE DINGEN DOEN College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 11/20 10 11 Vrije tijd DOEL ERVARING ACTIE Toegankelijke horeca ‘Er zijn tafels waar je met je rolstoel niet onder kunt’ In overleg met de horeca kijken hoe we – met begrip voor elkaar – samen tot een oplossing kunnen komen. Toegankelijke horeca ‘Je kunt met een rolstoel niet overal naar binnen. Dit levert veel frustratie en schaamte op als je daar voor de deur staat. In plaats van gezellig uit eten waar je maar wilt, ga je maar weer patat eten’ Wheelmap onder de aandacht brengen, zodat vooraf duidelijk is welke locaties wél goed toegankelijk zijn.

Sport toegankelijker maken voor men- sen met een beperking ‘Er zijn weinig plekken waar je kunt sporten als je een beperking hebt’ Dit is een doelstelling van het Lokaal Sportakkoord: we matchen vraag en aanbod in sport voor mensen met een beperking of chronische aandoening. Sport toegankelijker maken ‘Sporten is duur, voor mensen met een kleine beurs is er weinig aanbod’ Meer bekendheid geven aan de minima- regeling ‘Bijdrage in sociaal-culturele activiteiten’. Natuurpaden toegankelijker maken ‘Natuurpaden zien er vaak mooi en natuurlijk uit, maar ze zijn wel moeilijk begaanbaar met de rolstoel’ - Waar mogelijk rolstoelvriendelijke routes ontwikkelen. - Onderzoeken of een uitleenpunt van offroad-rolstoelen mogelijk is. MET EEN ROLSTOEL DE NATUUR IN IEDEREEN KAN SPORTEN NAAR EEN RESTAURANT OOK IN EEN ROLSTOEL College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 12/20 12 13 DOEL ERVARING ACTIE Toegankelijke winkelstraat ‘In de Hoofdstraat in Oldemarkt ligt de stoep scheef en loopt de weg bol. Dat is erg lastig’ - Dit wordt in het voorjaar 2020 aan- gepakt, waarbij landelijke richtlijnen (ook op het gebied van toegankelijk- heid) worden gehanteerd. - De mogelijkheid om de Hoofdstraat autoluw (minder auto’s) te maken is onderzocht. Hier is geen lokaal draag- vlak voor.

Naar de bioscoop kunnen wanneer je dat wilt ‘Er is één zaal toegankelijk voor iemand in een rolstoel, maar dan moet ook de film aangepast worden. Dit kan alleen op aan- vraag: dat maakt je zo afhankelijk!’ Bespreken met de VUE om te kijken naar een oplossing. Toegankelijke winkelstraat ‘Veel winkels zijn slecht toegankelijk met een rolstoel of scootmobiel: de paden zijn te smal en pinautomaten staan te hoog’ - Het belang van flexibele pinautomaten promoten. - Winkeliers, samen met ervaringsdes- kundigen, laten ervaren hoe het is om een beperking te hebben om bewust- wording te vergroten. DOEL ERVARING ACTIE Toegankelijke winkelstraat ‘De winkelstraat in Steenwijk loopt bol, dat is erg onhandig met een rolstoel/rollator/ kinderwagen’ Er is bewust voor deze constructie geko- zen, omdat dit de afwatering verbeterd en de weg sterker maakt. Stukken die als te steil worden ervaren, kunnen – na melding daarvan – worden bekeken en aangepast. WINKELEN, OOK IN EEN ROLSTOEL College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 13/20 14 15 Vervoer DOEL ERVARING ACTIE Zelf de keuze hebben in goed toegankelijk ongepland vervoer. ‘Ongepland vervoer is lastig, dit moet je namelijk (ver) van tevoren aanvragen: die afhankelijkheid is niet fijn’ Bij het maken van de ‘Strategische Mobiliteitsvisie’ wordt dit onderwerp meegenomen.

De Strategische Mobiliteitsvisie wordt een plan waarin staat wat de gemeente wil doen om verschillende vormen van vervoer (mobiliteit) te verbeteren. Zelf de keuze hebben in goed toegankelijk ongepland vervoer. ‘Openbaar vervoer lukt niet altijd met een rolstoel: wanneer het druk is kun je gewei- gerd worden. De bus rijdt al niet zo vaak, dus dat maakt het extra lastig’ - Andere vervoersvormen bekend maken en/of ontwikkelen. - Bekend maken dat er een meldpunt is voor klachten over het OV (OV-loket). - De meeste bushaltes worden aange- past (verhoogd) om ook met een rolstoel de bus in te kunnen. Gehandicaptenparkeerplaatsen moeten goed toegankelijk blijven. ‘Gehandicaptenparkeerplaatsen worden vaak gebruikt door niet-invaliden’ - Bewustwording onder de overige weg- - gebruikers vergroten. We gebruiken hiervoor foto’s en filmpjes om het - goed duidelijk te maken. - Meer handhaven. DOEL ERVARING ACTIE We delen de openbare ruimte met elkaar. ‘Bij de Landerijen in Oldemarkt wordt veel op de stoep geparkeerd, waardoor mensen met een rollator/scootmobiel/rolstoel over de weg moeten’ - Bewustwording voor de gevolgen hier- van voor mensen met een beperking vergroten. - Meer handhaven (kijken naar mogelijk- heden voor onderzoek naar parkeer- druk). Gehandicaptenparkeerplaatsen moeten goed toegankelijk blijven.

‘Gehandicaptenparkeerplaats bij de Jumbo in Steenwijk staat te dicht op de glasbak. Dit maakt in- en uitstappen lastig’ Er wordt onderzocht hoe dit opgelost kan worden: bijvoorbeeld glasbak verplaat- sen of parkeerplaats aanpassen. De openbare ruimte moet toegankelijk zijn voor wie slecht ter been is. ‘De straat (stoep) voor de school De Ark in Oldemarkt is slecht begaanbaar’ Hier wordt binnen de gemeente een mel- ding van gemaakt en naar een oplossing gezocht. Meer heldere informatie over verschil- lende mogelijkheden/voorzieningen van vervoer. ‘De liftpaal Oldemarkt is alleen digitaal toegankelijk’ ‘Ik ben niet bekend met de vrijwillige vervoerders’ ‘Buslijn 40 rijdt te weinig’ - Onderzoeken of de liftpaal Oldemarkt ook telefonisch bereikbaar kan zijn. - Informatie geven over vervoersvoor- zieningen. Mobiliteit helpt bij de zelfredzaamheid van mensen. ‘Nu is de aangepaste fiets er, maar hoe ga je er in het verkeer mee om?’ Fiets- en rijlessen voor mensen met aan- gepaste fietsen, rolstoelen e.d. mogelijk maken. VERVOER = GOED GEREGELD GENOEG PARKEERPLAATSEN College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 14/20 16 17 DOEL ERVARING ACTIE Fietspaden die door iedereen gebruikt kunnen worden. ‘Er zijn te weinig bankjes langs fietspaden om uit te rusten, daarom ga ik minder met de fiets’ De specifieke locaties en wensen worden in beeld gebracht.

Langs welke fietspa- den moeten er meer bankjes komen en hoeveel? Fietspaden die door iedereen gebruikt kunnen worden. ‘De fietspaden aan de Meenteweg, Kalen- bergpad en Mallengat zijn in slechte staat’ De gemeente gaat de komende periode veel fietspaden vernieuwen. Dit is onder- deel van het programma Duurzaam (Be) leefbaar Toerisme. Het Kalenbergpad en Mallegat horen daar ook bij, de Meen- teweg niet. Dit laatste fietspad wordt nader bekeken. GOEDE FIETSPADEN College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 15/20 18 19 Werk en inkomen DOEL ERVARING ACTIE Werk beter toegankelijk maken. ‘Werkgevers zien vaak wat iemand niet kan in plaats van wel. Daarbij zijn er ook veel aannames over wat bepaalde beperkingen inhouden’ - Voorlichting geven over: - Verschillende soorten beperkin- gen. - De gevolgen van het doen van aannames voor mensen met een beperking. - Het zelf ervaren van een beper- king. - Carrièrebeurs organiseren (ook) voor mensen met een beperking. Werk beter toegankelijk maken. ‘Regels en wetten zorgen ervoor dat er voor mij geen maatwerk mogelijk is richting werk, terwijl ik graag wil werken’ - We onderzoeken of we gaan werken met ‘de omgekeerde toets’: dit be- tekent dat de vraag van de inwoner centraal staat en het systeem van regels daaraan volgend is. Onderwijs en ontwikkeling DOEL ERVARING ACTIE Een toegankelijke samenleving zijn.

‘Mensen onderschatten mij omdat ik een diagnose heb. Soms is het lastig iets onder woorden te brengen, maar ik snap het wel. Ik wil dat mensen het gewoon aan je vragen, in plaats van het voor je invullen’ Brede voorlichting geven over verschil- lende beperkingen en wat dit met de betrokkenen doet. Meer toegankelijk ontwikkelingsaanbod creëren. ‘Vanuit de bijstand is er weinig geld (en door dagbesteding soms weinig tijd) voor creativiteit, ontwikkeling of een cursus’ - Kleine betaalbare cursussen bekend maken. - Bekendheid geven aan de regeling ‘bij- drage in kosten voor sociaal-culturele activiteiten’. Een toegankelijke samenleving zijn. ‘Bij het aanmelden bij een school wil ik mijn beperking niet delen, omdat er dan stan- daard beelden ontstaan’ Voorlichting over wat een beperking met de betrokkenen doet. PRAAT EROVER, DAN BEGRIJPEN WE ELKAAR BETERFIJNE PLEK OM TE WERKEN College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 16/20 20 21 Welzijn, gezondheid en ondersteuning DOEL ERVARING ACTIE Voor inwoners is het duidelijk wat de mogelijkheden zijn in ondersteuning, ongeacht vanuit welke wet dat geregeld wordt. ‘Alles coördineren en regelen wanneer je kind een beperking heeft is gewoon een baan erbij.

Je raakt zo belast dat je geen ruimte over hebt om je soms weer in de bureaucratie te storten’ Dit is geregeld met de onafhankelijke cliëntondersteuning van Sociaal Werk De Kop, ook voor WLZ/ZVW/Wmo. Zij denken mee over wat mogelijk is en hoe inwoners ontlast kunnen worden. Hier- aan gaan we meer bekendheid geven. Je eigen keuzes maken en hetzelfde behandeld worden DOEL ERVARING ACTIE Een toegankelijke samenleving zijn. ‘Bij problemen/overlast komen buurtbe- woners niet naar ons, de bewoners, maar stappen ze naar ‘de instelling’ Laagdrempelige ontmoetingen organise- ren, maar vooral ook laten ontstaan. Een toegankelijke samenleving zijn. ‘De samenleving heeft te hoge verwachtin- gen, omdat mijn beperking aan de buiten- kant niet zichtbaar is. Daardoor krijg je ook geen tijd om te wennen’ Voorlichting geven aan buurtplatforms/ wijken/ dorpsbelangen, waarbij erva- ringsdeskundigen hun verhaal delen. Het leven van mensen waardevoller maken, door ze minder afhankelijk te maken. ‘Je autonomie (zelf keuzes maken) valt weg: je wordt heel afhankelijk, wat vaak ook voor schaamte zorgt’ - Acties uit de Lokale Inclusie Agenda vergroten de toegankelijkheid van onze gemeente. Dit draagt bij aan de verminderde afhankelijkheid. - Onderzoeken of domotica (techniek) kan helpen bij het vergroten van de zelfredzaamheid.

Toegankelijke informatie ‘Er is weinig duidelijke informatie over ‘wat kun je nu met de Wmo/WLZ/ZVW?’ Dit ver- groot je afhankelijkheid’ - Duidelijke informatie geven over de mogelijkheden van deze wetten. - De onafhankelijke cliëntondersteuning door Sociaal Werk De Kop bekender maken. GOEDE ZORG PERSOONLIJK CONTACT College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 17/20 22 23 Wat doen we binnen de gemeentelijke organisatie DOEL ERVARING ACTIE Het gemeentehuis is voor iedereen toe- gankelijk. ‘De aanmeldzuil in het gemeentehuis is moeilijk bereikbaar (te hoog) vanuit een rolstoel’ De gemeente maakt de aanmeldzuil toegankelijk vanuit een lagere positie. Dit is in 2020 klaar. De gemeentelijke informatie is voor iedereen toegankelijk en te begrijpen. ‘Als je vragen hebt over zorg, dan is dit op de website moeilijk te vinden’ De gemeente vergroot de vindbaarheid van de informatie op onze website. Hier starten we mee in 2020. De gemeentelijke informatie is voor iedereen toegankelijk en te begrijpen. ‘De beschikkingen van de gemeente (Wmo, Jeugdwet en Participatiewet) zijn moeilijk te lezen, veel lastige woorden’ De gemeente stelt de beschikkingen in eenvoudigere taal op. De gemeentelijke organisatie heeft oog voor haar inwoners.

‘Er mag wel wat meer bewustwording komen onder medewerkers over de invloed van verschillende beperkingen op iemands leven’ De gemeente laat medewerkers zelf ervaren hoe het is om te leven met een beperking. Andere ideeën DOEL ERVARING ACTIE We denken mee in goede oplossingen om zaken toegankelijk te maken. ‘Door verzakkende tuinen in het buitenge- bied, is mijn tuin ineens niet meer toegan- kelijk met mijn rolstoel’ We zoeken technische vrijwilligers die willen meedenken over individuele vraagstukken. We denken mee in goede oplossingen om zaken toegankelijk te maken. De werkgroep onderzoekt of zij een meldpunt kunnen zijn of ontwikkelen, waar mensen hun concrete vragen over Inclusie kunnen stellen. ZELF EEN IDEE? VERTEL HET ONS DUIDELIJKE BRIEVEN VAN DE GEMEENTE MEER WETEN? KIJK OP DE WEBSITE VAN DE GEMEENTE College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 18/20 24 Colofon Dit is een uitgave van: de gemeente Steenwijkerland Postbus 162, 8330 AD Steenwijk info@steenwijkerland.nl Vormgeving Teresa Jonkman Grafische vormgeving Oktober 2019 College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 19/20 College van burgemeester en wethouders - 19 mei 2026 - 2026_B&W_00360 20/20